SCENARIUSZ WYCIECZKI DO LASU DLA KLASY II ZWIEDZANIE LEŚNICZÓWKI

CZAS: 5 godzin

MIEJSCE: las, polana w lesie, leśniczówka

TEMAT: Tajemnice lasu

CELE OPERACYJNE:

uczeń:

• rozumie złożoność ekosystemu leśnego,

• dostrzega zależności występujące w środowisku leśnym,

• uważnie słucha i obserwuje środowisko,

• wypowiada się na temat poznanego tekstu,

• rozumie pojęcie pomnik przyrody,

• wie, na czym polega ochrona prawna pomników przyrody,

• wie, jak należy zachować się w lesie,

• mierzy za pomocą taśmy mierniczej grubość drzewa,

• wie, na czym polega praca leśniczego.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

• odznaki dla każdego dziecka,

• tekst wiersza N. Usenko Królestwo przyrody,

• tekst bajki M. Lorek Bajka o malutkiej czarownicy i lesie,

• lusterka dla każdego uczestnika,

• chustki do zawiązania oczu,

• miarka centymetrowa,

• koce, prowiant.

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

1. Wprowadzenie.

Kto potrafi uważnie słuchać i patrzeć pozna dziś jeden z największych skarbów przyrody. Wytrwali mają szansę uzyskać medal i tytuł badacza przyrody.

2. Słuchanie wiersza N. Usenko:

Zielone od roślin, błękitne od wody,

Rozciąga się wokół KRÓLESTWO PRZYRODY.

Królują w nim drzewa i różne zwierzaki.

Nad głową trzepocą motyle i ptaki,

Przedziwne owady żerują wśród liści,

A wszystko tak piękne, że może się przyśnić!

Ta droga zielona przy każdym zakręcie

Niezwykłe przygody ci daje w prezencie,

I każda ci bajkę cudowną przyniesie.

Rozejrzyj się. Widzisz? Jesteśmy już w lesie...

3. Wypowiedzi uczniów na podstawie wiersza i własnych doświadczeń.

• Jak autor nazywa miejsce, w którym się znajdujemy?

• Co można zobaczyć w lesie?

• Czy się jest tu coś, co wam się szczególnie podoba?

4. Słuchanie Bajki o malutkiej czarownicy i lesie.

Czytałam kiedyś książkę o malutkiej czarownicy, która dopiero uczyła się czarów. Mieszkała w bajce, gdzie nie było ani kurzej chatki, ani Łysej Góry, ani nawet lasu. Najpierw postanowiła wyczarować las.

- Ele - mele - lewa - niech wyrosną drzewa!

I drzewa wyrosły. Piękne dęby, buki i jodły.

- Jaka jestem mądra. Pierwsze zaklęcie i las gotów! - Wykrzyknęła z radości i poszła chwalić się koleżankom. Gdy wróciła, zamiast zielonych drzew, ujrzała suche pnie i gałęzie.

- Co się stało? Dlaczego mój las usechł?

- Jaki las? Wyczarowałaś tylko drzewa. A gdzie mchy, trawy, krzewy i grzyby? - Usłyszała głos swego nauczyciela Czarodzieja Dobrodzieja. - Próbuj dalej.

- Racja - zgodziła się malutka czarownica. Wymówiła kilka zaklęć i przed oczami znowu ujrzała piękne drzewa, krzewy, mchy i grzyby.

Ale minęło trochę czasu i las zaczął usychać.

- To pewnie dlatego, że nie ma w nim motyli, biedronek i żuków - radziły koleżanki, doświadczone czarownice.

Zajrzała malutka czarownica do ksiąg. Znalazła odpowiednie zaklęcie. I znowu miała przed sobą las.

- Teraz mogę trochę odpocząć - powiedziała i zasnęła. Czarownice śpią bardzo długo albo bardzo krótko. Nasza czarownica usnęła na długo. I pewnie jeszcze by spała, gdyby nie żuki, które zaczęły jej spacerować po nosie.

- Co to? - Wykrzyknęła, nie dowierzając własnym oczom. Przetarła je raz, drugi. - Gdzie się podział mój las? Za to wszędzie pełno żuków. Zjadły mój las! Nigdy nie wyczaruję prawdziwego lasu - powiedziała z żalem i rozpłakała się.

- Nigdy, jeśli nie wyczarujesz ptaków. Ptaki żywią się owadami. W lesie muszą być ptaki - tłumaczył malutkiej czarownicy nauczyciel - Próbuj dalej.

Czarownica znowu zagłębiła się w księgę. Zaczęła szeptać coś o sowie, dzięciole, lisie i zającu... Bo przecież nie tak łatwo wyczarować las. Kryje on w sobie wiele tajemnic.
A dziwy i tajemnice zdarzają się nie tylko w bajkach. Wystarczy wybrać się do lasu.

5. Krótkie wypowiedzi na temat utworu.

• Dlaczego malutka czarownica płakała?

• Jaka była przyczyna jej niepowodzeń?

• Co jeszcze czarownica powinna wyczarować?

6. Spacer z lusterkiem.

Wybieramy ładne, pojedynczo rosnące drzewo. Proponujemy dzieciom, aby obeszły drzewo dookoła ze spuszczoną głową, patrząc w lusterko, w którym odbijać się będzie korona drzewa. Pozwoli to dostrzec drzewo z niezwykłej nieznanej dotąd perspektywy. Następnie proponujemy, aby powtórzyły okrążenie z głową zadartą do góry i porównały to, co widzą w obu przypadkach. Potem mogą spojrzeć na las przez własne szeroko rozstawione nogi.

Rozmowa na temat obserwacji:

• Czy podoba wam się to, co widzicie?

• Czy chciałybyście pokazać to swoim rodzicom?

7. Zabawa Znajdź wśród drzew swego Przyjaciela.

Jednemu z dzieci zawiązujemy chustką oczy i prowadzimy do drzewa, by nie widząc spróbowało się go nauczyć. Następnie odprowadzamy kilka lub kilkanaście metrów omijając wyimaginowane przeszkody. Zdejmujemy chustkę i prosimy, aby grający odnalazł wśród innych drzew to, które właśnie poznał, czyli swego przyjaciela.

Nauczyciel pomaga dziecku stawiając pytania:

• Jaki zapach ma twoje drzewo?

• Czy można je w całości objąć ramionami? Czy jest grube?

• Czy kora jest szorstka, gładka, sucha czy wilgotna?

• Czy są na niej ślady skaleczeń, żywicy?

8. Spotkanie z panem leśniczym.

• oglądanie leśniczówki (sprzętu, skór zwierząt, poroża),

• rozmowa na temat pracy leśniczego,

• wspólna wycieczka na łąkę (obserwacja lasu: słuchanie głosów i oglądanie roślin).

9. Zabawa Największe i najmniejsze.

Nauczyciel prosi dzieci, aby w czasie spaceru w okolicy leśniczówki uważnie obserwowały drzewa i wyszukiwały największe i najgrubsze. Uczniowie obejmują wybrane drzewa rękami, mogą również zmierzyć ich obwód za pomocą miarki centymetrowej. Nauczyciel wskazuje drzewo, które oznaczone jest zielonym znaczkiem z białym orłem i napisem POMNIK PRZYRODY. Nauczyciel poleca uczniom, aby uważnie przyjrzeli się drzewom rosnącym wzdłuż ścieżki przy leśniczówce i odszukali inne pomniki przyrody.

10. Wspólne zredagowanie odpowiedzi na pytania:

• Jakie drzewo może zostać pomnikiem przyrody?

• Co to dla nas oznacza?

• Czego nie powinno się tu robić?

• Czy można wyciąć, lub w jakiś inny sposób niszczyć takie drzewo?

• Czy wolno zrywać kwiaty, owoce lub liście?

• Czy wolno w pobliżu kopać jakieś rowy, kanały, doły? Dlaczego?

• Czy blisko starego drzewa możemy rozpalać ognisko?

Prawo chroni pomniki przyrody i zabrania:

• wycinania, niszczenia i uszkadzania,

• zrywania pączków, owoców i liści,

• podkopywania drzew,

• wznoszenia budowli w zasięgu korzeni i korony drzew,

• wchodzenia na drzewa bez zgody Konserwatora Przyrody,

• umieszczania tablic i innych znaków nie związanych z ochroną.

11. Podsumowanie zajęć.

• Jaki skarb przyrody poznaliśmy dzisiaj?

• Co najbardziej podobało wam się na dzisiejszych zajęciach?

• Co nowego dowiedzieliście się o drzewach rosnących w lesie?

12. Wyróżnienie uczniów i wręczenie im odznaki Badacz przyrody.

13. Powrót do szkoły.

- 3 -