Wyższa Szkoła Bankowa 

W Toruniu 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 KOMUNIKACJA  MULTIMEDIALNA 

cz. V 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                            dr  Barbara  Bielicka 

                                                                                                     

 

 

 

b2b2@poczta.onet.pl

                                                                                                                    

 

 

Toruń  2010 

 

 

Tożsamość uczestnika Sieci Internetu 

Różnorodność  lansowanych  obecnie  stylów  życia,  norm  etycznych, 

światopoglądów, a przede wszystkim technologii sprawia, że wiek XX   
i XXI są często nazywane wiekami kryzysu ludzkiej tożsamości.  

 

W  kontakcie  ze  światem  współczesnym  człowiek  staje  wobec 

konieczności  odkrywania,  respektowania  własnej  tożsamości  tym 
bardziej,  że  w  ogóle  pomijane  są  normy,  wartości  oraz  podstawowe 
zasady  postępowania,  charakterystyczne  dla  środowiska  społecznego 
czy kulturowego.  

 
 

 
 
 

Tożsamość uczestnika Sieci Internetu 

(c.d.)

 

  

Pojawienie  się  sieciowej  komunikacji  synchronicznej              

i  asynchronicznej  prowadzi  do  radykalnych transformacji 
tożsamości; 

 
 
 
 

  

Tożsamość uczestnika Sieci Internetu 

(c.d.)

 

  

Douglas Kellner [1995] wyróżnia trzy podstawowe wzorce tożsamości; 

 

1)  tożsamości właściwe dla społeczeństw przednowoczesnych – role  

społeczne oraz systemy aksjologiczne definiowały miejsce jednostek 

w życiu społecznym; 

 

2)  tożsamość charakterystyczna dla społeczeństw nowoczesnych – jest ona 

bardziej  mobilna,  wielostronna  i  bardziej  uświadomiona  przez  jednostki. 

Dzieje się tak w społeczeństwach poddawanych dużemu wpływowi mediów 

w tym szczególnie mediów audiowizualnych; 

 

3) 

tożsamość ponowoczesna – jest ona jeszcze bardziej niestabilna i krucha 

od  poprzedniej;  jak  pisze  Kellner  jest  już  przekroczeniem  wyborów 

dokonywanych wcześniej w sposób nieskrępowany, jest zwielokrotnieniem 

tożsamości  jednostki,  które  akceptuje  i  potwierdza  owe  chwiejne  i  ciągle 

zmieniające się okoliczności i uwarunkowania”

 

 

Tożsamość uczestnika Sieci Internetu 

(c.d.)

 

 

Ponowoczesność  charakteryzuje  się  skłonnością  skupiania  się  na  sobie    

w Sieci; 

 

 Jest  ona  świadomym  sposobem  oddziaływania  „na”  oraz  „poprzez” 

przestrzeń audiawizualności;  

 

To  samo  stwierdzenie  wysuwa  inny  badacz  cyberprzestrzeni  Richard 

Culter,  który  samo  uczestnictwo  w  cyberprzestrzeni  nazywa 

teleobecnością, zaś jej właściwością jest efekt rozpraszania siebie [Culter 

R. 1995]; 

 

Eugeniusz  Wilk  interpretuje  to  jako  znalezienie  się  w  nowej  sytuacji 

komunikacyjnej, gdzie tworzy się nowa jakość „treści wewnętrznych” czy 

też  inaczej  „internalizowanych  i  akceptowanych  norm  i  przekonań 

powstających dzięki interakcjom werbalnym w Sieci.  

 

 

 

 

 

 

 

Rodzaje tożsamości sieciowej w grupach dyskusyjnych 

 

 

 

trolling; 

wirtualna zmiana płci (tzw. gender-switching); 

podszywanie się. 

 

 

 

 

 

 

 

 „Trolling"  to  swego  rodzaju  zabawa  tożsamością  na  forum  grupy 

społecznej. Określenie „troll” pochodzi od techniki wędkarskiej zwanej 
„trolling”. Troll włącza się do grupy i stara się zostać pełnoprawnym 
członkiem  grupy,  fałszując  informacje  na  swój  temat,  czasami 
prowokuje  dyskusje  na  specyficzny  dla  grupy  temat,  może  także 
podejmować próby rozbicia jej. 

 

 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 „Trolling” w grupach dyskusyjnych pojawia się na dwa sposoby:  

 

1) ukrywanie własnej nazwy pod inicjałami lub nic nieznaczącymi 

zespołami znaków albo poprzez używanie cyfr, np.: „AA”, „..”, 
„242”; 

 

2) zmianie nazwy własnej przy zachowaniu tego samego e-maila, np. 

„Uszik” i „b O” przy e-mailu buszujące 
okoWYTNIJTO@poczta.onet.pl. 

 

 

 
 

 

 „wirtualna  zmiana pici"  (gender-switching).  Płeć  jest  we  wszystkich 

kulturach  cechą,  która  w  największym  stopniu  wpływa  na«percepcję 

drugiej  osoby.  Komunikacja  za  pośrednictwem  sieci  komputerowych 

umożliwia nie tylko nieujawnianie informacji na temat swojej płci, ale 

także jej „wirtualną zmianę” poprzez przyjęcie pseudonimu lub podanie 

nazwiska  charakterystycznego  dla  płci  przeciwnej  oraz  stosowanie 

odpowiednich form gramatycznych; 

  

 Tego  rodzaju  eksperymenty  przeprowadzają  również  osoby,  które           

w  świecie  fizycznym  nie  mają  problemów  z  zaakceptowaniem  swojej 

tożsamości płciowej; 

 

 Niektórzy spośród nich stale funkcjonują w przestrzeni wirtualnej jako 

dwie, a nawet więcej osób, nie tylko o różnych tożsamościach, ale także 

różnych płciach. 

 

 

     

 

 Do najbardziej piętnowanych społecznie zachowań w komunikacji za 

pośrednictwem  sieci  komputerowych,  również  w  grupach  dyskusyj-

nych jest „podszywanie się” (impersonation). 

 

 

 Polega ono na podawaniu się za inną osobę - poprzez używanie jej 

pseudonimu lub nazwiska.  

 

 Jest ono ciężkie do wykrycia, gdyż wymaga wśród uczestników grup 

dyskusyjnych zapamiętywania zarówno adresu e-mail, sygnatury jak i 

pseudonimu  lub  ewentualnego  ciągłego  porównywania  tych 

elementów.  Przy  zachowaniu  takich  środków  ostrożności  można 

uniknąć tego zjawiska i napiętnować tę osobę poprzez późniejsze jej 

ignorowanie lub niewłączanie do rozmowy przez moderatora. 

 

 

 Nie można jednak wykluczyć całkowicie jej uczestnictwa, gdyż zawsze 

swobodnie można założyć nowe konto e-mail z nowym adresem lub 

wymyślić nowy pseudonim czy sygnaturę.  

 

 

 

 

 

 

 Zjawisko „podszywania się” (impersonation) jest bardzo groźnie  

w  grupach  dyskusyjnych,  dosyć  często  spotykane.  Jest  trudne  do 
wykrycia gdyż wymaga od członków danej grupy dużej czujności    
i  konieczności  zapamiętywania  zarówno  e-maila  i  nazwy  własnej 
osoby jak i sygnatury.  

 
 
 
 

 

 Zjawisko „podszywania się” (impersonation) można interpretować na 

trzy sposoby: 

 

-  może  być  to  działanie  celowe  i  świadome.  Polega  to  na  tym,  że 

jedna osoba posiada dwa lub więcej adresów e-mail i je zamiennie 

używa lecz konsekwentnie podpisuje się jedną nazwą i sygnaturą;  

 

-  opisane zjawisko może być przez określonego członka stosowane 

nieświadomie, po prostu przy posiadaniu kilku adresów e-mail nie 

pamięta  ona,  którego  poprzednio  używała  a  z  lenistwa  tego  nie 

sprawdziła przed wysłaniem komunikatu; 

 

-  może  to  być  zjawisko  jak  najbardziej  celowe  i  o  zabarwieniu 

negatywnym. Ktoś celowo podszywa się pod inną osobę używając 

jej nazwy. Jest to praktycznie nie do wykrycia, chyba, że osoba, 

której nazwa została użyta poinformuje o tym publicznie grupę. 

 

 

 

 

 
 

Tożsamość  ludzka  jest  zjawiskiem  złożonym  i  bogatym  w  swej 

strukturze i treści niezależnie od przestrzeni; 

 
W poczuciu tożsamości mieszczą się bowiem takie składniki, jak: 

samoświadomość jednostki, świadomość kontynuacji pozostawania 
sobą  w  zmieniających  się  warunkach  życia,  świadomość 
uczestnictwa  podmiotu  w  grupach  społecznych,  koncepcja  siebie, 
zdolność do porównań interpersonalnych lub grupowych; 

  

 

 

 

  

Rozbieżności istniejące na temat ludzkiej tożsamości są zarówno 

rezultatem  złożoności  tego  zjawiska,  jak  również  odmienności 
założeń antropologicznych; 

  

Środowisko wirtualne powoduje jeszcze większą różnorodność, co 

jednak  najgorsze  różnorodność  kierującą  się  ku  manipulacjom          
i zafałszowaniu.  

 

Zachodzi problem w umiejętnościach odkodowywania wyobrażeń, 

uczuć, sądów, wspomnień i projekcji podmiotu, które odnosi się do 
siebie, jak i drugiego człowieka; 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pojęcie  tożsamości  zawiera  przede  wszystkim  ideę  kontynuacji 

pewnych  cech  człowieka,  zdolności  do  bycia  kimś  -  kto  jest 
tożsamy z sobą w przeszłości, jest także zdolny do identyfikacji jak                
i identyzacji w świecie rzeczywistym czy wirtualnym.