background image

 

Michał Gradowski 

 

Polskie czasopisma złotnicze i jubilerskie przed 1939 r. 

 

Jest  rzeczą  oczywistą,  że  źródłem  informacji  o  współczesnej  biżuterii 

wykonywanej  w  minionych  latach,  obok  niezastąpionych  katalogów  wystaw,  są 
periodyki poświęcone sztuce jubilerskiej. Ukazywały się one w Polsce już na początku 
XX  wieku.  Te  które  towarzyszą  nam  dzisiaj  są  powszechnie  znane  i  nie  wymagają 

komentarzy,  natomiast  czasopisma  z  okresu  przed  drugą  wojną  światową  –  dziś 

bardzo  trudno  dostępne  -  są  zupełnie  zapomniane.    A  stanowią  one  bardzo  ważny 
element  w  historii  naszej  biżuterii  współczesnej  i  z  tego  to  tytułu  godne  są 
przypomnienia.  Nie  roszczę  sobie  prawa  do  pełnego  rozpoznania  wszystkich 
wydawnictw  poświęconych  jubilerstwu  w  tym  okresie,  natomiast  wiem,  że 
poszukiwania  takich  periodyków  napotykają  duże  trudności  i  często  kończą  się 
niepowodzeniem. Udało mi się jednak namierzyć dwa łatwo dostępne miejsca gdzie 
można  je  odnaleźć  i  chcę  tą  wiedzą  podzielić  się  z  tymi,  którzy  szukają  korzeni 
dzisiejszej biżuterii.  

Poniżej  zamieszczam  spis  znanych  mi  egzemplarzy  wraz  ze  wskazaniem 

bibliotek w których one się znajduję – i tak egzemplarze przechowywane w Muzeum 
Sztuki Złotniczej w Kazimierzu oznaczyłem gwiazdką *, zaś te które można obejrzeć 
w  Narodowym  Instytucie  Dziedzictwa  (Warszawa,  ul.  Kopernika  36/40) 
oznaczyłem #. 
 
„Sztuka Brązownicza i Złotnicza” Warszawa 
Rok I - 1908 nr 1* - styczeń / miesięcznik. 

Rok VII - 1914 nr 2* - kwiecień / kwartalnik - jeden z ostatnich numerów. 
 

„Sztuka złotnicza, zegarmistrzowska, jubilerska i rytownicza” Warszawa 
(wznowienie poprzedniego wyd. „Sztuka Brązownicza i Złotnicza”) 
Rok VII - 1928 nr 1 do 12*   - miesięcznik 
Rok  VIII - 1929 nr 1 do 10*   -  miesięcznik (wyd. do 1930) 

background image

 

 

„Przegląd Zegarmistrzowski i Złotniczy” Poznań 

Rok II - 1926 nr 1 do 18* - dwutygodnik-miesięcznik 
Rok III - 1927 nr1 od 21* - miesięcznik / dwutygodnik 
Rok IV - 1928 nr 1 do 24* - dwutygodnik 
 
„Złotnik i Zegarmistrz” Poznań 
Rok I - 1934 nr 1 do 6* - dwumiesięcznik 
Rok II - 1935 nr 1 do 12* - miesięcznik 

Rok III - 1936 nr 1 do12* - miesięcznik 
 
„Rzeczy Piękne” - organ Miejskiego Muzeum Przemysłowego w Krakowie 
Rok I - 1918 nr 1 do 3 #   - miesięcznik 
 
 „Przemysł i Rzemiosło” – kwartalnik  
(kontynuacja poprzedniego ze zmienionym tytułem) 
Rok I - 1921  nr 2 # - kwartalnik 

Rok II -1922 nr 1 do 4 # 
Rok III - 1923 nr 1 do 4 # 
Rok IV - 1924 nr 1 do 4 # 

Rok V - 1925 nr 1 do 12 # - miesięcznik 
              1926 tylko nr 1 # 
Rok VI - 1927 nr 1 do 12 # 
Rok VII - 1928 nr 1 do 12 # 
Rok VIII - 1929 nr 1 do 12 # 

Rok IX - 1930 nr 1 do 12 # 
Rok X - 1931 nr 1 do 12 # 
Rok XI - 1932 nr 1 do 12 #