Tech_tech_drewna_311[32]_Z2.07

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ

Anna Więcek
Barbara Skalik

Szlifowanie drewna 311[32].Z2.07

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Recenzenci:
mgr inż. Halina Nowak
mgr inż. Leszek Jaszczyk

Opracowanie redakcyjne:
mgr inż. Anna Więcek

Konsultacja:
mgr inż. Teresa Jaszczyk

Poradnik

stanowi

obudowę

dydaktyczną

programu

jednostki

modułowej

311[32].Z2.07 Szlifowanie drewna zawartego w modułowym programie nauczania dla
zawodu technik technologii drewna

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie
2. Wymagania wstępne
3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Charakterystyka i dobór materiałów ściernych nasypowych

4.1.1. Materiał nauczania
4.1.2. Pytania sprawdzające
4.1.3. Ćwiczenia
4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Przygotowanie narzędzi ściernych nasypowych do pracy, mocowanie

w zespołach roboczych

4.2.1. Materiał nauczania
4.2.2. Pytania sprawdzające
4.2.3. Ćwiczenia
4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Charakterystyka szlifierek, przygotowanie do pracy oraz ich obsługa

4.3.1. Materiał nauczania
4.3.2. Pytania sprawdzające
4.3.3. Ćwiczenia
4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Praca na szlifierkach, bieżąca kontrola dokładności i jakości

wykonywanych operacji

4.4.1. Materiał nauczania
4.4.2. Pytania sprawdzające
4.4.3. Ćwiczenia
4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Automatyzacja procesu szlifowania

4.5.1. Materiał nauczania
4.5.2. Pytania sprawdzające
4.5.3. Ćwiczenia
4.5.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć
6. Literatura

3
4
6
7
8
8

12
12
13

14
14
16
16
17
18
18
27
27
28

29
29
33
33
35
36
36
39
39
40
41
47

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

l. WPROWADZENIE

Poradnik ten będzie Tobie pomocny w nabywaniu umiejętności z zakresu doboru

i przygotowania narzędzi ściernych nasypowych do pracy, mocowania ich w zespołach
roboczych, przygotowania do pracy i obsługi szlifierek oraz zasad obróbki drewna i tworzyw
drzewnych na szlifierkach a także kontroli dokładności i jakości wykonywanych operacji.

Jednostka modułowa: szlifowanie drewna jest ostatnią jednostką modułu technologia

wytwarzania elementów.

W poradniku zamieszczono:

l. Wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności, które powinieneś posiadać,

aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej.

2. Cele kształcenia tej jednostki modułowej określają umiejętności, jakie opanujesz

w wyniku procesu kształcenia.

3. Materiał nauczania, który zawiera informacje niezbędne do realizacji zaplanowanych

szczegółowych  celów  kształcenia,  umożliwia  samodzielne  przygotowanie  się  do
wykonania  ćwiczeń  i  zaliczenia  sprawdzianów.  Wykorzystaj  do  poszerzenia  wiedzy
wskazaną literaturę oraz inne źródła informacji. Obejmuje on również:

–

pytania sprawdzające wiedzę niezbędną do wykonania ćwiczeń,

–

ćwiczenia z opisem sposobu ich wykonania oraz wyposażenia stanowiska
pracy,

–

sprawdzian postępów, który umożliwi sprawdzenie poziomu Twojej wiedzy po
wykonaniu ćwiczeń.

Wykonując sprawdzian postępów powinieneś odpowiadać na pytania tak lub nie, co

oznacza, że opanowałeś materiał lub nie.

4. Sprawdzian osiągnięć w postaci zestawu pytań sprawdzających opanowanie umiejętności

z zakresu całej jednostki. Zaliczenie go jest dowodem opanowania umiejętności
określonych w tej jednostce modułowej.

5. Wykaz literatury dotyczącej programu jednostki modułowej.

Jeżeli masz trudności ze zrozumieniem tematu lub ćwiczenia, to poproś nauczyciela lub

instruktora o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz daną czynność.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

Przed rozpoczęciem pracy na szlifierkach musisz zapoznać się z instrukcją pracy na

stanowisku i ściśle przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz instrukcji
przeciwpożarowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

311[32]Z2

Technologia wytwarzania

elementów

311[32]Z2.02

Maszynowe pozyskiwanie

elementów surowych

311[32]Z2.01

Kształtowanie elementów

narzędziami ręcznymi i

zmechanizowanymi

311[32]Z2.03

Technologia strugania

wyrównującego

i grubościowego oraz

szlifowania powierzchni

311[32]Z2.04

Maszynowe wykonywanie

złączy i profili

311[32]Z2.05

Technologia toczenia

i obtaczania

311[32]Z2.06

Parzenie i gięcie drewna

311[32]Z2.07

Szlifowanie drewna

311[32]Z2.08

Wykorzystywanie

komputeryzacji i automatyzacji

w procesach obróbki drewna

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

stosować narzędzia pomiarowe zgodnie z ich przeznaczeniem,

–

rozpoznawać rodzaje drewna i tworzyw drzewnych,

–

organizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bhp, - dobierać przybory i materiały
do wykonania rysunku,

–

posługiwać się normami,

–

wykonywać i odczytywać szkice, schematy i rysunki,

–

rozróżniać typowe części i zespoły maszyn,

–

wykorzystywać techniki komputerowe,

–

posługiwać się dokumentacją techniczno-naukową.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

rozpoznać materiały ścierne nasypowe stosowane w obróbce drewna szlifowaniem oraz
określić ich przeznaczenie,

–

dobrać materiały ścierne do rodzaju obróbki,

–

rozróżnić obrabiarki do szlifowania oraz określić ich przeznaczenie,

–

rozróżnić zespoły robocze stosowanych obrabiarek,

–

sporządzić i odczytać schematy kinematyczne obrabiarek na podstawie dokumentacji

–

techniczno-ruchowej,

–

przygotować obrabiarkę do pracy,

–

obsłużyć obrabiarki i wykonać szlifowanie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Charakterystyka i dobór materiałów ściernych

nasypowych

4.1.1. Materiał nauczania

Do maszynowego szlifowania drewna i tworzyw drzewnych stosuje się narzędzia ścierne

składające  się  z  podłoża  w  postaci  papieru  lub  tkaniny,  do  którego  spoiwem  są
przymocowane  ziarna  ścierne.  Właściwości  narzędzi  ściernych  zależą  od  takich  czynników,
jak  rodzaj  zastosowanego  materiału  ściernego,  jego ziarnistości,  rodzaj  podłoża  i  spoiwa.  Na
narzędzia  ścierne  nasypowe  używa  się  materiałów  ściernych  sztucznych  lub  naturalnych,
które  po  rozdrobnieniu  na  ziarna  określonej  wielkości  tworzą  tzw.  ścierniwo  cechujące  się
licznymi,  ostrymi  krawędziami  przełomu.  Papier  ścierny  składa  się  z  podłoża  papierowego
i  nasypu.  Zamiast  papieru  na  podłoże  stosuje  się  również  płótno  lub  papier  wzmocniony
tkaniną  (płótnowany).  Najważniejsze  cechy  narzędzi  ściernych  to:  wielkość  ziaren  oznaczona
liczbą,  twardość  materiału  z  którego  wytworzono  ziarna,  gęstość  nasypu  ziaren  ściernych,
rodzaj  podłoża  i  rodzaj  spoiwa.  Spoiwem  wiążącym  nasyp  z  podłożem  jest  klej  skórny,  klej
z  tworzywa  sztucznego  i  inne.  Nasyp  składa  się  z  ziaren  elektrokorundu,  węglika  krzemu,
krzemienia,  szkła  itp.  Ziarna  te  uzyskuje  się  drogą  przesiewania  i  segregacji  na  sitach
rozdrobnionego materiału.

W stolarstwie ze względu na konstrukcję obrabiarek, najczęściej są używane narzędzia

ścierne w postaci taśmy (rys. 1).

Rys.1. Budowa taśmy ściernej [6, str. 189]

Kształt narzędzia ściernego zależy od rodzaju obrabiarek (rys. 2). Dobór rodzaju

odpowiedniego narzędzia ściernego, a zwłaszcza wielkości ziaren i rodzaju podłoża, zależy
od dokładności obróbki, rodzaju materiału, kształtu szlifowanej powierzchni i typu szlifierki.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 2. Postać narzędzi ściernych przeznaczonych do różnych typów szlifierek [6, str.189]

Do szlifowania wstępnego (zgrubnego) stosuje się ziarna o większych wymiarach, do

szlifowania  wykańczającego  -  ziarna  drobniejsze.  Do  szlifowania  materiałów  miękkich
dobiera  się  materiały  ścierne  o  mniejszej  twardości  niż  do  materiałów  twardych,  płyt  MDF
i  płyt  wiórowych.  Ponadto  do  obróbki  drewna  miękkiego  lub  żywicznego  wskazane  jest
dobieranie  narzędzi  ściernych  o  mniejszej  gęstości  nasypu.  Wolne    przestrzenie  między
ziarnami  ściernymi,  wypełniające  się  drobnymi  wiórami  powstałymi  w  wyniku  szlifowania,
muszą  być  większe  przy  szlifowaniu  drewna  miękkiego,  podczas  którego  powstaje  większa
ilość wiórów, niż przy szlifowaniu drewna twardego. Do szlifowania drewna różnej twardości
i  tworzyw  drzewnych  najczęściej  stosowanym  materiałem  ściernym  jest  elektrokorund
(Al

) oznaczony A, którego twardość w 10-stopniowej skali twardości wg Mohsa wynosi

9,2-9,3 (dla porównania: twardość diamentu naturalnego wynosi 10, twardość naturalnego
materiału ściernego - szmergla (N) - niecałe 8).

Do szlifowania płaskiego odpowiednia jest taśma na podłożu papierowym; do

szlifowania powierzchni profilowanych i krawędzi - taśma o podłożu i spoiwie elastycznym,
np. z tkaniny i spoiwa klejowego.

Wielkości ziaren ściernych podane są na spodniej stronie papieru ściernego za pomocą

numerów: od P12 do P220 (uziarnienie makro) i od P240 do P1200 (uziarnienie mikro).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Tabela 1 przedstawia typowe zakresy zastosowania. Szlifowanie zgrubne podłóg wymaga np.
innej wielkości ziaren niż docieranie lakierów na powierzchniach meblowych.

Tabela 1. Rozmiary ziaren papieru i płótna ściernego i ich zastosowanie [3, str. 104]

Uziarnienie

Prace szlifierskie (przykłady)

P20 do P80

Szlifowanie zgrubne: szlifowanie wstępne powierzchni
drewnianych struganych, nadanie szorstkości, usunięcie powłok,
wyrównanie

P80 do P120

Szlifowanie wstępne: szlifowanie sklejki i płyt wiórowych,
szlifowanie wstępne powierzchni szpachlowanych,
przeszlifowanie drewna i tworzyw sztucznych

P120 do P180

Szlifowanie wykańczające: drewna miękkiego, tworzyw
drzewnych, powierzchni ofornirowanych, przeszlifowanie
powierzchni szpachlowanych, metali nieżelaznych

P180 do 240

Szlifowanie wykańczające: drewna twardego, powierzchni
szpachlowanych i powierzchni z tworzyw sztucznych

P240 do P600

Szlifowanie bardzo dokładne: polerowanie powierzchni
lakierowanych, szlifowanie powierzchni lakierowanych,
szlifowanie w trakcie bejcowania

Wybór odpowiedniego materiału ściernego powinien też być uzależniony od rozwiązania

konstrukcyjnego  obrabiarki,  wielkości  siły  docisku  i  kształtu  powierzchni  dociskającej
materiał    ścierny  do  obrabianego  elementu  oraz  prędkości  przesuwu  taśmy.  Na  przykład,
papier  ścierny  o  granulacji  P  40  i  P  36  nie  jest  przeznaczony  do  szlifierek  taśmowych
z  trzewikiem  dociskającym,  można  go  użyć,  przy  odpowiednio  dobranej  prędkości  posuwu
taśmy,  do  szlifierek  walcowych.  Producenci  szlifierek  i  narzędzi  ściernych  wspólnie  sugerują
warunki  doboru  ściernicy  do  obrabiarki  i  rodzaju  pracy.  W  tabeli  2  podano  przykładowe
wytyczne  dotyczące  doboru  narzędzia  i  obrabiarki  w  zależności  od

materiału i rodzaju

obróbki.

Tabela 2. Dobór narzędzi ściernych [6, str. 191,192]

szlifierka

szeroko-

taśmowa

szlifierka
walcowa

szlifierka

długo-

taśmowa

szlifierka

wszystkich

płaszczyzn

szlifierka

płaszczyzn

profilo-
wanych

szlifierka

profilowa

walec

pneuma-

tyczny lub

stały

głowice
szczotko-
we

szlifierka

tarczowa

Rodzaj obróbki

Materiał

Zakres granulacji

1.Przygotowanie

1.1.Kalibracja
brzegów

Lite drewno

P060

P080

1.2.Kalibracja

Lite drewno

P080

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Drewno
żywiczne

P080

powierzchni

MDF/płyta
wiórowa

P080

1.3.Planowanie
krawędzi

Lite
drewno/fornir

P060

P080

Rodzaj obróbki

Materiał

Zakres granulacji

Lite drewno

P080

P120

P060

P120

P060

P120

1.4.Szlifowanie
krawędzi

Drewno
żywiczne

P060

P120

P080

P120

1.5.Szlifowanie
profili

Lite drewno

P080

P120

P080

P120

P080

P120

1.6.Wyrównanie
powierzchni
i krawędzi

Lite drewno/
sklejka

P080

P120

P080

P120

1.7.Szloifowanie
krawędzi
i elementów
kształtowych

Lite drewno/
sklejka

P080

P120

P080

P120

P080

P120

1.8.Szlifowanie
elementów
kształtowych
i profili

Lite drewno/
MDF

P100

P120

2.Wykończenie

Lite drewno/
fornir

P120

P220

P120

P220

P120

P180

P100

P120

Lite drewno

P100

P120

Drewno
żywiczne

P120

P180

P120

P180

P100

P120

2.1.Wykończenio-
  we
  szlifowanie
  powierzchni

MDF/sklejka

P120

P180

P120

P180

P120

P180

2.2.Wykończenio-
  we szlifowa-
  nie powierzch-
  ni i krawędzi

Lite drewno/
sklejka

P150

P220

P120

P180

2.3.Wykończenio-
  we
  szlifowanie
  elementów
  kształtowych
i krawędzi

Lite drewno/
sklejka

P150

P220

P120

P180

P150

P180

2.4.Wykończenio-
  we szlifowa-
  nie profili

Lite drewno

P150

P220

P120

P180

P150

P220

2.5.Wykończenio-
  we szlifowa-
  nie elementów
  kształtowych
i profili

Lite drewno/
MDF

P120

P150

3.Międzywarstwo-
wa. Zgodnie
z zaleceniami
  producentów
lakierów

3.1.Międzywar-
  stwowy szlif
  powierzchni

Lakier

P240

P800

P240

P800

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jak jest zbudowany materiał ścierny?
2.  Jakie cechy charakteryzują narzędzia ścierne?
3.  Co oznacza numeracja materiałów ściernych?
4.  Jakie są postacie narzędzi ściernych przeznaczonych do różnych typów szlifierek?
5.  Od czego zależy dobór wielkości ziaren i rodzaj podłoża?
6.  Jaka  jest  różnica  w  doborze  ziaren  materiału  ściernego  w  zależności  od  rodzaju

szlifowania?

7. Jaki materiał ścierny jest najczęściej stosowany do szlifowania drewna różnej twardości

i tworzyw drzewnych?

8. Od czego zależy dobór odpowiedniego materiału ściernego?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznaj rodzaj podłoża materiałów ściernych

Sposób wykonania ćwiczenia.

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  odszukać w literaturze informacji na temat podłoża materiałów ściernych,
2)   przygotować próbki materiałów ściernych,
3)  dokonać wzrokowej oceny rodzaju podłoża,
4)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

– próbki materiałów ściernych o różnych podłożach,
– literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Dobierz narzędzia ścierne do szlifowania zgrubnego, wstępnego, wykończeniowego

i bardzo dokładnego.

Sposób wykonania ćwiczenia.

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się numeracją materiałów ściernych,
2)  przygotować materiały ścierne o określonej ziarnistości,
3)  dobrać materiał ścierny do określonych prac szlifierskich,
4)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  stolik uczniowski,
–  próbki materiałów ściernych,
–  literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Przyporządkuj właściwą postać narzędzi ściernych do określonych typów szlifierek.

Sposób wykonania ćwiczenia.

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z postaciami narzędzi ściernych,
2)  przygotować różne postacie narzędzi ściernych,
3)  przyporządkować poszczególne postacie narzędzi ściernych do określonych typów

szlifierek

4) dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  przybory do pisania,
–  tabela postaci narzędzi ściernych,
–  schematy różnych typów szlifierek,
–  literatura z rozdziału 6.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz

Tak Nie

1)  określić budowę materiału ściernego?
2)  określić cechy charakteryzujące materiał ścierny?
3)  wyjaśnić oznaczenia materiałów ściernych?
4)  nazwać postacie narzędzi ściernych przeznaczonych do
różnych typów szlifierek?
5)  podać od czego zależy dobór narzędzia ściernego?
6)  określić różnicę w doborze wielkości ziaren materiału
ściernego  w zależności od rodzaju szlifowania?
7)  określić materiał ścierny najczęściej stosowany do
szlifowania
drewna różnej twardości i tworzyw drzewnych?
8)  określić od czego zależy dobór odpowiedniego materiału
ściernego?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Przygotowanie narzędzi ściernych nasypowych do

pracy, mocowanie w zespołach roboczych

4.2.1. Materiał nauczania

Do obróbki drewna stosuje się narzędzia ścierne nasypowe w postaci: arkuszy, krążków

i  taśm.  Arkusze  papierów  i  płócien  ściernych  są  produkowane  w  różnych  wymiarach;  używa
się  ich  do  ręcznej  obróbki  drewna  i  do  wyrobu  gotowych  formatek  we  własnym  zakresie.
Typowe  formaty  materiałów  ściernych  mają  kształt  prostokątny.  Wymiary  i  kształt  formatek
z  materiału  ściernego  zależą  od  wymiarów  i  kształtu  zespołu  roboczego,  a  więc  od  rodzaju
szlifierki  (suwakowe,  szczotkowe  i  bębnowe,  a  także  starsze  typy  szlifierek  walcowych).
W  szlifierkach  walcowych  nowszej  konstrukcji  papier  ścierny  jest  nawijany  na  walec  po  linii
śrubowej.  Formatka  przy  takim  sposobie  mocowania  ma  kształt  równoległoboku  o  długości
krótszego boku nieco większej od obwodu walca; długość boku dłuższego zależy od długości
walca i skoku linii śrubowej.

Szerokie zastosowanie w obróbce maszynowej znalazły taśmy bez końca.

Taśmy szerokości 40

÷ 200 mm są nazywane wąskimi, natomiast taśmy szerokości 600 ÷

1500  mm  -  szerokimi  i  są  stosowane  w  szlifierkach  szerokotaśmowych.  Taśmy  bez  końca
wyrabia  się  zazwyczaj  we  własnym  zakresie  przez  sklejenie  w  obwód  bez  końca  odcinka
taśmy odpowiedniej szerokości lub zamawia gotowe u producenta.

Długość taśmy L zależy od średnicy kół taśmowych D i ich rozstawu a
L = nD + 2a
Taśm  bez  końca  używa  się  także  w  szlifierkach  wałkowych.  Długość  zależy  od  obwodu

wałka szlifierskiego.

W szlifierkach tarczowych stosuje się krążki mocowane obwodowo (duże średnice) lub

środkowo (średnica nie przekraczająca 250 mm). Krążki wyrabia się z arkuszy lub zamawia
gotowe u producenta.

Wykrawanie formatek odbywa się za pomocą szablonów, których kształt i wymiary

zależą od wymiarów zespołu roboczego i nadmiarów niezbędnych do zamocowania lub
połączenia narzędzi ściernych.

Taśmy bez końca wymagają sklejenia obu końców w różny sposób. Przykłady łączenia

taśm  pokazano  na  rys.  3.  Aby  wykonać  zakładkę,  usuwa  się  z  podłoża  klej  i  ścierniwo  na
odcinku  około  30  mm.  Wszystkie  połączenia  z  podkładką  mają  większą  wytrzymałość,  lecz
dają  zwiększenie  grubości  taśmy  w  miejscu  połączenia;  wadę  tę  można  usunąć  przez
przeszlifowanie  ścierniwa  znajdującego  się  nad  podkładką.  Na  podkładki  należy  stosować
cienkie, mocne płótno.

Najbardziej polecanym sposobem połączenia jest styk falisty z podkładką rys. 3f. Jego

wykonanie wymaga prostego oprzyrządowania, które można wykonać we własnym zakresie.

Mocowanie narzędzi ściernych nasypowych

Taśmy bez końca, po ich nałożeniu na koła taśmowe, napręża się przez wzajemne

rozsunięcie kół i napięcie odpowiednią siłą sprężyny, podpierającej koło taśmowe
napinające. Siła napięcia jest zależna od wytrzymałości podłoża narzędzia ściernego.

Mocowanie arkuszy ściernych na walcach szlifierskich ze szczeliną równoległą do osi

obrotu  polega  na  umieszczeniu  jednego  brzegu  prostokątnego  arkusza  między  listwami
zaciskowymi,  znajdującymi  się  w  szczelinie.  Po  dokładnym  nawinięciu  arkusza  na  walcu
mocuje  się  drugi  brzeg  arkusza  w  szczelinie  walca  i  przez  wychylenie  listew  zaciskowych
dodatkowo  napina  arkusz  na  walcu.  Na  walcach  bez  szczeliny  arkusz  o  kształcie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

równoległoboku  mocuje  się  na  obwodzie  tarczy,  stanowiącej  czoło  walca,  za  pomocą  taśmy
stalowej,  opasującej  tarczę.  Arkusz  trzeba  nawinąć  na  walce  tak,  aby  zachodzące  na  siebie
brzegi  arkusza  znajdowały  się  w  rowku  wykonanym  w  filcowej  wykładzinie  walca,
a  wykonana  w  ten  sposób  nakładka  była  zgodna  z  kierunkiem  obrotów  walca.  Po
zamocowaniu drugiego brzegu arkusza do drugiej tarczy czołowej walca obie tarcze rozsuwa
się  nieznacznie  specjalnym  urządzeniem  i  jednocześnie  skręca  w  kierunku  nawijania  arkusza,
czego wynikiem jest dokładne przyleganie arkusza do walca.

Mocowanie krążków na tarczach o znacznych średnicach odbywa się za pomocą

pierścieni  przykręcanych  do  obwodu  tarczy.  Krążek  jest  dociskany  do  tarczy  pierścieniem,
wciskanym  szeregiem  śrub  w  rowek  tarczy.  Krążki  ścierne  o  małych  średnicach  mocuje  się
do  tarczy  środkowym  krążkiem  dociskowym.  Aby  zapewnić  prawidłowe  zamocowanie
krążka  ściernego,  w  jego  środku  należy  wykonać  szereg  nacięć  promieniowych,
zapobiegających fałdowaniu się krążka ściernego.

Nieprawidłowe i niedokładne zamocowanie lub połączenie narzędzia ściernego jest

często powodem jego szybkiego zużycia się. Innym powodem przedwczesnego uszkodzenia
narzędzia ściernego może być nieprawidłowy dobór rodzaju narzędzia ściernego do
warunków obróbki.

Rys. 3. Przykłady łączenia taśm ściernych: a) styk prosty z podkładką, b) styk skośny z podkładką, c) zakładka
prosta, d )zakładka skośna, e) styk wczepowy z podkładką, f) styk falisty z podkładką [1, str. 188]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz czy jesteś przygotowany do wykonywania ćwiczeń.

1.  Jakie są wymiary materiałów ściernych?
2.  Od czego zależy przygotowanie materiału ściernego do pracy?
3.  Jak należy przygotować materiał ścierny na szlifierkę taśmową?
4.  Jak należy przygotować materiał ścierny na szlifierkę tarczową?
5.  Na czym polega mocowanie taśmy bez końca na szlifierkach taśmowych?
6.  Na czym polega mocowanie materiału ściernego na szlifierkach walcowych?
7.  Na czym polega mocowanie materiału ściernego na szlifierce tarczowej?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ granice szerokości taśm ściernych stosowanych przy szlifowaniu na szlifierkach

taśmowych oraz średnicę krążków do szlifowania na szlifierkach tarczowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) odszukać informacje w literaturze dotyczące szerokości i długości taśm oraz średnicę

krążków,

2) przedstawić wymiary w formie tabeli,
3) dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  notatnik,
–  ołówek/długopis,
–  literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Przygotuj materiał ścierny do pracy na szlifierce taśmowej i zamocuj w zespole

roboczym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z literaturą dotyczącą przygotowania i mocowania narzędzi ściernych

nasypowych,

2)  przyciąć taśmę na odpowiednią długość i szerokość,
3)  połączyć przygotowaną taśmę w zamknięty obwód,
4)  zamocować przygotowaną taśmę w zespole roboczym,
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  materiał ścierny nasypowy,
–  nóż,
–  przymiar metrowy,
–  ołówek,
–  kątownik,
–  przymiar liniowy,
–  klej,
–  płótno,
–  literatura z rozdziału z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Przygotuj materiał ścierny do pracy na szlifierce tarczowej i zamocuj w zespole

roboczym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z literaturą dotyczącą przygotowania i mocowania narzędzi ściernych

nasypowych,

2)  przygotować krążek o odpowiedniej średnicy,
3)  zamocować krążek w zespole roboczym,
4)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

  Wyposażenie stanowiska pracy:
–  materiał ścierny nasypowy,
–  ołówek,
–  nóż,
–  przymiar metrowy,
–  gotowe szablony,
–  literatura z rozdziału 6.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

1) określić wymiary materiałów ściernych?
2) wyjaśnić od czego zależy przygotowanie materiałów

ściernych do pracy?

3) określić zasady przygotowania materiału ściernego

na szlifierkę taśmową mając szeroką taśmę?

4) określić zasady mocowania materiału ściernego

na szlifierkę tarczową?

5) określić zasady mocowania materiału ściernego

na szlifierkach taśmowych?

6) określić zasady mocowania materiału ściernego

na szlifierce walcowej?

Tak Nie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Charakterystyka szlifierek, przygotowanie do pracy oraz ich

obsługa

4.3.1. Materiał nauczania

Klasyfikacja szlifierek

Szlifierki są przeznaczone do wyrównywania i wygładzania surowych powierzchni

drewna  litego  i  tworzyw  drzewnych  lub  powierzchni  wstępnie  powleczonych  różnymi
materiałami  do  obróbki  wykończeniowej.  Szlifierki  stosuje  się  również  do  oczyszczania
powierzchni  zapylonych  lub  okrytych  substancjami  ochronnymi.  Niektóre  odmiany  szlifierek
są przystosowane do szlifowania elementów na dokładną grubość.

Ze względu na kształt zespołu roboczego szlifierki można podzielić na: taśmowe,

tarczowe, wałkowe, walcowe, bębnowe, szczotkowe i kombinowane. Poszczególne typy
szlifierek są dostosowane do szlifowania elementów o określonych kształtach i wymiarach.

Wszystkie wymienione szlifierki mogą być stosowane w fabrykach mebli i stolarki

budowlanej  jako  obrabiarki  pojedyncze  lub  jako  zespoły  robocze  w  obrabiarkach  złożonych.
Niektóre  typy  szlifierek  znajdują  zastosowanie  w  zakładach  płyt  wiórowych  i  fabrykach
sklejek  (  szlifierki  walcowe),  w  wytwórniach  sprzętu  sportowego  (szlifierki  taśmowe,
tarczowe  i  wałkowe),  w  zakładach  produkujących  drobną  galanterię  drzewną  i  zabawki
(szlifierki taśmowe, tarczowe, wałkowe, bębnowe).

Do najbardziej rozpowszechnionych należą szlifierki taśmowe, które w porównaniu

z innymi mają znacznie większą trwałość narzędzia, tj. taśmy ściernej. Szlifierki te są
budowane w kilku odmianach.

Szlifierki taśmowe

Szlifierka taśmowa z ruchomym stołem rys. 4 jest przystosowana do szlifowania dużych

powierzchni  elementów  płytowych.  Pracuje  długą  i  stosunkowo  wąską  taśmą  szlifierską,
napiętą  na  dwóch  kołach  taśmowych.  Koło  napędzające  taśmę  jest  zakryte  osłoną  1,
stanowiącą  zazwyczaj  ssawę  pneumatycznego  wyciągu  pyłu.  Koło  napinające  taśmę  2  jest
ułożyskowane  na  płycie  suportu,  który  umożliwia  zmianę  odległości  między  obu  kołami,  co
jest  wykorzystywane  do  napinania  taśmy.  Suport  koła  jest podparty  sprężyną  śrubową,  która
zapewnia  stały  naciąg  taśmy.  Regulacja  położenia  taśmy  na  kołach  i  zapobieganie  zsuwaniu
taśmy  z  kół  jest  możliwa  dzięki  temu,  że  oś  koła  napinającego  może  być  wychylana
w płaszczyźnie poziomej.

Obrabiany element jest układany na stole 3, na którym spoczywa własnym ciężarem.

Przesuwaniu się elementu w kierunku ruchu taśmy zapobiega listwa oporowa 4. Stół szlifierki
ma cztery profilowane rolki, którymi toczy się po walcowych prowadnicach 5. Prowadnice te
są  przymocowane  do  sanek  6,  przesuwanych  ręcznie  wzdłuż  stojaków  7.  Ruch  sanek  ma  na
celu  dostosowanie  odległości  płyty  stołu i taśmy  do grubości  obrabianego elementu. Prześwit
między  taśmą  a  stołem  powinien  być  o  kilka  milimetrów  większy  od  grubości  sz1ifowanego
drewna.

Taśma ścierna jest dociskana do szlifowanej powierzchni za pomocą trzewikowego

urządzenia dociskowego. Składa się ono z tulei, przesuwanej ręcznie wzdłuż walcowej
prowadnicy 8 i dźwigni 9, na której jest osadzony trzewik 10. Ruch trzewika wzdłuż taśmy
i poprzeczny ruch stołu umożliwiają oszlifowanie całej powierzchni elementu.

Szlifierka taśmowa jest wyposażona w dodatkowy stół 11, podpierający górny odcinek

taśmy. Można na nim szlifować elementy o niewielkich wymiarach. Do tego samego celu jest
wykorzystywane koło napędzające taśmę. Po otwarciu pokrywy 12 i zamocowaniu papieru

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ściernego na czołowej powierzchni koła można na nim szlifować drobne elementy. Opiera się
je na dodatkowym stoliku 13, który należy ustawiać w położeniu poziomym.

Szlifierka taśmowa z ruchomym stołem jest przeznaczona do szlifowania elementów

płaskich. Mogą być na niej obrabiane również elementy proste o łagodnie profilowanej
powierzchni, jednak profil nie może mieć nagłych przejść. Do sz1ifowania takich profilów
należy stosować trzewiki o odpowiednio ukształtowanej powierzchni dociskowej.

W Polsce są produkowane zautomatyzowane szlifierki taśmowe, w których trzewik

dociskowy jest zastąpiony długą poduszką pneumatyczną, dociskającą taśmę szlifierską do
elementu na całej szerokości. Stół szlifierski stanowi kilka taśm bez końca przesuwających
szlifowany element.

Rys. 4. Szlifierka taśmowa z ruchomym stołem  [1, str. 191]
1 – osłona, 2 - koło napinające, 3 - stół, 4 -listwa oporowa, 5 - prowadnica stołu, 6 - sanki stołu, 7 - stojaki,
8 - prowadnica trzewika, 9 - dźwignia trzewika, 10 - trzewik, 11 - stół dodatkowy, 12 - pokrywa, 13 - stolik

Rys. 5. Schemat technologiczny szlifierki taśmowej z ruchomym stołem [4, str. 135]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dane techniczne charakteryzujące szlifierkę taśmową z ruchomym stołem są następujące:

–   szerokość taśmy szlifierskiej     150 mm
–   średnica kół taśmowych       320 mm
–   wymiary stołu

220 x 800 mm

– maksymalna grubość elementu

600 mm

– prędkość szlifowania 22 m/s
– moc silnika 2,8 kW

Zasadę działania szlifierki szerokotaśmowej wyjaśnia rys.6. W szlifierce tej szeroka

taśma  szlifierska  jest  napięta  między  dwoma  poziomymi  walcami.  Dolny  walec  1,
ułożyskowany  nad  stołem  obrabiarki,  jest  napędzany od silnika elektrycznego. Górny walec 2
ma  mniejszą  średnicę  i  jest  osadzony  na  rozwidlonym tłoczysku cylindra  pneumatycznego,  za
pomocą  którego  uzyskuje  się  odpowiednie napięcie taśmy szlifierskiej. Oś górnego walca jest
cyklicznie  wychylana  w  płaszczyźnie  poziomej  i  przyjmuje  na  przemian  skośne    położenie
w stosunku do osi walca dolnego.

Rys.6. Zasada działania szlifierki szerokotaśmowej [1,str. 192]

1 - walec szlifierski, 2 - walec napinający, 3 - taśma posuwowa, 4 - obrabiany element

Rys.7. Szlifierka szerokotaśmowa [1, str.192]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dzięki tym ruchom obracająca taśma zsuwa się z walców w jedną, a następnie w drugą

stronę,  w  takt  wychyleń  górnego  walca.  Zakres  przesuwania  się  taśmy  jest  niewielki  i  może
być  regulowany  ustawieniem  specjalnych  czujników,  ograniczających  ruch  taśmy  wzdłuż  osi
walców.  Dzięki  przesuwaniu  się  taśmy  można  uzyskać  lepszą  gładkość  szlifowanej
powierzchni.
  Szlifierka  szerokotaśmowa  przedstawiona  na  rys.  7  jest  przystosowana  do  seryjnej
obróbki  elementów  płytowych.  Można  na  niej  wygładzać  powierzchnie  fornirowanych
formatek z płyt wiórowych lub też szlifować formatki z płyt na dokładną grubość.

Obrabiany element układa się na stole, którego płyta jest przykryta bezkońcowymi

taśmami  posuwowymi,  napędzanymi  osobnym  silnikiem.  Prędkość  ruchu  taśm  jest
regulowana.  Stół  jest  osadzony  w  korpusie  szlifierki  za  pośrednictwem  pionowych  sanek,
które  umożliwiają  zmianę  prześwitu  między  płytą  stołu  a  powierzchnią  walca.  Prześwit  ten
należy  dostosowywać  do  grubości  elementu  i  grubości  zeszlifowanej  z  niego  warstewki
drewna.  Grubość  tej  warstwy  można  oszacować  na  podstawie  wskazań  amperomierza,
włączanego  w  obwód  zasilania  silnika  napędowego  taśmy  szlifierskiej  (wskazania
amperomierza  zależą  od  obciążenia  silnika,  które  z  kolei  zależy  od  grubości  szlifowanej
warstwy).

Dane techniczne charakteryzujące szlifierkę szerokotaśmową są następujące:

–

szerokość taśmy szlifierskiej 1270 mm

–

średnica walca szlifierskiego

455 mm

–

prześwit pionowy 150 mm

–

prędkość szlifowania

22 m/s

–

prędkość posuwu 5 - 30 m/min

–

moc napędowa 20 kW

Szlifierki tarczowe
Szlifierki tarczowe są przystosowane do obróbki płaskich powierzchni elementów,

prostych. Można na nich szlifować także wypukłe powierzchnie nieprofilowanych elementów
krzywoliniowych.

Rysunek 8 przedstawia dwutarczową szlifierkę pionową. W jej korpusie jest

ułożyskowany  poziomy  wał,  napędzany  silnikiem  elektrycznym  umieszczonym  wewnątrz
korpusu  obrabiarki.  Na  obu  końcach  wału  są zaklinowane  dwie  pionowe  tarcze 1, częściowo
zakryte  uchylnymi  osłonami.  Obok  każdej  tarczy    znajduje  się  poziomy  stół  2,  połączony
przegubem  z  podstawą  stołu  3. Pokrętło 4 służy do wychylania stołu z położenia poziomego.
Podstawa  stołu  spoczywa  na  poziomych  prowadnicach  i  za  pomocą  pokrętła  5  może  być
przesuwana do i od tarczy.

Obrabiany element układa się na stole i dociska ręcznie do tarczy. Przy szlifowaniu czół

należy posługiwać się listwą oporową 6. Do szlifowania boków wzajemnie prostopadłych stół
musi  być  ustawiony  poziomo.  Skośne  ustawienie  stołu  stosuje  się  przy  szlifowaniu  boków,
tworzących  naroże  o  kącie  rozwartym. Element  należy przykładać  do  tej  strony  tarczy, która
wykonuje  ruch  do  dołu.  Krawędź  wewnętrzna  stołu  powinna  znajdować  się  możliwie
najbliżej tarczy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 8. Szlifierka dwutarczowa [1, str. 194]

1 - tarcza szlifierska, 2 - stół, 3 - podstawa stołu, 4 i 5 - pokrętło do przesuwania stołu, 6 - listwa oporowa

Rys. 9. Schemat technologiczny szlifierki tarczowej [2, str. 207]

Szlifierki wałkowe

Szlifierki wałkowe są przystosowane do szlifowania prostych i krzywoliniowych

elementów płaskich, a także do szlifowania wewnętrznych powierzchni profilów zamkniętych
i otworów o dużych średnicach. W niektórych przypadkach szlifierka może być używana do
szlifowania elementów profilowanych.

Rysunek 9 przedstawia pionową szlifierkę wałkową z wychylnym stołem.

Korpus  szlifierki  ma  pionowe  prowadnice,  w  których  jest  osadzona  pionowa  płyta  1
z  silnikiem  elektrycznym  2.  Do  przesuwania  płyty  w  kierunku  pionowym  służy  pokrętło  3.
Na wydłużonej końcówce wału silnika można mocować różne rodzaje wałków szlifierskich 4.

Do szlifowania płaskich powierzchni stosuje się sztywne wałki. Elementy profilowane

mogą  być  szlifowane  odpowiednio  profilowanymi  wałkami  sztywnymi  lub  wałkami
podatnymi.  Te  ostatnie  mają  zwykle  szczelne  płaszcze  gumowe,  które  po  nałożeniu  papieru
ściernego  napompowuje  się  powietrzem.  Ze  względu  na  ograniczoną  podatność  wałków  za
ich pomocą mogą być szlifowane tylko profile płytkie o łagodnych przejściach.

Stół szlifierki jest wychylany z położenia poziomego pokrętłem 5. Skośne ustawienie

stołu ułatwia szlifowanie powierzchni położonych skośnie w stosunku do płaszczyzny
bazowej elementu. Obrabiany element jest prowadzony ręcznie po stole szlifierki.

W niektórych szlifierkach wałkowych wałek wykonuje osiowy ruch oscylacyjny,

stosowany dla zwiększenia gładkości obróbki. Przy szlifowaniu elementów profilowanych
ruch ten należy wyłączyć.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 10. Szlifierka wałkowa [1, str.195]

1 - płyta silnikowa, 2 - silnik elektryczny, 3 -pokrętło do pionowego przesuwania wrzeciona, 4 - wałek

szlifierski, 5 -pokrętło do wychylania stołu

Rys. 11. Schemat technologiczny szlifierki wałkowej [2, str. 207]

Szlifierki walcowe

Szlifierki walcowe stosuje się w przypadku produkcji masowej do szlifowania elementów

płytowych  w  celu  wygładzenia  powierzchni  lub  w  celu  wygładzenia  i  jednoczesnego  nadania
płytom  określonej  grubości.  Szlifierki  pierwszej  odmiany  mają  podatny  stół;  szlifierki  drugiej
odmiany  mają  stół  sztywny,  nie  zmieniający  w  czasie  szlifowania  odległości  od  walców
szlifierskich.
Ze względu na liczbę walców szlifierki można podzielić na jedno-, dwu- i trzywalcowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Na rysunku 12 przedstawiono budowę szlifierki dwuwalcowej z walcami szlifierskimi 1,

ułożyskowanymi  ponad  stołem  2.  Każdy  z  walców  szlifierskich  jest  napędzany  osobnym
silnikiem  elektrycznym  i  oprócz  ruchu  obrotowego  wykonuje  dodatkowo  poosiowy  ruch
oscylacyjny,  zwiększający  gładkość  szlifowania.  Pierwszy  walec  ma  mniejszą  prędkość
obwodową  i  jest  przeznaczony  do  szlifowania  zgrubnego.  Drugi  walec  służy  do  szlifowania
końcowego  i  z  tego  względu  mocuje  się  na  nim  papiery  drobnoziarniste.  Kierunki  obrotów
walców  mogą  być  zgodne  lub  przeciwne.  Oba  walce  mają  niezależnie  działające  urządzenia
do  zmiany  odległości  od  stołu. Urządzenia te służą do regulacji grubości warstwy szlifowanej
przez poszczególne walce. Regulacji dokonuje się śrubami 3.

Dźwignia 4 służy do szybkiego zatrzymywania walców w przypadku zerwania się

papieru ściernego.

Obrabiany element jest przesuwany po stole wyposażonym w bezkońcową taśmę

posuwową 5, napędzaną od osobnego silnika elektrycznego za pośrednictwem przekładni
stopniowej (zębatej) lub bezstopniowej. Do regulacji prędkości posuwu służy dźwignia 6.

Stół jest nastawiany w kierunku pionowym za pomocą silnika elektrycznego. Dokładnego

ustawienia stołu dokonuje się ręcznym pokrętłem 7. Na lewym stojaku korpusu szlifierki jest
zainstalowana tablica rozdzielcza 8 z przyciskami sterowniczymi wszystkich silników.

Dane techniczne charakteryzujące szlifierkę dwuwalcową polskiej produkcji są następujące:
–

szerokość szlifowania 900 mm

–

maksymalna grubość elementu 100 mm

–

minimalna grubość elementu 3 mm

–

minimalna długość elementu 240 mm

–

średnica walców szlifierskich 270 mm

–

prędkość szlifowania 25+28 m/s

–

prędkość posuwu 6; 8,5 i 12 m/min

–

moc napędowa walców 13 kW

–

moc napędowa posuwu 1kW

Rys. 12. Szlifierka walcowa [1, str. 196] 1 - walce szlifierskie, 2 - stół, 3 - śruby nastawcze walców, 4 -

dźwignia hamulca, 5 - taśma posuwowa, 6 -dźwignia do zmiany prędkości posuwu, 7 - pokrętło do przesuwania

stołu, 8 - tablica rozdzielcza

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 13. Schemat technologiczny szlifierki walcowej [2, str. 207]

Rys. 14. Schemat kinematyczny zespołu roboczego, napędowego i stołu szlifierki walcowej [2, str. 212]
1 – przekładnia ślimakowa, 2 – mechanizm korbowy, 3 – walec szlifierski, 4 – obudowa łożyska,
5 – prowadniki, 6 – korbowód, 7 – wykorbiony wałek, 8 – stół, 9 – przekładnia ślimakowa

Szlifierki bębnowe i szczotkowe

Szlifierki  bębnowe  są  stosowane  do  szlifowania  małych  przedmiotów  o  prostych  kształtach.
Mają  one  kształt  bębna  o  dużej  średnicy,  wyłożonego  wewnątrz  materiałem  ściernym.  Po
wsypaniu  do  bębna  dużej  liczby  przedmiotów  nadaje  się  mu  ruch  o  niewielkiej  prędkości
obrotowej.  Materiał  ścierny  w  postaci  arkuszy  lub  wąskich  pasków  może  być  mocowany  do
ścian bębna lub wkładany luźno wraz ze szlifowanymi przedmiotami.

Rys. 15. Schemat technologiczny szlifierki bębnowej [2, str.207]

Szlifierki  szczotkowe  są przeznaczone do szlifowania elementów prostych i krzywoliniowych
płaskich  lub  profilowanych,  o  łagodnym  zarysie  profilu.  Częścią  roboczą  szlifierki  jest
najczęściej  wałek  nasadzony  na  końcówkę  silnika.  Wałek  składa  się  z  szeregu  szczotek,
równomiernie  rozmieszczonych  na  obwodzie  wałka.  Między  szczotkami  są  zamocowane
arkusze papieru ściernego ponacinanego na wąskie paski rys. 16.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 16. Schemat technologiczny szlifierki szczotkowej [2, str. 207]

Szlifierki kombinowane

Szlifierki kombinowane są obrabiarkami mającymi co najmniej dwa zespoły robocze,

które mogą być używane jednocześnie lub kolejno.

Na rysunku 17 pokazano szlifierkę kombinowaną, składającą się ze szlifierki taśmowej,

wałkowej  i  szczotkowej.  Do  korpusu  szlifierki  jest  przymocowana  pozioma    walcowa
prowadnica  1,  zakończona  płytą  z  silnikiem  elektrycznym  2.  Na  wydłużonych  końcówkach
wału silnika z jednej strony jest zamocowane koło taśmowe 3, a z drugiej szczotka szlifierska
4.  Na  drugim  końcu  prowadnicy  walcowej  znajduje  się  przesuwna  tuleja  5  z  dwoma
krążkami,  napinającymi  taśmę  szlifierską.  Na  wydłużonym  trzpieniu  górnego  krążka  jest
zamocowany  podatny  wałek  szlifierski  6,  napędzany  taśmą  szlifierską.  Taśma  szlifierska  jest
podparta dodatkowym stołem 7.

Zespoły robocze szlifierki mogą być obracane wokół prowadnicy i ustawiane w pozycji

pionowej. Dzięki takiej konstrukcji taśma szlifierska może być ustawiana prostopadle do stołu
zasadniczego 8. Przy pionowym położeniu taśmy pozostałe zespoły robocze nie mogą być
używane, a obrabiarka staje się szlifierką taśmową z podpartą taśmą.

W razie potrzeby na końcu prowadnicy można zamocować dodatkowy stół poziomy,

ułatwiający szlifowanie przy krążku płaskich powierzchni elementów krzywoliniowych.
Zasadniczy stół szlifierski jest nastawny na wysokość i wychylany z położenia poziomego.

Urządzeniami ochronnymi szlifierek są osłony nie wykorzystywanych odcinków narzędzi

szlifierskich oraz wyciągi pyłu, powstającego podczas szlifowania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 17.

Szlifierka kombinowana [1, str.197]

1 - prowadnica walcowa, 2 - silnik elektryczny, 3 - koło taśmowe napędzające, 4 - szczotka szlifierska, 5 - tuleja
z krążkami napinającymi taśmę, 6 - wałek szlifierski, 7 - stół podpierający, 8 - stół zasadniczy

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaki jest cel szlifowania drewna i tworzyw drzewnych?
2.  Jakie rodzaje szlifierek stosuje się w stolarstwie ze względu na kształt zespołu roboczego?
3.  Jakie jest przeznaczenie poszczególnych szlifierek?
4.  Jakie części budowy posiadają poszczególne szlifierki?
5.  Jakie dane techniczne charakteryzują poszczególne szlifierki?
6.  Na jakich zasadach działają poszczególne szlifierki?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dobierz szlifierki do szlifowania płaskiego, profilowego oraz do szlifowania na grubość

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  odszukać informacje w literaturze dotyczące odmian szlifowania,
2)  przyporządkować poszczególne odmiany szlifowania do poszczególnych typów szlifierek,
3)  sporządzić zestawienie typów szlifierek i odmian szlifowania w formie tabeli,
4)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  notatnik,
–  długopis,
–  literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Wskaż poszczególne części budowy szlifierki taśmowej z ruchomym stołem na

stanowisku pracy

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  odszukać informacje w literaturze,
2)  odnaleźć właściwe stanowisko pracy szlifierki taśmowej z ruchomym stołem,
3)  wskazać poszczególne części budowy szlifierki taśmowej z ruchomym stołem,
4)  ocenić poprawność wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  różne rodzaje szlifierek,
–  wskaźnik,
–  literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Określ zasadę działania szlifierki tarczowej

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania 4.3.1,
2)  wypisać czynności związane z ustawieniem, uruchomieniem i pracą szlifierki tarczowej,
3)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  notatnik,
–  ołówek/długopis,
–  literatura z rozdziału 6.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:
1)  określić cel szlifowania drewna i tworzyw drzewnych?
2)   wymienić rodzaje szlifierek ze względu na kształt zespołu roboczego?
3)  określić przeznaczenie poszczególnych szlifierek?
4)  określić poszczególne części budowy szlifierek?
5)  wymienić dane techniczne szlifierek?
6)  określić zasady działania szlifierek?

Tak Nie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Praca na szlifierkach, bieżąca kontrola dokładności i jakości

wykonanych operacji

4.4.1. Materiał nauczania

Zasady obróbki drewna i tworzyw drzewnych na szlifierkach.

Ze względu na kształt szlifowanych elementów rozróżnia się szlifowanie płaskie proste,
krzywoliniowe, profilowe, na okrągło i bryłowe rys.18.

Rys. 18. Odmiany szlifowania drewna: a) płaskie, b) krzywoliniowe, c) profilowe, d) na okrągło, e) bryłowe

[8, str. 204]

Szlifowanie    płaskie  jest  wykonywane  szlifierkami  taśmowymi  i  walcowymi.  Podczas
szlifowania  powierzchni  szlifierkami  taśmowymi  rys.  18  a    element  umieszcza  się  na  stole
szlifierskim,  aby  jedną  stroną  przylegał    do  listwy  oporowej  zamocowanej  do  stołu.
Znajdująca  się  w  ruchu  taśma  szlifierska  jest  przyciskana  stopką  do  elementu,
z  równoczesnym  przesuwaniem  stopki  wzdłuż  szlifowanej  powierzchni.  Równocześnie  drugą
ręką jest przesuwany stół z materiałem, tak że szlifowana jest cała powierzchnia. Szczególnie
ostrożnie

należy

szlifować

powierzchnie

okleinowane,

ponieważ

może

nastąpić

przeszlifowanie okleiny, przy czym należy szlifować je zawsze wzdłuż włókien drzewnych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Drobne  elementy  można  szlifować  przykładając  je  do  taśmy  przesuwającej  się  po  górnym
nieruchomym  stoliku  szlifierki.  Szlifowania  powierzchni  bocznych  elementów  płytowych
można  dokonać  na  szlifierce  taśmowej  stosując  specjalne  uchwyty  zamocowane  do  stołu
obrabiarki.  Umożliwiają  one  prostopadłe  ustawienie  elementu  w  stosunku  do  taśmy
szlifierskiej.  Można  również  stosować  specjalnie  do  tego  celu  skonstruowaną  szlifierkę
taśmową, w której osie kół napinających taśmę są ustawione prostopadle w stosunku do stołu
obrabiarki.

Szlifowaniem na szlifierkach walcowych rys. 18 b uzyskuje się powierzchnie równe

i  gładkie,  jednak  większe,  wklęsłe  nierówności  zostają  niedoszlifowane,  a  zdarzające  się
wypukłości  przeszlifowane.  Jest  to  niedopuszczalne  w  elementach  okleinowanych.  Z  tych
powodów elementy okleinowane nie są szlifowane na szlifierkach walcowych.

Najczęściej w produkcji mebli okleinowanych obrabiarki te są stosowane do

wyrównywania  powierzchni  i  ujednolicenia  grubości  płyt  wiórowych  czy  paździerzowych
przed  ich  oklejaniem  oraz  w  celu  zrównania  drewnianych  doklejek  z  powierzchnią  płyt.
Stosowanie  szlifierek  dwu  lub  trójwalcowych  umożliwia  równoczesne  szlifowanie  zgrubne
i  wykończające,  przy  czym  na  każdy  walec  zakłada  się  papier  ścierny  o  różnej  ziarnistości.
Szlifierki te mają posuw mechaniczny.

Szlifowanie proste krzywoliniowe można wykonywać na szlifierkach jednowalcowych

rys  19  b  i  szlifierkach  taśmowych  bez  stołu  rys  19  d    oraz  szlifierkach  wałkowych  rys.19  c  .
Podczas  obróbki  za  pomocą  szlifierek  jednowalcowych  i  taśmowych  bez  stołu  elementy
szlifowane  trzymane  w  rękach  są  dociskane  do  narzędzia  szlifierskiego.  Dlatego  nadanie
elementom  prawidłowych  kształtów  wymaga  od  wykonującego  tę  czynność  dużej  uwagi
i wprawy.
Element  szlifowany  na  szlifierce  wałkowej  jest  bazowany  na  stole  obrabiarki  i  ręcznie
dociskany do wałka szlifierskiego.

Szlifowanie profilowe rys.18 c przeprowadza się na szlifierkach wałkowych lub

szczotkowych.  Profil  wałka  szlifierskiego  w  szlifierkach  wałkowych  musi  być  dostosowany
do  szlifowanych  profilów.  W  szlifierkach  szczotkowych  wirujące  szczotki  dociskają  do
elementu  obrabianego  taśmy  papieru  ściernego,  którego  końce  są  poprzecinane  na  wąskie
pasma.  Szlifierki  tego  typu  znajdują  zastosowanie  do  szlifowania  elementów  obrotowych
o  zmiennym  profilu,  o  kształtach  przestrzennie    zmiennych  oraz  elementów  prostych
i  krzywych  o  złożonym  poprzecznym  profilu.  Posuw  elementów  w  zależności od konstrukcji
obrabiarki może być ręczny lub mechaniczny.

Rys. 19. Schematy szlifierek: a) taśmowa, b) jednowalcowa do szlifowania elementów krzywoliniowych,

c) wałkowa, d) taśmowa. e) tarczowa [8, str. 205

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Szlifowanie na okrągło rys. 18 d to szlifowanie różnego rodzaju drążków i nóg do

meblio przekroju  kołowym  lub  nieznacznie  owalnym. Szlifowanie  takie może  odbywać  się  na
szlifierce  taśmowej  bez  stołu  rys.  19  d    lub  też  na  specjalnej  szlifierce  do  drążków.  Podczas
szlifowania  na  szlifierce  bez  stołu  elementy  muszą  być  ręcznie  obracane  wokół  swej  osi.
Wymaga  to  dużej  wprawy  i uwagi.  Specjalne szlifierki  do  drążków  są wyposażone w taśmę
posuwową  nastawioną  skośnie  względem  taśmy  szlifierskiej,  co  wywołuje  ruch  postępowy
i  obrotowy  elementu,  umieszczonego  na  stole  między  taśmami.  Podczas  tych  ruchów
następuje  szlifowanie  elementów.  Odległość  taśm  od  siebie  można  dowolnie  regulować
w  zależności  od  średnicy  elementów.  Na  szlifierkach  tego  typu  można  obrabiać  elementy
o  średnicach  6  -  90  mm.  Najmniejsza  długość  elementów  wynosi  300  mm,  a  w  razie
zastosowania specjalnego urządzenia 75 mm.

Szlifowanie bryłowe odbywa się na szlifierkach tarczowych rys.19 e. Podczas

szlifowania  element  układa  się  na  stole  obrabiarki  i  dociska  ręcznie  do  wirującej  tarczy
szlifierskiej.
W  produkcji  mebli  obrabiarki  tego  typu  służą  do  wyrównywania  powierzchni  czołowych
elementów  litych  oraz  do  wyrównywania  połączeń  narożnikowych  przelotowych
i półprzelotowych w różnego rodzaju ramach i szufladach.

W zależności od rodzaju szlifierki stanowisko szlifowania może być jedno lub

dwuosobowe. Szlifierki przelotowe i walcowe wymagają obsługi dwuosobowej.

Prawidłowa organizacja pracy na szlifierkach zapewnia najlepszą wydajność pracy.

W szczególności należy zwrócić uwagę na usytuowanie elementów przeznaczonych do
szlifowania jak również ułożenie elementów po wykonaniu szlifowania.
Przykłady sposobów organizacji stanowisk pracy podczas szlifowania

Rys. 20. Organizacja pracy podczas szlifowania na szlifierce walcowej 1- szlifierka walcowa, 2 - materiał do

szlifowania, 3- materiał po szlifowaniu, 4 - stanowisko szlifierza, 5 – stanowisko pomocnika

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 21. Organizacja pracy podczas szlifowania na szlifierce taśmowej z ruchomym stołem 1- szlifierka

tasmowa z ruchomym stołem, 2 – stanowisko szlifierza, 3- materiał przed obróbką, 4 – materiał po obróbce

Do bieżącej kontroli efektów szlifowania niezbędne jest odpowiednie oświetlenie

powierzchni elementów szlifowanych.

W warunkach produkcyjnych oceny gładkości powierzchni po szlifowaniu można

dokonać następującymi metodami:
–

jakościowa metoda dotykowo-wzrokowa polegająca na ocenie gładkości po zbadaniu
wzrokiem i dotykiem, jest to sposób najmniej dokładny lecz często stosowany, wyróżnia
się gładkość po przetarciu, po piłowaniu, po struganiu i szlifowaniu,

–

porównawcza ocena gładkości powierzchni za pomocą wzorców, gładkość wzorcowych
płytek porównuje się z gładkością powierzchni elementów produkowanych.

Tabela 3. Klasy dokładności wykonania i chropowatości powierzchni uzyskane podczas

obróbki szlifowaniem [5, str. 245]

Chropowatości

Rodzaj obróbki

Klasy
dokład-
ności

le mm

Zgrubne
Średnio dokładne
Dokładne
Bardzo dokładne

2,5

1,25

0,63

0,32

0,16

6,3

3,2

1,6

60,8

2,5
0,8
0,8
0,8

Zasady bhp podczas obróbki szlifowaniem

Zagrożeniem podczas pracy na szlifierkach jest pył drzewny i nie osłonięte części narzędzi

ściernych.  Nie  pracujące  części  taśmy  lub  tarczy  szlifierskiej  powinny  być  osłonięte
obudowami    ssawami  podłączonymi  do  instalacji  odpylającej.  Osoby  obsługujące  szlifierki,
w  przypadku  dużego  zapylenia  powinny  korzystać  z  masek  przeciwpyłowych  i  okularów
ochronnych.  Taśmy  papieru  ściernego  powinny  być  dostatecznie  napięte  i  bez  uszkodzeń.
Koła  napinające  taśmę  należy  osłonić  osłonami  zabezpieczającymi  w  razie  rozerwania  się
taśmy.  Stosuje  się  również  osłony  w  postaci  pionowej  deski  umieszczonej  naprzeciw
powierzchni  koła  napinającego  od  strony  drogi  transportowej.  Zerwana  taśma  szlifierska
uderza  o  deskę  i  chroni  przed  pokaleczeniem  pracownika  przechodzącego  obok  koła
napinającego.
  Podczas szlifowania drobnych elementów są one trzymane w palcach i dociskane do stolika
pomocniczego. Ten fakt stwarza zagrożenie wypadkowe. Łatwo jest o pokaleczenie
opuszków palców. Dlatego korzystne jest stosowanie ochron na palce tj. skórzanych nasadek,
które można wykonać we własnym zakresie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie znasz odmiany szlifowania drewna ?
2. Jakie zasady pracy obowiązują podczas szlifowania na szlifierkach na szlifierkach

taśmowych?

3.  Na czym polega praca na szlifierkach tarczowych?
4.  Na czym polega praca na szlifierkach walcowych i szerokotaśmowych?
5.  Na czym polega praca na szlifierkach wałkowych?
6.  Na czym polega prawidłowa organizacja pracy na szlifierkach?
7.  Jakimi metodami dokonuje się oceny gładkości powierzchni po szlifowaniu?
8.  Jakie zagrożenia występują podczas pracy na szlifierkach?
9.  Jakie są środki ochrony indywidualnej stosowane podczas szlifowania?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ zasady szlifowania drewna na poszczególnych szlifierkach.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą na temat szlifowania drewna,
2)  określić zasady szlifowania drewna i tworzyw drzewnych,
3)  przedstawić powyższe w formie opisowej,
4)  dokonać oceny poprawności wykonywania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

– przybory do pisania,
– literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Wykonaj operację szlifowania elementów okleinowych okleiną naturalną na szlifierce

taśmowej z ruchomym stołem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą na temat szlifowania drewna,,
2)  zapoznać się z instrukcją stanowiskową,
3)  przygotować materiał do szlifowania,
4)  wykonać operację szlifowania przygotowanych elementów,
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  szlifierka taśmowa z zamocowanym w zespole roboczym materiałem ściernym,
–  wózki transportowe przeznaczone na elementy przed i po szlifowaniu,
–  elementy przeznaczone do szlifowania,
–  instrukcja stanowiskowa,
–  dokumentacja techniczno-ruchowa szlifierki taśmowej,
–  literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3
Wykonaj operację szlifowania elementów z płyty wiórowej przed okleinowaniem
z wykorzystaniem szlifierki szerokotaśmowej lub walcowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą na  temat szlifowania z wykorzystaniem szlifierki walcowej,
2)  zapoznać się z instrukcją stanowiskową,
3)  przygotować materiał do szlifowania,
4)  wykonać operację szlifowania,
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  szlifierka szerokotaśmowa,
–  szlifierka walcowa,
–  wózki transportowe,
–  elementy przeznaczone do szlifowania,
–  instrukcja stanowiskowa,
–  dokumentacja techniczno-ruchowa szlifierek,
–  literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 4

Dokonaj oceny dokładności i jakości szlifowania elementów okleinowanych naturalną

okleiną oraz elementów z drewna litego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  odszukać informacje w literaturze dotyczące oceny dokładności i jakości szlifowania,
2)  przygotować elementy po szlifowaniu,
3)  przygotować przyrządy kontrolno-pomiarowe,
4)  ocenić dokładność i jakość szlifowanych elementów,
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  elementy po wykonaniu operacji szlifowania,
–  przyrządy kontrolno-pomiarowe,
–  płytki wzorcowe,
–  literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:
1)  określić odmiany szlifowania drewna?
2)  przedstawić obowiązujące zasady pracy?
3)  określić zasady pracy na szlifierce tarczowej?
4)  określić zasady pracy na szlifierkach walcowych i szerokotaśmowych?
5)  określić zasady pracy na szlifierkach wałkowych?
6)  określić na czym polega prawidłowa organizacja pracy na szlifierkach?
7)  dokonać prawidłowej oceny gładkości po szlifowaniu?
8)  określić zagrożenia występujące podczas szlifowania?
9)  wymienić środki ochrony indywidualnej niezbędne podczas szlifowania?

Tak Nie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. Automatyzacja procesu szlifowania

4.5.1. Materiał nauczania

W obecnej dobie techniki obserwuje się tendencję koncentracji operacji obróbczych

w  jednej  obrabiarce  a  w  związku  z  tym  rozwój  obrabiarek  złożonych  i  centrów  obróbczych.
Zastosowanie  sterowania  numerycznego  z  programowaniem  komputerowym  czyni  obrabiarki
złożone  przydatnymi  również  w  produkcji  niewielkich  serii  przedmiotów  o  złożonych
kształtach.
Szlifierka automatyczna jako linia
Szlifierki  szerokotaśmowe  są  coraz  częściej  używane  nawet  przez mniejsze  zakłady  meblowe
do  obróbki  elementów  litych.  Obecnie  najnowszym  rozwiązaniem  w  procesie  szlifowania
drewna  charakteryzuje  się  szlifierka  automatyczna,  którą  ze  względu  na  jej  bogatą
konstrukcję można nazwać linią.

Urządzenie pozwala na obróbkę litych elementów drewnianych, takich jak fronty kuchenne,
łącznie ze szlifowaniem w poprzek usłojenia.

Dotychczas łatwo można było się zorientować, czy dany element był szlifowany wzdłuż

czy  też  w  poprzek  włókien.  Jakość  obróbki  poprzecznej,  gdzie  mamy  do  czynienia
z  większymi  oporami  skrawania,  a  przede  wszystkim  z  przecinaniem  włókien,  pozostawiała
wiele  do  życzenia.  Podejmowane  przez  wielu  producentów  maszyn  próby  rozwiązania  tego
problemu  kończyły  się  w  przeszłości  niepowodzeniem,  ponieważ  trudno  było  połączyć
wymagania odnośnie jakości z kryterium wydajności danego urządzenia.

Aby uzyskać lepszą jakość szlifowanych powierzchni udoskonalono szlifierkę

szerokotaśmową przez zastosowanie dwóch agregatów szlifujących rotacyjnie:

–

wysokoobrotowy moduł o małym promieniu obróbki (eliminacja rys poprzecznych),

–

niskoobrotowy moduł o dużym promieniu obróbki (ostateczne wyrównanie szlifowanej
powierzchni).
Zastosowanie tego rozwiązania pozwoliło na wyeliminowanie rys poprzecznych

i  zastąpienie  maszyną  pracy,  którą  wykonywano  ręcznie.  Jednak  nawet  najlepsza  szlifierka
rotacyjna  nie  zastąpi  tradycyjnego  procesu  szlifowania  wstępnego.  Oznacza  to,  że  dana
powierzchnia  musi  być  wstępnie  szlifowana  materiałem  ściernym  o  właściwie  dobranej
ziarnistości.  Ta  konieczność  spowodowała,  że  producenci  mebli  dokonywali  zakupu  dwóch
maszyn:  szlifierki  szerokotaśmowej  i  rotacyjnej,  które  ustawione  w  linii  znacznie  poprawiały
jakość  produkcji.  Okazało  się,  że  tego  typu  linia  składająca  się  z  wielu  jednostek  dobrze
sprawdza  się  w  zakładach  nastawionych  na  masową  produkcję.  Jednak  koszt  inwestycji
przewyższał  możliwości  mniejszych  firm.  Aby  także  im  umożliwić  korzystanie  z  osiągnięć
najnowszej  technologii,  skonstruowano  szlifierkę  automatyczną  rys  22.  W  urządzeniu
zamontowano trzy jednostki szerokotaśmowe i dwa moduły do obróbki rotacyjnej. Połączenie
cech  dwóch  rodzajów  urządzeń  w  jednej  konstrukcji  i  niższy  koszt  nie  są  jedynymi  zaletami
tej  maszyny  Zajmuje  mniej  miejsca  w  zakładzie  i  daje  się  łatwo  przeprogramowywać  pod
kątem realizacji małych partii zamówień.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 22.

Schemat szlifierki automatycznej [11, str. 37]

Rys. 23.

Szlifierka szerokotaśmowa Mega Tronic [12, str. 34]

Szlifierka  Mega  Tronic  z  automatycznym  posuwem  obrabianego  elementu  jest  przeznaczona
do  szlifowania  płaskich  elementów  z  drewna  i  materiałów  drewnopochodnych.  Została
stworzona  z  myślą  o  dużych  zakładach  produkcyjnych  zainteresowanych  usprawnianiem
pracy  w  szlifierni.  Szlifowanie    następuje  za  pomocą  zamkniętych  taśm  na  walcach  szlifierki
i  umieszczonym  między  nimi  bucie  szlifierskim.  Mega  Tronic  należy  do  rodziny  szlifierek,
w której mamy  dwa  typoszeregi:  o  szerokości  stołu roboczego 1100 mm i o szerokości 1350
mm.  Szlifierki  mogą  być  wyposażone  w  jeden  lub  dwa  agregaty  robocze  -  agregat  walca
roboczego, buta szlifierskiego i agregat typu kombi.
  Do  maszyny  dostępne  są  następujące  buty  szlifierskie:  stały,  sterowany  elektronicznie,
segmentowy  (45  mm)  i  pneumatyczny.  Obrabiany  przedmiot  odczytywany  jest  za  pomocą
rolek lub w sposób bezkontaktowy przez układ optyczny. But elektroniczny pozwala obrabiać
powierzchnie  o  nierównościach  w  granicach  0,50  mm,  co  jest  istotne  w  przypadku

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

szlifowania  płyt  wiórowych.  Dopasowuje  się  do  nierówności  obrabianych  elementów
i  zapewnia  prowadzenie  prawidłowych  prac  szlifierskich  na  całej  szerokości.  Szlifierka,
oprócz  funkcji  kalibrowania  (uzyskanie  odpowiedniej  grubości)  płyt  wiórowych,
zmontowanych  ram  czy  konstrukcji  drewnianych i drewnopochodnych,  może  także  służyć  do
ostatecznego  przygotowania  powierzchni  szlifowanej,  na  przykład  pod  lakierowanie,  przy
zachowanej tolerancji do 0,1 mm.
  Stół  roboczy  podnoszony  jest  na  czterech  zsynchronizowanych  ze  sobą,  śrubach,
zabezpieczonych  przed  zapyleniem  osłoną  gumową.  Ustawiany  jest  za  pomocą
elektronicznego panela sterującego z dokładnym odczytem wysokości (tolerancja do 0,1 mm).
Megaszlifierki  mogą  być  wyposażone  między  innymi  w  alternatywne  buty  szlifierskie,  gdzie
do  wyboru  mamy  stały  but  szlifierski  (przeznaczony  głównie  do  drewna  litego)  lub  but
szlifierski  jednolity,  bez  podziału  na  segmenty.  Szlifierki  tego  typu  mogą  również  posiadać
alternatywne  napędy  główne  (napęd  15  kW  w  miejsce  napędu  11  kW),  napędy  posuwu
(bezstopniowy  napęd  posuwu  3  –  15  m/min)  dodatkowe  wyposażenie  na  wyjściu  maszyny
(stół  rolkowy  na  wyjściu  -  dodatkowo  400  mm  podparcia,  szczotki  czyszczące  obrobiony
element  bez  własnego  napędu  lub  z  własnym  napędem),  układ  czyszczenia  taśmy  szlifierskiej
oraz stół próżniowy.

Rys. 24.

Szlifierka typu Prinz [13, str. 63]

Szlifierki typu Prinz budowane są z myślą o szerokim zastosowaniu w zakładach obróbki
drewna, dlatego też wyposażone są w 2 lub 3 – poziomowy system napędu.

W związku z dużym zainteresowaniem tego typu maszynami, jakie pojawiło się wśród

zakładów  rzemieślniczych  zajmujących  się  obróbką  drewna  powstał  specjalny  model
szlifierki    o  nazwie  „Prinz”.  To  maszyna,  przy zachowaniu wszystkich  zalet  i  niezawodności,
jakie  posiada  jej  pierwowzór  budowany  na  potrzeby  dużych  zakładów  przemysłowych,
kosztuje 40 % mniej.

Automaty szlifierskie „Prinz” mogą posiadać od jednego do czterech agregatów

w zależności od wymagań użytkownika z możliwością szlifowania zarówno górnej jak
i dolnej płaszczyzny elementu. Dodatkowo można podłączyć agregaty boczne, dzięki czemu
za jednym przejściem materiału możliwa jest obróbka 1, 2, 3, lub 4 płaszczyzn.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia.

1.  Co oznacza automatyzacja procesu szlifowania?
2.  Jakie wady szlifowania drewna eliminuje wykorzystanie szlifierki automatycznej?
3.  Jakie rodzaje zespołów roboczych zainstalowano w szlifierce automatycznej?
4.  Jakie zalety ma szlifierka automatyczna w procesie produkcji elementów szlifowanych?
5.  Jakie przeznaczenie ma szlifierka automatyczna?
6.  Z jakich agregatów składa się Megaszlifierka?
7.  W jaki sposób jest odczytywany obrabiany element na Megaszlifierce?
8.  Jakie jest przeznaczenie Megaszlifierki?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ wady powstające podczas szlifowania elementów z drewna litego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  odszukać informacje w literaturze na temat szlifowania drewna litego,
2)  określić rodzaje wad jakie mogą wystąpić w procesie szlifowania drewna,
3)  przedstawić nieprawidłowości szlifowania drewna w formie opisowej,
4)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

– przybory do pisania,
– literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Opracuj proces technologiczny maszynowej obróbki szlifowaniem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) odszukać informacje w literaturze na temat uziarnienia papieru i płótna ściernego oraz

informacji związanych z pracami szlifierskimi,

2) dokonać doboru odpowiedniego uziarnienia materiałów szlifierskich do określonych prac,
3) opracować (w formie opisowej) przebieg procesu szlifowania elementów wykonanych

z drewna litego tj. fronty kuchenne itp. (łącznie ze szlifowaniem w poprzek usłojenia),

4) dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

– przybory do pisania,
– literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Dokonaj obserwacji automatyzacji procesów szlifowania w warunkach przemysłowych –

wycieczka do zakładu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą na temat automatyzacji procesów szlifowania,
2)  zwrócić uwagę na budowę zespołów roboczych,
3)  zaobserwować przebieg automatycznego procesu szlifowania,
4)  zwrócić uwagę na dokładność i jakość automatycznego procesu szlifowania,
5)  przestrzegać zasad bhp podczas wycieczki,
6)  sporządzić sprawozdanie z wycieczki.

Wyposażenie uczestników wycieczki:

– przybory do pisania

4.5.4. Sprawdzenie postępów

Czy potrafisz:
1)  określić na czym polega automatyzacja procesu szlifowania?
2)  podać wady szlifowania drewna eliminowane przez wykorzystanie

szlifierki automatycznej?

3) określić jakie rodzaje zespołów roboczych zainstalowano w szlifierce

automatycznej?

4) przedstawić zalety zastosowania szlifierki automatycznej w procesie

produkcji elementów szlifowanych?

5)  określić przeznaczenie szlifierki automatycznej?
6)  wymienić agregaty wchodzące w skład Megaszlifierki?
7)  określić sposób odczytywania obrabianego przedmiotu na Megaszlifierce?
8)  określić przeznaczenie Megaszlifierki?

Tak Nie

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. LITERATURA

1. Bajkowski J.: Maszyny i urządzenia do obróbki drewna cz.1. WSiP Warszawa 1995

1. Bieniek S., Duchnowski K.: Obrabiarki i urządzenia w stolarstwie. WSiP Warszawa 1999
2. Gehlen M.: Technologia drewna Podręcznik do nauki zawodu cz. 1. Wydawnictwo REA,

Warszawa 2002

3. Gehlen M.: Technologia drewna Podręcznik do nauki zawodu cz. 2. Wydawnictwo REA,

Warszawa 2002

4.  Giełdowski L.: Konstrukcje mebli cz. 1. Rysunek techniczny. WSiP Warszawa 1995
5.  Nowak H.: Technologia i materiałoznawstwo, Stolarstwo  cz.2. WSiP  2000
6.  Prażmo J.: Tchnologia  materiałoznawstwo, Stolarstwo cz. 1. WSiP Warszawa  1999
7.  Prządka W., Szczuka J.: Technologia meblarstwa cz.2. WSiP Warszawa 1991
8.  Dokumentacje techniczno-ruchowe szlifierek
9.  Gazeta Przemysłu Drzewnego. Wydawnictwo Inwestor, 83-110 Tczew, ul. 31 Stycznia
10. Meblarstwo nr 1/37 styczeń 2004. Wydawnictwo Inwestor, 83-110 Tczew, ul. 31 Stycznia
11. Meblarstwo nr 5/53  maj 2005. Wydawnictwo Inwestor, 83-110 Tczew, ul. 31 Stycznia
12. Nowoczesne stolarstwo nr 10/98. Wydawnictwo DVA, 02-981 Warszawa.

ul. Augustówka 15

13. Przemysł Drzewny. Wydawnictwo Świat, 02-554 Warszawa, ul. Niepodległości 156/6
14. Adresy internetowe firm produkujących materiały ścierne i szlifierki do drewna i tworzyw

drzewnych: www.felder.info, www.hammer.at, www.jaroma.com.pl, www.3m.pl,
www.italcomma.pl, www.hansweber.de, www.fladder.com

Czasopisma

−

Gazeta przemysłu Drzewnego: Wydawnictwo Inwestor sp. z o. o.

−

Gazeta Drzewna – Holz-Zentralblatt Polska sp. z o.o. Poznań

−

Przemysł Drzewny: Wydawnictwo Świat sp. z o. o.