Asystentka_stom_322[01]_Z1_01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Wymagania wstępne

Cele kształcenia

Materiał nauczania

4.1. Organizacja gabinetu stomatologicznego

4.1.1.Materiał nauczania

4.1.2.Pytania sprawdzające

4.1.3.Ćwiczenia

4.1.4.Sprawdzian postępów

4.2. Praca zespołu stomatologicznego

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

Sprawdzian osiągnięć

Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy i umiejętności dotyczącej

organizacji pracy w gabinecie stomatologicznym.

W poradniku zamieszczono:

–

wymagania wstępne, w których wyszczególniono jakie umiejętności powinieneś posiadać
przed przystąpieniem do realizacji jednostki modułowej,

–

cele kształcenia, pokazują jakie umiejętności opanujesz po przeprowadzeniu procesu
kształcenia,

–

materiał nauczania, w którym zawarte są niezbędne treści teoretyczne, aby umoŜliwić
wykonanie ich w praktyce,

–

pytania sprawdzające, które umoŜliwią ocenę przygotowania do wykonania ćwiczeń
potwierdzających nabycie umiejętności,

–

wiczenia do samodzielnego rozwiązania zawierają: polecenie, sposób wykonania oraz

wykaz materiałów do wykonania ćwiczenia, pomogą ukształtować umiejętności
praktyczne i zweryfikować nabytą wiedzę teoretyczną,

–

sprawdzian postępów pomoŜe ocenić poziom wiedzy po wykonaniu ćwiczeń,

–

sprawdzian osiągnięć, po zrealizowaniu wszystkich tematów jednostki modułowej
pozwoli ocenić poziom nabytych umiejętności w procesie kształcenia,

–

wykaz literatury.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć

–

stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoŜarowej i ochrony
ś

rodowiska,

–

stosować podstawy dezynfekcji i sterylizacji w gabinecie stomatologicznym,

–

rozpoznawać budowę anatomiczną, fizjologię i patofizjologię narządu Ŝucia,

–

stosować leki uŜywane w leczeniu chorób jamy ustnej,

–

nawiązać i utrzymywać kontakty międzyludzkie,

–

stosować przepisy prawa i zasady ekonomiki w ochronie zdrowia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

scharakteryzować specjalności stomatologiczne,

–

rozróŜnić rodzaje zabiegów stomatologicznych,

–

zinterpretować standardy techniczne gabinetu stomatologicznego,

–

scharakteryzować wyposaŜenie gabinetu stomatologicznego i poradni stomatologicznej,

–

scharakteryzować organizację wewnętrzną gabinetu i poradni stomatologicznej,

–

zaplanować rozmieszczenie mebli, sprzętu, urządzeń, narzędzi i materiałów w gabinecie,
określić zasady pracy w gabinecie stomatologicznym i poradni stomatologicznej,

–

określić zakres obowiązków członków zespołu stomatologicznego,

–

określić zakres zadań asystentki stomatologicznej,

–

zaplanować i zorganizować pracę zgodnie z wymaganiami ergonomii,

–

dobrać środki ochrony indywidualnej,

–

dokonać klasyfikacji urządzeń oraz instrumentów stomatologicznych i określić ich
zastosowanie,

–

scharakteryzować budowę i określić zastosowanie instrumentów do leczenia
zachowawczego,

–

scharakteryzować budowę i określić zastosowanie instrumentów do opracowywania
kanałów korzeniowych,

–

scharakteryzować instrumenty do usuwania zębów,

–

scharakteryzować pomocnicze instrumenty chirurgiczne,

–

scharakteryzować instrumenty i urządzenia do usuwania złogów nazębnych,

–

scharakteryzować narzędzia protetyczne i ortodontyczne,

–

wyjaśnić zasady obsługi urządzeń stosowanych w stomatologii,

–

określić wyposaŜenie stanowiska pracy do wykonywania zabiegów róŜnymi metodami,

–

określić zasady pracy metodą tradycyjną,

–

określić zasady pracy metodą „na cztery ręce”,

–

scharakteryzować czynności lekarza dentysty oraz asystentki stomatologicznej podczas
pracy metodą „na cztery ręce”,

–

określić zasady pracy metodą „centric”,

–

scharakteryzować

czynności

asystentki

stomatologicznej

wykonywane

przed

rozpoczęciem zabiegu stomatologicznego,

–

scharakteryzować

czynności

asystentki

stomatologicznej

wykonywane

między

przyjęciami pacjentów,

–

scharakteryzować czynności asystentki stomatologicznej wykonywane po zakończeniu
zabiegów stomatologicznych i przygotowaniem gabinetu do pracy na dzień następny,

–

określić postawę ciała lekarza dentysty, asystentki i pacjenta podczas wykonywania
zbiegów stomatologicznych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1.

Organizacja gabinetu stomatologicznego

4.1.1. Materiał nauczania

Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej w Instrukcji nr 5 z 1979 r. określiło zadania

i organizację  opieki  stomatologicznej.  Opieka  stomatologiczna  jest  organizowana
w poradniach  działalności  podstawowej  i  poradniach  specjalistycznych,  które  funkcjonują
w systemie zakładów publicznych i nie publicznych.
Poradnia  stomatologiczna  to  pomieszczenie  lub  zespół  pomieszczeń  przeznaczonych  do
udzielania  indywidualnych  świadczeń  profilaktyczno-leczniczych  w  dziedzinie  stomatologii
zachowawczej,  chirurgii  stomatologicznej,  chirurgii  szczękowej,  ortodoncji,  stomatologii
dziecięcej, protetyki stomatologicznej, chorób błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia

W zakresie działalności ambulatoryjnej wyróŜniamy:

Poradnia/gabinet

Rodzaj udzielanych świadczeń

Stomatologii ogólnej

Leczenie  zachowawcze  chorób  twardych  tkanek  zęba,  leczenie  podstawowe
chorób przyzębia, w tym usuwanie kamienia i nalotu nazębnego (higienizacja
jamy  ustnej),  leczenie  powikłań  próchnicy  zębów  –  chorób  miazgi,  ozębnej
bądź  leczenie  chirurgiczne  tych  powikłań  –  ekstrakcje  zębów,  przygotowanie
do leczenia protetycznego – higienizacja, leczenie chirurgiczne i orzecznictwo
lekarsko-stomatologiczne.

Realizacja

programu

oświaty

zdrowotnej

stomatologicznej oraz działań na rzecz promocji zdrowia w stomatologii.

Stomatologii
zachowawczej

wiadczenia leczniczo-profilaktyczne w zakresie próchnicy zębów oraz jej

powikłań, leczenie endodontyczne, leczenie podstawowe i profilaktyka chorób
przyzębia, oświata zdrowotna i promocja zdrowia w stomatologii.

Stomatologii
dziecięcej

Profilaktyka  stomatologiczna  chorób  narządu  Ŝucia  u  dzieci  do  15  r.  Ŝ.,
prewencją  próchnicy  i  jej  powikłań  (lakowanie  zębów,  higienizacja  jamy
ustnej  –  instruktaŜe  i  nauka  szczotkowania  zębów,  prowadzenie  badań
przeglądowych  profilaktycznych,  dyspanseryzacja  grup  wysokiego  ryzyka,
np. wad ortodontycznych, próchnicy).

Chirurgii
stomatologicznej

Zakres zabiegów chirurgicznych dotyczy wyrostka zębodołowego i tkanek
miękkich, tzw. zabiegów trudnych, ekstrakcji zębów, zabiegów na rzecz
leczenia ortodontycznego, protetycznego czy zabiegów konsultacyjnych.

Periodontologii

Profilaktyka  oraz  leczenie  specjalistyczne  chorób  przyzębia  i błony  śluzowej
jamy  ustnej.  Profil  zabiegowy  gabinetu  zbliŜony  jest  do  chirurgicznego,
uzupełniony  postępowaniem  leczniczo-rehabilitacyjnym,  opartym  na  róŜnych
formach fizykoterapii przyzębia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Chirurgii szczękowej

wiadczenia

zabiegowe

poszerzone

zabiegi

ambulatoryjne

w obrębie części twarzowej czaszki, szczególnie w zakresie traumatologii
szczękowo-twarzowej i chirurgii onkologicznej łagodnych guzów narządu
Ŝ

ucia.

Protetyki
stomatologicznej

Rehabilitacja protetyczna narządu Ŝucia w stanach wymagających uzupełnienia
braków zębowych, rehabilitacji zaburzeń czynnościowych stawów skroniowo-
Ŝ

uchwowych oraz zaburzeń ortopedycznych, np. pourazowych.

Ortodoncji

Profilaktyka, leczenie i rehabilitacja czynnościowa zaburzeń wrodzonych
i nabytych układu stomatognatycznego u dzieci i młodzieŜy.

Wśród wyŜej wymienionych brakuje poradni gerostomatologii, typu specjalistycznego,

realizujące świadczenia i zaspokajające potrzeby zdrowotne ludzi starszych oraz
specjalistycznych gabinetów dla osób specjalnej troski.

Odrębnym typem gabinetów są gabinety rentgenodiagostyki stomatologicznej,

wykonujące badania rentgenowskie narządu Ŝucia na rzecz wymienionych wcześniej poradni
stomatologicznych.

Gabinety prywatnej praktyki stomatologicznej udzielają świadczeń w zakresie

przekraczającym określony profil specjalistyczny poszczególnych poradni. Mają one często
charakter wielospecjalistyczny, włącznie z własną bazą diagnostyczną – rentgenowską.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9 marca 2000 r. określa wymagania, jakim powinny

odpowiadać pomieszczenia, urządzenia i sprzęt medyczny, słuŜące wykonywaniu praktyki.

Gabinet powinien składać się z pomieszczenia zabiegowego, poczekalni, wydzielonego

miejsca  do  przechowywania  odzieŜy  wierzchniej  dla  pacjentów  i  osobnego  dla  personelu.
Pomieszczenie  zabiegowe  przy  zainstalowaniu  jednego  fotela  musi  mieć  powierzchnię,  co
najmniej  12  m

, wysokość 2,5 m, jeśli wykonywane są zabiegi w znieczuleniu ogólnym to

powierzchnia wymagana wzrasta do 20 m

a wysokość do 3 m. Poradnia musi być

wyposaŜona w instalację: elektryczną, grzewczą, wodociągową i kanalizacyjną.

Oświetlenie powinny stanowić trzy źródła światła: naturalne, ogólne (sufitowe),

miejscowe  (reflektor).  W  celu  ochrony  przed  nadmiernym  nasłonecznieniem  naleŜy  okna
zabezpieczyć  odpowiednimi  przysłonami.  Wentylacja  gabinetu  musi  być  naturalna  (okna),
grawitacyjna  kanałowa  a  w  gabinetach  chirurgicznych  dodatkowo  mechaniczna
(klimatyzacja).

Podłoga powinna być wykonana z materiałów gładkich, zmywalnych, odpornych na

działanie środków dezynfekcyjnych. Ściany powinny być gładkie, wykończone materiałami
trwałymi do wysokości 1,6 m.

Gabinet musi być wyposaŜony w zlew dwukomorowy, umywalkę z doprowadzeniem

bieŜącej, ciepłej i zimnej wody, podajnik mydła w płynie, pojemnik na ręczniki jednorazowe,
pojemniki  na  odpady.  Rozporządzenie  wymusza  równieŜ  obowiązek  posiadania  lampy
bakteriobójczej.
WyposaŜenie i urządzenie gabinetu jest związane z rodzajem działalności i musi uwzględniać
zasady ergonomii oraz bezpieczeństwa i higieny  pracy. Prawidłowe funkcjonowanie poradni
stomatologicznej  zaleŜy  od  jej  wyposaŜenia  w  sprzęt,  instrumenty,  materiały  i  leki  oraz  od
takiego  ich  ustawienia  (rozmieszczenia),  aby  urządzenia  były  w zasięgu  rąk  lekarza
i asystentki.  Asystentka  musi  dbać  o  to,  aby  sprzęt  był  sprawny,  instrumenty  właściwie
odkaŜone, wyjałowione i konserwowane. Wszystkie instrumenty, materiały i leki muszą mieć
stałe miejsce w szafkach.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 1. Schemat wyposaŜenia gabinetu [wykonanie autora]

Do wyposaŜenia podstawowego zaliczamy:

–

fotel stomatologiczny,

–

wiertarkę wolnoobrotową i turbinę,

–

spluwaczkę,

–

linociąg i ssak,

–

reflektor,

–

asystor.

Rys. 2. Unit z fotelem stomatologicznym [2, s. 21]

Wszystkie te elementy wchodzą w skład unitu stomatologicznego.
WyposaŜenie specjalistyczne uzaleŜnione jest od rodzaju pracy wykonywanej

w gabinecie:
–

radiowizjograf,

–

aparatura do narkozy,

–

aparaty do fizykoterapii,

–

mikroskop,

–

mikromotor endodontyczny,

–

aparaty ultradzwiękowe do periodontologii, chirurgii,

–

mikromotor implantologiczny z fizjodyspenserem.

WyposaŜenie

podstawowe

specjalistyczne

pomocnicze

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie pomocnicze stanowią:

–

aparatura do sterylizacji,

–

piaskarka,

–

komputer,

–

meble,

–

urządzenia sanitarne i higieniczne,

–

urządzenia socjalne.

Rys. 3. Sterylizator kulkowy [2, s 24]

Rys. 4. Myjka ultradźwiękowa [2, s. 24]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 5. Autoklaw [2, s. 24]

Organizacja wewnętrzna gabinetu powinna uwzględniać moŜliwość najbardziej

efektywnej  pracy  przy  jak  najmniejszym  wysiłku.  Uwzględniając  wytyczne  określające
standardy techniczne gabinetu naleŜy odpowiednio dobrać umeblowanie. Meble powinny być
wykonane  z  materiałów  zmywalnych,  odpornych  na  działanie  płynów  dezynfekcyjnych,
posiadać  atesty.  Ilość  i  forma  szafek  uzaleŜniona  jest  od  specjalności  gabinetu  i  jego
wyposaŜenia  w  sprzęt.  Powinny  one  zapewniać  bezpieczne,  stabilne  umieszczenie  urządzeń
oraz  korzystanie  z  nich  w  sposób  najbardziej  ergonomiczny.  NaleŜy  pamiętać  o  specjalnej
szafce  na  leki,  materiały  sterylne  i  osobnej  na  niesterylne,  bieliznę  i  narzędzia.  WaŜne  jest
równieŜ  zaplanowanie  odpowiedniego  pomieszczenia  słuŜącego  do  dezynfekcji  i  sterylizacji
narzędzi.

Rys. 6. Przykładowe pomieszczenie do sterylizacji

a)miejsce studzenia narzędzi, b) autoklaw, c) artykuły do

sterylizacji, d) pakiety do sterylizacji, e) miejsce pakowania, f) miejsce studzenia, g) zlew do mycia rąk,
h) otwory na odpady, i) zlewy do mycia rąk i narzędzi, j) miejsce przygotowania końcówek;
myjka/dezynfektor pod blatem. [1, s. 130]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Centralnym urządzeniem gabinetu jest unit. Jego ustawienie do pracy wymusza układ

innych aparatów i mobilnych mebli. Specyfika poradni stomatologicznej dyktuje
odpowiednie przygotowanie jej do pracy.

W poradniach działalności podstawowej na stoliku lekarskim ustawia się tylko

niezbędne,  stale  potrzebne  instrumenty,  leki  i  materiały.  NaleŜą  do  nich:  zestaw  narzędzi  na
tacy zafoliowany (w kasecie), wiertła, kamienie, wałeczki i kwadraciki z ligniny, rękawiczki
gumowe,  maska  ochronna  oraz  w  małym  słoiczku  peseta  do  wyjmowania  wierteł  (kamieni
itp.).  Leki,  narzędzia  kanałowe,  kuleczki  z  waty,  paseczki  metalowe,  celofanowe  i  ścierne,
krąŜki,  kalka  dentystyczna  itp.  powinny  być  umieszczone  w  strzykawkach,  endoboksach,
w oddzielnych płytkach  Petriego  w asystorze, zawsze w tych samych szufladach,  co ułatwia
ich szybkie znalezienie.

Na stoliku asystentki powinny znaleźć miejsce: szklane płytki (bloczki papierowe),

łopatki metalowe i agatowe (plastikowe) do przygotowania materiałów wypełniających oraz
najczęściej stosowane materiały do wypełnień.

WyposaŜenie wymienionych stolików będzie ulegać zmianom zaleŜnie od specjalności

gabinetu (wykonywanych zabiegów) i upodobań stomatologa.

W poszczególnych dziedzinach stomatologii uŜywane są róŜnorodne urządzenia

i narzędzia.

Zestawy instrumentów moŜemy podzielić w zaleŜności od zaplanowanych zabiegów na:

–

diagnostyczne,

–

do leczenia zachowawczego,

–

do leczenia biologicznego,

–

kanałowego,

–

periodontologicznego,

–

chirurgicznego,

–

ortodontycznego itp.

Leczenie zachowawcze

W stomatologii zachowawczej podstawowy zestaw narzędzi składa się z: lusterka

stomatologicznego, zgłębnika(sondy), szczypczyków stomatologicznych(pęsety). Do tego
zestawu naleŜy zaliczyć takŜe strzykawkę wodno-powietrzną.

Strzykawka słuŜy do przepłukiwania i osuszania ubytków, powierzchni zębów,

wypełnień, itp.

Zgłębnik słuŜy do oceny szczelności wypełnień, gładkości tkanek zęba, lokalizacji

ubytków.

Lusterko pomaga wzrokowo ocenić stan jamy ustnej, oświetla pole zabiegowe, pomaga

przytrzymać i odsuwać tkanki, moŜe równieŜ słuŜyć do opukiwania zębów w celach
diagnostycznych.

Pęseta pomaga we wprowadzaniu i wyjmowaniu opatrunków i leków do jamy ustnej.
Do opracowywania ubytków próchnicowych słuŜą tradycyjne instrumenty ręczne

i maszynowe. Maszynowe są to narzędzia do uŜywania na kątnicy wolnoobrotowej i turbinie
oraz na prostnicy.

Obecnie moŜliwe jest opracowanie ubytków laserem, metodą abrazji powietrznej,

ozonem oraz specjalnym Ŝelem.

Narzędzia maszynowe do szkliwa:

–

kamienie karborundowe,

–

kamienie diamentowe,

–

wiertła diamentowe,

–

krąŜki ścierne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Narzędzia do zębiny:

–

wydrąŜacze (ekskawatory) do ręcznego opracowania,

–

wiertła stalowe, z węglików spiekanych, diamentowe.

Ze względu na kształt główki wiertła moŜemy podzielić na:

–

róŜyczkowe z główka w kształcie kuli, słuŜą do usuwania zmian próchnicowych,
trepanacji komory, poszerzania ubytku,

–

szczelinowe o kształcie walca do opracowania bruzd,

–

odwrócone stoŜki do opracowania dna i ścian ubytku,

–

tarczowe uŜywane sporadycznie,

–

specjalne np. do gładzenia, do usuwania ćwieków .

Rys. 7. Wiertła diamentowe [1, s. 186]

Rys. 8. Wiertła stalowe [1, s.186]

Narzędzia do separacji zębów:

–

rozsuwacze proste i złoŜone do czasowego rozdzielenia zębów.

Narzędzia do izolacji zębów od dostępu śliny:

–

językotrzymacz,

–

linochron (koferdam).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 9. Zestaw do zakładania ślinochronu [1, s. 168]

W skład koferdamu wchodzą: dziurkacz do gumy, kleszcze do zakładania klamer, guma,

klamry oraz dodatkowo gumeczki i nitki międzyzębowe.

Narzędzia do uzupełniania i odbudowy zęba słuŜą do odtworzenia powierzchni, izolują

od dostępu wilgoci z kieszonki dziąsłowej.

NaleŜą tu:

–

kształtki celuloidowe,

–

formówki jednościenne,

–

formówki pierścieniowe.

Rys. 10. Formówki: a) pierścieniowa, b) jednościenna [2, s. 36]

Kształtki celuloidowe mają gotowy kształt i tylko docinamy je przyszyjkowo. Formówki

są  to  narzędzia  (pamiętać  o  sterylizacji),  na  które  zakładamy  metalowe  lub  celuloidowe
paseczki (dostępne są proste lub profilowane). W celu uŜycia naleŜy paseczek zamocować na
odpowiednią kształtkę (pierścieniowa, jednościenna). Tak przygotowane narzędzie zakładamy
na  ząb  i  napinamy  pasek  formując  powierzchnię.  Następnie  lekarz  zakłada  wypełnienie.
Po związaniu  odbudowa  zęba  musi  zostać  dopasowana  do  zgryzu.  W  tym  celu  asystentka
stomatologiczna odpowiednim zestawem narzędzi: sprawdza szczelność wypełnienia okolicy
przyszyjkowej  oraz  kalką  zwarciową  powierzchnię  Ŝującą.  Jeśli  na  wypełnieniu  pojawi  się
odcisk  kalki  lub  brzeg  dodziąsłowy  wymaga  korekty  to  naleŜy  dane  miejsce  spiłować  i
wygładzić.

Narzędzia do wypełniania ubytków:

–

nakładacze,

–

upychadła.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Do przygotowania materiałów do wypełnień uŜywamy:

–

płytek szklanych,

–

płytek papierowych,

–

łopatek metalowych,

–

łopatek plastikowych,

–

utrząsarek.

Płytki i łopatki słuŜą do ręcznego przygotowania wypełnień stałych i czasowych.

Utrząsarki do maszynowego przygotowania materiałów obecnie kapsułkowanych.

Do opracowania wypełnień stosujemy: krąŜki i paski ścierne, kamienie, gładziki i gumki.

Leczenie endodontyczne

Narzędzia do leczenia endodontycznego dzielimy na ręczne i maszynowe. W zaleŜności

od zastosowania wyróŜniamy:
–

miazgociągi,

–

rozszerzacze kanałowe(typu H, S, K, „szczurze ogony”),

–

poszukiwacze,

–

igły Millera,

–

wieki papierowe,

–

igły Lentulo,

–

igły Druxa,

–

upychadła kanałowe,

–

upychadła do ćwieków gutaperkowych.

Rys. 11. Narzędzia endodontyczne: a, b – miazgociągi, c – igła Lentulo,

d – poszerzasz, e – szczurzy ogon. [4,s. 108]

Wszystkie narzędzia endodontyczne powinny znajdować się w pojemnikach zwanych

endoboksami, które słuŜą do przechowywania i sterylizacji. Pomocą w leczeniu są specjalne
mikromotory endodontyczne, które posiadają bardzo małe obroty. Do pomiaru długości
kanału słuŜą endometry.

Usuwanie złogów nazębnych moŜe odbywać się ręcznie lub maszynowo.
Do ręcznego usuwania złogów słuŜą:

–

skrobaczki,

–

kirety,

–

sierpy,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

–

lemiesze,

–

pilniczki,

–

motyczki,

–

dłutka.

Rys. 12. Narzędzie do ręcznego usuwania złogów: a) dłutko, b) sierp prosty, c)

motyczka, d) kireta. [3, s.103]

Trzymamy je trzema palcami uchwytem pisarskim, podpierając rękę na zębie pacjenta

lub na drugiej ręce. Ruch narzędzia powinien być płynny i nie traumatyzować przyzębia.

Aparaty ultradzwiękowe (skalery) słuŜą do maszynowego usuwania kamienia.
Usuwanie złogów polega w nich na wykorzystaniu zjawiska kawitacji. Pod wpływem

drgań  kamień  odpada  od  powierzchni  zęba.  Aparaty  te  mają  w  swoim  wyposaŜeniu  róŜne
końcówki  (do  powierzchni  międzyzębowych,  wklęsłych,  płaskich).  UŜywamy  je  bardzo
delikatnie,  bez  ucisku.  Kąt  pomiędzy  końcówką  a  powierzchnią  zęba  powinien  wynosić
ok.15

. Jeśli jednak zostaną one uŜyte nieprawidłowo mogą spowodować uszkodzenia tkanek

zęba.

Piaskarka

Do usuwania nalotów moŜna wykorzystać piaskarkę, pamiętając, aby końcówka nie była

skierowana w stronę kieszonki dziąsłowej. Przy zabiegu piaskowania obowiązkowo uŜywamy
ssaka w celu szybkiego odessania piasku, wody i brudu.

Po usunięciu złogów naleŜy zęby wypolerować. Do tego celu uŜywamy szczoteczek

i gumeczek na kątnicę. Przy małych obrotach mikrosilnika i uŜyciu odpowiednich past
polerskich wygładzamy korony i szyjki zębów.

Narzędzia chirurgiczne

Do iniekcji:

–

strzykawki (jednorazowe i wielorazowe typu „Carpula”),

–

igły jednorazowe

–

urządzenia do automatycznego podawania środków znieczulających z fizjologiczna
prędkością.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Strzykawki wielorazowe słuŜą jako „pistolety” do załadowania gotowych wkładów ze

rodkiem znieczulającym. UŜywamy do nich specjalnych igieł, które same przebijają

ampułkę.

Rys. 13. Rodzaje strzykawek [1, s. 190]

Do usuwania zębów słuŜą:

–

kleszcze Bertena,

–

kleszcze Meissnera,

–

dźwignie proste i boczne.

Rys. 14. Narzędzia do ekstrakcji: a) dźwignia prosta, b) zestaw kleszczy Meissnera [4, s.115]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 15. Kleszcze Bertena [4, s.114]

Pomocnicze:

–

łyŜeczki zębodołowe,

–

wiertła chirurgiczne i dłuta,

–

kleszcze kostne,

–

raspatory,

–

zgłębniki chirurgiczne,

–

skalpele,

–

noŜyczki,

–

kleszczyki hemostatyczne,

–

haki,

–

imadła,

–

igły i nici chirurgiczne,

–

szczękorozwieracze,

–

ochraniacze na palec.

Obecnie w chirurgii wykorzystywane są urządzenia piezoelektryczne z dodatkowym

chłodzeniem, które mają odpowiednie końcówki do cięcia i preparacji kości, oraz specjalne
mikromotory z fizjodyspenserem wykorzystywane w implantologii.

Narzędzia protetyczne i ortodontyczne:

–

łyŜki wyciskowe: górne i dolne, całkowite i częściowe,

–

miski i łopatki do zarabiania,

–

łopatka i noŜyk do wosku,

–

noŜyk do gipsu,

–

kleszcze protetyczne,

–

kleszcze ortodontyczne,

–

narzędzia pomiarowe,

–

cyrkiel ortodontyczny,

–

gumki regulacyjne,

–

instrumenty do szlifowania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 18. ŁyŜki do wycisków: a) częściowe, b) połówki, c)całkowite góra i dół [4, s.121]

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie są wymagania ministerialne dotyczące gabinetów stomatologicznych?

Co naleŜy do wyposaŜenia gabinetu stomatologicznego?

Jakie narzędzia słuŜą do opracowywania szkliwa?

Jakie narzędzia słuŜą do opracowywania zębiny?

Jakie narzędzia słuŜą do wypełniania ubytku?

Jakie narzędzia są potrzebne do przygotowania wypełnień?

Jakie narzędzia słuŜą do skalingu?

Jakie instrumenty potrzebne są do leczenia kanałowego?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przygotuj i pogrupuj narzędzia do usuwania złogów nazębnych, stosowane do leczenia

zachowawczego i endodontycznego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zgromadzić narzędzia,

zorganizować stanowisko pracy,

zaplanować tok postępowania,

wykonać tabelę,

zadbać o bhp i ochronę osobistą,

dokonać podziału i sprawdzenia narzędzi,

zaprezentować i omówić pracę.

Narzędzia do usuwania

złogów nazębnych

Narzędzia stosowane do

leczenia zachowawczego

Narzędzia stosowane do

leczenia endodontycznego

WyposaŜenie stanowiska pracy:

–

odzieŜ ochronna,

–

kasety do narzędzi,

–

poradnik dla ucznia,

–

narzędzia do usuwania złogów nazębnych, do leczenia zachowawczego i endodontycznego.

Ćwiczenie 2

Zaplanuj ustawienie mebli i sprzętu w gabinecie stomatologicznym. Wykorzystaj makietę

gabinetu oraz modele mebli i aparatury medycznej. Uzasadnij swój wybór.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przygotować makietę i modele,

zorganizować stanowisko pracy,

zaplanować tok postępowania,

zadbać o bhp i ochronę osobistą,

ustawić sprzęty wg swojego planu,

zaprezentować i omówić pracę.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska pracy:

–

odzieŜ ochronna,

–

poradnik dla ucznia

–

makieta i modele aparatury medycznej.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) określić wymagania ministerialne dotyczące gabinetów

stomatologicznych?

2) określić wyposaŜenie gabinetu stomatologicznego?

3) wskazać narzędzia do opracowywania szkliwa?

4) wskazać narzędzia do opracowywania zębiny?

5) wskazać narzędzia do wypełniania ubytku?

6) wskazać narzędzia potrzebne do przygotowania wypełnień?

7) wskazać narzędzia do skalingu?

8) wskazać instrumenty potrzebne do leczenia kanałowego?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.

Praca zespołu stomatologicznego

4.2.1. Materiał nauczania

Opieka stomatologiczna opiera się na pracy zespołu stomatologicznego.

Rys. 19. Schemat pracy zespołu stomatologicznego [rysunek autora]

Pracą zespołu kieruje lekarz.

Asystentka stomatologiczna pracuje na zlecenie i pod nadzorem lekarza. Do jej zadań

naleŜą:

−

podstawowe działania profilaktyczno-lecznicze,

−

edukacja i promocja zdrowia,

−

oznaczanie wskaźników (higieny, próchnicy, periodontopatii),

−

przygotowanie i organizacja pracy gabinetu,

−

przygotowanie pacjenta do zabiegów,

−

czynna asysta przy zabiegach,

−

wykonywanie zabiegów profilaktycznych,

−

wykonywanie zabiegów leczniczych pod nadzorem stomatologa,

−

wykorzystywanie aparatury diagnostycznej i leczniczej,

−

wykonywanie ćwiczeń ortodontycznych,

−

działanie aseptyczne i antyseptyczne w gabinecie,

−

prowadzenie dokumentacji medycznej.

Asystentka

stomatologiczna

wspomaga

lekarza

działalności

leczniczej

i rehabilitacyjnej.

Do podstawowych czynności asystentki stomatologicznej naleŜą:

−

przygotowanie poradni (gabinetu) do pracy wraz z odpowiednimi zestawami narzędzi,

LEKARZ STOMATOLOG

higienistka

stomatologiczna

technik dentystyczny

asystentka

stomatologiczna

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

materiałów i leków,

−

przygotowanie pacjentów do zabiegów

−

czynne asystowanie przy zabiegach,

−

prowadzenie dokumentacji i sprawozdawczości.

Przygotowanie gabinetu przed rozpoczęciem pracy polega na:

−

włączeniu do sieci elektrycznej i sprawdzeniu działania urządzeń,

−

przygotowaniu stolika lekarskiego (asystora),

−

przygotowaniu stolika asystentki,

−

przewietrzeniu gabinetu.

Technik dentystyczny pracuje na zlecenie stomatologa w zakresie rehabilitacji

protetycznej i ortodontycznej.

Praca zespołowa musi uwzględniać: podział czynności, współpracę i odpowiedzialność.

Przykładem takiej współpracy jest czynna i bierna asysta, planowanie profilaktyczno-
lecznicze, projektowanie i wykonanie uzupełnień protetycznych i aparatów ortodontycznych.

NaleŜy przestrzegać przepisów dotyczących higieny i bezpieczeństwa pracy.

Przygotowanie gabinetu stomatologicznego do pracy polega na:

−

włączeniu prądu i sprawdzeniu działania urządzeń,

−

przygotowaniu asystora i stolika asysty,

−

przygotowaniu narzędzi i materiałów sanitarnych,

−

wietrzeniu.

Materiały sanitarne naleŜą do podstawowych artykułów uŜywanych podczas

wykonywania wszystkich zabiegów. NaleŜą do nich: bielizna zabiegowa, materiały
opatrunkowe, materiały jednorazowe. Obecnie wszystkie one są dostępne w sterylnych,
fabrycznych opakowaniach. WaŜne jest, aby dokładnie dobrać środki ochrony indywidualnej
zarówno dla pacjenta jak i dla członków zespołu.

W zaleŜności od rodzaju gabinetu i zakresu jego działalności poza podstawowymi

narzędziami, materiałami i lekami, na stoliku lekarskim przygotowuje się sprzęt
specjalistyczny.

Przykładowo:

−

do zabiegów periodontologicznych – skaler,

−

do chirurgicznych– narzędzia do usuwania zębów,

−

do rehabilitacji– aparaturę fizykoterapeutyczną.

Pacjent powinien mieć przygotowaną serwetę ochronną, jednorazowy kubek z płynem do

płukania  jamy  ustnej.  Fotel  powinien  być  ustawiony  w  pozycji  wygodnej  dla  pacjenta
i uwzględniającej  zasady  ergonomii  pracy  zespołu  stomatologicznego.  Po  zakończonej
wizycie jednego pacjenta naleŜy stanowisko pracy sprzątnąć i przygotować dla następnego.

OdkaŜamy rejon pola zabiegowego, zmieniamy narzędzia na sterylne, szykujemy nową

serwetę i kubek jednorazowy.

Czynna asysta przy zabiegach polega na współdziałaniu z lekarzem stomatologiem.

Asysta  przygotowuje  pacjentów  do  zabiegów,  instrumentuje  je  i  asystuje  podczas  ich
wykonywania.  Podaje  narzędzia,  leki  i  materiały  (waŜny  jest  sposób  trzymania
i przekazywania  narzędzi).  Przygotowuje  materiały  do  wypełnień,  wycisków,  obsługuje
aparaturę  diagnostyczną  i  leczniczą.  Nadzoruje  prawidłowe  oświetlenie  pola  zabiegowego,
prowadzi dokumentację.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Warunkiem wykonywania zabiegów jest znajomość procedur leczniczych i współpraca

manualna pomiędzy członkami zespołu.

Technika pracy zespołowej polega na pracy na cztery lub sześć rąk. Ergonomia nakazuje

wykonywanie  pracy  w  najodpowiedniejszej  pozycji  całego  zespołu,  dzięki  której
oszczędzamy  układ  nerwowy,  mięśniowo-szkieletowy  i  wzrok.  Dzięki  pracy  zespołowej
moŜemy  zminimalizować  przeciąŜanie  kończyn  górnych  i  tułowia  przez  ograniczenie
wykonywania ruchów całego ramienia i tułowia.

Po zakończonej pracy gabinet musi zostać bardzo dokładnie wysprzątany. Wszystkie

sprzęty  odkaŜone  a  narzędzia  wysterylizowane.  Otoczenie  pola  zabiegowego  ze  względu  na
występowanie  w  gabinecie  bakteryjnego  aerozolu  odkaŜone  metodą  fumigacji  lub
promieniami  UV.  Podłogi  powinny  zostać  dokładnie  umyte,  kubły  opróŜnione  a  odpady
przygotowane do utylizacji.

Codziennie równieŜ naleŜy konserwować i przeglądać narzędzia i urządzenia

stomatologiczne.  Pozwoli  to  na  długie  i  niezawodne  funkcjonowanie.  Sprawdzamy  czy  są
czyste  i  nieuszkodzone,  konserwujemy  preparatami  zawierającymi  olej  parafinowy  lub
silikonowy  wolny  od  zanieczyszczeń  mikrobiologicznych.  Okresowo  przeglądy  urządzeń
specjalistycznych przeprowadzają wykwalifikowani konserwatorzy.

Przy kaŜdym urządzeniu znajdującym się w gabinecie powinna znaleźć się instrukcja

obsługi. Aparatura i sprzęt medyczny muszą mieć atesty (certyfikaty, świadectwa
dopuszczenia do uŜytkowania).

Metody pracy w stomatologii

Do metod pracy w stomatologii zaliczamy: metodę tradycyjną i metodę pracy przy

leŜącym pacjencie.

Tradycyjna polega na tym, Ŝe pacjent siedzi na fotelu a lekarz siedzi lub stoi obok

fotela(zwykle w pozycji odpowiadającej godzinom zegarowym 7–13).

Praca przy leŜącym pacjencie

Pacjent powinien znajdować się w pozycji leŜącej spoczynkowej (nos pacjenta na jednej

linii  z  jego  kolanami).  Niekiedy  wykonuje  się  zabiegi  w  pozycji  półleŜącej,  np.  podczas
zaawansowanej  ciąŜy.  Pozycja  leŜąca  umoŜliwia  równomierne  obciąŜenie  tułowia  oraz
kończyn  górnych  i  dolnych  w  16–20  punktach  podparcia  oraz  osiągnięcie  jednakowych
wartości  ciśnienia  krwi  w  róŜnych  częściach  organizmu.  Zapobiega  to  omdleniom  oraz
zakrztuszaniu się śliną (wodą), dzięki sprawnie pracującej końcówkami ssaków asystentce.

Pozycja operatora. Prawidłowo jest to pozycja siedząca w zakresie usytuowania

8.30–12.30 w zaleŜności od umiejscowienia pola zabiegowego.

Pozycja asystentki

Asystentka powinna wykonywać wszystkie czynności z pozycji siedzącej (bez

opuszczania krzesełka asystentki), w strefie pracy asysty między 2

a 4

, umoŜliwiającej

wizualny i manualny dostęp do pola zabiegowego bez przeciąŜenia układu mięśniowo-
szkieletowego i nerwowego.

Asystentka musi siedzieć wyŜej niŜ operator (jej linia wzroku ma być 15–20 cm powyŜej

linii wzroku operatora). Kąt zawarty między linią łączącą oczy asystentki z jamą ustną
pacjenta powinien wynosić nie mniej niŜ 60°. Uda asystentki mają być w jednej płaszczyźnie
z twarzą leŜącego pacjenta i pod kątem ok. 45° do jego linii pośrodkowej ciała.

Asystentka wykonuje naleŜące do niej czynności, a więc:

pracę w jamie ustnej pacjenta oraz przekazywanie instrumentów i materiałów w strefie
transferowej,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ma dostęp do konsoli asysty, instrumentów, materiałów, aparatury pomocniczej, itp. w strefie
statycznej,

pracuje w strefie, gdzie znajduje się zlew, miejsce na zuŜyte instrumenty, materiały
protetyczne i źródło wody do ich przygotowywania.

WyróŜnia się następujące strefy działania zespołu stomatologicznego przy leŜącym

pacjencie: operacyjną, statyczną, asysty, transferową.(za Bladowskim).

Rys. 20. Strefy działania zespołu stomatologicznego (za Bladowskim) [2, s 71]

W pozycji leŜącej jest mniejsze niebezpieczeństwo zachłyśnięcia się, niŜ w siedzącej

dochodzi bowiem do zatkania gardła podniebieniem miękkim. Pozycja leŜąca stwarza o wiele
mniejsze niebezpieczeństwo omdlenia pacjenta podczas zabiegu, niŜ pozycja siedząca
.O wiele lepsza jest pozycja operatora, który będzie wydajniejszy i mniej będzie się męczył.
W pozycji tej moŜemy pracować na dwie, cztery i sześć rąk.

Metoda „centric" to praca lekarza stomatologa przy pacjencie w pozycji leŜącej – bez

asystentki.  Metoda  pracy  na  2  ręce  (Solo)  przy  pacjencie  w  pozycji  leŜącej  w  wykonaniu
lekarza  stomatologa  moŜe  być  równieŜ  w  niektórych  przypadkach  ergonomicznym
rozwiązaniem,  realizowanym  w  określonych  sytuacjach.  Nie  spełnia  jednak  podstawowego
warunku  organizacyjnego,  decydującego  o  wyŜszości  pracy  zespołowej  w  wykonaniu
trudniejszych  zabiegów  leczniczych.  Jest  jednak  o  wiele  lepszym  rozwiązaniem  niŜ
tradycyjna  metoda  pracy  lekarza  stomatologa,  szczególnie  stojącego  przy  siedzącym
pacjencie.  Zasady  pracy  na  2  ręce  przy  pacjencie  w  pozycji  leŜącej  są  na  ogół  proste.
W odniesieniu  do  pozycji  pacjenta  są  podobne  jak  w  pracy  na  4  ręce.  Operator  (lekarz,
higienistka,  asystentka)  moŜe  pracować  metodą  Solo  podobnie  w  pozycji  od  8,30  do  12,30,
pod  warunkiem,  Ŝe  potrzebny  sprzęt  (konsola  z  końcówkami,  ssak,  ślinociąg,  stolik
z narzędziami  i  światło)  znajdują  się  w  zasięgu  jego  rąk.  W  metodzie  pracy  na  4  lub  6  rąk
dostęp do sprzętu jest podzielony między członków zespołu, więc głowa pacjenta znajduje się

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

w pozycji centralnej. Natomiast w pracy na 2 ręce w pozycji centralnej musi się znaleźć
i głowa pacjenta i operator. Jest to podstawowy warunek powodzenia w tej metodzie pracy.
Z uwagi na róŜne rozwiązania techniczne sprzętu nie zawsze osiągalny.

Najbardziej korzystna, jest praca na 4 ręce w wykonaniu zespołu: lekarz stomatolog –

asystentka, umoŜliwiająca najbardziej, ergonomiczne wykonywanie wszystkich zabiegów
leczniczych, lub: asystentka stomatologiczna, wszystkich zabiegów profilaktycznych.

Metoda pracy na 6 rąk z udziałem 2 asystentek podwyŜsza koszty finansowe pracy

poszerzonego zespołu, aczkolwiek poprawia warunki organizacyjne pracy.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jaki jest skład zespołu stomatologicznego?

Jaki jest zakres obowiązków kaŜdego z członków zespołu?

Jaki jest sposób przygotowania gabinetu do pracy?

Jaki jest sposób porządkowania gabinetu po pracy?

Jakie są metody pracy w stomatologii?

Jakie są strefy działania zespołu stomatologicznego?

Jakie są pozycje ciała asystentki, pacjenta i lekarza podczas wykonywania zabiegów
stomatologicznych?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przygotuj stanowisko do rozpoczęcia pracy w gabinecie stomatologicznym i wykonaj

czynności związane z porządkowaniem go po zakończonym zabiegu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zaplanować tok postępowania,

zorganizować stanowisko pracy,

wykonać tabelę,

zadbać o bhp i ochronę osobistą,

dokonać wpisu do tabeli,

zaprezentować i omówić pracę.

Działania przed rozpoczęciem pracy

Działania po skończonej pracy

WyposaŜenie stanowiska pracy:

–

odzieŜ ochronna,

–

poradnik dla ucznia,

–

stanowisko dydaktyczne w gabinecie stomatologicznym,

–

artykuły piśmienne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Przygotuj stanowisko pracy lekarza dentysty i asystentki do pracy metodą „na cztery

ręce”. Wpisz do tabeli usytuowanie lekarza i asystentki oraz zakres działania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zaplanować tok postępowania,

zorganizować stanowisko pracy,

wykonać tabelę,

zadbać o bhp i ochronę osobistą,

dokonać wpisu do tabeli,

zaprezentować i omówić pracę.

Lekarz

Asystentka

WyposaŜenie stanowiska pracy:

–

odzieŜ ochronna,

–

stanowisko dydaktyczne w gabinecie stomatologicznym,

–

poradnik dla ucznia,

–

artykuły piśmienne.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) określić skład zespołu stomatologicznego?

2) określić zakres obowiązków kaŜdego z członków zespołu?

3) opisać sposób przygotowania gabinetu do pracy?

4) opisać sposób porządkowania gabinetu po pracy?

5) wyjaśnić metody pracy w stomatologii?

6) wskazać strefy działania zespołu stomatologicznego?

7) wskazać pozycje ciała asystentki, pacjenta i lekarza podczas

wykonywania zabiegów stomatologicznych?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Zestaw zawiera 20 zadań.

Do kaŜdego zadania przyporządkowane są 4 moŜliwości odpowiedzi, jedna odpowiedź
jest prawdziwa.

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi stawiając znak x. W przypadku
pomyłki zakreśl błędną odpowiedź kółkiem i zaznacz x odpowiedź prawidłową.

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź otrzymujesz 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak
0 punktów.

Rozwiązuj zadania samodzielnie.

Na rozwiązanie testu masz 40 minut.

Powodzenia!

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

Poradnia moŜe nie posiadać
a)

wentylacji.

instalacji wodociągowej.

instalacji elektrycznej.

klimatyzacji.

Gabinet musi posiadać wysokość
a)

2 m.

3 m.

co najmniej 2,5 m.

1,7 m.

Do usuwania zębów słuŜą
a)

łyŜeczki zębodołowe.

lemiesze.

dźwignie proste.

poszukiwacze.

Igła Millera jest narzędziem
a)

chirurgicznym.

endodontycznym.

protetycznym.

do usuwania złogów.

Przygotowanie pacjenta do zabiegu polega na
a)

podaniu mu glukozy.

podaniu znieczulenia.

podaniu środków p/alergicznych.

odpowiednim ustawieniu fotela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Do konserwacji narzędzi uŜywamy
a)

oleju parafinowego.

smaru uniwersalnego.

płynu dezynfekcyjnego.

talku.

Narzędziem niesłuŜącym do obróbki szkliwa jest
a)

kamień karborundowy.

wiertło diamentowe.

językotrzymacz.

krąŜek ścierny.

Płytki papierowe słuŜą do
a)

przygotowania materiałów do wypełnień.

podawania narzędzi.

demonstracji higienicznych.

sprawdzania działania wierteł.

Do wyposaŜenia podstawowego nie zaliczamy
a)

fotela stomatologicznego.

wiertarki.

spluwaczki.

radiowizjografu.

10.

W skład zespołu stomatologicznego nie wchodzi
a)

higienistka.

asystentka stomatologiczna.

lekarz.

rejestratorka.

11.

Przygotowanie gabinetu do pracy nie polega na
a)

przygotowaniu asystora i stolika.

wietrzeniu.

włączeniu do prądu.

wymyciu okien.

12.

Narzędziem do ręcznego usuwania zębiny jest
a)

ekskawator.

róŜyczka.

nakładacz.

upychadło.

13.

Do podstawowych czynności asystentki stomatologicznej nie naleŜy
a)

przygotowanie pacjentów do zabiegów.

wykonywanie iniekcji doŜylnych.

czynne asystowanie przy zabiegach.

prowadzenie dokumentacji i sprawozdawczości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14.

Przygotowanie gabinetu na przyjęcie następnego pacjenta polega na
a)

podaniu narzędzi, leków i materiałów.

odkaŜaniu rejonu pola zabiegowego, zmianie narzędzi na sterylne.

przygotowaniu materiałów do wypełnień.

prawidłowym oświetleniu.

15.

Dzięki pracy ergonomicznej
a)

będziemy mieli większe zyski.

oszczędzamy układ nerwowy, mięśniowo-szkieletowy i wzrok.

oszczędzamy materiały opatrunkowe.

pacjent jest lepiej uświadomiony.

16.

Do czynności asysty przy zabiegu nie naleŜy
a)

przygotowanie pacjenta.

instrumentowanie.

nadzór nad oświetleniem pola zabiegowego.

usuwanie zębów.

17.

Pacjent siedzi na fotelu a lekarz siedzi obok to metoda pracy
a)

tradycyjna.

„centric”.

na cztery ręce.

na sześć rąk.

18.

Pozycja leŜąca pacjenta
a)

jest zawsze najlepsza.

powoduje uspokojenie pacjenta.

zapobiega omdleniom.

powoduje zachłystywanie.

19.

Prawidłowa pozycja operatora w pracy na cztery ręce to
a)

siedząca przy fotelu.

siedząca usytuowana 8.30–12.30.

stojąca.

stojąca usytuowana 8.30–12.30.

20.

Działanie zespołu stomatologicznego nie odbywa się
a)

w strefie operacyjnej.

strefie pracy asysty.

w strefie sterylizacyjnej.

w strefie transferowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ................................................................................................

Przygotowanie gabinetu stomatologicznego do pracy

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem: