CHOROBY WIRUSOWE SKÓRY

Choroby wirusowe skóry

• opryszczka zwykła, półpasiec i ospa wietrzna, należące do grupy opryszczek

• brodawki skórne i płciowe

• mięczak zakaźny

• guzki dojarek i krowianka przeszczepiona, należące do grupy ospy

• pryszczyca

• zakażenie retrowirusem HIV

Opryszczka zwykła Herpes simplex

• zmiany o charakterze drobnych pęcherzyków zlokalizowane na granicy błon śluzowych i skóry, ze skłonnością do nawrotów

• czynnik etiologiczny - wirus herpes simplex (HSV)

- Typ 1 (HSV 1) - opryszczka wargowa (herpes labialis)- zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej, wargach, twarzy, tułowiu i kończynach, rzadziej na narządach płciowych

- Typ 2 (HSV 2) - opryszczka genitalna (herpes progenitalis)- zmiany w obrębie narządów płciowych i pośladków

• epidemiologia

- do zakażenia HSV1 dochodzi we wczesnym dzieciństwie ( między 1-5 rż.), a u 50% dzieci stwierdza się już obecność swoistych przeciwciał

- zakażenie HSV2 wiąże się najczęściej z inicjacją seksualną, a szczyt zakażeń przypada na 15-25 rż. Wirusem HSV2 zakażonych jest aż 20-25% osób aktywnych seksualnie. Typ ten ma znaczenie jako kokancerogen w rakach narządów płciowych związanych z zakażeniem wirusem brodawczaka

• mechanizm zakażenia

• wrota zakażenia:

- HSV1 - błony śluzowe jamy ustnej lub zmieniona chorobowo skóra twarzy

- HSV2 - błony śluzowe i/lub skóra okolic narządów płciowych i odbytu

• wirusy po wniknięciu do organizmu ulegają replikacji w miejscu inokulacji i w węzłach chłonnych

• objawy kliniczne

• wykwity pierwotne to drobne pęcherzyki, wielkości kilku mm, umiejscowione na podłożu rumieniowo-obrzękowym, wykazujące tendencję do grupowania się

• początkowo pęcherzyki wypełnione są treścią surowiczą, następnie ropną, szybko przekształcają się w nadżerki i pokrywają się w ciągu kilku dni strupami (impetiginisatio)

• goją się bez pozostawienia blizny

• zmianom skórnym towarzyszy lekkie pieczenie lub niewielka bolesność. Niekiedy objawy te wyprzedzają wystąpienie opryszczki o 2-3 dni

• umiejscowienie zmian

• HSV1 - twarz i wargi (herpes labialis), błony śluzowe jamy ustnej (stomatitis herpetica) - zwykle obecne tylko dość bolesne nadżerki, rogówka - zmiany bolesne, uporczywe, nawet upośledzenie wzroku (keratitis dendritica)

• HSV2 - żołądź, napletek, wargi sromowe, pośladki

• wykwity rozsiane na skórze - często nie mają charakterystycznych cech i są nie rozpoznawane (drobne grudki, pęcherzyki) - palce rąk, małżowiny uszne i in.

• przebieg opryszczki

• krótkotrwały (6-10dni)

• nawrotowy-zwykle w tych samych miejscach, zwłaszcza na błonach śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych

• objawy prowokowane są przez: choroby gorączkowe i zakaźne, przegrzanie (np.silne nasłonecznienie) lub oziębienie ciała, miesiączkę, obniżenie odporności

• nawroty pomimo swoistych przeciwciał

Półpasiec Herpes zoster

• zmiany pęcherzowe i pęcherzykowe o jednostronnym układzie, z nasilonymi objawami bólowymi

• czynnik wywołujący: Herpes virus varicellae. Jest to ten sam wirus, który wywołuje ospę wietrzną

• schorzenie występuje przez reaktywację utajonego zakażenia w zwojach czuciowych lub zetknięcie z chorym na ospę

• powinowactwo wirusa do układu nerwowego-atakuje zwoje międzykręgowe lub zwoje czuciowe nerwów czaszkowych, czasem nerwy układu obwodowego

• zmiany skórne dotyczą miejsc odpowiadających unerwieniu jednego lub kilku korzeni tylnych (segmentów)

• objawy i przebieg

- wykwit pierwotny:surowiczy pęcherzyk o trwałej pokrywie

- pęcherzyki zgrupowane są linijnie, jednostronnie wzdłuż zajętego segmentu

- umiejscowienie: twarz, zwłaszcza okolica unerwiana przez I gałąź n. trójdzielnego, oczodół , tułów zwłaszcza klatka piersiowa w obrębie dermatomów

- zmiany skórne poprzedzone są nerwobólami, w niektórych przypadkach bóle mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy po ustąpieniu zmian skórnych

- półpasiec na ogół pozostawia trwałą odporność

- nawroty i zmiany rozsiane - konieczne badanie w kierunku nowotworów, chłoniaków i defektów immunologicznych

• odmiany kliniczne

- zgorzelinowa

- krwotoczna

- oczna

- uogólniona lub rozsiana

• powikłania

- zajęcie rogówki

- porażenie nerwów okoruchowych

- porażenie nerwu słuchowego i częściowa utrata słuchu

- porażenie nerwu twarzowego

- porażenie nerwu trójdzielnego

- przewlekłe bóle neuralgiczne

- zmiany ustępują bez śladu, jedynie postać zgorzelinowa może pozostawić blizny

Grupa brodawek

- odmiany kliniczne wywołane wirusem DNA brodawczaka ludzkiego HPV

• brodawki zwykłe (verrucae vulgares)

• brodawki płaskie (młodocianych)(verrucae planae, juveniles)

• brodawki stóp (verrucae plantares: myrmecia i mozaikowe -„mosaic warts”)

• brodawki weneryczne czyli kłykciny kończyste (verrucae genitales, condylomata acuminata)

Brodawki zwykłe

• HPV2

• umiejscowienie - najczęściej palce rąk, wały paznokciowe, pod płytką paznokciową oraz skóra gładka i błony śluzowe

• drobne grudki o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni, brunatnie zabarwione

• okres wylęgania: kilka tygodni-kilka miesięcy

• bardzo zakaźne

• objawy podmiotowe na ogół nie występują, jedynie brodawki okołopaznokciowe bywają bolesne

Brodawki stóp

- Myrmecia

• czynnikiem wywołującym jest HPV1

• najczęściej występują u dzieci (zakażenie basenowe)

• są pojedyncze lub nieliczne, wnikają głęboko do skóry, wywołują odczyn zapalny, są bolesne

• reinfekcja zdarza się rzadko

- mozaikowe

• czynnikiem wywołującym jest HPV2

• są one powierzchowne, rozległe, długotrwałe, nie wywołują odczynu zapalnego, są z reguły niebolesne

• wykazują tendencję do nawrotów

Brodawki płaskie ( młodocianych, młodzieńcze)

• wirus HPV3, najczęstsze u dzieci

• umiejscowienie-skóra gładka i błony śluzowe: grzbiety rąk, dolne części twarzy, czoło

• drobne grudki o gładkiej, lśniącej powierzchni i zabarwieniu normalnej skóry

• bardzo liczne

• mogą ustępować samoistnie

• tendencja do samoistnego ustępowania; u osób z obniżona odpornością mogą utrzymywać się przez wiele lat

• wykazują dodatni objaw Koebnera

Brodawki płciowe - kłykciny kończyste

• HPV 6 i 11

• brodawki w obrębie narządów płciowych i odbytu

• bardzo zakaźne, najczęściej przenoszone drogą płciową

• sprzyjają: maceracja błon śluzowych, wydzielina, ciąża, obniżenie odporności

• wykwit podstawowy: przerosłe, uszypułowane twory brodawkowate o kalafiorowatej powierzchni i brunatnym zabarwieniu

• zmiany mogą ustępować samoistnie, zwłaszcza u ciężarnych kobiet

• powikłania: u mężczyzn stulejka i załupek, u kobiet zakażenie szyjki macicy

• Condylomata gigantea Buschke-Loewenstein - guzy te rozwijają się z długotrwałych przerosłych kłykcin, cechują się wieloletnim przebiegiem i zniszczeniem tkanek

Raki szyjki macicy są związane w 80% z zakażeniem wirusami HPV 16, 18, 31 i 32.

4