EG)AMIN ) PODSTAW )AR)ĄD)ANIA- NAJC)ĘSTS)E PYTANIA 

1.  Co to jest zarządza ie, fu k je zarządza ia  z opise

. 

Zarządza ie to zesta  działa  skiero a y h  a zaso y orga iza ji  ludzkie, fi a so e, rze zo e i 
i for a yj e ,  ykorzysty a y h z za iare  osiąg ię ia  eló  orga iza ji   sposó  spra y i 
skute z y. )arządza ie polega  a de ydo a iu i  spółde ydo a iu o  isji i  elach organizacji, o 
kieru ka h i sposo a h  ykorzysta ia zaso ó  orga iza ji, a także  a t orze iu  aru kó  
rze zo y h, fi a so y h, kadro y h, orga iza yj y h sprzyjają y h realiza ji  isji,  eló  i zada  
organizacji. 
Fu k je zarządza ia: 

  Planowanie- to pro es ustala ia  eló , i h rodzaju, pożąda ego pozio u oraz  zasu i  iejs a 

i h osiąga ia, a także  etod i h realiza ji. 

  Organizowanie- to grupo a ie zaso ó   aterial y h i ludzki h oraz 

ustala ie rela ji  iędzy  i i. 

  Motywowanie- to pro es regulują y za ho a ie pra o ikó  tak, a y  ożli e  yło 

osiąg ię ie z pe y  pra dopodo ie st e   eló  uz a y h za użyte z e dla orga iza ji. 

  Kontrolowanie- to działa ie polegają e  a  adzoro a iu i korygo a iu sta ó  rze zy oraz 

regulo a iu pro esó  realizo a y h dla zape ie ia i h przyszłej spra oś i. 

2.  Charakterystyka klasy z ej teorii zarządza ia. 

T ierdze ia doty zą e: 

  Pra o ikó -    iększoś i od zu ają  ie hę  do pra y, osiągają posta io e przed  i i  ele, 

jeżeli zada ia są proste, a ko trola ś isła, rzadko dążą do  yko y a ia zada   y agają y h 
t ór zego  yśle ia i sa oko troli, a pła a jest dla  i h  ajistot iejszy   oty atore  do 
pracy. 

  Organizacji- orga iza ja jest układe  staty z y , deter i isty z y ,   który   oż a 

z udo a  ideal y syste  oddziały a ia jej  zęś i składo y h g ara tują y h osiąg ię ie 
pro adze ia  ałoś i; orga iza ja jest syste e  za k ięty ,   z iązku z ty   ada ia 
ogra i zają się jedy ie do a alizy zależ oś i  e ętrz y h, który h ide tyfika ja jest 

ystar zają a dla  udo y spra ej orga iza ji. 

  Sposo u eli i o a ia dysfu k ji   działa iu orga iza ji- specjalizacja i harmonizacja pracy, 

ś isły i struktaż  yko a y,  ada ie pra y  etoda i a alizy  auko ej, sko e tro a ie 
prawa 

do ko troli  a  aj yższy  sz ze lu, ró o ier y podział upra ie , o o iązkó  i 

odpo iedzial oś i. 

3.  Przedstawi iele klasy z ej teorii zarządza ia: 

  Fryderyk Winslow Taylor- u ażał, że z iększe ie  ydaj oś i pra y leży  e  spól y  i teresie 

kiero i t a i ro ot ikó . Według  iego efekt ra jo aliza ji orga iza ji pra y  a sta owisku 
ro o zy   oż a osiąg ą  przez podział pra y, uprosz ze ie  yko y a y h  zy oś i, 
spe jaliza ję pra o ikó , dostoso a ie  aru kó  pra y do potrze  pra o ikó , 
i struo a ie  o do sposo u  yko y a ia przydzielo y h zada , dostoso a ie ryt u pra y 
zat

rud io y h do  aszy  i urządze  oraz oddziały a ie  a pra o ikó  za po o ą  odź ó  

aterial y h i dys ypli ar y h. U ażał, że  iędzy kiero i t e  a ro ot ika i po i a 

ist ie   ezpośred ia, przyjaz a  spółpra a i o ie stro y po i y dąży  do z iększa ia 
produkcji. 

  Harrington Emerson-    y iku o ser a ji doszedł do  ioskó  o  iskiej  ydaj oś i pra y 

ludzkiej, o  ar otra st ie  zasu, e ergii,  ateriałó . Głosił, że z trze h ele e tó , który i 

a do  zy ie ia prze ysł  aszy y,  ateriały, ludzie   aj aż iejszy  ele e te  są ludzie. W 

zarządza iu za  aj aż iejsze u ażał zasady, a  ie sposo y. Dlatego sfor uło ał   zasad 
uzyski a ia  ysokiej  ydaj oś i pra y. Są  i i: jas o określo y  el, zdro y rozsądek, rady 
ko pete t y h dorad ó , dys ypli a, spra iedli e postępo a ie, rzetel a, dokład a i sty 

te aty z a spra ozda zoś , porządek   prze iegu działa ia, przystoso a e  aru ki, 

zor o e sposo y działa ia  sta daryza ja metod i operacji), pisemne regulaminy i instrukcje, 

agradza ie  ydaj oś i. 

   Frank B. i Lilian M. Gilberthowie  a  yższą o e ę -  yodrę ili   każdej z  yko y a y h 

pra    podsta o y h ru hó  ro o zy h tz .  ikroru hó . )aj o ali się  ada ia i  ad 
z ę ze ie  i ru ha i ro ot ikó . Opra o ali trójpozy yj y pla  a a só , który  iał służy  
jako progra  dosko ale ia pra o ikó . Według tego pla u każdy pra o ik  yko uje s oją 
pra ę, przygoto uje się do a a su o jede  sz ze el i szkoli s ojego  astęp ę. 

  Henry Le Chatelier- sfor uło ał  ykl działa ia zorga izo a ego  ykl orga iza yj y . Jest to 

przedsta ia ie kolej o  astępują y h po so ie działa  ukieru ko a y h  a osiąg ię ie  elu i 
u zględ iają y h stop io e dosko ale ie. W  ersji podsta o ej składa się o  z pię iu 
etapó :   y ór  elu -> określe ie środkó  i  aru kó  realiza ji  elu -> przygotowanie 
środkó  i  aru kó  do realiza ji  elu -> wykonanie stosownie do wytyczonego planu -> 
ko trola otrzy a y h  y ikó . 

  Karol Adamiecki- wpro adził wykorzystanie graficznych metod do analizy i planowania pracy 

zespoło ej  har o ogra y  oraz podstawowe zasady teoretyczne z dziedziny nauki organizacji 
i zarządza ia. Są to: 

o  Pra o i er ji przyz y zaje - każda z ia a rodzi opór, stąd doko y a ie reorga iza ji i 

wprowadzanie 

i o a ji po i o od y a  się stop io o, zgod ie z ra jo al y i 

pro edura i pro adzą y i do z

iejsze ia ty h oporó . 

o  Prawo optymalnej produkcji- ist ieje za sze ś iśle określo a gra i a  ydaj oś i 

produk ja  zor o a , przy której koszt  a jed ostkę jest najmniejszy. 

o  Prawo harmonii- ra jo aliza ja pra y zespoło ej: 

  Prawo harmonii doboru- to do ór jed ostek  yt ór zy h tak, a y  iały o e 

jak  aj ardziej z liżo e do sie ie produk je  zor o e i a y łą z y koszt 
stra o ego  zasu  ył jak  aj

iejszy. 

  Prawo har o ii działa ia-  spółpra a urządze  po i a  y  tak 

zorga izo a a, a y każda  zy oś  od y ała się   s oi   zasie i a y 

yeli i o a e  yły przestoje, tz .  ąskie gardła. 

  Prawo harmonii duchowej- pra o i y przedsię iorst  po i i  zu  się 

zęś ią jed ego orga iz u i działa  jak jede  orga iz . 

  Henri Fayol-  ył pier szy , który usyste atyzo ał za ho a ia kiero ikó . T ierdził, że 

kiero a ie to u iejęt oś , której  oż a się  au zy , jeżeli poz a się zasady leżą e u jej 
podsta . Sfor uło ał   zasad zarządzania. Są to: 

o  Podział pra y. – i   ardziej ludzie się  yspe jalizują, ty  spra

iej  ogą  yko y a  

s oją pra ę,  p.  spół zes a li ia  o tażo a. 

o  Autorytet – kiero

i y  uszą  yda a  pole e ia, a y pra e  yły  yko y a e. 

Autorytet formalny daje im prawo rozkazywania, ale nie zawsze zapewnia 
posłusze st o, jeżeli  ie  ędzie  u to arzyszy  także autorytet oso isty  p. 

y ikają y z potrze y  iedzy . 

o  Dyscyplina –  zło ko ie orga iza ji po i

i przestrzega  przepisó  i uzgod ie   ią 

rządzą y h. Według Fayola dys ypli a  y ika z Dorego przy ództ a  a  szystki h 
sz ze la h orga iza ji, ze spra iedli y h u ó   p. doty zą y h  agradza ia za 
lepsze  y iki pra y  oraz rozsąd ie stoso a y h kar za  ykro ze ia. 

o  Jed oś  rozkazodawstwa – każdy pra o

ik po i ie  otrzy y a  polecenia od jednej 

tylko oso y. )da ie  Fayola podporządko a ie pra o ika  ię ej  iż jed e u 

ezpośred ie u przełożo e u pro adzi do sprze z y h pole e  i zakłó e ia 

autorytetu. 

o  Jed olitoś  kierowa ia – jede  kiero

ik po i ie  kiero a  opera ja i pro adzą y i 

 orga iza ji do jed ego  elu i realizo a y i  edług jed ego pla u. Np. działe  

perso al y  przedsię iorst a  ie  oże kiero a  d ó h szefó , z który h każdy 
stosuje i ą politykę zatrud ie ia. 

o  Podporządkowa ie i teresu oso istego i teresowi ogółu –   żad y  przedsię zię iu 

i teresy posz zegól y h pra o ikó   ie po i y prze aża   ad i teresa i 
orga iza ji jako  ałoś i. 

o  Wynagrodzenie – pła a za  yko a ą pra ę po i

a  y  spra iedli a zaró o z 

punktu widzenia pracownika, jak i pracodawcy. 

o  Centralizacja – ogra i za ie roli pod ład y h   podej o a iu de yzji oz a za 

e traliza ję, z iększa ie zaś i h roli – de e traliza ję. Fayol u ażał, że ostate z a 

odpo iedzial oś  za podej o a ie de yzji  ależy do kiero ikó , ale jed o ześ ie 
po i i o i przekaza  pod ład y  dostate z e upra ie ia de yzyj e, tak a y  ogli 

łaś i ie  yko y a  s oje zada ia. Pro le  polega  a z alezie iu   każdy  
ypadku  łaś i ego stop ia  e traliza ji. 

o  Hierarchia – li ie podporządko a ia   orga iza ji – dziś  zęsto przedsta ia e   

posta i uporządko a y h prostokątó  i łą zą y h je od i kó   a s he ata h 
organizacyjnych 

– prze iegają od  a zel ego kiero i t a do  aj iższego sz ze la   

przedsię iorst ie. 

o  Ład – każdy  zło iek i każda rze z po i

i  y   a  łaś i y   iejs u  e  łaś i y  

zasie. Ludzie po i i zaj o a  te sta o iska, które są dla  i h  ajodpo ied iejsze.  

o  Odpowied ie traktowa ie pra ow ików – kiero

i y po i i się od osi  do 

pod ład y h   sposó  przy hyl y i spra iedli y. 

o  Sta il oś  perso elu – duża fluktua ja pra o

ikó   iekorzyst ie  pły a  a 

spra oś  fu k jo o a ia orga iza ji. 

o  Inicjatywa – pod ład i po i

i  ie  s o odę t orze ia i realiza ji s oi h pla ó , 

a et jeżeli  oże to pro adzi  do pe y h  łędó . 

o  Esprit de corps – sprzyja ie po sta a iu po zu ia przy ależ oś i do zespołu zape

ia 

orga iza ji du ha jed oś i. Według Fayola pro adzą do tego  a et dro e  zy iki. 
Np. propo o ał, a y ta , gdzie to tylko  ożli e, porozu ie a o się ust ie za iast 
przekazywania sobie oficjalnych pism. 

 

) ró ił u agę  a to , że spra e fu k jo o a ie fir y zależy  ie tylko od przestrzega ia 

skaza y h reguł , ale także od realizo a ia   sposó   iągły, ś iśle określo y h  zy oś i. 

Pogrupo ał je   tz . fu k je  zy oś i  przedsię iorst a: 

o  techniczne (produkcja) 
o  ha dlo e  kup o, sprzedaż,  y ia a  
o  fi a so e  poszuki a ie kapitału i o rót  i

 

o  u ezpie ze io e  o hro a  ajątku i osó  
o  ra hu koś io e  i

e taryza ja,  ila se , koszty , statystyka  

o  administracyjne 

W o rę ie fu k ji ad i istra yj ej Fayol  yróż ił: 

o  przewidywanie- to  ada ie przyszłoś i i ustala ie odpo ied iego do  iej 

progra u działa ia 

o  organizowanie - t orze ie  aterial ego i społe z ego orga iz u 

przedsię iorst a 

o  rozkazywanie - oddziały a ie  a perso el 
o  kontrolowanie- czuwanie przebiegiem produkcji 

  Elton Mayo- przedsta i iel szkoły rela ji  iędzyludzki h,   której podkreśla się posta y i 

zachowania jednostek oraz procesy grupowe

. ) ró ił u agę  a to, że podsta o y i 

oty atora i do pra y są potrze y społe z e tj. przy ależ oś  i uz a ie, a także, że 

pra o ik poszukuje i  zerpie satysfak ję ze stosu kó   iefor al y h. Według  iego 
u zest i t o  zło ieka jest ty   ardziej  ieza od e i  ydaj e, i   ardziej  a pozyty y 
stosu ek do orga iza ji i grupy społe z ej, której jest  zło kie , a także im bardziej jest 
zadowolony ze swojej sytuacji w pracy. 

4.  Szkoła  ada  opera yj y h – to podej o a ie opty al y h de yzji   zakresie zarządza ia i 

orga iza ji  a podsta ie  odeli  ate aty z y h i algoryt ó  opra o y a y h dla ko kret y h 
pro le ó . Metodyka  ada  opera yj y h polega  a: sfor uło a iu pro le u,  udo ie  odelu 
matematycznego, zebraniu danych i rozwijaniu hipotezy badawczej, obliczeniu 

roz iąza ia 

optymalnego i opracowaniu systemu kontroli. 

)espół  uduje  ate aty z y  odel, który   kategoria h 

s

y

oli z y h przedsta ia  szystkie  zy iki,  y ierają e  pły   a te  pro le  oraz  ystępują e 

iędzy  i i zależ oś i. Przez z ia ę  ielkoś i z ie y h  odelu zespół  oże określi  skutki każdej 

z ia y. Popular e stało się prog ozo a ie przyszłoś i  a podsta ie teraź iejszoś i i przeszłoś i. Szkoła 

ada  opera yj y h krytyko a a  yła za  a isk  a tylko te aspekty przedsię iorst a, które  oż a 

przedsta i  za po o ą li z , a po ija z a ze ie ludzi i z iązkó   iędzy  i i. 

5.  Szkoła syste owa- cztero zło owy  odel organizacji wg H.J. Leavitta- odz ier iedla układ  ztere h 

podsta o y h  zło ó  orga iza ji (ludzie, zadania, struktura, technologia), które pozostają  e 

zaje

y h rela ja h ze so ą i   określo y h z otoczeniem. Ludzie to uczestnicy organizacji wraz z 

ały  pote jałe  fizy z y ,  iedzą, t ór zoś ią, u iejęt oś ia i, k alifika ja i,  oty a ją. 

)ada ia to z iór za ierze  prze idzia y h do realiza ji   określo y   zasie przez posz zegól e 
stanowiska organizacyjne. Technologia- 

z iór  yty z y h spra ego działa ia i zastoso a y sposó  

wytwarzania. Struktura- 

z iór rela ji o ej ują y stosu ki  iędzy skład ika i syste u, jed ostki 

orga iza yj e i  zaje

e i h po iąza ia, a także regula i y i zasady fu k jo o a ia. Według Lea itta 

z ia a   który kol iek ele e ie syste u  y usza z ia y   pozostały h. I terak je są sil e i 
wielokierunkowe. W kierunku systemowym 

orga iza ję traktuje się jako jed olity,  elo y syste , 

złożo y z  zaje

ie po iąza y h  zęś i, sta o ią ą zaraze   zęś  szerszego oto ze ia ze ętrz ego. 

D

ziałal oś  do ol ego seg e tu  pły a  a działal oś  każdego i ego seg e tu. Kiero i y  uszą 

łą zy  s ój  ydział do  ałej orga iza ji. 

6.  Organizacja-   z a ze iu przed ioto y  to pe ie  o iekt, który  oż a odróż i  od i

y h ze 

zględu  a jego  e hy  harakterysty z e;   z a ze iu atry uto y  to  e ha przed iotó  złożo y h 

azy a a zorga izo a ie , a   z a ze iu  zy oś io y  to  ałoś , której skład iki przy zy iają się 

do po odze ia  ałoś i.  

7.  Proces organizacji (etapy organizowania)- to ustale ie  iez ęd ego zakresu pra y, która  usi  y  

yko a a dla osiąg ię ia  eló , odpo ied i podział pra y  iędzy  zło kó  orga iza ji, łą ze ie 

sta o isk   zespoły  g podo ie st a realizo a y h zada , koordy o a ie pra y   har o ij ą 

ałoś , a także ko trola i spra dza ie skute z oś i orga iza ji i  pro adza ie popra ek 

(korygowanie). 

8.  Jak orga izowa  przedsię iorstwo?- Orga izo a ie składa się z  astępują y h ele e tó : 

projektowanie stanowisk pracy, grupowanie stanowisk pracy, ustalenie hierarchicz

ej zależ oś i, 

rozdziele ie upra ie  de yzyj y h, koordy a ja  zy oś i i zróż i o a ie sta o isk pra y. 

9.  Podział pra y- to rozłoże ie zada ia   taki sposó ,  y każda oso a   orga iza ji po osiła 

odpo iedzial oś  za ogra i zo y z iór  zy oś i i  yko y ała je za iast realizo a ia  ałego zada ia. 

10. Specjalizacja pracy- to jakoś io y podział pra y, z ko ep ji podziału pra y jest to zakres,   który  

ogól e zada ie orga iza ji zostaje podzielo e  a 

iejsze  zęś i składo e. 

11. Elementy struktury organizacyjnej (często : 

  Stanowisko organizacyjne- to ele e tar a  zęś  struktury orga iza yj ej  yodrę io a    elu 

realiza ji posz zegól y h zada  przedsię iorst a. 

  Ko órka orga iza yj a- to z iór sta o isk pra y podporządko a y h  ezpośred ie u 

stanowiskowi kierowniczemu. 

  Jednostka organizacyjna- podporządko a a jed e u kiero iko i  zęś  orga iza ji, 

składają a się z kilku ko órek i i h kiero ikó . 

  Pion organizacyjny- to z iór ko órek orga iza yj y h realizują y h tę sa ą fu k ję, 

podporządko a y h dyrektorowi naczelnemu lub kolejnemu w hierarchii kierownikowi. 

12. Rozpiętoś  kierowania- to li z a osó  i działó   ezpośred io podległy h jed e u kiero

iko i. 

Czy iki  pły ają e  a rozpiętoś  kiero a ia to: zakres  y aga ego  adzoru, trud oś  i złożo oś  
realizowa

y h zada , podo ie st o ty h zada , terytorial a rozpiętoś  spra o a y h fu k ji, a także 

u iejęt oś i przełożo y h i pod ład y h. Wyróż ia się rozpiętoś  kiero a ia:   for al ą- określo ą 

 przepisa h orga iza yj y h;   rze zy istą- ró ą li z ie pra o ikó , który i fakty z ie kieruje 

da y kiero ik;   pote jal ą-  aj ardziej efekty ą   da y h  aru ka h. 

13. Zasięg kierowa ia- jest to li z a pod ład y h, którzy  ezpośred io lu  pośred io podlegają jed e u 

kierownikowi. 

14. Departamentalizacja- to grupowanie podo

y h i logi z ie po iąza y h sta o isk pra y   działy. 

Określa się ją  g określo y h kryterió , tj.:  iedza i u iejęt oś i, prze ieg pro esu pra y, fu k je   
syste ie  yko a zy  i zarządza iu,  zas pra y,  yt arza y produkt, klie t oraz regio  działa ia. 
Departa e taliza ja z ajduje głó ie zastoso a ie   śred i h i duży h przedsię iorst a h,   który h 

ie ożli y jest  ezpośred i  adzór  a zel ego kiero i t a  ad pra o ika i,  o e   zego 

o o iązki te są prze oszo e  a  e edżeró  posz zegól y h działó . 

15. Typy struktur organizacyjnych  zęsto  ze  zględu  a kryteriu : 

  „sz ze li orga iza yj y h   strukturze” 

o  S ukłe- ist ieje relaty

ie  iele sz ze li, ko órki orga iza yj e są  ie ielki h 

roz iaró ,  ała jest także rozpiętoś  kiero a ia  a posz zegól y h pozio a h. 
)aleta i są:  ożli oś   ikli ej ko troli pra y pod ład y h przez kiero ika, 

ezpośred ie oddziały a ie kiero ika  a pra o ikó , st orze ie drogi a a su 

pio o ego, a  ady to: długi przepły  i for a ji  iędzy  aj yższy i i  aj iższy i 
sz ze la i orga iza ji,  ożli oś  poja ie ia się  łędó    pro esa h i for a yj o- 
decyzyjnych. 

o  Płaskie-  ie iele jest sz ze li zarządza ia, ko órki orga iza yj e są stosu ko o duże, 

podo ie jak i rozpiętoś  kiero a ia. Ogra i zo a jest tu  ożli oś  oso istej,  ieżą ej 
kontroli i nadzoru kierownika. 

  „stop ia s e tralizo a ia” 

o  Scentralizowane- zde ydo a a  iększoś  upra

ie  do podej o a ia de yzji 

skupio a jest  a sz zy ie hierar hii, de yzje zapadają „ a sa ej górze”. Niższe sz ze le 
zarządza ia peł ią   ty  przypadku rolę przekaź ika i  adzoru odpo iedzial ego za 

yko y a ie zada  i pro edur zat ierdzo y h przez dyrektora. 

o  Zdecentralizowane- szereg istot y h upra

ie  de yzyj y h posiadają kiero i y 

iższy h sz ze li zarządza ia,  iekiedy  a et pracownicy na stanowiskach 

wykonawczych. 

  „stop ia for aliza ji” 

o  Sformalizowane- zapisane są tu w dokumentach i oficjalnie uznawane wzajemne 

stosun

ki  iędzy  zło ka i orga iza ji, regula je zada  i sposo ó  działa ia. Odgry a 

to zasad i zą rolę   koordy o a iu pra y  szystki h ele e tó . 

o  Niesformalizowane- o ej uje te  ele i stosu ki orga iza ji, które   pro esie 

for aliza ji ś iado ie pozosta io o poza orga iza ją for al ą,  ieu hro ie 
poja iają e się    y iku oso isty h i grupo y h potrze  pra o ikó . 

  „rela ji  iędzy sz ze la i orga iza yj y i” 

o  Liniowe- podsta ą do jej ukształto a ia jest zasada jed oś i rozkazoda st a,    yśl 

której każdy pod ład y  oże  ie  tylko jed ego przełożo ego. Zalety: prostota, 
łat oś  ustale ia zakresó  odpo iedzial oś i, sta il oś  syste u, łat oś  utrzy a ia 

dys ypli y. Wady: szty a,  iedają a się łat o przystoso a  do z ie y h  aru kó  
orga iza ja, ko ie z oś  posiada ia dużej  iedzy przez kiero ikó ,  ożli oś  
zała a ia się orga iza ji   przypadku  ieo e oś i kadry kiero iczej. 

o  Funkcjonalne-opiera się  a zasadzie spe jaliza ji   zakresie fu k ji kiero

i zy h. 

Pod ład y posiada kilku przełożo y h i każdy z  i h jest odpo iedzial y za pe ie  
aspekt zarządza ia. Wy aga to ś isłej  spółpra y  szystki h kiero ikó , zaufa ia, 
p

orozu ie ia i u iejęt oś i roz iązy a ia ko fliktó . )alety: ko pete t a porada ze 

stro y kiero ikó  i dorad ó , krótki  zas przepły u i for a ji,  iększa elasty z oś . 
Wady: naruszenie zasady 1-

oso o ego kiero i t a,  ożli oś   ystąpie ia 

iejed olitoś i kiero a ia, trud oś i z rozgra i za ie  odpo iedzial oś i i koordy a ji 

zy oś i kiero i zy h. 

o  Liniowo- sztabowe- dąży się do jed o zes ego  ykorzysta ia jed oś i rozkazoda st a 

oraz spe jalisty z ego  spar ia zarządza ia. T orzy się sta o iska i ko órki 
szta o e, po oła e do  spo aga ia kiero ikó  li io y h   zakresie zagad ie  
sz zegóło y h z iąza y h z zarządza ie  „i h” ko órka i lu  jed ostka i 
orga iza yj y i. Kiero ik li io y za ho uje upra ie ia i odpo iedzial oś  za 
fu k jo o a ie podległej  u ko órki  jed ostki . Tylko o  podej uje de yzje i  ydaje 
polecenia. Zalety: zachowanie zasady 1-

oso o ego kiero i t a i jed olitoś i 

kiero a ia, ś iśle określo a odpo iedzial oś  i ko pete t a porada ze stro y 
dorad ó . Wady:  ożli oś   ystąpie ia ko fliktu  iędzy ko órka i li io y i i 
szta o y i,  zględ ie długi  zas przepły u i for a ji. 

o  Dywizjonalne-  yodrę

ie ie  ielu ró olegle usta io y h   strukturze 

orga iza yj ej dy izji  sektoró  kiero a y h  zęsto przez sa odziel y h dyrektoró  
jest przejaw

e  de e traliza ji upra ie  i odpo iedzial oś i oraz ko e tra ji de yzji 

określo ej sfery   ręka h  aj ardziej ko pete t y h osó . Na zel e kiero i t o jest 

ię  zdjęte z odpo iedzial oś i za  ieżą ą działal oś  gospodar zą   dy izja h 

uzyskuje  ożli oś  sko e tro a ia się  a pro le a h strategi z y h. 

16. Dekoncentracja struktur organizacyjnych-  typy idealne struktur w teorii H. Mintzberga, która opiera 

się  a  astępują y h  yróż ie ia h: 

  Podsta o y h  zęś ia h orga iza ji: 

o  Wierz hołek strategi z y- naczelne kierownictwo wraz z osobistym personelem 

po o i zy   asyste i, sekretarki , dyrektor  a zel y, jego zastęp y, rada  adzor za i 
zarząd. 

o  Rdze  opera yj y- pra o

i y  yko a zy   o szarze działal oś i podsta o ej,  p. 

sprzedawcy w sklepie, projektanci w biurach projektowych. 

o  Li ia śred ia- kiero

i y li io i sz ze li pośred i h  iędzy  a zel y  kiero i t e  

a  zęś ią  yko a zą, tj.: kiero i y  iższego sz ze la, kierują y  ezpośred io 
pra o ika i  yko a zy i  ajstro ie,  rygadziś i  

o  Technostruktura- pra o

i y zaj ują y się for uło a ie , aktualizo a ie  i 

ko trolo a ie  przestrzega ia o o iązują y h   orga iza ji sta dardó ,  p.: 
la oratoriu  ko trol e   zakłada h  he i z y h. 

o  Personel pomocniczy- pra o

i y szta o i i o sługi, którzy  ezpośred io  spo agają 

działa ia podsta o e,  p. rad a pra y, sek ja a alizy ry ku. 

  Podstawowych mechanizmach koordynacji 

o  Wzajemne dostosowanie- polega  a  ezpośred i h  iefor al y h uzgod ie ia h 

iędzy pra o ika i pod zas pra y. 

o  dezpośred i  adzór kiero

i zy- kiero ik oso iś ie przekazuje pole e ia i  a  ieżą o 

ko troluje pra ę pod ład ego. 

o  Standaryzacja przebiegu procesu- jej istotą jest zaprogra o a ie treś i pra y  zada  i 

zy oś i,  etod i  arzędzi, zasad za ho a ia,  zasu realiza ji    i struk ja h, 

regulaminach, wytycznych. 

o  Sta daryza ja  y ikó - polega  a spre yzo a iu rezultató , z pozosta ie ie  

yko a y s o ody  y oru i h osiąg ię ia. 

o  Standaryzacja kwalifikacji-   ra a h jej for ułuje się  y aga ia doty zą e pozio u 

kwalifikacji pracownika. 

  Podsta o y h para etró  struktury orga iza yj ej 

o  Specjalizacja-    y iarze pozio y   yrażo a jest li z ą i zróż i o a ie  zada  

wykonywanych przez pracownika 

oraz pio o y   harakteryzują y  stopie ,   jaki  

pra o ik  oże kształto a  treś  i sposó  pra y. 

o  Formalizacja- przez opis sta o iska oraz pro edury za ho a  i pro esó  pra y, a  ię  

arzu a ie zada  do  yko a ia, sposo ó  i h  yko a ia i reguł fu k jo o a ia   

organizacji. 

o  Szkolenie i indoktrynacja- uzupeł ia ie i aktualizo a ie  iedzy oraz przys aja ia norm 

i  artoś i prefero a y h przez orga iza ję. 

o  Departamentalizacja- grupowanie stanowisk i jed ostek orga iza yj y h, które służy 

budowie hierarchicznego systemu kierowania w organizacji oraz tworzeniu 

e ętrz y h jed ostek orga iza yj y h, który h pra o i y realizują przydzielo e 

jed ost e zada ia,  ykorzystują   spól ie przydzielo e  a  yko a ie ty h zada  
zasoby. 

o  Wielkoś  jed ostek orga iza yj y h-  ielkoś  jed ostek orga iza yj y h  ierzo a 

li z ą pra o ikó  lu  ele e tó  orga iza ji, i y i sło y jaka po i a  y  
rozpiętoś  i zasięg kiero a ia. 

o  Planowanie i system kontroli- ustala y odpo iadają   a pyta ie   jaki  zakresie i   

jaki sposó  sta daryzo a   y iki, które  ają osiąga  posz zegól e sta o iska i 
jednostki organizacyjne. 

o  Me ha iz y spajają e- sta o iska, zespoły zada io e służą e ułat ie iu koordy a ji 

działa  zróż i o a y h jed ostek orga iza yj y h,  zyli spe jal e  e ha iz y łą zą e. 

o  Pionowa decentralizacja- rozkład upra

ie  de yzyj y h  śród li io ej kadry 

kierowniczej. 

o  Pozioma decentralizacja- rozkład upra

ie  de yzyj y h   pozostały h  zęś ia h 

organizacji (w technostrukturze, rdzeniu operacyjnym, jednostkach pomocniczych). 

  Podsta o y h u aru ko a   udo y struktury orga iza yj ej 

o  Wiek i  ielkoś  orga iza ji- struktury organizacji stary h i  ielki h róż ią się od 

łody h i o  ały h roz iara h,  ię   ie  oż a  ezkryty z ie prze osi  roz iąza  

strukturalnych z jednych na drugie. 

o  System techniczny- rozpatry a y jest ze  zględu  a stopie  zaprogra o a ia i 

złożo oś . I   ardziej zrozu iały syste    se sie opa o a ia te h ologii, i   ardziej 
sta dardo y produkt, którego  ie trze a dopaso y a  do i dy idual y h potrze  
od ior y, ty   yższy stopie  zaprogra o a ia. 

o  Otoczenie- a alizo a e jest z pu ktu  idze ia dy a iki, zróż i o a ia i  rogoś i. 

Orga iza ja działają a   szy ko z ie iają y  się oto ze iu  usi  ie  elasty z ą 
strukturę, za iera   iele ele e tó  spajają y h,  y  relaty ie sła o 
sfor alizo a a, zde e tralizo a a, sta ia   a  ysokie k alifika je pra o ikó . 

o  Władza- w organizacji uj o a a jest    y iara h  łas oś i, potrze   zło kó  i 

popular oś i da ego roz iąza ia struktural ego. W róż y h typa h orga iza ji i e 
grupy pra o ikó  dążą do odgry a ia  aj aż iejszej roli. To, jaka grupa do i uje i 
do  zego dąży, od ija się  a roz iąza ia h struktural y h. 

  Idealne konfiguracje struktur organizacyjnych- zesta y  /  para etró  struktury oraz 

zy ikó   aru kują y h t orzą ko figura je,  ędą e typo y i ideal y i. Są to: 

o  Konfiguracja prosta- głó

ą  zęś ią orga iza ji jest  ierz hołek strategiczny, a 

podstawowym mechanizmem koordynacyjnym- 

ezpośred i  adzór kiero i zy. 

Odz a za się o a relaty ie  iski  stop ie  spe jaliza ji i for aliza ji,  ały  
zakrese  szkole ia i stoso a ia for al y h pla ó  i pro edur ko trol y h,  rakie  
mechan

iz ó  spajają y h. Najistot iejszą  e hą jest s e tralizo a ie. Sprzyjają y i 

zy ika i sytua yj y i dla tej struktury są:  łody  iek i  ie ielkie roz iary 

organizacji, prosty system techniczny, proste, dynamiczne, a nawet wrogie otoczenie 

oraz silna potr

ze a  ładzy u  a zel ego kiero i t a. W taki h orga iza ja h 

aj aż iejszy jest szef,  zęsto  łaś i iel,  ezpośred io i oso iś ie orga izują y pra ę i 
adzorują y jej  yko a ie. 

o  Biurokracja maszynowa (mechaniczna)- opiera się  a sta daryzo a iu prze iegu 

pro esó  pra y, a głó ą rolę odgry ają urzęd i y, zaj ują y się przygoto a ie  
ty h sta dardó , i h aktualiza ją i ko trolo a ie . Charakterystyki tej ko figura ji to: 

ysoki stopie  spe jaliza ji i  or aliza ji, duże roz iary jed ostek  yko a zy h, 

duża rola pla o a ia i ko troli,  yodrę ie ie  e ętrz y h jed ostek 
orga iza yj y h  edług kryteriu  fu k ji,  ieli z e  e ha iz y spajają e, 

e traliza ja pio o a oraz stosu ko o duże upra ie ia de yzyj e te h ostruktury. 

Właś i y i dla tej struktury z ie y i  aru kują y i są: zaa a so a y  iek i duże 
roz iary orga iza ji, sta il e oto ze ie, ze ętrz a ko trola orga iza ji, regulo al y 
syste  te h i z y oraz potrze a  ładzy u spe jalistó  szta o y h   
technostrukturze. 

o  Biurokracja profesjonalna- podstawowym mechanizmem koordynacyjnym jest 

sta daryza ja u iejęt oś i. Klu zo ą  zęś ią orga iza ji jest rdze  opera yj y, który 
sta o ią  ysoko  yk alifiko a i pra o i y,  yko ują y podsta o e zada ia 
organizacji. 

Para etry struktury kształtują się  astępują o:  ysoki stopie  spe jaliza ji 

przy  iski  pozio ie for aliza ji, duży zakres szkole ia i i dokry a ji,  ie ielki zakres 

ykorzysta ia pla ó  i ko troli   zarządza iu, grupo a ie  a zasadzie fu k ji, 
ystępo a ie  e ha iz ó  spajają y h głó ie    zęś i ad inistracyjnej, daleko 

posu ięta de e traliza ja de yzji, duża s o oda pra o ikó  rdze ia opera yj ego   
do orze  eló  i  etod realiza ji zada . Najistot iejszy i para etra i  iurokra ji 
profesjo al ej są: złożo e, le z sta il e, oto ze ie oraz złożo y system techniczny. 
Profesjo aliś i  ają dużą s o odę  o do  y oru sposo u realiza ji zada ; ko órki 
szta o e, jak też hierar hia kiero i t a,  ie są sz zegól ie roz udo a e,  o ie  
działa ia regulo a e są za po o ą u i ersal y h  or  i pro edur profesjo al y h, w 
ty  ety z y h,  łaś i y h da e u za odo i. 

o  Konfiguracja dywizjonalna- klu zo ą rolę odgry a li ia śred ia,  zyli kiero

i t o 

posz zegól y h oddziałó   dy izji , a koordy a ję działa ia orga iza ji jako  ałoś i 
osiąga się przez sta daryza ję  yjś ,  zyli  y ikó , jakie  ają uzyska  posz zegól e 
oddziały. Naj aż iejszy i  e ha i tej struktury są: grupo a ie  edług kryterió  
ry ku, szerokie zastoso a ie syste ó  pla o a ia i ko troli, de e traliza ja  ielu 
upra ie  de yzyj y h doty zą y h  ieżą ego fu kcjonowania na szczebel 
kiero i t a oddziałó , duży zakres szkole ia li ii śred iej. For a dy izjo al a 
poja ia się    aru ka h: z a z ego zróż i o a ia produktó  i ry kó ,  a jaki h 
działa orga iza ja,  ielki h roz iaró  orga iza ji i z reguły zaa a so a ego wieku, 
sil ej potrze y  ładzy u kiero ikó  posz zegól y h dy izji. 

o  Adhockracja- Podsta o y  środkie  koordy a ji   adho kra ji są  zaje

e 

uzgod ie ia. Istot ą rolę odgry a perso el po o i zy,  spo agają y 

fu k jo o a ie orga iza ji oraz rdze  opera yj y. Struktura ta odz a za się 
jed o zes y  grupo a ie   a zasadzie ry ku i fu k ji,  ystępo a ie   ardzo 
li z y h  e ha iz ó  spajają y h,  iski  stop ie  for aliza ji, duży  zakrese  
szkole ia. Wskaza a jest   przypadku złożo ego i dy a i z ego oto ze ia, 
sko pliko a ego i  ieprogra o al ego syste u te h i z ego,  łodego  ieku i 
relaty ie  ie ielki h roz iaró  orga iza ji. Adho kra ja zape ia  aksy al ie 
elasty z e działa ie. 
 

17. Zasady tworzenia struktur organizacyjnych: 

  )asady określa ia zada  dla posz zegól y h sta o isk: 

o  Celo oś i- zada ia i  zy

oś i sta o isk po i y  y ika  z  ałego układu  eló  

orga iza yj y h i  y  po iąza e z  ela i i zada ia i i y h  zęś i struktury; oz a za 
to eli i a ję zada  i  zy oś i z ęd y h lu   ało przydat y h 

o  Optymalnej specjalizacji- przystoso a ie zada  i  zy

oś i  a da y  sta o isku do 

urządze  i  arzędzi, k alifika ji pra o ika i  aru kó  oto ze ia 

o  Należytej sz zegóło oś i- -  yraź e rozgra i ze ie zada  posz zegól y h sta o isk, 

określe ie zada  tak, a y  yraź ie  yz a zały kieru ki działa ia, pozosta iają  jed ak 

yko a o   iększy lu  

iejszy  argi es s o ody 

o  Przystoso al oś i- przystoso a ie zada  do k alifika ji pra o

ika tak, a y  ógł o  

yko y a  je  a odpo ied i  pozio ie, a jed o ześ ie  y jego k alifika je  yły 

maksymalnie wykorzystane 

  )asady roz iesz za ia upra ie  de yzyj y h: 

o  Minimum decentralizacji-  e  stęp y  etapie projekto a ia  ależy przydzieli  

sta o isko   yko a zy  upra ie ia do podej o a ia taki h de yzji, który h 
skutki  ie  ykra zają poza stanowisko 

o  Przydziela ia upra

ie  de yzyj y h jak  aj liżej źródła i for a ji,  a podsta ie 

której podej uje się de yzje 

o  Ró

o aże ia zada , upra ie  i odpo iedzial oś i- upra ie ia  ie  ogą  y  z yt 

duże, a i z yt  ałe,   stosu ku do zada  i odpo iedzial oś i. 

18. Motywowanie do pra y to pro es regulują y za ho a ie pra o

ikó  tak, a y  ożli e  yło 

osiąg ię ie z pe y  pra dopodo ie st e   eló  uz a y h za użyte z e dla orga iza ji. Jest to 
pro es kiero i zy polegają y  a  pły a iu  a za ho a ie ludzi, z u zględ ie ie   iedzy o ty ,  o 
po oduje takie, a  ie i e postępo a ie  zło ieka. Po sta a ie  oty a ji:  zło iek -> potrzeba -> 

apię ie  oty a yj e ->  apęd, e ergia, przedsię ior zoś  -> działa ie -> zaspokojona potrzeba -> 

reduk ja  apię ia. 

19. Teorie procesu- określają,   jaki sposó  i przez jakie  ele posz zegól e oso y są  oty o a e  „jak się 

motywuje

?” : 

  Teorie o zeki a   g V. Vroo a-   tej teorii poprzez  oty a ję do pra y rozu ie się fu k ję 

pożąda y h rezultató  działa ia oraz o zeki a ia, że rezultaty te zosta ą przed jed ostkę 
osiąg ięte. W ś ietle tej teorii za ho a ie da ej oso y zależy od roz oju o zeki a y h 

y ikó . Motywa ja występuje wtedy, kiedy  złowiek dostrzega sprzyjają ą ko

i a ję tego, 

o dla  iego jest waż e i tego,  zego o zekują jako  agrody za i h wysiłek. Szkic: pobudzona 

potrzeba -

> od zu ie, że  ydatko a y  ysiłek dopro adzi do realiza ji zada ia -> od zu ie, że 

realiza ja zada ia dopro adzi do z a zą ego zaspokojenia odczuwalnej potrzeby -> poja ia się 
motywacja. 

  Teorie sprawiedliwego nagradzania J. A. Adamsa- jed ostka od zu a  iesłusz oś   agradza ia, 

jeżeli spostrzega, że stosu ek korzyś i, jakie  zerpie z pra y do  akładó , jakie po osi pra ują  
oraz 

rela ja korzyś i od oszo y h przez i y h pra o ikó  tej fir y do po oszo y h 

akładó  pra y  ie są ró e. 

  Teorie wzmocnienia B. F. Skinnera- podejś ie do  oty a ji oparte  a „pra ie skutku”- 

ko ep ji, że ist ieje skło oś  do po tarza ia za ho a  przy oszą y h pozyty e skutki, zaś 
u ika ia za ho a  o skutka h  egaty y h. Czło ieka  e huje  oty a ja, jeżeli jego reak je 

a  odź e są ko sek e t e i zgod e z doty h zaso y i  zora i za ho a . S he at:  odzie  

-> reakcja -> skutki -

> reak ja   przyszłoś i 

20. Kierowanie- to działa ie z ierzają e do spo odo a ia fu k jo o a ia i

y h ludzi zgod ie z  ele  

tego, kto nim kieruje. 

21. Źródła władzy kierow i zej: 

  Autorytet- t orzą go:  haryz a, pra o, trady ja, k alifika je za odo e. Charyz a oparta jest 

na emocjonalnym 

z iązku  iędzy lidere  a  spółpra o ika i,  zego efekte  jest podzi , 

lojal oś  i odda ie; autorytet wzrasta, gdy za ho a ia lidera stają się  zorcem do 

aślado a ia dla grupy,  ato iast k alifika je za odo e,  zyli  iedza od osi się do 

zdol oś i, u iejęt oś i przez lidera, jest ty   iększa i  pod ład i są  ardziej przeko a i o 
ty , że  ogą się  zegoś użyte z ego  au zy  od lidera lu    jakiś sposó  skorzysta  z jego 

ądroś i lu  doś iad ze ia. 

  Nagradzanie- uzależ io e jest od  ożli oś i spra o a ia ko troli danego kierownika nad 

rzadki i zaso a i   orga iza ji. Pie iądze i a a s są typo y i przykłada i  artoś io y h 

agród, które po odują  yko y a ie służ o y h pole e  przez pod ład y h,  ają y h 

pły   a  agrodę. 

  Przymus- jest od rot oś ią  agrody. Podporządko a ie się pole e io  jest  agradza e, a 

rak dys ypli y i efektó  kara y. Kary  ogą  ie   harakter for al y, regulo a y przez 

struktury i pro edury  iższa pła a, z ol ie ie  oraz  iefor al y  rak ak epta ji grupy, 
przydziela ie  ięższy h zada . 

22. Rodzaje władzy tworzo e przez autorytet: 

  Legalna (z mocy prawa lub zwyczaju)-  ładza ist ieją a  tedy, kiedy pod ład i uz ają, że te , 

kto  y iera  pły ,   określo y h gra i a h,  a do tego „pra o”  i a zej autorytet formalny) 

  Ekspercka-  y ikają a z przeko a ia, że oso a  y ierają a  pły   a ko kret ą  iedzę 

spe jalisty z ą, której  ie  a te ,  a kogo  pły  się  y iera 

  Odniesienia-  y ika z prag ie ia tej oso y,  a którą  y iera y jest  pły , do upodo ie ia 

się do oso y, która  y iera  pły , lu  do ide tyfiko a ia się z  ią 

  Przedstawicielska 

23. Ko ep je stylów kierowa ia  zy  są i  zy  się róż ią  

  Kwalifikacyjna- podsta o e założe ia tego podejś ia traktują zdol oś  do spra o a ia 

przy ództ a jako  oś  rodzo ego. Wg tego podejś ia przy ód y rodzą się z odpowiednimi 

e ha i, przy ództ o jest rzadką u iejęt oś ią  azują ą  a  e ha h oso o y h, przy ód y 

są  haryz aty z i. Lista spe yfi z y h atry utó  lideró   haryz aty z y h za ierała takie 

e hy jak odpor oś   a stres, aserty oś , kooperaty oś , skło oś  do do i a ji, 

kreaty oś . 

  Behawioralna- kiero ała u agę   stro ę za ho a  przy ód ó , poszuki a o u ikato y h 

spe yfi z y h  za ho a  efekty y h lideró . Często zada a o pyta ie  zy są o i  ardziej 

de okraty z i  zy autokraty z i. Podejś ie to sko e tro ało się  a poszuki a iu 
„ zor o y h” za ho a  przy ód ó . Wg   eha iorystó  przy ód ó   e hują głó ie 
odpo ied ie za ho a ia, który h  oż a się  au zy . Podsta o e założe ie: lidera  oż a 

yszkoli   z a iają  pożąda e lu   ytłu iają   ieodpo ied ie zachowania. 

  Sytuacyjna- podsta o ą  e hą jest założe ie, że przy ództ o  ie jest  e hą  yjątko y h ludzi 

oraz że efekty oś  styló  przy ództ a zależy od  ielu  zy ikó ,  g tego podejś ia lider 
po i ie  dyspo o a  róż y i źródła i  ładzy, po i ie  uży a  ko

i a ji  iedzy, 

haryz y,  agradza ia i kara ia, po i ie   harakteryzo a  się  yjątko y i  e ha i 

u ożli iają y i  oty o a ie pod ład y h, po i ie  utrzy y a    ró o adze orie ta ję 

a ludzi i orie ta ję za zada ia oraz dopaso a  s ój styl do z ie iają y h się  aru kó  i 

y aga  sytua ji,  iorą  pod u ae typ zada ia,  e hy pod ład y h oraz  e hy orga iza ji, tj.: 

spe jaliza ja, sta daryza ja i for aliza ja zada . 

24. Siatka stylów kierowa ia wg R. dlake’a i J. S. Mouto - za iera d a  y iary: troskę o ludzi i troskę o 

produk ję, które odpo iadają kategorio : posza o a ia i strukturalizo a ia oraz orie ta ji  a ludzi i 
orie ta ji  a zada ia. Na siat e z ajduje się    ożli y h pozy ji,   jaki h  oż a sklasyfiko a  styl 
kiero ika. Siatka przedsta ia do i ują y sposó   yśle ia kiero ika z ierzają ego do określo ego 

elu. Charakterysty z e style kiero a ia:    i i al a troska zaró o o produk ję, jak i o ludzi  dol y, 

le y róg ta eli ;    ysoka troska o ludzi i  iska o produk ję  gór y, le y róg ;    ysoka troska o 
produk ję i  iska o ludzi  dol y, pra y róg ;   śred ia troska zaró o o produk ję jak i o ludzi  środek 
ta eli ;    ysoka troska zaró o o produk ję, jak i o ludzi  pra y, gór y róg . 

  Styl zarządza ia  ,   ier y : poprzesta a ie  a  i i u   ysiłku potrze ego do  yko a ia 

pra y  ystar zy, a y utrzy a  przy ależ oś  do orga iza ji.  

  Styl zarządza ia  ,   rela je  iędzyludzkie : d ałoś  o potrze y ludzi dla „do ry h stosu kó ” 

prowadzi do powstania w organizacji przyjemnej, przyjacielskiej atmosfery i do pracy w 

dogodnym tempie. 

  Styl zarządza ia  ,   klasy z y :  ydaj oś  pra y za dzię za się takie u zorga izo a iu jej 

aru kó , że rola  zy ika ludzkiego jest  i i al a. 

  Styl zarządza ia  ,   ko pro iso y : do ra działal oś  orga iza ji jest  ożli a pod 

aru kie  z alezie ia ró o agi  iędzy ko ie z oś ią egzek o a ia pra y a utrzy a ie  

morale 

  Styl zarządza ia  ,   party ypa yj y : efekty oś  pra y jest skutkie  zaa gażo a ej posta y 

pod

ład y h; trakto a ie  eló  orga iza ji jako „ spól ej spra y” pro adzi do stosu kó  

nacechowanych wzajemnym zaufaniem i respektem. 

25. Dy a i z e ko ep je stylów kierowa ia: 

K

o ep ja przy ództ a e olu yj ego- efekty oś  styló  kiero a ia jest deter i owana stopniem 

dojrzałoś i za odo ej i psy hi z ej pod ład y h. Ko ep ja ta zakłada, że   sytua ji  yjątko ej,  p. 
kryzysu, dojrzali u zest i y ak eptują styl autokraty z y, polegają y  a  yda a iu  ezdyskusyj y h 
pole e . W dłuższy  okresie  zasu po oduje to jed ak spadek efekty oś i, po ie aż dojrzali 
pra o i y o zekują i ego  ardziej dojrzałego  trakto a ia. Wady: trud oś    ustale iu stop ia 
dojrzałoś i u zest ikó   z łasz za, gdy  ie t orzą jed orod ej grupy  oraz ko ie z oś  z ia  
za ho a  lidera. )alety: podkreśle ie  zaje

y h rela ji  iędzy grupą a lidere  oraz  skaza ie  a 

elasty z oś  jako  a  e hę de ydują ą o efekty oś i przy ód y. 
P. Hersey i K. H. dla hard  yróż ili cztery stany dojrzałoś i uczestnika organizacji: 
I. Nie chce i nie potrafi w

ypeł ia  zada  ->  yda a ie pole e , ś isłe i struo a ie 

II. Ch e, le z  ie potrafi  yko y a  zada  -> dziele ie się  iedzą 
III. Potrafi, le z  ie  h e  ypeł ia  zada  -> u ożli ie ie udziału   podej o a iu de yzji 
IV. Potrafi i  h e  ypeł ia  zada ia -> delego a ie o o iązkó  i upra ie  

26. Planowanie- to pro es ustala ia  eló , i h rodzaju, pożąda ego pozio u oraz  zasu i  iejs a i h 

osiąga ia, a także  etod i h realiza ji. Na ogól y  odel podej o a ia de yzji składają się  astępują e 
etapy procesu planowania: 

  Ustale ie  eló  
  Ide tyfika ja pro le ó -  y oła y h  ądź przez syg ały po hodzą e z fir y lu  z jej 

otoczenia 

  Poszuki a ie alter aty y h roz iąza - alter aty e roz iąza ia  ie  ogą od iega  od 

a zel y h za ierze  fir y,  ają po aga     y orze skute z ego działa ia, które jak 
ajszy iej dopro adzi do osiąg ię ia pla o a y h rezultató  

  Ocenianie konsekwencji- pod kąte  pozyty y h ko sek e ji, jakie  ogą przy ieś  oraz 

utra o y h korzyś i, jakie poja ią się, gdy da e roz iąza ie  ie zosta ie  drożo e 

  Dokonanie wyboru 
  Wdraża ie pla u 
  Kontrola realizacji-  ależy  a  ieżą o rejestro a  z ia y za hodzą e   fir ie, a także 

poró y a  rezultaty i  astępst a za hodzą e   fir ie. Poró a ie to poz ala st ierdzi ,   
jaki  zakresie pla  został zrealizo a y, a   jaki   y aga po o ego sfor uło a ia. 

27. Rodzaje pla ów 

  wg kryterium: 

o  Pod ioto ego  pla y jed ostki orga iza yj ej, zakładu, przedsię iorst a - plany te 

ogą  y  t orzo e  a potrze y ko órki orga iza yj ej, zakładu przedsię iorst a lu  

ałej orga iza ji. dudo a pla u  a potrze y działu  ie  yklu za t orze ia pla ó   ałej 

firmy. 

o  Przed ioto ego  pla y  ra żo e, sektoro e, ogól ogospodar ze - kryterium to 

poz ala i tegro a  pla y działa ia przedsię iorst   spółpra ują y h    ra a h 
jed ej  ra ży  zy sektora. Dzięki ustale iu  eló  oraz sposo ó  i h realiza ji, fir y z 
jed ej  ra że lu  sektora  ogą prze i działa  ist ieją ej lu  pote jal ej ko kure ji, 
z

iejsza   egaty e  pły y z ia   aru kó  oto ze ia  zy też łą zy  s oje zaso y 

w celu zdobycia nowych ryn

kó  lu  pro adze ia działal oś i i o a yj ej. 

o  Pola planu- to zakres te aty z y lu  zasięg pla u 

  Plany wycinkowe- o ej ują  ąski o szar zagad ie  lu  tylko jede  o szar 

  Plany problemowe- gdy pla  o ej uje  oraz  iększą li z ę zagad ie , 

u zględ ia  ałokształt spra  de ydują y h o po odze iu głó ego założe ia 
planu 

  Plany kompleksowe- uzupeł io e ustale ia i  o do  udżetu środkó  

pie ięż y h  a te   el i pote jal y h kieru kó  roz oju zakresu 
ś iad zo y h przez fir ę usług 

o  Charakteru planu 

  Plany operacyjne- to z iór de yzji określają y h ko kret e zada ia i działa ia 

ko ie z e do popra ego i h  yko a ia   prze idzia y  ś iśle  zasie oraz 

aru ki, które  uszą  y  dotrzy a e przy realiza ji posz zegól y h zada  i 

zy oś i  te h ologi z e, eko o i z e, orga iza yj e , a także  aru ki 

ze ętrz e  p. o hro y środo iska . Ce hy pla u opera yj ego: zakres- 
pojedy ze działa ie lu  zada ia; złożo oś -  ała li z a z ie y h;  el 
planowania- 

yko a ie zada ia;  harakter  zy oś i pla isty z y h- 

odt ór zy, postępo anie wg wytycznych; agregacja informacji- niska. 

  Plany taktyczne- są z iore  de yzji określają y h  ele pośred ie  zględe  

eló  sfor uło a y h przez pla  strategi z y. O ej uje też ustale ia  o do 

reguł przydziela ia zaso ó  stoso ie do zada   ieżą y h oraz ustale ia reguł 
efekty ego i h  ykorzysta ia przy realiza ji zada . Cechy planu taktycznego: 
zakres- 

duża li z a pól; złożo oś - wiele zmiennych; cel planowania- 

dopro adze ie do pożąda y h rezultató    krótki  okresie;  harakter 

zy oś i pla isty z ych-  ila sują y i aloka yj y; agrega ja i for a ji- niska. 

  Plany strategiczne- z iór de yzji określają y h  ele i i h z ia y   oto ze iu, 

zaso y  iez ęd e do osiąga ia założo y h  eló  oraz sposo y i h 
pozyski a ia, roz iesz ze ia i użytko a ia. Cechy planu strategicznego: 
zakres- 

jede  głó y aspekt roz oju; złożo oś -  ardzo dużo z ie y h;  el 

planowania- 

isja orga iza ji;  harakter  zy oś i pla isty z y h- t ór zy; 

agregacja informacji- wysoka. 

o  Formy planu- plany deklaratywne i proceduralne. 

 

o  Horyzontu czasu planowania: 

  Pla y długookreso e- doty zą działa  roz ojo y h przedsię iorst , 

sposo ó  zdo y ia przez fir ę pozy ji ko kure yj ej, utr ale ia pozy ji  a 
ry ku,  zrostu  artoś i  ajątku, roz oju profilu,  harakteru działa ia, to 
ustale ie  ożli oś i roz udo a ia zdol oś i  yt ór zy h i określe ie etapó  

droże ia i esty ji   ży ie. 

  Pla y śred io- i krótkookreso e- u zględ ia się    i h z ia y   oto ze iu, 

zada ia opera yj e stoją e przed fir ą, posu ię ia ko kure ji  zy też  y ogi 
produktowe rynku. 

28. dłędy pla owa ia: 

  dłęd a diag oza orga iza yj a spo odo a a  ad ier ą izola ją pla istó  lu /i  rakie  

ko plekso ego i syste o ego uję ia orga iza ji 

  Pry at for y pla u  ad jego treś ią spo odo a y sfor alizo a ie  syste u i for a yj ego 

wykorzystywanego w procesie planowania 

  Sporządza ie pla ó  jed o aria to y h 
  drak sy hro iza ji pla ó  z działa ie  spo odo a y  ieporozu ie ie  założe  przez 

yko a ó  

  drak działa   yjaś iają y h, dodatko y h i terpreta ji,  iągłej ko troli realiza ji pla u i korekt, 

z łasz za gdy  aru ki fu k jo o a ia przedsię iorst a uległy z ia ie 

  Fetyszyzo a ie z ie y h iloś io y h. 

29. Etapy procesu decyzyjnego – opis pro esu de yzyj ego zakłada sek e ję kolej o  astępują y h po 

so ie  zy oś i: 

  Sfor uło a ie  elu- dzięki te u  ożli e jest rozpo zę ie defi io a ia pro le u 
  Określe ie kryteriu   y oru  ędą ego po hod ą o ra ego  elu 
  Sko struo a ie  aria tó  de yzyj y h 
  O e ę hipotety z y h skutkó  realiza ji posz zegól y h  aria tó  z u zględ ie ie  

kontekstu 

  Wy ór, poprzez od oła ie się do  y ra ego kryteriu ,  aj ardziej  łaś i ego  aria tu 

decyzyjnego. 

30. Decyzja racjonalna- to  ożli y efekt pro esu podej o a ia de yzji przy założe iu posiada ia przez 

de yde ta peł ej,  i zy   ieogra i zo ej i for a ji oraz założe iu  ieogra i zo ej zdol oś i 
decydenta do przetwarzania posiadanych informacji, natomiast 

de yzja zadowalają a jest efektem 

„ogra i zo ej ra jo al oś i” de yde ta, tz . zakłada o   y ór takiego  aria tu de yzyj ego, który 

oż a uz a  za de yzję zado alają ą,  zyli de yzję uz a ą przez de yde ta za  ystar zają o do rą i za 

satysfak jo ują ą. Róż i a  iędzy ty i de yzja i jest taka, jak po iędzy przeszuki a ie  roz iąza    

elu z alezie ia  ajlepszego, a przeszuki a ie  ty h sa y h roz iąza     elu z alezie ia roz iąza ia 

dostatecznie dobrego. 

31. Modele pro esów de yzyj y h: 

  Model normatywny- decyzja racjonalna:  a ogra i zo ą użyte z oś    opisie rze zy istego 

procesu decyzyjnego, 

opiera się  a d ó h podsta o y h założe ia h: 

o  )ałoże iu posiada ia przez de yde ta peł ej,  i zy  nieograniczonej informacji- 

de yde t, który  h e podją  de yzję ra jo al ą,  usi przede  szystki  dyspo o a  
peł ą i  y zerpują ą  iedzą o przed io ie de yzji. 

o  )ałoże iu  ieogra i zo ej zdol oś i de yde ta do przet arza ia posiada y h 

(zdobytych) informacji- 

ra jo al y de yde t  ie tylko jest   sta ie zapa ięta  i 

„prze ho y a ”  szystkie zdo yte i for a je, ale także  ie  apotyka żad y h 
trud oś i   o e ie i poró y a iu da y h  u  aria tó  oraz doko y a iu  y oru 

iędzy  i i. 

Proces podejmowania decyzji r

a jo al ej realizuje się  edle  astępują ego s he atu: 

Faza  ,  zyli opis sytua ji pro le o ej i i juje  ały pro es. Faza   to określe ie  elu, 
dzięki  ze u  ożli e jest rozpo zę ie defi io a ia pro le u. Sfor uło a ie 
kryterium wyboru to faza (3). Faz

a   polega  a sko struo a iu  szystki h  aria tó , 

który h hipotety z e skutki i pra dopodo ie st a  ystąpie ia są sza o a e   fazie 

. Wy ór  aria tu ra jo al ego  astępuje   fazie  , zaś realiza ja,  zyli  droże ie 

przyjętego roz iąza ia- w fazie ostatniej (7). 

  Model opisowo-  yjaś iają y- de yzja zado alają a jako efekt „ogra i zo ej ra jo al oś i” 

de yde ta: u zględ ia ogra i ze ia użyte z oś i   opisie rze zy istego pro esu de yzyj ego. 
Poję ie „ogra i zo ej ra jo al oś i” zakłada określe ie  y ranego wariantu decyzyjnego jako 
de yzji zado alają ej,  zyli takiej, która została   ko kret ej sytua ji de yzyj ej uz a a za 

ystar zają o do rą i satysfak jo ują ą oraz sek e yj ą,  zyli „krok po kroku” o e ę 

ożli y h do przyję ia  aria tó  za iast jed o zes ej o e y  szystki h  ożli oś i. 

Kolej e fazy tego  odelu polegają  a:   sfor uło a iu  elu i zdefi io a iu pro le u;   
ustaleniu poziomu aspiracji; (3) zastosowaniu heurystyki do znalezienia wariantu 
„ ystar zają o do rego”;  a  gdy de yde to i  ie udało się z aleź   aria tu „ ystar zają o 
do rego”  astępuje przejś ie do 

,  zyli o iże ia pozio u aspira ji i po tórze ia faz   i 

;  a  jeżeli de yde to i udało się z aleź   aria t „ ystar zają o do ry”  astępuje 

, 

czyli ocena tego war

ia tu    elu st ierdze ia  zy jest ró ież „satysfak jo ują y”; jeśli  ie jest 

ystar zają o „satysfak jo ują y”  ależy po tórzy  fazy  ,   i  ;  a  jeśli  aria t jest do 

przyję ia  astępuje 

,  zyli realizacja wybranego wariantu. 

32. Zagroże ia w grupowym procesie decyzyjnym: 

  )ja isko „przesu ię ia ryzyka”- zaprze ze ie  skaza  i tui ji, która  akazuje o zeki a  

podejmowania 

przez grupę de yzji prze yśla y h i  y ażo y h, z liżo y h ze  zględu  a 

pozio  ryzyka do śred iego pozio u ryzyka z grupie. Grupa  ez  zględu  a i dy idual e 

harakterystyki jako  ałoś  podej uje de yzje o  yższy  od śred iego pozio ie ryzyka. 

  Sy dro  Grupo ego Myślenia- zespół z iekształ e , który  oże  ystępo a    trak ie 

podej o a ia de yzji przez grupę  ó zas, gdy dąże ie grupy do spój oś i prze aża  ad 
dąże ie  do podję ia  ożli ie  ajlepszej de yzji. 

o  iluzja jed o yśl oś i-  ypo iada ie przez  zło kó  grupy jedynie pozytywnych opinii 

o do opra o a ej  stęp ie ko ep ji 

o  sza taż  ielojal oś i- tłu ie ie i for a ji  iezgod y h ze  stęp ie przyjętą ko ep ją, 

z o a y o spro oko a ie oskarże ia o  ielojal oś ,  o pro adzi do  ygasza ia 
wszelkich uwag i komentarzy ni

ezgod y h z tą ko ep ją  auto e zura  

o  ogra i ze ie zdol oś i po iera ia i for a ji- odrzu a ie e e tual y h syg ałó  o 

ie ezpie ze st ie i  łęda h  y ikają y h z przyjętego o razu sytua ji 

o  utrata krytycyzmu 
o  iluzja  iez y iężo ej grupy 

33. Kultura organizacyjna- to z iór do i ują y h  artoś i i  or  postępo a ia  harakterysty z y h dla 

da ej orga iza ji, pod udo a y założe ia i  o do  atury rze zy istoś i i przeja iają y się poprzez 
artefakty. 

Jest to „oso o oś ” ko kret ego przedsię iorst a. Pozio y kultury organizacyjnej 

przedsta ia  odel E. S hei a  trójkąt od góry : 

  Artefakty- są to sztu z e t ory da ej kultury. Dzielą się o e  a: 

o  artefakty języko e- język,  ity, lege dy 
o  artefakty behawioralne-  ere o ie, rytuały 
o  artefakty fizyczne- sztuka, technologia, przedmioty materialne 

  Nor y i  artoś i- są tr alsze od artefaktó  i trud iej je „zao ser o a ”. Dzielą się  a: 

o 

or y i  artoś i deklaro a e- ot arte  ó ie ie  o jest dla orga iza ji  aż e,  o się 

u aża za god e po h ały, a  o za złe lu   aga e 

o  normy i  artości przestrzegane- trud o je u h y i , dlatego, że ludzie  ie za sze 

postępują zgod ie z ty ,  o głoszą,  zase  za ho ują się zupeł ie od rot ie   
stosu ku do tego,  o  ó ią 

  założe ia kulturo e- są fu da e te ,  a który  spo zy a  ała kultura orga iza yj a, są jej 

sed e  i  ardzo  iężko do  i h dotrze . Dzieli się je u o ie   zależ oś i od tego,  zego 
doty zą. Jej podsta o e i  iek estio o a e założe ia od oszą się do:  atury  zło ieka, 
rela ji  iędzyludzki h, sa ej orga iza ji,  atury oto ze ia i rela ji organizacji z otoczeniem. 

34. Funkcje struktur organizacyjnych- efekty

a struktura orga iza yj a po i a speł i  szereg fu k ji i 

y ogó . Po i a: 

przykłado e rodzaje

 

  Sta o i  ra y działa  orga iza yj y h  yko a zy h i zarząd zy h  
  Regulo a  działa ia posz zegól y h pra o ikó  i zespołó  
  U ożli i  osiąg ię ie określo ego pozio u realiza ji potrze  pra o ikó  
  Wy ika  ze strategii orga iza ji i  y  do  iej dostoso a a 
  U zględ ia  spe yfikę pro esó   yko a zy h 
  )ape i  efekty ą realiza ję  eló  orga iza ji. 

35. Heurystyka- uprosz ze ie podej o a ia de yzji za po o ą zasad heurysty z y h,  zyli takiej  etody 

podej o a ia de yzji, która korzysta z reguł ro o zy h do  yszuka ia roz iąza  lu  odpo iedzi. 

36. Dysonans kulturowy- to sytua ja,   której ludzie uś iada iają so ie od ie

oś   łas y h reak ji 

kulturo y h. )ja isko to poja ia się sz zegól ie  zęsto   fazie for uło a ie się orga iza ji, 

pro adza ia z ia  i poszerza ia przed iotu i o szaru działa ia. Przy zy a i pro adzą y i do 

dyso a su kulturo ego  g G. Hofstede’a są: lokaliza ja regio al a, religia, płe ,  ięź pokole io a i 
przy ależ oś  do klasy społe z ej. 

37. Kierunek ewolucji kultury organizacyjnej.

 

ie  ogę się do zyta  z  ykładu ;p 

 

38. Innowacyjno- partycypacyjny klimat organizacyjny. 

Klimat innowacyjno- 

party ypa yj y orga iza ji to efekt zarządza ia ukieru ko a y  a t orze ie 

i o a ji poprzez uja ia ie t ór zy h  ożli oś i pra o ikó , i h  elo e  ykorzysty a ie dla 

eló  ge ero a ia  o y h  artoś i. 

39. Klimat organizacyjny to ś iado oś  z ioro a jej pra o

ikó  kształto a a przez pro esy społe z e 

za hodzą e   orga iza ji,  ędą e  y ikie  układu przyjęty h  artoś i, o e , z y zajó ,  or  
postępo a ia. 

40. Partycypacja pra o

i za to u zest i t o pra o ikó    real y h pro esa h za hodzą y h   

przedsię iorst ie z  ożli oś ią  spółde ydo a ia i  spółzarządza ia fir ą. )alety: ogra i za 

ystępo a ie stresó   śród pra o ikó , u ożli ia pra o iko   ykaza ie się k alifika ja i 

za odo y i, sta o i podsta ę do zaspokoje ia potrze   yższego rzędu tj.: przy ależ oś i, sza u ku, 
uz a ia i sa orealiza ji, sprzyja  zrosto i  oty a ji do pra y, z iększa zaa gażo a ie pra o ikó  

yz alają  zaraze  i h i i jaty ę, przy zy ia się do  zrostu spra oś i działa ia i jakoś i pra y, 

sprzyja 

i tegra ji  eló  pra o ikó  z  ela i orga iza ji. Wady:  zaso hło oś  ze ra , uzgod ie , 

ko sulta ji,  ydłuże ie  zasu  iędzy poja ie ie  się pro le u a roz iąza ie  pro le u lu   h ilą 
podję ia de yzji,  ożli oś   a ipula ji pra o ikó  poprzez przesta ie ie  iepeł ej lu   yl ej 
i for a ji po odują ej do ko fliktó , pogorsze ia się  spółpra y zespołu, po sta ie  egaty y h 
stereotypó .