Katedra Patomorfologii
Katedra Patomorfologii
NIEWYDOLNOŚĆ
KRĄŻENIA
NIEWYDOLNOŚĆ
SERCA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
stan niewydolności
układu krwionośnego
uniemożliwiający pełnienie
jego funkcji fizjologicznych
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
z przyczyn sercowych
z przyczyn organicznych zmian naczyniowych na
obwodzie
z powodu zaburzeń naczynioruchowych
( wstrząs krążeniowy, zapaść naczyniowa )
Najczęstsze przyczyny
Dysproporcja pomiędzy
zapotrzebowaniem na tlen a
obniżeniem zdolności
dostarczania krwi i tlenu przez
„osłabiony” mięsień sercowy.
NIEWYDOLNOŚĆ SERCA
NIEWYDOLNOŚĆ SERCA
PRZYCZYNY
( najczęstsze )
Zmniejszony przepływ wieńcowy - miażdżyca, zator, zakrzep,
wstrząs
Zaburzenia rytmu serca
Nadciśnienie tętnicze
Nadciśnienie płucne
Wady serca
( zwężenie i niedomykalność )
Zespół Marfana
Tamponada serca
Zapalenie osierdzia wysiękowe i zaciskające
Zaciskanie serca np. przez duże wysięki opłucnowe lub odmę
opłucnową
Zapalenia mięśnia sercowego ( ZMS )
Niedokrwistość
Traumatyczne ( contusio cordis )
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
O PODZIALE DECYDUJĄ
UJAWNIAJĄCE SIĘ OBJAWY
I UMIEJSCOWIENIE PIERWOTNEJ PRZYCZYNY
POD WZGLĘDEM PATOFIZJOLOGICZNYM
STANOWI TO PEWNE UPROSZCZENIE,
PONIEWAŻ NIEWYDOLOLNOŚC WYWOŁUJE
NAJCZĘŚCIEJ ZABURZENIA OGÓLNE,
OBEJMUJĄCE WSZYSTKIE NARZĄDY
W zależności od szybkości narastania
objawów klinicznych wyróżniamy
niewydolność ostrą i przewlekłą;
natomiast ze względu
na źródło niewydolności
na prawo-
i lewokomorową.
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
PRAWOKOMOROWA LEWOKOMOROWA
OSTRA PRZEWLEKŁA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
PRZEWLEKŁA
Przewlekła zastoinowa niewydolność serca
jest zaburzeniem czynności układu krążenia,
które pojawia się w sytuacji,
gdy serce nie jest w stanie przepompować
na obwód krwi dopływąjącej z układu
żylnego.
OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ
szybko rozwijający się zespół objawów podmiotowych
i przedmiotowych spowodowanych upośledzeniem czynności
skurczowej lub rozkurczowej serca,
co skutkuje niedostatecznym zaopatrzeniem komórek w tlen
i substancje odżywcze
oraz zaburzeniem funkcji wielu narządów i układów.
Może rozwinąć się de novo lub jako dekompensacja
przewlekłej niewydolności serca.
NIEWYDOLNOŚĆ LEWOKOMOROWA,
czyli
UPOŚLEDZNIE PRACY LEWEJ
KOMORY SERCA
CHOROBA WIEŃCOWA ( zawał )
CHOROBA NADCIŚNIENIOWA
NABYTE WADY LEWEGO SERCA
CHOROBY MIĘŚNIA SERCOWEGO
NIEZWIĄZANE Z NIEDOKRWIENIEM ( zms )
(najczęstsze przyczyny )
OSTRA LEWOKOMOROWA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
( Najczęstsze przyczyny )
ZAWAŁ SERCA
NAGŁA DYSFUNKCJA M. SERCA
Z M S
OSTRA LEWOKOMOROWA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
OBRAZ MORFOLOGICZNY
cechy uszkodzenia lewej komory -
zawał serca
przepełnienie naczyń płucnych
krwią
obrzęk płuc
niedokrwienie narządów
miąższowych (nerki, OUN )
zawał serca
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
LEWOKOMOROWA OSTRA
ZAWAŁ SERCA
ZAWAŁ SERCA
Obraz makroskopowy:
1. zamknięte światło
tętnicy wieńcowej
2. obszar martwicy
Zawał mięśnia serca
Blaszka miażdżycowa
Skrzelina
Skrzeplina powodująca zawał
skrzeplina
zawał
skrzeplina
zawał
Blaszki
miażdżycowe w
świetle naczynia
wieńcowego
Skrzeplina
Zawał mięśnia serca
Ognisko martwicy
Zawał mięśnia serca
Ognisko martwicy
Ostra lewokomorowa niewydolność
obrzęk płuc
Płuca makroskopowo są
ciężkie, o wzmożonej
konsystencji, przy ucisku
obficie broczą jasnym,
pienistym płynem.
Ostra lewokomorowa niewydolność
obrzęk płuc
Obrzęk płuc
Prawidłowy miąższ płuca
Ostra lewokomorowa niewydolność
Obrzęk płuca
W obrazie mikroskopowym widoczne jest zalanie
płynem obrzękowym pęcherzyków płucnych. Uwagę
zwraca skąpość elementów komórkowych w
obrzęku, w przeciwieństwie do wysięku w zapaleniu
płuc.
Ostra lewokomorowa niewydolność
Obrzęk płuca
Obrzęk płuca
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
PRZEWLEKŁA
Przewlekła zastoinowa niewydolność serca
jest zaburzeniem czynności układu krążenia,
które pojawia się w sytuacji,
gdy serce nie jest w stanie przepompować
na obwód krwi dopływąjącej z układu
żylnego.
LEWOKOMOROWA PRZEWLEKŁA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
nadciśnienie układowe
choroby zastawki mitralnej lub aortalnej
choroba niedokrwienna serca
pierwotne choroby mięśnia sercowego
LEWOKOMOROWA PRZEWLEKŁA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
PRZYCZYNY
Wady zastawki mitralnej lub aortalnej
Nadciśnienie tętnicze
Choroba niedokrwienna serca
Pierwotne choroby mięśnia sercowego
( zms )
MIAŻDŻYCA / CUKRZYCA / CH. METABOLICZNE
PRZEROST SERCA
CHOROBY OSIERDZIA
LEWOKOMOROWA PRZEWLEKŁA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
Obraz morfologiczny:
Przerost lewej komory
Przerost lewej komory i lewego przedsionka
Rozstrzenia
Zastój krwi w krążeniu płucnym
Przekrwienie bierne płuc
PRZEROST LEWEJ KOMORY
Powierzchnia zewnętrzna
Powierzchnia przekroju
ROZSTRZENIE LEWEJ KOMORY
Powierzchnia zewnętrzna
Powierzchnia przekroju
PRZEROST LEWEJ KOMORY
Przerost odśrodkowy lewej komory
Koncentryczny przerost lewej komory
Rozstrzenie lewej i prawej komory
Przekrwienie bierne płuc
Przekrwienie bierne płuc
Zastój krwi w krążeniu płucnym
Przekrwienie bierne płuc
PRAWOKOMOROWA
NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA
UPOŚLEDZENIE PRACY
KOMORY PRAWEJ SERCA,
CO JEST ZWIĄZANE
Z UTRUDNIENIEM POWROTU
ŻYLNEGO KRWI
NIEWYDOLNOŚĆ
KRĄŻENIA
PRAWOKOMOROWA
OSTRA
PRZEWLEKŁA
Prawostronna niewydolność krążenia
(przyczyny)
1. sercowe
2. płucne
3. pozapłucne
Prawostronna niewydolność krążenia
z przyczyn sercowych
Zwężenie podzastawkowe
Zwężenie ujścia tętnicy płucnej
Stary zator płucny
Wada mitralna
Niedomoga lewej komory
Prawostronna niewydolność krążenia
z przyczyny płucnych
Nadciśnienie płucne
Rozedma
Włóknienie
Rozstrzenia oskrzeli
Astma oskrzelowa
Torbiele płuc
Przewlekłe zapalenie oskrzeli
Stwardnienie tętnic płucnych
Zatorowość płucna
Zapalenie naczyń
Nowotwory
Prawostronna niewydolność krążenia
z przyczyny pozapłucnych
Zniekształcenia klatki piersiowej
Zrosty w jamie opłucnowej
Nowotwory jamy opłucnowej
Płyn w jamie opłucnowej
Serce
płucne-
przyczyny
SERCE PŁUCNE
Rozedma
Włóknienie
Rozstrzenia oskrzeli
Astma oskrzelowa
Torbiele płuc
Przewlekłe zapalenie
oskrzeli
Stwardnienie tętnic płucnych
Zatorowość płucna
Zapalenie naczyń
Nowotwory
Zniekształcenia klatki
piersiowej
Zrosty w jamie opłucnowej
Nowotwory jamy opłucnowej
Płyn w jamie opłucnowej
ZESPÓŁ SERCA PŁUCNEGO
Podział uwzględniający lokalizację zmiany
CHOROBY PŁUC
CHOROBY NACZYN
ZABURZENIA RUCHOMOŚCI KLATKI
PIERSIOWEJ
ZABURZNIA WYWOŁUJĄCE SKURCZ NACZYŃ
PŁUCNYCH
CHOROBY PŁUC
Przewlekła obturacyjna choroba płuc
Rozlane śródmiąższowe włóknienie płuc
Ciężka niedomoga oddechowa dorosłych
Mukowiscydoza
Choroby naczyń płucnych
Zatorowość płucna
Pierwotne stwardnienie tętnic płucnych
Intensywne zapalenie naczyń płucnych
(np. ziarniniak Wegenera)
Stwardnienie naczyń wywołane lekami, toksynami,
naświetlaniem …
Zaburzenia ruchomości klatki piersiowej
Kyphoscoliosis
Znaczna otyłość (zespół Pickwicka)
Choroby nerwowo-
mięśniowe
Zaburzenia wywołujące
skurcz naczyń płucnych
Kwasica metaboliczna
Niedotlenienie
Przewlekła choroba wysokogórska
Zwężenie głównych dróg oddechowych
Idiopatyczna hipowentylacja pęcherzyków
Prawostronna niewydolność krążenia
przewlekła
obraz morfologiczny
Zastój krwi w krążeniu „dużym”
Przekrwienie bierne wątroby – ( marskość tzw.
sercowa)
Obrzęki
Pałeczkowate palce
Beczkowata klatka piersiowa
Sinica obwodowa
Przekrwienie bierne wątroby
STŁUSZCZENIE WĄTROBY
Powierzchnia zewnętrzna
Powierzchnia przekroju
STŁUSZCZENIE WĄTROBY
Powierzchnia przekroju
STŁUSZCZENIE WĄTROBY
Powierzchnia przekroju
– wątroba muszkatołowa
MARSKOŚĆ WĄTROBY
tzw. sercowa
Powierzchnia zewnętrzna
MARSKOŚĆ SERCOWA
Przekrwienie bierne - jelito
Pałeczkowate palce
PALCE HIPOKRATESA
NADCISNIENIE PŁUCNE
PĘCHERZE ROZEDMOWE
ROZEDMA
ROZEDMA PŁUC
Emphysema bullosum
Olbrzymi pęcherz rozedmowy
Rozstrzenia oskrzeli
(walcowate)
Rozstrzenia
workowate oskrzeli
Pylica węglowa
Pylica azbestowa
Płuco jak plaster miodu
Torbiele płucne
Pneumonia
lobaris
- obraz
sekcyjny
Pneumonia
lobaris
obraz makroskopowy
– sekcyjny
(przekrój poprzeczny)
Płatowe zapalenie
płuc
obraz makro
zajęty dolny płat płuca
ZROSTY MIĘDZYPŁATOWE
Ropień płuca
(powikłanie)
Bronchopneumonia
Gruźlica prosowata
Serowate zapalenie płuc
Obraz makroskopowy oskrzela z astmą
oskrzelową
Guz centralny, rozprzestrzenia się w
kierunku obwodowym wokół oskrzeli
i naczyń
Rozsiew wzdłuż naczyń
limfatycznych okołooskrzelowych i
wzdłuż przegród międzypłatowych
Rak płuca – obraz makro
Pogrubienie opłucnej u
pracownika przemysłu
azbestowego
Międzybłoniak
opłucnej
0braz makro
Serce płucne-
przyczyny
PIERWOTNE NADCIŚNIENIE PŁUCNE
Serce płucne
PRZEWLEKŁE
SERCE
PŁUCNE
OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ
PRAWOKOMOROWA
nagłe upośledzenie pracy prawej komory
serca
Prawostronna niewydolność krążenia
ostra
obraz morfologiczny
Zator pnia i / lub tętnic płucnych
Zastój krwi w żyle głównej i żyłach
szyjnych
Sinica
– górna część klatki
piersiowej, szyja, głowa
ZATOROWOŚĆ
PŁUCNA
Wędrówka
fragmentu skrzepliny
z żyły udowej
do tętnicy płucnej
Zawał czerwony płuca
ZATOROWOŚĆ PŁUCNA
Wędrówka
fragmentu skrzepliny
do tętnicy płucnej
ZATORY PŁUCNE
RODZAJE
Z CIAŁA STAŁEGO ( np. skrzeplina
lub jej część, komórki nowotworowe )
PŁYNNE
GAZOWE ( powietrze, azot )
Rodzaje materiału zatorowego
Zator ciałem stałym (skrzeplina/zakrzep,
bakterie, grzyby, pasożyty, komórki
nowotworowe i fizjologiczne, blaszki
miażdżycowe)
Zator materiałem płynnym (płyn owodniowy
po porodzie, tłuszcz po złamaniu kości długich)
Zator ciałem gazowym (powietrze po urazie
lub operacji, azot w chorobie kesonowej)
SKRZEPLINY PRZYŚCIENNE
( w świetle naczynia )
SKPRZEPY
( ze światła naczynia )
SKRZEPLINA
W TĘTNICACH
PŁUCNYCH
ZATOR
PŁUCNY
ZAWAŁ CZERWONY PŁUCA
ZAWAŁ
CZERWONY
PŁUCA
PRZEWLEKŁE
SERCE
PŁUCNE
NADCIŚNIENIE PŁUCNE
Serce płucne
Prawidłowy obraz przekroju serca
Przewlekła niewydolność
prawokomorowa
Objawy kliniczne :
znamiona zastoju w układzie żylnym na obwodzie:
poszerzenie żył szyjnych, powiększenie wątroby, stan
podżółtaczkowy (
), obrzęki, zwłaszcza na
kończynach dolnych, najpierw w okolicach kostek i
stóp, później na goleniach i udach, przesięki w
(wodobrzusze) i jamie opłucnowej, sinica,
dolegliwości z przewodu pokarmowego, wynikające z
zastoju krwi w narządach brzusznych (wzdęcia,
nudności, zaparcia stolca lub biegunki). Szczególną
postacią tego rodzaju niewydolności jest zespół
płucno-sercowy (
).