POSTĘPOWANIE RATOWNICZE W 

PRZEPUKLINACH BRZUSZNYCH

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA W CHIRURGII

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

PRZEPUKLINA 

( 

HERNIA) 

– 

nieprawidłowe 

wypuklenie 

błony 

otrzewnej  poza  anatomiczne  granice 
jamy brzusznej.

lub

Nieprawidłowe 

uwypuklenie 

tkanek 

wewnątrzbrzusznych 

poza 

wrota 

naturalne  lub  ubytek  w  powłokach 
brzusznych.

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

ETIOLOGIA:

wady wrodzone powłok brzusznych,
powiększenie 

otworów 

i 

szczelin 

istniejących anatomicznie,

obniżenie  wytrwałości  i  elastyczności 

tkanek               ( zwłaszcza w podeszłym 
wieku),

uraz (uraz operacyjny – osłabienie 

tkanek – przepuklina), 

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

 zwiększone ciśnienie wewnątrzbrzuszne z powodu:

podnoszenia ciężkich przedmiotów,
utrudnienie  odpływu  moczu  z  pęcherza(łagodny 
przerost gruczołu krokowego),
zaparcie,  trudności  w  wypróżnieniu  np.  rak  jelita 
grubego lub odbytnicy,
ciąża,
wodobrzusze,  guz  wewnątrzbrzuszny,  wzdęcia 
brzucha,
otyłość.

 

 

SCHEMAT BUDOWY 
PRZEPUKLINY

WROTA – otwór w 
ścianie jamy brzusznej 
przez który przedostaje 
się na zewnątrz 
wypuklona otrzewna 
ścienna 

ZAWARTOŚĆ – 
narządy jamy 
brzusznej znajdujące 
się w worku 
przepuklinowym

WOREK – 
wypuklona i 
przemieszczona 
na zewnątrz 
otrzewna ścienna

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

PODZIAŁ PRZEPUKLIN
1.     

W 

zależności 

od 

lokalizacji 

wrót 

przepukliny:

   przepuklina pachwinowa ( HERNIA INGUINALIS)
  przepuklina mosznowa ( HERNIA SCROTALIS)
  przepuklina udowa ( HERNIA FEMORALIS)
  przepuklina pępkowa (HERNIA UMBILICALIS)
  przepuklina linii białej (HERNIA LINEAE ALBAE)
 przepuklina  w  bliźnie  pooperacyjnej  (HERNIA 

VENTRALIS VEL POSTOPERATIVA)

 

 

RODZAJE PRZEPUKLIN

1) przepuklina 

pachwinowa 

(częstość ok.70% 

chorych), 

2) przepuklina 

udowa (częstość 

ok.12%), 

3) przepuklina 

pępkowa (częstość 

ok.11%),

 4) przepuklina 

linii białej, 

5) przepuklina 

pooperacyjna

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

2. Przepuklina:
 wrodzona
 nabyta
 pourazowa

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

3. 

Przepuklina:

 zewnętrzna  –  wpuklająca  się  na  zewnątrz 

pod skórę

 wewnętrzna  –  przepuklina  kierująca  się  do 

innych  jam  ciała  lub  zachyłków, 

a  nie 

wychodzące na zewnątrz

 ześlizgowa  –  przepuklina,  gdzie  mało 

ruchome  narządy  leżące  zaotrzewnowo  (np. 

pęcherz  moczowy,  jelito  grube)  zostają 

wciągnięte jako zawartość przepukliny przez 

wpuklającą się przez wrota otrzewną.

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

4. Przepuklina:

odprowadzalna  (HERNIA  LIBERA)  –  zawartość 

przepukliny  leży  zazwyczaj  swobodnie  w  worku 

przpuklinowym  i  lekko  uciskając  można  ją 

odprowadzić do jamy brzusznej
nieodprowadzalna  (HERNIA  IRRAPONIBILIS)  – 

odprowadzenie 

zawartości 

przepukliny 

jest 

niewykonalne, lecz nie ma zaburzeń i dolegliwości
uwięznięta 

(HERNIA 

INCARCERATA) 

– 

zawartość  przepukliny  jest  pozbawiona  ukrwienia 

i przerwany jest pasaż jelitowy – ostre zagrożenie 

życia.

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

OBJAWY PRZEPUKLINY:
1.OBJAWY  PRZEPUKLINY  ODPROWADZALNEJ 

I NIEODPROWADZALNEJ:
elastyczne 

uwypuklenie 

w 

okolicy 

wrót 

przepukliny
uczucie pociągania w jamie brzusznej
pobolewania w miejscu przepukliny
 nudności

Nasilenie  tych  objawów  pod  wpływem:  kaszlu, 

parcia na stolec i mocz, wysiłku fizycznego.

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

2. OBJAWY PRZEPUKLINY UWIĘZNIĘTEJ:
-  OGÓLNE-  są  to  objawy  świadczące  o  niedrożności 

jelit:
wymioty, 
silne bóle brzucha nadchodzące falowo, 
przyspieszone tętno, 
leukocytoza

- MIEJSCOWE:

żywobolesne  uwypuklenie  w  miejscu  typowym  dla 

przepukliny
przy 

długim 

uwięznięciu 

może 

wystąpić 

zaczerwienienie skóry

 

 

PRZPUKLINY BRZUSZNE

TRYB 

WYKONANIA 

ZABIEGU 

OPERACYJNEGO:

 Przepuklina  odprowadzalna  –  operacja  w 

trybie planowym

 Przepuklina  uwięznięta    -  operacja  w 

trybie 

nagłym 

–zagrożenie 

życia 

 

wynikające 

z 

rozlanego 

zapalenia 

otrzewnej.

 

 

POSTĘPOWANIE RATOWNICZE W 

PRZYPADKU PRZEPUKLINY:

Przepuklina odprowadzalna – operacja w trybie planowym
Przepuklina uwięznięta  - operacja w trybie nagłym –

zagrożenie życia  wynikające z rozlanego zapalenia 

otrzewnej.
Postępowanie na miejscu zdarzenia:
ułożyć w pozycji odciążającej brzuch przez uniesienie kolan lub 

w pozycji dogodnej  i zmniejszającej ból
przygotować dostęp żylny
chronić pacjenta przed przeziębieniem (okryć)
dieta ścisła - całkowity zakaz spożywania pokarmów i płynów
zakaz palenia tytoniu
kontrola i odnotowanie p. p. ż. ( tętno, ciśnienie, oddech, 

temperatura, świadomość)
obserwacja dynamiki narastania objawów –  pod kątem 

objawów otrzewnowych
tlenoterapia
nie podajemy leków p/bólowych

 

 

POSTĘPOWANIE RATOWNICZE 
W PRZYPADKU PRZEPUKLINY:

Transport:
w pozycji jak wyżej – 
umocowanie na noszach
kontrola p. p. ż.
Kontrola narastania objawów

 

 

POSTĘPOWANIE RATOWNICZE 
W PRZYPADKU PRZEPUKLINY:

Postępowanie w SOR (izbie przyjęć):
szybka diagnostyka - przygotowanie do 

badań dodatkowych, USG, Ekg
wykonanie badań laboratoryjnych:
grupa krwi, próba krzyżowa
morfologia
układ krzepnięcia
OB.
Badanie ogólne moczu
Elektrolity

 

 

POSTĘPOWANIE RATOWNICZE 
W PRZYPADKU PRZEPUKLINY:

przygotowanie pola operacyjnego (umycie, 

golenie, dezynfekcja)
kąpiel – skrócona
usunięcie i zabezpieczenie protez, biżuterii
zmycie makijażu, lakieru z paznokci
przebranie w koszule operacyjną
premedykacja
kontrola parametrów(głównie ciśnienia pod 

kątem nadciśnienia)
transport w pozycji leżącej na wózku na blok 

operacyjny

 

 

PRZERWA !

NARESZCZIE 

PRZYSZEDŁ 

CZAS NA 

RELAKS.