Zatorowość płucna
Opracowała Ewa Kazimierska w oparciu o:
Zator tętnicy płucnej i zakrzepica żył
głębokich, Witold Tomkowski, 2004.
Wytyczne profilaktyki i leczenia żylnej
choroby-zakrzepowo-zatorowej, Medycyna
praktyczna, Krystyna Zawilska, 2005.
Gerd Herold, Medycyna Wewnętrzna, 2004.
ZAKRZEPICE
Są to schorzenia charakteryzujące się
powstawaniem zakrzepu, który miejscowo
upośledza przepływ krwi albo wędrując
wzdłuż naczynia, zatyka je i przerywa
przepływ krwi
/ zatorowość /
Zakrzepy są materiałem składającym się
początkowo z płytek krwi i włóknika oraz z
krwinek białych, czerwonych w zależności od
przepływu krwi. Później dominuje włóknik.
PODZIAŁ ZAKRZEPICY
Zakrzepica żylna
Zakrzepica tętnicza
Zakrzepica nn. przed-i włosowatych
/ rozsiane krzepnięcie śródnaczyniowe /
Przyczyny zakrzepicy. Triada
Virchowa / wg Rudolfa Virchowa
z 1856 r /
1. Zmiany w ścianie naczyniowej
2. Zmiany w przepływie krwi
3. Zmiany w składzie samej krwi
W 1 i 2 są różnice między tętnicami a
żyłami
stąd różne przyczyny i przebieg
zakrzepicy żylnej i zakrzepicy tętniczej.
W 3- czynniki pro-i antykoagulacyjne we
krwi tętniczej i żylnej są podobne.
Zator tętnicy płucnej / ZTP /
Najczęściej jest to zator skrzeplinowy.
Źródło skrzeplin to najczęściej żyły
głębokie kończyn dolnych.
W Polsce na ZTP rocznie zapada ok. 80
000 osób.
Tylko około 30% ZTP jest rozpoznawane
za życia.
Najczęstszą lokalizacją skrzeplin kończyn
dolnych są
zatoki żylne w mięśniu płaszczkowatym,
kieszonki zastawek żyły podkolanowej i
udowej.
Przyczyny zwolnionego przepływu krwi:
unieruchomienie chorego po zabiegu
chirurgicznym
unieruchomienie ortopedyczne
porażenie mięśni kończyn dolnych: paraplegia,
hemiplegia, uszkodzenie rdzenia kręgowego-
od 75%-80% zakrzepic: wg Nicolaidesa 1992
niewydolność krążenia IV NYHA
żylakowatość kk. dolnych
otyłość, ciąża
długotrwała podróż –powyżej 6 godz.
Zmiany w układzie
krzepnięcia krwi.
Czynniki genetyczne: / TROMBOFILIA /
Obniżona aktywność antytrombiny
Obniżona aktywność białka C, białka S
Mutacje genu czynnika V /typ Leiden/,
mutacja genu protrombiny
Hiperhomocysteinemia
Disfibrynogenemia
Zwiększona aktywność cz.VIII, IX lub XI
Zmiany w układzie
krzepnięcia krwi c.d.
Czynniki nabyte:
Obecność przeciwciał antyfosfolipidowych
Nadpłytkowość
Stosowanie doustnych środków
antykoncepcyjnych
Stosowanie glikokortykoidów
Nowotory
Czerwienica prawdziwa
Przewlekły proces zapalny
Zaburzenia w układzie
fibrynolizy
Zmniejszenie aktywności fibrynolitycznej
poprzez wzrost aktywności inhibitorów:
a / wzrost aktywności PAI 1 i PAI 2
b / wzrost aktywności alfa
2
AP
c / wzrost aktywności C
1
esterazy /cz.XII/
d / wzrost aktywności lipoproteiny a
e / wzrost aktywności TAFI
Wykrzepianie wewnątrz
-naczyniowe
Aktywacja krzepnięcia z hamowaniem
fibrynolizy powoduje odkładanie fibryny
w mikrokrążeniu i uszkodzenie narządów.
- ostry - posocznica, położnicze,
chirurgiczne powikłania, zator t.płucnej,
wstrząs
- podostry - nowotwory, obumarła ciąża
- przewlekły - choroby wątroby, naczyniaki
Zejście zakrzepicy żylnej
1. Aktywacja endogennej fibrynolizy,
rozpuszczane są małe skrzepliny, duże tylko
<20%
2 .Oderwanie się skrzepliny / skrzeplina
balotująca / powstaje zator tętniczy
3. Zwłóknienie skrzepliny z następową jej
rekanalizacją
4. Zniszczenie zastawek żylnych z uszkodzeniem
żylno-mięśniowej pompy- zespół pozakrzepowy
Objawy kliniczne zatoru
tętnicy płucnej.
Duszność – u 80%
Ból w klatce piersiowej – u 50%
Krwioplucie, kaszel, sinica, gorączka
Współistnienie zakrzepicy żylnej
Obecność czynników ryzyka zakrzepicy
Zator t.płucnej- podejrzenie
gdy jest wstrząs i hipoksja.
Echo serca-przeciążenie prawej komory
Echo serca przezprzełykowe - zatory w
proksymalnej części tętnic płucnych
Scyntygrafia perfuzyjna płuc
TK spiralne płuc, angio-TK tętnic płucnych
Dimery- D
Morfologia, gazometria krwi tętniczej, usg
doppler żż. Ekg - S
I
, Qv
3
, ujemny załamek
T v
3
Ciekawostki
PRAWIDŁOWA SCYNTYGRAFIA
PERFUZYJNA PŁUC WYKLUCZA ZAWAŁ
TK spiralne płuc może być wykonane u
kobiet w ciąży.
TK spiralne płuc jest przydatne w POCHP,
gdzie scyntygrafia jest nie diagnostyczna.
Dimery-D wysokie są w zakrzepicy, po
urazach,w DIC, w chorobie
nowotworowej, w ostrych zapaleniach.