background image

Wyższa Szkoła Bankowa 

W Toruniu 

 

 

 

 

 

 

 

 

 KULTUROWE  UWARUNKOWANIA 

KOMUNIKACJI   

cz. IV 

 

 

 

 

 

                                                                                                            dr  Barbara  Bielicka 

                                                                                                     

 

 

b2b2@poczta.onet.pl

                                                                                                                    

 

 

Toruń  2010 

 

background image

„Wielki podział” kultur 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury protransakcyjne 

 

skandynawskie i inne germańskie kraje europejskie  

kraje Ameryki Północnej  

Australia i Nowa Zelandia

 

 

Kultury umiarkowanie protransakcyjne 

 

Wielka Brytania 

Republika Południowej Afryki 

romańskie kraje europejskie 

kraje środkowo- i wschodnioeuropejskie 

Chile, południowa Brazylia, północny Meksyk 

Hongkong, Singapur 

 

Kultury propartnerskie 

 

świat arabski  

większość krajów afrykańskich, latynoamerykańskich i azjatyckich

 

 

background image

Położenie kultur w skali kontekstu sposobu komunikowania się 

wg Edwarda Halla 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

– 

 Daleki Wschód 

– 

 kraje arabskie 

– 

 kraje śródziemnomorskie 

– 

 kraje Czarnej Afryki 

– 

 Ameryka Południowa 

– 

 Europa Środkowo-Wschodnia 

– 

 Australia 

– 

 Ameryka Północna 

– 

 Skandynawia 

– 

 Niemcy 

– 

 Szwajcaria 

 

WYSOKI KONTEKST 

NISKI KONTEKST 

background image

 

Cechy komunikowania się w kulturach   

niskokontekstowych 

 
- zorientowanie na bezpośredni, jasny i precyzyjny przekaz słowny; 

 

 

- nie  zwraca  się  szczególnej  uwagi  na  elementy  pozawerbalne,  sytuacyjne            

i okolicznościowe; 

 

- wymaga się uszczegółowienia tła i źródła informacji; 

 

- występuje tendencja do segmentowania i organizowania informacji; 

 

- przekazuje i dawkuje informację zgodnie z potrzebami;  

 

- oczekuje  wyraźnych  instrukcji  od  osoby  kompetentnej  i  zorientowanej        

w sprawie. 

 

 

 

background image

 

Cechy komunikowania się w kulturach 

wysokokontekstowych 

 

- komunikowanie nie polega tak bardzo na przekazie werbalnym, a koncen-

truje  się  na sugerowanych  czy  implikowanych przez  kontekst  zasobach 

informacji; 

 

- preferuje komunikowanie niewerbalne; gesty, mimikę i okoliczności; 

 

- wykorzystuje kontekst sytuacyjny i obyczajowy jako źródło informacji; 

 

- znaczące  są  takie  elementy,  jak  kto,  kiedy  i  w  jakim  kontekście 

wypowiedział pewne słowa, co pozwala wyciągać daleko idące wnioski co 

do znaczenia przekazu; 

 

- korzysta się z rozwiniętych sieci informacyjnych i kontaktów; 

 

- przyzwyczajenie  do wtrętów,  przerywania  i dygresji w trakcie komuni-

kowania; 

 

background image

 

 

Wybrane orientacje kulturowe 

 

 

Autorzy 

Kryterium podziału 

Orientacje kulturowe 

 

F. Trompenaars, 

    Ch. Hampden-  

    Turner 

 

 

 

- Stosunek do jednostki 

   i grupy, 

- Sposób zachowania, 

- Sposób wyznaczania 

   statusu społecznego, 

 

- Stosunek do czasu,

 

 

Indywidualizm/kolektywizm. 

Powściągliwość/emocjonalność. 

Osiąganie statusu/przypisywanie 

statusu. 

 

 

Orientacja na 

przyszłość/teraźniejszość/przeszłość. 

Orientacja sekwencyjna (kultury 

linearne)/orientacja synchroniczna 

(kultury nielinearne) 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

Wybrane orientacje kulturowe 

(c.d.)

 

 

Autorzy 

Kryterium podziału 

Orientacje kulturowe 

K. Klickhohn, 
  F.L. Strodtbeck 

 

E.T. Hall 
 

- Stosunek do czasu, 
 

 

- Stosunek do czasu, 
- Kontekst, 
- Przestrzeń, 

Orientacja na 

przyszłość/teraźniejszość/przeszłość. 
 
Monochroniczność/polichroniczność. 
Niskokontekstowość/wysokokontekstowość. 
Intymna, osobista, społeczna, publiczna. 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

 

Wybrane orientacje kulturowe 

(c.d.)

 

 

Autorzy 

Kryterium podziału 

Orientacje kulturowe 

 R.R. Gesteland 

- Sposób zachowania, 
- Stosunek do konwenansów,  

   hierarchii, okazywania 

   szacunku, 
- Stosunek do obcych, 
- Stosunek do czasu, 
 

Ekspresyjność/powściągliwość. 
Ceremonialność/bezceremonialność. 

 

 

Protransakcyjność/propartnerskość. 
Monochroniczność/polichroniczność. 

 

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Wybrane orientacje kulturowe 

(c.d.)

 

 

Autorzy 

Kryterium podziału 

Orientacje kulturowe 

G. Hofstede 
 

- Stosunek do jednostki i grupy, 
- Stosunek do hierarchii, 
- Stosunek do nowych sytuacji, 
- Zorientowanie na cele, 

Indywidualizm/kolektywizm 
Dystans do władzy (mały-duży) 
Unikanie niepewności (małe-duże) 
Krótkoterminowe/długoterminowe 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

Cechy kultury świata biznesu 

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury propartnerskie  

 przedstawiciele organizacji nie są skłonni do kontaktów z nieznanymi 

firmami,  

 

 kontakty nawiązywane są poprzez pośredników lub formalne sytuacje 

(targi, konferencje itp.), 

  

 preferuje się mało otwarty - kontekstowy - sposób wyrażania, 

  

 dużo  czasu  poświęca  się  na  stworzenie  przyjacielskiej  atmosfery, 

będącej wartością samą w sobie, 

 

  wymagana jest duża liczba kontaktów,  

 

 wszelkie nieporozumienia rozwiązuje się zazwyczaj w ramach wzajem-

nych relacji bez odwoływania się  do formalnych zapisów; 

 

background image

 

 

 

 

Cechy kultury świata biznesu 

(c.d.)

  

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury protransakcyjne   

 panuje duża otwartość na kontakty z nieznanymi firmami,  

 referencje nie są warunkiem koniecznym w nawiązywaniu współpracy,  

 kładzie się duży nacisk na konkret i szybki czas załatwienia kontraktów,  

 dalsze kontakty odbywają się za pomocą mediów,  

 ewentualne spory rozstrzygają prawnicy w oparciu o zawarte umowy. 

 

 

background image

 

 

 

Cechy kultury świata biznesu 

(c.d.)

 

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury ceremonialne i hierarchiczne  

 ceremoniał jest istotną formułą okazywania respektu,  

 ceni się różnice w statusie społecznym i zawodowym,  

 we wzajemnych kontaktach przestrzega się zwracania po nazwisku        

z jednoczesnym podaniem stanowiska służbowego,  

 

 przywiązuje się ogromną wagę do rytuałów, np. wymiana wizytówek, 

ubiór. 

 

background image

 

 

 

Cechy kultury świata biznesu

 (c.d.) 

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury nieceremonialne i egalitarne  

 przedstawiciele  tego  typu  organizacji  nie  postrzegają  odstępstw  od 

rytuału jako zniewagi czy obrazy,  

 

 sytuacje, w których dominują relacje hierarchiczne są dla nich mocno 

krępujące; 

 

 

background image

 

 

 

Cechy kultury świata biznesu

 (c.d.) 

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury polichroniczne   
 większy  nacisk  kładzie  się  na  dobre  stosunki  międzyludzkie  niż  na 

kwestie  przestrzegania  wcześniej  ustalonych  reguł  -  czasu,  harmono-

gramu prac; 

 

Kultury monochroniczne  
 przedstawicieli  tego  typu  organizacji  zwykło  określać  się  mianem 

pedantów  -  punktualność  i  przestrzeganie  harmonogramu  jest  rzeczą 

„świętą”; 

 

background image

 

 

 

Cechy kultury świata biznesu

 (c.d.) 

(wg R. Gestelanda) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultury powściągliwe  
 osoby  wywodzące  się  z  tej  kultury  zwykle  mówią  nieco  ciszej,  do 

minimum ograniczają gestykulację oraz unikają intensywnego kontaktu 

wzrokowego; 

 

Kultury ekspresyjne  
 tego typu kultura stanowi przeciwieństwo poprzedniej - duża zmienność 

intonacji  głosu,  rozbudowana  gestykulacja,  ekspresyjne  reakcje  na 

sytuacje. 

 

 

background image

Wartości wymiarów kultury według Hofstede’a (Europa) 

 

Kraje 

Indywidualizm  

i kolektywizm 

Dystans  

władzy 

Unikanie 

niepewności 

Męskość            

i kobiecość 

 

Austria 

Belgia 

Dania 

Finlandia 

Francja 

Grecja 

Hiszpania 

Holandia 

Irlandia 

Niemcy 

Norwegia 

Portugalia 

Szwajcaria 

Szwecja 

Wielka Brytania 

Włochy  

 

55 

75 

74 

63 

71 

35 

51 

80 

70 

67 

69 

27 

68 

71 

89 

76 

 

11 

65 

18 

33 

68 

60 

57 

38 

28 

35 

31 

63 

34 

31 

35 

50 

 

70 

94 

23 

59 

86 

112 

86 

53 

35 

65 

50 

104 

58 

29 

35 

75 

 

79 

54 

16 

26 

43 

57 

42 

14 

68 

66 

31 

70 

66 

70 

 

background image

Podejścia stosowane przez Europejczyków w czasie rozwiązywania problemów 

i negocjacji: 

 

1.  Teutońskie  (Niemcy,  kraje  północnej  i  centralnej  Europy).  Wysoce 

legalistyczne, zaczynające się od wniosku, opierające się na wspierających 

punktach i  powracające do wniosku (conclusion). 

 

2.  Romańskie  (Francja,  kraje  śródziemnomorskie,  Europa  południowo-

wschodnia).  Wysoce  formalistyczne  lub  arystotelesowsko-kartezjańskie, 

zaczynające się od wstępu (często teoretycznego), poprzez argumentację, 

oparte przynajmniej na dwóch lub trzech podpunktach, z których każdy 

ma swoje podpunkty (dwa lub trzy) i wniosek ostateczny. 

 

3.   Anglosaksońskie (Wielka Brytania). Przeważnie inferencyjne, zaczynają-

ce się od konkretu lub praktycznej obserwacji i postępujące bezpośrednio 

do „logicznie wywiedzionego” wniosku. 

 

 

 


Document Outline