Podstawy 
prawoznawstwa

Koncepcje prawa cz. III

dr Karol 

Dąbrowski

karoldabrowski@o2.pl

 

 

koncepcja prawa natury

prawo natury ↔ prawo pozytywne

* religijne

* laickie

 

 

Uważamy za oczywiste następujące prawdy:
że wszyscy ludzie stworzeni zostali jako równi 
sobie, że Stwórca obdarzył ich w pewne 
niezbywalne prawa, wśród których są prawa 
do życia, wolności i poszukiwania szczęścia.

Deklaracja Niepodległości, 
4 lipiec 1776 r.

 

 

rozróżnienie na 

ius i lex

Izdebski Hubert, 
Fundamenty 
współczesnych 
państw, Warszawa 
2007.

 

 

nowożytna szkoła 
prawa natury

Hugo 
Grocjusz

(1583 - 1645)

Wikimedia Commons

 

 

zmienność treści przy 
niezmienności formy

Według zwolenników tej koncepcji, prawo nie 
ma treści raz na zawsze i z góry danej, lecz 
jest zespołem zmiennych historycznie, 
będących wytworem ludzkiego intelektu, 
odpowiadających wrażliwości moralnej danej 
epoki, wyobrażeń o należytym ładzie 
społecznym i sprawiedliwości.

Piotr Winczorek et.alt.

 

 

Inaczej mówiąc, forma prawa, czyli idea prawa 
słusznego jako nakazu rozumu, nie zmienia się 
- zmienia się tylko sposób w jaki rozumiemy
i interpretujemy składające się nań wartości. 
Tak rozumiane ideały dobrego prawa powinny 
znaleźć odzwierciedlenie w prawie tworzonym 
i sankcjonowanym przez państwo, a więc
w prawie pozytywnym.

Piotr Winczorek et.alt.

 

 

Maria Szyszkowska

(ur. 1937)

Wikimedia Commons

 

 

katalog Johna Finnisa

- życie (w tym zdrowie i wolność od bólu)
- wiedza (nabywana dla samej siebie i dla uniknięcia 
niewiedzy)
- zabawa ("czysta zabawa" i rozrywka intelektualna)
- przeżycia estetyczne (uczucie piękna)
- towarzyskość (życie w społeczeństwie, tworzenie 
wspólnot i zawieranie przyjaźni)
- rozum praktyczny (wolność w posługiwaniu się 
rozumem dla szukania środków prowadzących do 
osiągnięcia celu, "prawo do racjonalności")
- religia (prawo do szukaniem pozaludzkich źródeł 
wartości i dociekania o porządek wszechświata)

 

 

Paweł Śpiewak

Każdy człowiek poza prawem do 
wolności i własności ma jeszcze 
prawo do racjonalności. To prawo do 
przedstawienia i poznawania 
argumentów za i przeciw.

 

 

Karl von Savigny

Leon Duguit

Leon Petrażycki

Hans Kelsen

 

 

koniec cz. III