1
1
Przepukliny
Przepukliny
brzuszne
brzuszne
1
1
Przepukliny
Przepukliny
brzuszne
brzuszne
2
2
Przepuklina
Przepuklina
(hernia)
(hernia)
przemieszczenie zawartości
przemieszczenie zawartości
jam ciała przez naturalne lub
jam ciała przez naturalne lub
nabyte otwory
nabyte otwory
3
3
Przepuklina prawdziwa
Przepuklina prawdziwa
uwypuklenie otrzewnej
uwypuklenie otrzewnej
przez otwory ściany
przez otwory ściany
brzucha, przez które
brzucha, przez które
przemieszczają się trzewia
przemieszczają się trzewia
4
4
Przepuklina rzekoma
Przepuklina rzekoma
wypadnięcie trzew przez
wypadnięcie trzew przez
uszkodzenie ściany, ale nie
uszkodzenie ściany, ale nie
stwierdza się worka
stwierdza się worka
przepuklinowego
przepuklinowego
5
5
Zawartość przepukliny:
Zawartość przepukliny:
głownie sieć i jelito cienkie
głownie sieć i jelito cienkie
poprzecznica lub kątnica
poprzecznica lub kątnica
ale również każdy inny narząd jamy
ale również każdy inny narząd jamy
brzusznej
brzusznej
6
6
Występowanie
Występowanie
W każdym wieku, ale występują 2
W każdym wieku, ale występują 2
szczyty:
szczyty:
Dzieciństwo – słabe powłoki ciała
Dzieciństwo – słabe powłoki ciała
Wiek podeszły – słabnięcie i zanik
Wiek podeszły – słabnięcie i zanik
mięśni, poszerzenie przestrzeni
mięśni, poszerzenie przestrzeni
między nimi
między nimi
7
7
Budowa
Budowa
W każdej przepuklinie brzusznej
W każdej przepuklinie brzusznej
wyróżnia się:
wyróżnia się:
Wrota przepukliny
Wrota przepukliny
Kanał przepukliny
Kanał przepukliny
Worek przepuklinowy
Worek przepuklinowy
Zawartość przepukliny
Zawartość przepukliny
8
8
Wrota
Wrota
przepukliny
przepukliny
Jest to pierścień w powłokach, przez
Jest to pierścień w powłokach, przez
który przepuklina przechodzi przez
który przepuklina przechodzi przez
warstwę mięśniowo-rozcięgnową.
warstwę mięśniowo-rozcięgnową.
9
9
Kanał przepukliny
Kanał przepukliny
Jest to kanał, przez który uchyłek
Jest to kanał, przez który uchyłek
otrzewnej toruje sobie drogę między
otrzewnej toruje sobie drogę między
tkankami. Kanał kończy się
tkankami. Kanał kończy się
rozszerzeniem w wiotkiej tkance
rozszerzeniem w wiotkiej tkance
podskórnej.
podskórnej.
10
10
Worek przepuklinowy
Worek przepuklinowy
Jest to otrzewna, często zgrubiała pod
Jest to otrzewna, często zgrubiała pod
wpływem bodźców mechanicznych,
wpływem bodźców mechanicznych,
najbardziej istotna część przepukliny.
najbardziej istotna część przepukliny.
W worku przepuklinowym wyróżniamy:
W worku przepuklinowym wyróżniamy:
1.
1.
szyjkę
szyjkę
(umiejscowiona we
(umiejscowiona we
wrotach),
wrotach),
2.
2.
trzon
trzon
3.
3.
dno
dno
(część końcowa worka).
(część końcowa worka).
11
11
Zawartość przepukliny
Zawartość przepukliny
W dużych przepuklinach zawartością
W dużych przepuklinach zawartością
są narządy jamy brzusznej takie jak
są narządy jamy brzusznej takie jak
sieć większa (najczęściej), jelito
sieć większa (najczęściej), jelito
cienkie, grube. Ogromne przepukliny
cienkie, grube. Ogromne przepukliny
zawierają także inne narządy jamy
zawierają także inne narządy jamy
brzusznej np. pęcherz moczowy.
brzusznej np. pęcherz moczowy.
Małe przepukliny z reguły są puste.
Małe przepukliny z reguły są puste.
12
12
13
13
14
14
Kanał pachwinowy – Canalis
Kanał pachwinowy – Canalis
inguinalis
inguinalis
Kanał w przyśrodkowej części
Kanał w przyśrodkowej części
przedniej ściany brzucha
przedniej ściany brzucha
Oś przebiegu (potrójnie skośna):
Oś przebiegu (potrójnie skośna):
z góry na dół
z góry na dół
z tyłu do przodu
z tyłu do przodu
z boku ku stronie przyśrodkowej
z boku ku stronie przyśrodkowej
15
15
Dwa pierścienie kanału
Dwa pierścienie kanału
pachwinowego
pachwinowego
Pierścień górny (głęboki)
Pierścień górny (głęboki)
Pierścień dolny (powierzchowny)
Pierścień dolny (powierzchowny)
16
16
Pierścień górny (głęboki)
Pierścień górny (głęboki)
w powięzi poprzecznej bocznie od lig.
w powięzi poprzecznej bocznie od lig.
umbilicale mediale
umbilicale mediale
w połowie długości więzadła
w połowie długości więzadła
pachwinowego, ok. 2cm powyżej
pachwinowego, ok. 2cm powyżej
tego więzadła
tego więzadła
powięź poprzeczna wysyła przez
powięź poprzeczna wysyła przez
kanał pachwinowy wypustkę, tzw.
kanał pachwinowy wypustkę, tzw.
wyrostek pochwowy powięzi
wyrostek pochwowy powięzi
poprzecznej
poprzecznej
17
17
18
18
Pierścień dolny
Pierścień dolny
(powierzchowny)
(powierzchowny)
szczelina w rozcięgnie m. skośnego
szczelina w rozcięgnie m. skośnego
zewnętrznego brzucha
zewnętrznego brzucha
leży bocznie i powyżej guzka łonowego
leży bocznie i powyżej guzka łonowego
ograniczenia (4 odnogi)
ograniczenia (4 odnogi)
- odnoga (crus) przyśrodkowa i boczna to rozstępujące
- odnoga (crus) przyśrodkowa i boczna to rozstępujące
się włókna rozcięgna m. skośnego zewnętrznego
się włókna rozcięgna m. skośnego zewnętrznego
brzucha [o. boczna – włókna rozcięgna tworzą
brzucha [o. boczna – włókna rozcięgna tworzą
więzadło pachwinowe]
więzadło pachwinowe]
- odnoga przednia – włókna miedzyodnogowe
- odnoga przednia – włókna miedzyodnogowe
- odnoga tylna – więzadło zagięte (lig. reflexum)
- odnoga tylna – więzadło zagięte (lig. reflexum)
19
19
Cztery ściany kanału
Cztery ściany kanału
pachwinowego
pachwinowego
przednia – rozcięgno m. skośnego
przednia – rozcięgno m. skośnego
zewnętrznego brzucha zwłaszcza włókna
zewnętrznego brzucha zwłaszcza włókna
międzyodnogowe
międzyodnogowe
tylna – powięź poprzeczna brzucha
tylna – powięź poprzeczna brzucha
(wzmocniona więzadłem
(wzmocniona więzadłem
międzydołkowym i sierpem
międzydołkowym i sierpem
pachwinowym)
pachwinowym)
górna (strop) - dolne włókna mięśni:
górna (strop) - dolne włókna mięśni:
•
skośnego wewnętrznego
skośnego wewnętrznego
•
poprzecznego
poprzecznego
dolna (dno) – więzadło pachwinowe
dolna (dno) – więzadło pachwinowe
20
20
Zawartość kanału
Zawartość kanału
pachwinowego
pachwinowego
u mężczyzn – powrózek nasienny:
u mężczyzn – powrózek nasienny:
•
nasieniowód, nerwy i naczynia
nasieniowód, nerwy i naczynia
•
powięź nasienna wewnętrzna ( wyrostek
powięź nasienna wewnętrzna ( wyrostek
pochwowy powięzi poprzecznej)
pochwowy powięzi poprzecznej)
•
Dźwigacze jądra (m. cremaster) – włókna m.
Dźwigacze jądra (m. cremaster) – włókna m.
skośnego wewnętrznego
skośnego wewnętrznego
•
powięź m. dźwigacza jądra (z rozcięgna m.
powięź m. dźwigacza jądra (z rozcięgna m.
skośnego zewn. i powięzi powierzchownej
skośnego zewn. i powięzi powierzchownej
u kobiet:
u kobiet:
•
więzadło obłe macicy
więzadło obłe macicy
•
ramus genitalis n. genitofemoralis
ramus genitalis n. genitofemoralis
21
21
22
22
23
23
Rodzaje przepuklin
Rodzaje przepuklin
1) Przepukliny wrodzone
1) Przepukliny wrodzone
(h.congenita)
(h.congenita)
Przepukliny nabyte
Przepukliny nabyte
(h.aquisita)
(h.aquisita)
2) Przepukliny zewnętrzne
2) Przepukliny zewnętrzne
(h.externa)
(h.externa)
Przepukliny wewnętrzne
Przepukliny wewnętrzne
(h.interna)
(h.interna)
3) Przepukliny odprowadzalne
3) Przepukliny odprowadzalne
(h.reponibilis)
(h.reponibilis)
Przepukliny nieodprowadzalne
Przepukliny nieodprowadzalne
(h.irreponibilis)
(h.irreponibilis)
24
24
Przepukliny wrodzone
Przepukliny wrodzone
Powstają w wyniku:
Powstają w wyniku:
niedokonanego zamknięcia w życiu płodowym otworów w
niedokonanego zamknięcia w życiu płodowym otworów w
ścianie jamy brzusznej, np. przepuklina pępkowa
ścianie jamy brzusznej, np. przepuklina pępkowa
zaburzonego procesy zstępowania jąder (prawidłowo przed
zaburzonego procesy zstępowania jąder (prawidłowo przed
urodzeniem zarośnięciu ulega wyrostek otrzewnowo –
urodzeniem zarośnięciu ulega wyrostek otrzewnowo –
pochwowy, gdy tak się nie stanie – przepuklina pachwinowa
pochwowy, gdy tak się nie stanie – przepuklina pachwinowa
wrodzona – w worku przepuklinowym obecne jądro – w
wrodzona – w worku przepuklinowym obecne jądro – w
przepuklinie pachwinowej nabytej jądro leży poza workiem)
przepuklinie pachwinowej nabytej jądro leży poza workiem)
Wynikają z nieprawidłowego rozwoju płodu i ujawniają się tuż
Wynikają z nieprawidłowego rozwoju płodu i ujawniają się tuż
po porodzie lub we wczesnym niemowlęctwie. Współczesne
po porodzie lub we wczesnym niemowlęctwie. Współczesne
metody diagnostyczne pozwalają na stwierdzenie tych
metody diagnostyczne pozwalają na stwierdzenie tych
nieprawidłowości już w życiu płodowym.
nieprawidłowości już w życiu płodowym.
25
25
26
26
27
27
28
28
Przepukliny nabyte
Przepukliny nabyte
To przepukliny jakie powstają w
To przepukliny jakie powstają w
czasie życia człowieka. Wszystkie
czasie życia człowieka. Wszystkie
przyczyny powstawania przepuklin
przyczyny powstawania przepuklin
nabytych nie są do końca poznane.
nabytych nie są do końca poznane.
29
29
30
30
Przepukliny zewnętrzne
Przepukliny zewnętrzne
Są to zwykłe przepukliny
Są to zwykłe przepukliny
wypuklające się na zewnątrz pod
wypuklające się na zewnątrz pod
skórę.
skórę.
31
31
Przepukliny wewnętrzne
Przepukliny wewnętrzne
To przepukliny kierujące się do
To przepukliny kierujące się do
innych jam ciała lub zachyłków, a nie
innych jam ciała lub zachyłków, a nie
wychodzące na zewnątrz powłok
wychodzące na zewnątrz powłok
ciała.
ciała.
32
32
Przepukliny odprowadzalne
Przepukliny odprowadzalne
To przepukliny, w których zawartość
To przepukliny, w których zawartość
leży swobodnie w worku
leży swobodnie w worku
przepuklinowym. Lekko uciskając
przepuklinowym. Lekko uciskając
można je odprowadzić do jamy
można je odprowadzić do jamy
brzusznej. Chory często nabywa
brzusznej. Chory często nabywa
umiejętność samodzielnego
umiejętność samodzielnego
odprowadzenia przepukliny.
odprowadzenia przepukliny.
33
33
Przepukliny
Przepukliny
nieodprowadzalne
nieodprowadzalne
W tego rodzaju przepuklinach odprowadzenie
W tego rodzaju przepuklinach odprowadzenie
zawartości jest niewykonalne, lecz nie występują
zawartości jest niewykonalne, lecz nie występują
zaburzenia i dolegliwości. Wytwarzają się z reguły
zaburzenia i dolegliwości. Wytwarzają się z reguły
w wyniku zrostów między workiem
w wyniku zrostów między workiem
przepuklinowym a jego zawartością. Przepuklina
przepuklinowym a jego zawartością. Przepuklina
nieodprowadzalna jest stanem przewlekłym, w
nieodprowadzalna jest stanem przewlekłym, w
którym ani drożność obecnego w worku
którym ani drożność obecnego w worku
przepuklinowym jelita, ani jego ukrwienie nie są
przepuklinowym jelita, ani jego ukrwienie nie są
upośledzone. Jest to częste w przepuklinach
upośledzone. Jest to częste w przepuklinach
pooperacyjnych i dużych, wieloletnich
pooperacyjnych i dużych, wieloletnich
przepuklinach pachwinowych.
przepuklinach pachwinowych.
34
34
Odprowadzenie en block:
Odprowadzenie en block:
Przy brutalnym ucisku można
Przy brutalnym ucisku można
odprowadzić do jamy brzusznej całą
odprowadzić do jamy brzusznej całą
przepuklinę, tj. worek przepuklinowy
przepuklinę, tj. worek przepuklinowy
wraz z zawartością
wraz z zawartością
35
35
36
36
Przepukliny uwięźnięte
Przepukliny uwięźnięte
(h.incarcerata)
(h.incarcerata)
Do uwięźnięcia dochodzi przy:
Do uwięźnięcia dochodzi przy:
kaszlu
kaszlu
wysiłku fizyczny
wysiłku fizyczny
parciu na stolec
parciu na stolec
parciu na mocz
parciu na mocz
urazie
urazie
37
37
Przepukliny uwięźnięte
Przepukliny uwięźnięte
wciśnięcie do worka przepuklinowego większej niż zwykle
wciśnięcie do worka przepuklinowego większej niż zwykle
zawartości, której nie można odprowadzić (za wąskie wrota)
zawartości, której nie można odprowadzić (za wąskie wrota)
występuje niedrożność mechaniczna jelit z zatkania
występuje niedrożność mechaniczna jelit z zatkania
wrota przepuklinowe mogą uciskać naczynia –
wrota przepuklinowe mogą uciskać naczynia –
niedokrwienie, a następnie martwica ściany jelit
niedokrwienie, a następnie martwica ściany jelit
może towarzyszyć także zadzierzgnięcie przepukliny
może towarzyszyć także zadzierzgnięcie przepukliny
prowadzące do zgorzeli pętli jelitowej, co sprzyja perforacji i
prowadzące do zgorzeli pętli jelitowej, co sprzyja perforacji i
może spowodować ropne zapalenie worka przepuklinowego
może spowodować ropne zapalenie worka przepuklinowego
lub otrzewnej
lub otrzewnej
zawartość jest pozbawiona ukrwienia i przerwany jest pasaż
zawartość jest pozbawiona ukrwienia i przerwany jest pasaż
jelitowy
jelitowy
stanowi to ostre zagrożenie życia.
stanowi to ostre zagrożenie życia.
38
38
Uwięźnięta przepuklina
Uwięźnięta przepuklina
przejawia się:
przejawia się:
objawami ogólnymi: wymioty, silne bóle
objawami ogólnymi: wymioty, silne bóle
brzucha nachodzące falami, później
brzucha nachodzące falami, później
wzdęcie brzucha, przyspieszone tętno i
wzdęcie brzucha, przyspieszone tętno i
leukocytoza (objawy jak w niedrożności
leukocytoza (objawy jak w niedrożności
jelit)
jelit)
objawami miejscowymi: żywo bolesne
objawami miejscowymi: żywo bolesne
uwypuklenie w miejscu typowym dla
uwypuklenie w miejscu typowym dla
przepukliny, skóra w miejscu uwypuklenia
przepukliny, skóra w miejscu uwypuklenia
może ulec zaczerwienieniu
może ulec zaczerwienieniu
39
39
Szczególna postać „en W” –
Szczególna postać „en W” –
uwięźnięcie wsteczne jelita
uwięźnięcie wsteczne jelita
przepuklina w kształcie litery „W”
przepuklina w kształcie litery „W”
pętle uwięźnięta i wykazująca
pętle uwięźnięta i wykazująca
niedokrwienie znajduje się w jamie
niedokrwienie znajduje się w jamie
brzusznej
brzusznej
40
40
Przepukliny Littrego
Przepukliny Littrego
To typ przepuklin uwięźniętych, w których
To typ przepuklin uwięźniętych, w których
zakleszczeniu we wrotach przepukliny
zakleszczeniu we wrotach przepukliny
ulega tylko część ściany jelita.
ulega tylko część ściany jelita.
Drożność jelita jest zachowana, powstają
Drożność jelita jest zachowana, powstają
jednak ostre objawy brzuszne m. in. bóle i
jednak ostre objawy brzuszne m. in. bóle i
wymioty.
wymioty.
Zdarza się najczęściej w małych
Zdarza się najczęściej w małych
przepuklinach udowych.
przepuklinach udowych.
Dla niektórych przepuklina Littrego to
Dla niektórych przepuklina Littrego to
przepuklina, której zawartość stanowi
przepuklina, której zawartość stanowi
uchyłek Meckela.
uchyłek Meckela.
41
41
42
42
Szczególne rodzaje
Szczególne rodzaje
przepuklin
przepuklin
Ześlizgowa
Ześlizgowa
(h.”par glissement”)
(h.”par glissement”)
Pooperacyjna
Pooperacyjna
(h.postoperativa)
(h.postoperativa)
43
43
Przepuklina ześlizgowa
Przepuklina ześlizgowa
•
rzadka postać
rzadka postać
•
przez wrota zsuwają się mało ruchome
przez wrota zsuwają się mało ruchome
narządy leżące zaotrzewnowo np.
narządy leżące zaotrzewnowo np.
pęcherz moczowy, ściana kątnicy,
pęcherz moczowy, ściana kątnicy,
esicy i pociąga za sobą otrzewną
esicy i pociąga za sobą otrzewną
•
narządy stanowią część worka
narządy stanowią część worka
przepuklinowego
przepuklinowego
•
Niebezpieczeństwo przy preparowaniu
Niebezpieczeństwo przy preparowaniu
powłok
powłok
44
44
Przepuklina pooperacyjna
Przepuklina pooperacyjna
powstaje w miejscu blizny po
powstaje w miejscu blizny po
operacyjnym cięciu brzusznym
operacyjnym cięciu brzusznym
przyczyny:
przyczyny:
- niewłaściwe zszycie powłok
- niewłaściwe zszycie powłok
- porażenie jednego z mięśni brzucha
- porażenie jednego z mięśni brzucha
(przecięcie nerwy ruchowego)
(przecięcie nerwy ruchowego)
- zakażenie rany (ropa niszczy tkanki i
- zakażenie rany (ropa niszczy tkanki i
uniemożliwia zrost)
uniemożliwia zrost)