FARMAKOLOGIA- WSTĘP

Nauka o lekach; nazwa pochodzi od słów greckich Farmakon- lek i Logos- nauka, wiedza.

Farmakologia zajmuje się

• mechanizmami działania leków na organizm

• działaniami leczniczymi i niepożądanymi

• problemami losów leku w organizmie i wzajemnego oddziaływania pomiędzy lekami

Podstawowe działy farmakologii

• farmakokinetyka- zajmuje się matematyczną oceną ilościową procesów kinetycznych, jakim lek podlega w organizmie. Obejmuje wchłanianie, dostępnośc biologiczną, rozmieszczenie w tkankach, biotransformację i wydalanie.

• Farmakodynamika- bada mechanizm działania leku, wpływ leku na organizm i poszczególne narządy.

Lek

Każda substancja lub jej metabolit, niezależnie od pochodzenia, wprowadzona do organizmu w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego lub w celu zapobiegania chorobie, podawana w ściśle określonej dawce. Definicję leku dokładnie podaje prawo farmaceutyczne.

Środek farmakologiczny (leczniczy)

Substancja aktywna biologicznie zawarta w określonej postaci leku. Lek zatem jest środkiem farmakologicznym, któremu nadano określoną formę (postać farmaceutyczną).

Preparat farmaceutyczny

Konkretny, przygotowany według określonej receptury lek lub kombinacja leków. Leki zawierające ten sam środek farmaceutyczny, ale przygotowane w różnych postaciach lub przez różnych producentów, stanowią różne preparaty farmaceutyczne.

Nazewnictwo leków

Używa się 3 nazw:

• chemicznej- używana głównie na etapie badań klinicznych

• międzynarodowej- niezastrzeżona, np. paracetamolum

• handlowej- zastrzeżona, np. Apap, Panadol, Calpol, Paracetamol

Przechowywanie leków

• oryginalne opakowanie

• chronić przed światłem

• chronić przed wilgocią

• zamknięte w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt

• w 3 warunkach termicznych

  • w temperaturze pokojowej- 15- 25 stopni

  • w chłodnym miejscu- 8- 15 stopni

  • w zimnym miejscu- 2- 8 stopni

Postaci leków

• stałe- proszek, granulat, tabletka, drażetka, czopek, mieszanka ziołowa, kapsułka żelatynowa

• płynne- roztwory do użytku wewnętrznego i zewnętrznego, roztwory do wstrzykiwań, krople do użytku wewnętrznego i zewnętrznego

• preparaty otrzymywane z surowców roślinnych- zawiesina, mieszanka, syrop, nalewka, wyciągi, alkoholatura

• miękkie- maści, kremy, pasty, mazidła

• inne postaci leków- aerozole lecznicze, mgły do wdychania i inhalacji, systemy terapeutyczne (doustne i przezskórne), ampułostrzykawki

Suplement diety

Inaczej dodatek, uzupełnienie diety. Są to poszczególne składniki żywności, substancje dodatkowe, gotowe produkty spożywcze oraz tabletki, proszki lub płyny, których spożycie w uzupełnieniu codziennej diety przynosi dodatkowe korzyści zdrowotne.

Termin ważności leku

Określa datę spożycia leku.

Seria leku (np. U1000815)

Oznacza partię, z jakiej dany lek zszedł.