background image

„Non scholae, sed vitae discimus”  Seneca Lucius = Nie dla szkoły, lecz dla życia 
uczymy się. 
„Nulla aetas ad discendum sera” = Nigdy na naukę nie jest za późno 
Honorowi profesorowie PK 
Jan Paweł II - 
honorowy senator i profesor Politechniki Krakowskiej (1999) 
Marcel Hubert van de VOORDE - profesor Delft University of Technology (1998) 
Herbert BÜHLER - profesor Tachhochschule Münster (1999) 
P. Herbert OSANNA - profesor Vienna University of Technology (1999) 
Walerian Nikołajewicz BLINICZEW - profesor Ivanowo State of Chemistry and Technology 
(2001) 
Richard E. ALLLSOP - profesor Centre for Transport Studies, University College London 
(2001) 
Ryszard KOWALCZYK - profesor Universidade da Beira Interior (2001) 
Andrzej S. NOWAK - profesor University of Michigan (2002) 
Oskar Bitner - 

profesor Bauhaus Universität Weimar (2004) 

Allan N. HAYHURST - profesor University of Cambridge (2004) 
Günter WOZNY - profesor Technische Universität Berlin (2004) 
Arthur Mc GARITY - profesor Engineering Department Swarthmore College (2005) 
Tadeusz GODYCKI-

ĆWIRKO - profesor Politechniki Gdańskiej (2005) 

 Budowlane Obiekty Inteligentne - 

Technologie inteligentnego budynku wykorzystują 

powszechnie zasady optymalnego sterowania oraz zapewniają współdziałanie wielu 
podsystemów, takich jak: ogrzewanie, klimatyzacja, wentylacja, oświetlenie, różne formy 
transportu poziomego i pionowego, monitorowanie stanu urządzeń energetycznych, 
wykrywanie pożaru, oddymianie, gaszenie pożarów, wykrywanie włamania, kontrola 
dostępu, telewizja dozorowa oraz urządzenia przeciwdziałające trzęsieniu ziemi które 
utrzymują budynek w pionie pomimo ruchów ziemi. Wszystkie te urządzenia mają możliwość 
wymiany informacji między sobą. 
Proces inwestycyjny i jego uczestnicy: 

  Inwestor (inspektor nadzoru inwestorskiego) 

  Projektant  

  Wykonawca (kierownik budowy) 

 

Nadzór budowlany 

Cykl inwestycyjny: studia przedinwestycyjne, decyzja o przedmiocie inwestycyjnym (

tytuł 

inwestycyjny) i koordynacja procesu. 
Etapy procesu inwestycyjnego: 

1.  Studia i analizy przedprojektowe 
2.  Przygotowanie dokumentacji przedprojektowej 
3.  Przygotowanie projektu inwestycji 
4.  Realizacja inwestycji 
5. 

Odbiór końcowy i rozliczenie inwestycyjne  

Inwestor (bezpośredni) – osoba fizyczna lub prawnie podejmująca budowę i będąca 
prawnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego w rozumieniu prawa budowlanego. Musi 
zorganizować i kierować procesem inwestycyjnym lub powierzyć to w drodze umowy. 
Zabezpieczyć finanse na koszty i dokonanie zapłaty za realizacje materiały i inne 
świadectwa zgodnie z umowami.   
Od charakteru inwestycji zależy kto zaczyna proces projektowania; potem musi być 
zatwierdzone przed organy państwowe dalej realizacja i odbiór oraz rozliczenie. 
Umowa o zastępstwo inwestycyjne: zamówienie firmy , która zajmuje się prowadzeniem 
inwestycji (jej bezpośredni inwestor powierzy kierowaniu inwestycji). 
Generalny projektant 

– tradycyjna nazwa projektanta kierującego opracowaniem 

kompleksowego projektu inwestycji przez wielobranżowy zespół projektantów różnych 
specjalności będących projektantami poszczególnych obiektów budowlanych lub ich części i 
opracować branżowych.  
Generalny wykonawca 

– przedsiębiorca budowlany, będący zlecenioodbiorcą 

kompleksowej realizacji 

całego przedsięwzięcia lub tylko zadania inwestycyjnego, który 

background image

wykonuje robot siłami własnym, ale także przy pomocy wyspecjalizowanych 
podwykonawców. Generalny wykonawca jest obowiązany do ustanowienia kierownika 
budowy oraz zapewnienia ustanowienia kierowników robót  budowlanych dla 
poszczególnych specjalności.  
Cykl realizacji inwestycji 

– cykl trwający od daty przekazania wykonawcy przez inwestora 

terenu budowy z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę, szczegółową 
inwentaryzację istniejącego zagospodarowania nadziemnego i podziemnego placu budowy, 
wytycznymi realizacji inwestycji oraz   rysunków wykonawczych w zakresie określonym w 
umowie o roboty budowlane 

– do dnia odbioru zakończonej inwestycji lub kolejnego zadania 

inwestycyjnego. 

po uprzednim dokonaniu prób i sprawdzeń instalacji oraz urządzeń 

technicznych, jak również przeprowadzenia rozruchu technologicznego. Do cyklu realizacji 
inwestycji wliczasię prace przygotowawcze na terenie budowy, ale nie wlicza się robót 
związanych z likwidacją istniejącego zagospodarowania terenu, jeśli tego nie uwzględniono 
w umowie o roboty budowlane.

 

 

Organizacja i planowanie budowy  

Rysunek historyczny rozwoju dyscypliny  

 

Twórcy nauk o organizacji pracy F.W. Taylor (1856 -1915) 

  H. Fayol (1841-1925) 

  F. Gilbreth(1868 

– 1924) 

  H. Le Chatalier (1850-1936) 

 

Polski wkład prof. T. Kotarbiński (1886-1981) oraz K. Adamiecki (1866-1933) 

  Kota

rbiński  „Traktat o dobrej robocie” 

Adamiecki

: zasady harmonizacji pracy, zasady planowania i kontroli pracy, pierwszy twórcy 

Specjalność TECHNOLOGIA I ORGANIZACJA BUDOWNICTWA kształci inżyniera 
budownictwa przygotowanego do planowania i zarządzania realizacją procesów 
budowlanych, do kierowania budowlanymi przedsiębiorstwami (firmami) wykonawczymi, a 
także do pracy w jednostkach projektowych i badawczych z zakresu przygotowania produkcji 
budowlanej. 
Specjalność ta przygotowuje absolwenta w zakresie inżynierii do projektowania 
podstawowych konstrukcji inżynierskich, technologii robót, ekonomiki oraz organizacji i 
zarządzania w budownictwie. Ukierunkowana jest na inżyniera budownictwa z wykreowaną 
równocześnie postawą sukcesu menedżera. Absolwent tej specjalności jest przygotowywany 
do podejmowania decyzji w zakresie budowlanych rozwiązań inżynierskich i 
technologicznych, kosztorysowania oraz planowania robót budowlanych, umiejętności 
negocjacji warunków wykonania robót. działalności rynkowej firm budowlanych, prawa 
budowlanego.

 

 
Organizowanie i planowanie budowy w czasie  

 

Technologia i techniki wykonywania robót 

  Planowanie poprzez harmonogramy i techniki sieciowe (systemy) 

Organizowanie budowy w przestrzeni 

  Organizacja zaplecza produkcyjnego budowy 

Plan zagosp

. placu, drogi dojazdowej wewnętrzne systemy komunikacyjne, obiekty socjalne, 

uzbrojenie pacy budowy zaopatrzenia budowy w środki prąd, energię, wodę, ochrony 
środowiska, plan BIOZ i inne. 
Administrowanie budowy 

a)  Dokumentacja budowy 

– obejmuje decyzje wł. org. O pozwolenie na budowę w 

załączonym projektem budowlanym, rysunki i opisy wykonawcze służące realizacji 
obiektu, aparaty  geodezyjne opracowania org. bud., dziennik budowy, protokołów 
odbiorów końcowych i częściowych.  

b)  Dokumentacja realizacji budowy- p

rotokoły przejmowania terenu budowy, dziennik 

budowy, protokołów odbiorów końcowych i częściowych, protokołów odbiorów 
technicznych i odbiorów inwestorskich(częściowa i końcowa). 

background image

Dokumentacja inwestycji: 
1. 

wyniki studiów i analiz, stanowiących podstawę podjęcia decyzji inwestorskiej o 

celowości, programie użytkowym (produkcyjnym) oraz warunkach wyjściowych do 
przygotowania i realizacji inwestycji, 

2. 

decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej), 

3. 

dokument określający prawo do terenu w celu realizacji inwestycji, 

4. 

projekt inwestycji składający się z projektu technologicznego, projektu budowlanego, 

zbiorczego 

zestawienia kosztów inwestycji i zestawień kosztów zadań 

inwestycyjnych, kosztorysów inwestorskich oraz wytycznych realizacji inwestycji, 

5. 

pozwolenie na budowę 

6. 

dokumentację przetargową oraz umowy o wykonanie budowy i dostawy inwestycyjne, 

7.  wykonawcze opracowanie projektowe: 

•  techniczno-budowlane, 
•  technologiczne i organizacyjne, 

8.  plan (biznes-

plan) i umowy dotyczące finansowania oraz kredytowania inwestycji 

 
Osoby pełniące funkcje techniczne w budownictwie 
To osoby mające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane, wykonują 
działalność zawodową związana z koniecznością oceny zjawisk technicznych lub 
samodzielnego rozwiązywania zagadnień arch. I tech. oraz techniczno- organizacyjnych, 
a w szczególności działalność obejmującą:   
1.  Projektowania, sprawdzania projekty architektoniczno 

– budowlanego.  

2. 

Kierowanie budową Luc rodzajami robot budowlanych  

3.  Kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych 

elementów budowlanych oraz nadzór i 

kontrolę techniczna ich wytwarzania. 

4.  Wykonywanie nadzoru inwestorskiego 
5. 

Sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.  

6.  Wykonanie Nadzowy budowy 
7.  Rzeczoznawstwo budowy 
8.   

Seneca: 

Dzieła filozoficzne: „o łagodności”, „o życiu szczęśliwym”, „o gniewie”, 20 ksiąg 

listów molarnych. 
7 cudów świata: 
Swiatynia Artemidy, piramidy, wiszace ogrody w Babilonii, mauzoleum w Halikaruasie, kolos 
rodyjski, posad zeusa olimpijskiego, latarnia morska na Faros. 
Współczesnie: kościół Mariacki 78m 1320;krzywa wieza w Pizie 55m 1174, konstanty 
gambion (wieza, maszt radiowy) 

646m 1974, został zniszczony przy wymianie odciągów w 

1991; wieża telewizyjna w Toronto 553m, 1976. 
Na początku buduje się model fizyczny 
Model
 

– reprezentacja obiektu prezentująca jego istotne cechy(np. prętu, podparcia, 

powiązania ze środowiskiem) przedstawione w sposób użytkowy.  
Model fizyczny 

– zawiera fizyczną interpretację wtórnych części (elementy posiadają 

fizyczne cechy) 
Zjawisko modelowania: 

  Model fizyczny 

  Model matematyczny  

  Realizacja  

Początek wieku XIX 

  Rudolf Modrzejewski 1861-1940 - mosty 

  Gabriel Narutowicz 1865-1922 

– budownictwo wodne 

  Maksymilian Tytus Huber 1872-1950 

– teoria wytężenia materiału 

  Maksymilian Thullie 1853-

1939 teoria żelbetu 

  Maksymilian Matakiewicz 1870-1940 

 

Stefan Bryła. 

background image

Profesorowie politechniki : 
Izydor Stella Sawicki, Romuald Kosłowski, Wacław Żenczykowski, Witold Nowacki 
Uczyc się na bledach innych – poznawać przyczyny awarii budowlanych  
Rozdzial 7 prawa budowlanego stanowi o katastrofach: 
Katastrofy: kształcące, gdyż poznajemy przyczyny o możemy analizować  
Informacje: raporty, konferencje 
Katastrofy: 

 

Most Takana: zależność wirów na przęśle, wiatr spowodował drgania, V=16.8-18.7 

m/s wiatru = 45min do katastrofy, 7.11.1940 

  Wzbudzenie wirowe 13.1.2000 r V=3.5-4 m/s 

  Komin stalowy    

5.9.1991 T=2s, wzbudzenie wirowe, maszty z odciągami: 

oblodzenie, wiatr, drgania 

  Katastrofa budynku mieszkalnego 17.4.1995 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego, wybuch gazu w piwnicy, budynek się nie zawalił 

ale stał. Znaczne widoczne pęknięcia. Przełącza gazowe były w piwnicy wew. – 
możliwość powstania nieszczelności, które nikt nie zauważył. Wniosek: przełącza 
gazowe budowane na zew.     

  WTC 11..9.2001 

projektant wziął pod uwagę uderzenie samolotu ( ale mniejszego i 

woln

iejszego), konstrukcja była rewelacyjna bo dawała możliwość dowolnej aranżacji 

wnętrza, ale konstrukcje kratowe pierwsze spadają, ulegają zniszczeniu, 
usztywnienie przestało istnieć, katastrofa postępująca… 

  Most millenium nad Tamiza, d

awniej i teraz nowe rozwiązania człowiek może 

zmieniać konstrukcje, przeciwdziałać drganiem kładki, konstrukcje uwzględniające 
drgania wywołane przez ludzi.  

  Maszt 

– 646m, światły inżynier, projektant zaprojektował masz mając do dyspozycji 

plany dotyczące masztów do 300m wysokości. Zastosował ekstrapolację, przed 
oddaniem masztu trzeba było przebadać min właściwości dynamiczne. W 1991 maszt 
zniszczono w trakcie remontu. Podczas wymiany lin, jedna wyślizgnęła się z 
zacisków i konstrukcja uległa zniszczeniu.  

Księga obiektu-  bardzo ważny materiał - oraz dokładne informacje o dokumentacji obiektu, 
t

rzeba wiedzieć jakim przeróbkom została poddawana konstrukcja. 

Zjawisko galopowania: 

Do drgań samowzbudnych należą galopowanie i flatter. Po 

osiągnięciu przez wiatr prędkości krytycznej galopowania lub flatteru amplituda drgań 
teoretycznie rośnie w czasie aż do zniszczenia drgającego elementu. Galopowanie jest 
zjawiskiem zachodzącym dla przęseł i cięgien, rzadko dla pylonów; flatter - dla przęseł.  
Aby zbudować budynek należy: 

1. 

Uwzględnić plan zagospodarowania przestrzennego i ukształtowanie terenu oraz 

wykonać projekt architektoniczny (urbanistyka i architektura) a potem go wytyczyć- 
geodezja. 

2. 

Zbadać grunt na jakim ma być usadowiony – geologia i mechanika gruntów i poziom 

wód gruntowych 

3. 

Zaprojektować fundamenty- fundamentowanie 

4. 

Zaprojektować konstrukcje budynku (słupów, ścian, stropów) – Mechanika budowli, 

Konstrukcje żelbetowe, konstrukcje metalowe 

5. 

Zbudować fundamenty, słupy, ściany – Materiały budowlane – technologia betonu,- 

budownictwo ogólne 

6. 

Przy projektowaniu wszystkich elementów – budownictwo ogólne i fizyczne 

budowli(ciepło, ściany i izolacja), hydraulika i hydrologia 

7. 

Zorganizować proces budowy – technologie i organizowanie budowli.  

Aby zbudować most/estakady należy: 

1. 

Uwzględnić zagospodarowanie i ukształtowanie terenu oraz wykonać proj. arch. – 

urbanistyka i arch. A potem go wytyczyć – geodezja 

2. 

Zbadac na jakim gruncie ma być posadowiony – Geologia i Mechanika Gruntów  

3. 

Zbadac problem wód przepływów i obszarów zalewanych –Hydrologia i Bud. 

background image

Wodne  

4.  Zaprojektowac fundamenty 

– Fundamentowanie 

Inżynieria ruchu oraz przedmioty z wyboru: 

  Organizowanie i sterowanie ruchu drogowego 

 

Analiza i bezpieczeństwo ruchu 

 

Komp wspomaganie inż. ruchu 

  Komunikacja miejska 

  Zaplecze tech komunikacji. 

Inżynieria ruchu – problemy optymalnego wykorzystania sieci drogowej 

  1991 

– rekord zabitych – 8000 

  1997 ponad 87 000 rannych 

  2002 5800 zabitych 

Granica trzeźwości: 
0.0 ‰ Słowacja, Czechy, Węgry  
0.2 ‰ Polska, Szwecja 
0.5 ‰ Belgia, Niemcy, Finlandia, Grecja, Jugosławia, Chorwacja, Słowenia, Holandia, 
Norwegia, Portugalia,  
0.8 ‰ Dania, Anglia, Włochy, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, Hiszpania.     
Pomiary ruchu i analizy pozwalają optymalnie zaprojektować drogę   
W latach 90 zabitych 7000 rocznie, rannych 70000 rocznie 
Beton asfaltowy ma nawierzchnię 1.00 -1.20m, rzymskie drogi  0.8-1.40 m 
Inne przedmioty: 
Stan dróg- autostrady 660km, w ogóle krajowych 18 036 km 
Autostrada 

– droga przeznaczona do szybkiego przemieszania się wyłącznie pojazdów 

sa

mochodowych nie obsługująca przyległego terenu, charakteryzuje sie tym ze ma co 

najmniej dwie jednokierunkowe jezdnie, rozdzielone trwałym pasem zieleni, krzyżuje się z 
innymi drogami tylko na poziemnych węzłach, wjazdy i wyjazdy tylko na węzłach, ma pasy 
awaryjne, jest wyposażona w MOP-y(miejsce obsługi podróżnych)  przeznaczone wyłącznie 
dla jej użytkowników, jest oznakowana specjalnym znakiem autostrada.   
Rodzaje węzłów: koniczyna, harfa, turbina, krzyż maltański 
Nawierzchnie: betonowe, bitumiczne, asfaltowe 
A-1 

– 597 km Gdańsk – Czechy 

A-2 

– 626 km Świecko – Białoruś 

A-4, A-12 

– 738km Jędrzychowice – Niemcy – Ukraina 

Ogólne informacje o transporcie szynowym  
Umowy AGC oraz AGTC 
Niektóre wytyczne: min prędkość 160 km/h, dopuszczalny nacisk na oś225 kN, dł peronów 
400m 
Miejski transport szynowy 

– infrastruktura – projekty linii kolejowych  

Zagadnienia transportowe: 

  Technologia budowy i utrzymanie linii kolejowych 

  Diagnostyka i badania nawierzchni 

  Koleje na poduszkach powietrznych   

Firmy: 
Budimex 

– Drauex,Budostal, PKP, Skańska, Skańska, Strail, Sika, Vossloh 

Projekty: Jakko Poyry, Jacobs GIBB. Kolprojekt  
  
 
 
 
 
 
 

 
 

background image

„Non scholae, sed vitae discimus”  Seneca Lucius = Nie dla 
szkoły, lecz dla życia uczymy się. 
„Nulla aetas ad discendum sera” = Nigdy na naukę nie jest za 
późno 
Honorowi profesorowie PK 
Jan Paweł II - 
honorowy senator i profesor Politechniki Krakowskiej 
(1999) 
Marcel Hubert van de VOORDE - profesor Delft University of 
Technology (1998) 
Herbert BÜHLER - profesor Tachhochschule Münster (1999) 
P. Herbert OSANNA - profesor Vienna University of Technology 
(1999) 
Walerian Nikołajewicz BLINICZEW - profesor Ivanowo State of 
Chemistry and Technology (2001) 
Richard E. ALLLSOP - profesor Centre for Transport Studies, 
University College London (2001) 
Ryszard KOWALCZYK - profesor Universidade da Beira Interior 
(2001) 
Andrzej S. NOWAK - profesor University of Michigan (2002) 
Oskar Bitner - 

profesor Bauhaus Universität Weimar (2004) 

Allan N. HAYHURST - profesor University of Cambridge (2004) 
Günter WOZNY - profesor Technische Universität Berlin (2004) 
Arthur Mc GARITY - profesor Engineering Department Swarthmore 
College (2005) 
Tadeusz GODYCKI-

ĆWIRKO - profesor Politechniki Gdańskiej 

(2005) 
 Budowlane Obiekty Inteligentne - Technologie inteligentnego 
budynku wykorzystują powszechnie zasady optymalnego 
sterowania oraz zapewniają współdziałanie wielu podsystemów, 
takich jak: ogrzew

anie, klimatyzacja, wentylacja, oświetlenie, różne 

formy transportu poziomego i pionowego, monitorowanie stanu 
urządzeń energetycznych, wykrywanie pożaru, oddymianie, 
gaszenie pożarów, wykrywanie włamania, kontrola dostępu, 
telewizja dozorowa oraz urządzenia przeciwdziałające trzęsieniu 
ziemi które utrzymują budynek w pionie pomimo ruchów ziemi. 
Wszystkie te urządzenia mają możliwość wymiany informacji 
między sobą. 
Proces inwestycyjny i jego uczestnicy: 

 

Inwestor (inspektor nadzoru inwestorskiego) 

 

Projektant  

 

Wykonawca (kierownik budowy) 

 

Nadzór budowlany 

Cykl inwestycyjny: studia przedinwestycyjne, decyzja o 
przedmiocie inwestycyjnym (tytuł inwestycyjny) i koordynacja 
procesu. 
Etapy procesu inwestycyjnego: 

6. 

Studia i analizy przedprojektowe 

7. 

Przygotowanie dokumentacji przedprojektowej 

8. 

Przygotowanie projektu inwestycji 

9. 

Realizacja inwestycji 

10. 

Odbiór końcowy i rozliczenie inwestycyjne  

Inwestor (bezpośredni) – osoba fizyczna lub prawnie podejmująca 
budowę i będąca prawnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego w 
rozumie

niu prawa budowlanego. Musi zorganizować i kierować 

procesem inwestycyjnym lub powierzyć to w drodze umowy. 
Zabezpieczyć finanse na koszty i dokonanie zapłaty za realizacje 
materiały i inne świadectwa zgodnie z umowami.   
Od charakteru inwestycji zależy kto zaczyna proces projektowania; 
potem musi być zatwierdzone przed organy państwowe dalej 
realizacja i odbiór oraz rozliczenie. 
Umowa o zastępstwo inwestycyjne: zamówienie firmy , która 
zajmuje się prowadzeniem inwestycji (jej bezpośredni inwestor 
powierzy kierowaniu inwestycji). 
Generalny projektant 

– tradycyjna nazwa projektanta kierującego 

opracowaniem kompleksowego projektu inwestycji przez 
wielobranżowy zespół projektantów różnych specjalności będących 
projektantami poszczególnych obiektów budowlanych lub ich części 
i opracować branżowych.  
Generalny wykonawca 

– przedsiębiorca budowlany, będący 

zlecenioodbiorcą kompleksowej realizacji całego przedsięwzięcia 
lub tylko zadania inwestycyjnego, który wykonuje robot siłami 
własnym, ale także przy pomocy wyspecjalizowanych 
podwykonawców. Generalny wykonawca jest obowiązany do 
ustanowienia kierownika budowy oraz zapewnienia ustanowienia 
kierowników robót  budowlanych dla poszczególnych specjalności.  
Cykl realizacji inwestycji 

– cykl trwający od daty przekazania 

wykonawcy przez inwestora terenu budowy z projektem 
budowlanym, pozwoleniem na budowę, szczegółową 
inwentaryzację istniejącego zagospodarowania nadziemnego i 
podziemnego placu budowy, wytycznymi realizacji inwestycji oraz   
rysunków wykonawczych w zakresie określonym w umowie o 
roboty budowlane 

– do dnia odbioru zakończonej inwestycji lub 

kolejnego zadania inwestycyjnego. 

po uprzednim dokonaniu prób i 

sprawdzeń instalacji oraz urządzeń technicznych, jak również 
przeprowadzenia rozruchu technologicznego. Do cyklu realizacji 
inwestycji wliczasię prace przygotowawcze na terenie budowy, ale 
nie wlicza się robót związanych z likwidacją istniejącego 
zagospodarowania terenu, jeśli tego nie uwzględniono w umowie o 
roboty budowlane. 
 
Organizacja i planowanie budowy  
Rysunek historyczny rozwoju dyscypliny  

 

Twórcy nauk o organizacji pracy F.W. Taylor (1856 

-1915) 

 

H. Fayol (1841-1925) 

 

F. Gilbreth(1868 

– 1924) 

 

H. Le Chatalier (1850-1936) 

 

Polski wkład prof. T. Kotarbiński (1886-1981) oraz 

K. Adamiecki (1866-1933) 

 

Kotarbiński  „Traktat o dobrej robocie” 

Adamiecki: zasady harmonizacji pracy, zasady planowania i 
kontroli pracy, pierwszy twórcy 
Specjalność TECHNOLOGIA I ORGANIZACJA BUDOWNICTWA 
kształci inżyniera budownictwa przygotowanego do planowania i 
zarządzania realizacją procesów budowlanych, do kierowania 
budowlanymi przedsiębiorstwami (firmami) wykonawczymi, a także 
do pracy w jednostkach projektowych i badawczych z zakresu 
przygotowania produkcji budowlanej. 
Specjalność ta przygotowuje absolwenta w zakresie inżynierii do 
projektowania podstawowych konstrukcji inżynierskich, technologii 
robót, ekonomiki oraz organizacji i zarządzania w budownictwie. 
Ukierunkowana jest na inżyniera budownictwa z wykreowaną 
równocześnie postawą sukcesu menedżera. Absolwent tej 
specjalności jest przygotowywany do podejmowania decyzji w 
zakresie budowlanych rozwiązań inżynierskich i technologicznych, 
kosztorysowania oraz planowania robót budowlanych, umiejętności 
negocjacji warunków wykonania robót. działalności rynkowej firm 
budowlanych, prawa budowlanego. 
 
Organizowanie i planowanie budowy w czasie  

 

Technologia i techniki wykonywania robót 

 

Planowanie poprzez harmonogramy i techniki 

sieciowe (systemy) 

Organizowanie budowy w przestrzeni 

 

Organizacja zaplecza produkcyjnego budowy 

Plan zagosp. pl

acu, drogi dojazdowej wewnętrzne systemy 

komunikacyjne, obiekty socjalne, uzbrojenie pacy budowy 
zaopatrzenia budowy w środki prąd, energię, wodę, ochrony 
środowiska, plan BIOZ i inne. 
Administrowanie budowy 

c) 

Dokumentacja budowy 

– obejmuje decyzje wł. org. 

O pozwolenie na budowę w załączonym projektem 
budowlanym, rysunki i opisy wykonawcze służące 
realizacji obiektu, aparaty  geodezyjne opracowania 
org. bud., dziennik budowy, protokołów odbiorów 
końcowych i częściowych.  

d) 

Dokumentacja realizacji budowy- proto

koły 

przejmowania terenu budowy, dziennik budowy, 
protokołów odbiorów końcowych i częściowych, 
protokołów odbiorów technicznych i odbiorów 
inwestorskich(częściowa i końcowa). 

Dokumentacja inwestycji: 
9. 

wyniki studiów i analiz, stanowiących podstawę 

podjęcia decyzji inwestorskiej o celowości, 
programie użytkowym (produkcyjnym) oraz 
warunkach wyjściowych do przygotowania i 
realizacji inwestycji, 

10. 

decyzję o warunkach zabudowy i 

zagospodarowania terenu (działki budowlanej), 

11. 

dokument określający prawo do terenu w celu 

realizacji inwestycji, 

12. 

projekt inwestycji składający się z projektu 

technologicznego, projektu budowlanego, 
zbiorczego zestawienia kosztów inwestycji i 
zestawień kosztów zadań inwestycyjnych, 
kosztorysów inwestorskich oraz wytycznych 
realizacji inwestycji, 

13. 

pozwolenie na budowę 

14. 

dokumentację przetargową oraz umowy o 

wykonanie budowy i dostawy inwestycyjne, 

15. 

wykonawcze opracowanie projektowe: 

• 

techniczno-budowlane, 

• 

technologiczne i organizacyjne, 

16. 

plan (biznes-

plan) i umowy dotyczące finansowania 

oraz kredytowania inwestycji 

 
Osoby pełniące funkcje techniczne w budownictwie 
To osoby mające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia 
budowlane, wykonują działalność zawodową związana z 
koniecznością oceny zjawisk technicznych lub 
samodzielnego rozwiązywania zagadnień arch. I tech. oraz 
techniczno- 

organizacyjnych, a w szczególności działalność 

obejmującą:   
9. 

Projektowania, sprawdzania projekty 

architektoniczno 

– budowlanego.  

10. 

Kierowanie budową Luc rodzajami robot 

budowlanych  

11. 

Kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych 

ele

mentów budowlanych oraz nadzór i kontrolę 

techniczna ich wytwarzania. 

12. 

Wykonywanie nadzoru inwestorskiego 

13. 

Sprawowanie kontroli technicznej utrzymania 

obiektów budowlanych.  

14. 

Wykonanie Nadzowy budowy 

15. 

Rzeczoznawstwo budowy 

16. 

 

Seneca: 

Dzieła filozoficzne: „o łagodności”, „o życiu szczęśliwym”, 

„o gniewie”, 20 ksiąg listów molarnych. 
7 cudów świata: 
Swiatynia Artemidy, piramidy, wiszace ogrody w Babilonii, 
mauzoleum w Halikaruasie, kolos rodyjski, posad zeusa 
olimpijskiego, latarnia morska na Faros. 
Współczesnie: kościół Mariacki 78m 1320;krzywa wieza w Pizie 
55m 1174, konstanty gambion (wieza, maszt radiowy) 646m 1974, 
został zniszczony przy wymianie odciągów w 1991; wieża 
telewizyjna w Toronto 553m, 1976. 
Na początku buduje się model fizyczny 
Model
 

– reprezentacja obiektu prezentująca jego istotne cechy(np. 

prętu, podparcia, powiązania ze środowiskiem) przedstawione w 
sposób użytkowy.  
Model fizyczny 

– zawiera fizyczną interpretację wtórnych części 

(elementy posiadają fizyczne cechy) 
Zjawisko modelowania: 

 

Model fizyczny 

 

Model matematyczny  

 

Realizacja  

Początek wieku XIX 

 

Rudolf Modrzejewski 1861-1940 - mosty 

 

Gabriel Narutowicz 1865-1922 

– budownictwo 

wodne 

 

Maksymilian Tytus Huber 1872-1950 

– teoria 

wytężenia materiału 

 

Maksymilian Thullie 1853-

1939 teoria żelbetu 

 

Maksymilian Matakiewicz 1870-1940 

 

Stefan Bryła. 

Profesorowie politechniki : 
Izydor Stella Sawicki, Romuald Kosłowski, Wacław Żenczykowski, 
Witold Nowacki 
Uczyc się na bledach innych – poznawać przyczyny awarii 
budowlanych  
Rozdzial 7 prawa budowlanego stanowi o katastrofach: 
Katastrofy: kształcące, gdyż poznajemy przyczyny o możemy 
analizować  
Informacje: raporty, konferencje 
Katastrofy: 

 

Most Takana: zależność wirów na przęśle, wiatr 

spowodował drgania, V=16.8-18.7 m/s wiatru = 
45min do katastrofy, 7.11.1940 

 

Wzbudzenie wirowe 13.1.2000 r V=3.5-4 m/s 

 

Komin stalowy    5.9.1991 T=2s, wzbudzenie 

wirowe, maszty z odciągami: oblodzenie, wiatr, 
drgania 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego 17.4.1995 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego, wybuch gazu w 

piwnicy, budynek się nie zawalił ale stał. Znaczne 
widoczne pęknięcia. Przełącza gazowe były w 
piwnicy wew. 

– możliwość powstania 

nieszczelności, które nikt nie zauważył. Wniosek: 
przełącza gazowe budowane na zew.     

 

WTC 11..9.2001 projektant wziął pod uwagę 

uderzenie samolotu ( ale mniejszego i 

wolniejszego), konstrukcja była rewelacyjna bo 
dawała możliwość dowolnej aranżacji wnętrza, ale 
konstrukcje kratowe pierwsze spadają, ulegają 
zniszczeniu, usztywnienie przestało istnieć, 
katastrofa postępująca… 

 

Most millenium nad Tamiza, dawniej i teraz nowe 

rozwiązania człowiek może zmieniać konstrukcje, 
przeciwdziałać drganiem kładki, konstrukcje 
uwzględniające drgania wywołane przez ludzi.  

 

Maszt 

– 646m, światły inżynier, projektant 

zaprojektował masz mając do dyspozycji plany 
dotyczące masztów do 300m wysokości. 
Zastosował ekstrapolację, przed oddaniem masztu 
trzeba było przebadać min właściwości 
dynamiczne. W 1991 maszt zniszczono w trakcie 
remontu. Podczas wymiany lin, jedna wyślizgnęła 
się z zacisków i konstrukcja uległa zniszczeniu.  

Ksi

ęga obiektu-  bardzo ważny materiał - oraz dokładne informacje 

o dokumentacji obiektu, trzeba wiedzieć jakim przeróbkom została 
poddawana konstrukcja. 
Zjawisko galopowania: 

Do drgań samowzbudnych należą 

galopowanie i flatter. Po osiągnięciu przez wiatr prędkości 
krytycznej galopowania 

lub flatteru amplituda drgań teoretycznie 

rośnie w czasie aż do zniszczenia drgającego elementu. 
Galopowanie jest zjawiskiem zachodzącym dla przęseł i cięgien, 
rzadko dla pylonów; flatter - dla przęseł.  
Aby zbudować budynek należy: 

8. 

Uwzględnić plan zagospodarowania 

przestrzennego i ukształtowanie terenu oraz 
wykonać projekt architektoniczny (urbanistyka i 
architektura) a potem go wytyczyć- geodezja. 

9. 

Zbadać grunt na jakim ma być usadowiony – 

geologia i mechanika gruntów i poziom wód 
gruntowych 

10. 

Zaprojektować fundamenty- fundamentowanie 

11. 

Zaprojektować konstrukcje budynku (słupów, ścian, 

stropów) – Mechanika budowli, Konstrukcje 
żelbetowe, konstrukcje metalowe 

12. 

Zbudować fundamenty, słupy, ściany – Materiały 

budowlane 

– technologia betonu,- budownictwo 

ogólne 

13. 

Przy projektowaniu wszystkich elementów – 

budownictwo ogólne i fizyczne budowli(ciepło, 
ściany i izolacja), hydraulika i hydrologia 

14. 

Zorganizować proces budowy – technologie i 

organizowanie budowli.  

Aby zbudować most/estakady należy: 

5. 

Uwzględnić zagospodarowanie i ukształtowanie 

terenu oraz wykonać proj. arch. – urbanistyka i 
arch. A potem go wytyczyć – geodezja 

6. 

Zbadac na jakim gruncie ma być posadowiony – 

Geologia i Mechanika Gruntów  

7. 

Zbadac problem wód przepływów i obszarów 

zalewanych 

–Hydrologia i Bud. 

Wodne  

8. 

Zaprojektowac fundamenty 

– Fundamentowanie 

Inżynieria ruchu oraz przedmioty z wyboru: 

 

Organizowanie i sterowanie ruchu drogowego 

 

Analiza i bezpieczeństwo ruchu 

 

Komp wspomaganie inż. ruchu 

 

Komunikacja miejska 

 

Zaplecze tech komunikacji. 

Inżynieria ruchu – problemy optymalnego wykorzystania sieci 
drogowej 

 

1991 

– rekord zabitych – 8000 

 

1997 ponad 87 000 rannych 

 

2002 5800 zabitych 

Granica trzeźwości: 
0.0 ‰ Słowacja, Czechy, Węgry  
0.2 ‰ Polska, Szwecja 
0.5 ‰ Belgia, Niemcy, Finlandia, Grecja, Jugosławia, Chorwacja, 
Słowenia, Holandia, Norwegia, Portugalia,  
0.8 ‰ Dania, Anglia, Włochy, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, 
Hiszpania.     
Pomiary ruchu i analizy pozwalają optymalnie zaprojektować 
drogę   
W latach 90 zabitych 7000 rocznie, rannych 70000 rocznie 
Beton asfaltowy ma nawierzchnię 1.00 -1.20m, rzymskie drogi  0.8-
1.40 m 
Inne przedmioty: 
Stan dróg- autostrady 660km, w ogóle krajowych 18 036 km 
Autostrada 

– droga przeznaczona do szybkiego przemieszania się 

wyłącznie pojazdów samochodowych nie obsługująca przyległego 
terenu, charakteryzuje sie tym ze ma co najmniej dwie 
jednokierunkowe jezdnie, rozdzielone trwałym pasem zieleni, 
krzyżuje się z innymi drogami tylko na poziemnych węzłach, wjazdy 
i wyjazdy tylko na węzłach, ma pasy awaryjne, jest wyposażona w 
MOP-

y(miejsce obsługi podróżnych)  przeznaczone wyłącznie dla 

jej użytkowników, jest oznakowana specjalnym znakiem autostrada.   
Rodzaje węzłów: koniczyna, harfa, turbina, krzyż maltański 
Nawierzchnie: betonowe, bitumiczne, asfaltowe 
A-1 

– 597 km Gdańsk – Czechy 

A-2 

– 626 km Świecko – Białoruś 

A-4, A-12 

– 738km Jędrzychowice – Niemcy – Ukraina 

Ogólne informacje o transporcie szynowym  
Umowy AGC oraz AGTC 
Niektóre wytyczne: min prędkość 160 km/h, dopuszczalny nacisk na 
oś225 kN, dł peronów 400m 
Miejski transport szynowy 

– infrastruktura – projekty linii kolejowych  

Zagadnienia transportowe: 

 

Technologia budowy i utrzymanie linii kolejowych 

 

Diagnostyka i badania nawierzchni 

 

Koleje na poduszkach powietrznych   

Firmy: 
Budimex 

– Drauex,Budostal, PKP, Skańska, Skańska, Strail, Sika, 

Vossloh 
Projekty: Jakko Poyry, Jacobs GIBB. Kolprojekt  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Non scholae, sed vitae discimus”  Seneca Lucius = Nie dla 
szkoły, lecz dla życia uczymy się. 
„Nulla aetas ad discendum sera” = Nigdy na naukę nie jest za 
późno 
Honorowi profesorowie PK 
Jan Paweł II - 
honorowy senator i profesor Politechniki Krakowskiej 
(1999) 
Marcel Hubert van de VOORDE - profesor Delft University of 
Technology (1998) 
Herbert BÜHLER - profesor Tachhochschule Münster (1999) 
P. Herbert OSANNA - profesor Vienna University of Technology 
(1999) 
Walerian Nikołajewicz BLINICZEW - profesor Ivanowo State of 
Chemistry and Technology (2001) 
Richard E. ALLLSOP - profesor Centre for Transport Studies, 
University College London (2001) 
Ryszard KOWALCZYK - profesor Universidade da Beira Interior 
(2001) 
Andrzej S. NOWAK - profesor University of Michigan (2002) 
Oskar Bitner - 

profesor Bauhaus Universität Weimar (2004) 

Allan N. HAYHURST - profesor University of Cambridge (2004) 
Günter WOZNY - profesor Technische Universität Berlin (2004) 
Arthur Mc GARITY - profesor Engineering Department Swarthmore 
College (2005) 
Tadeusz GODYCKI-

ĆWIRKO - profesor Politechniki Gdańskiej 

(2005) 
 Budowlane Obiekty Inteligentne - Technologie inteligentnego 
budynku wykorzystują powszechnie zasady optymalnego 
sterowania oraz zapewniają współdziałanie wielu podsystemów, 
takich jak: ogrzew

anie, klimatyzacja, wentylacja, oświetlenie, różne 

formy transportu poziomego i pionowego, monitorowanie stanu 
urządzeń energetycznych, wykrywanie pożaru, oddymianie, 
gaszenie pożarów, wykrywanie włamania, kontrola dostępu, 
telewizja dozorowa oraz urządzenia przeciwdziałające trzęsieniu 
ziemi które utrzymują budynek w pionie pomimo ruchów ziemi. 
Wszystkie te urządzenia mają możliwość wymiany informacji 
między sobą. 
Proces inwestycyjny i jego uczestnicy: 

 

Inwestor (inspektor nadzoru inwestorskiego) 

 

Projektant  

 

Wykonawca (kierownik budowy) 

 

Nadzór budowlany 

Cykl inwestycyjny: studia przedinwestycyjne, decyzja o 
przedmiocie inwestycyjnym (tytuł inwestycyjny) i koordynacja 
procesu. 
Etapy procesu inwestycyjnego: 

11. 

Studia i analizy przedprojektowe 

12. 

Przygotowanie dokumentacji przedprojektowej 

13. 

Przygotowanie projektu inwestycji 

14. 

Realizacja inwestycji 

15. 

Odbiór końcowy i rozliczenie inwestycyjne  

Inwestor (bezpośredni) – osoba fizyczna lub prawnie podejmująca 
budowę i będąca prawnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego w 
rozumie

niu prawa budowlanego. Musi zorganizować i kierować 

procesem inwestycyjnym lub powierzyć to w drodze umowy. 
Zabezpieczyć finanse na koszty i dokonanie zapłaty za realizacje 
materiały i inne świadectwa zgodnie z umowami.   
Od charakteru inwestycji zależy kto zaczyna proces projektowania; 
potem musi być zatwierdzone przed organy państwowe dalej 
realizacja i odbiór oraz rozliczenie. 
Umowa o zastępstwo inwestycyjne: zamówienie firmy , która 
zajmuje się prowadzeniem inwestycji (jej bezpośredni inwestor 
powierzy kierowaniu inwestycji). 
Generalny projektant 

– tradycyjna nazwa projektanta kierującego 

opracowaniem kompleksowego projektu inwestycji przez 
wielobranżowy zespół projektantów różnych specjalności będących 
projektantami poszczególnych obiektów budowlanych lub ich części 
i opracować branżowych.  
Generalny wykonawca 

– przedsiębiorca budowlany, będący 

zlecenioodbiorcą kompleksowej realizacji całego przedsięwzięcia 
lub tylko zadania inwestycyjnego, który wykonuje robot siłami 
własnym, ale także przy pomocy wyspecjalizowanych 
podwykonawców. Generalny wykonawca jest obowiązany do 
ustanowienia kierownika budowy oraz zapewnienia ustanowienia 
kierowników robót  budowlanych dla poszczególnych specjalności.  
Cykl realizacji inwestycji 

– cykl trwający od daty przekazania 

wykonawcy przez inwestora terenu budowy z projektem 
budowlanym, pozwoleniem na budowę, szczegółową 
inwentaryzację istniejącego zagospodarowania nadziemnego i 
podziemnego placu budowy, wytycznymi realizacji inwestycji oraz   
rysunków wykonawczych w zakresie określonym w umowie o 
roboty budowlane 

– do dnia odbioru zakończonej inwestycji lub 

kolejnego zadania inwestycyjnego. 

po uprzednim dokonaniu prób i 

sprawdzeń instalacji oraz urządzeń technicznych, jak również 
przeprowadzenia rozruchu technologicznego. Do cyklu realizacji 
inwestycji wliczasię prace przygotowawcze na terenie budowy, ale 
nie wlicza się robót związanych z likwidacją istniejącego 
zagospodarowania terenu, jeśli tego nie uwzględniono w umowie o 
roboty budowlane. 
 
Organizacja i planowanie budowy  
Rysunek historyczny rozwoju dyscypliny  

 

Twórcy nauk o organizacji pracy F.W. Taylor (1856 

-1915) 

 

H. Fayol (1841-1925) 

 

F. Gilbreth(1868 

– 1924) 

 

H. Le Chatalier (1850-1936) 

 

Polski wkład prof. T. Kotarbiński (1886-1981) oraz 

K. Adamiecki (1866-1933) 

 

Kotarbiński  „Traktat o dobrej robocie” 

Adamiecki: zasady harmonizacji pracy, zasady planowania i 
kontroli pracy, pierwszy twórcy 
Specjalność TECHNOLOGIA I ORGANIZACJA BUDOWNICTWA 
kształci inżyniera budownictwa przygotowanego do planowania i 
zarządzania realizacją procesów budowlanych, do kierowania 
budowlanymi przedsiębiorstwami (firmami) wykonawczymi, a także 
do pracy w jednostkach projektowych i badawczych z zakresu 
przygotowania produkcji budowlanej. 
Specjalność ta przygotowuje absolwenta w zakresie inżynierii do 
projektowania podstawowych konstrukcji inżynierskich, technologii 
robót, ekonomiki oraz organizacji i zarządzania w budownictwie. 
Ukierunkowana jest na inżyniera budownictwa z wykreowaną 
równocześnie postawą sukcesu menedżera. Absolwent tej 
specjalności jest przygotowywany do podejmowania decyzji w 
zakresie budowlanych rozwiązań inżynierskich i technologicznych, 
kosztorysowania oraz planowania robót budowlanych, umiejętności 
negocjacji warunków wykonania robót. działalności rynkowej firm 
budowlanych, prawa budowlanego. 
 
Organizowanie i planowanie budowy w czasie  

 

Technologia i techniki wykonywania robót 

 

Planowanie poprzez harmonogramy i techniki 

sieciowe (systemy) 

Organizowanie budowy w przestrzeni 

 

Organizacja zaplecza produkcyjnego budowy 

Plan zagosp. pl

acu, drogi dojazdowej wewnętrzne systemy 

komunikacyjne, obiekty socjalne, uzbrojenie pacy budowy 
zaopatrzenia budowy w środki prąd, energię, wodę, ochrony 
środowiska, plan BIOZ i inne. 
Administrowanie budowy 

e) 

Dokumentacja budowy 

– obejmuje decyzje wł. org. 

O pozwolenie na budowę w załączonym projektem 
budowlanym, rysunki i opisy wykonawcze służące 
realizacji obiektu, aparaty  geodezyjne opracowania 
org. bud., dziennik budowy, protokołów odbiorów 
końcowych i częściowych.  

f) 

Dokumentacja realizacji budowy- proto

koły 

przejmowania terenu budowy, dziennik budowy, 
protokołów odbiorów końcowych i częściowych, 
protokołów odbiorów technicznych i odbiorów 
inwestorskich(częściowa i końcowa). 

Dokumentacja inwestycji: 
17. 

wyniki studiów i analiz, stanowiących podstawę 

podjęcia decyzji inwestorskiej o celowości, 
programie użytkowym (produkcyjnym) oraz 
warunkach wyjściowych do przygotowania i 
realizacji inwestycji, 

18. 

decyzję o warunkach zabudowy i 

zagospodarowania terenu (działki budowlanej), 

19. 

dokument określający prawo do terenu w celu 

realizacji inwestycji, 

20. 

projekt inwestycji składający się z projektu 

technologicznego, projektu budowlanego, 
zbiorczego zestawienia kosztów inwestycji i 
zestawień kosztów zadań inwestycyjnych, 
kosztorysów inwestorskich oraz wytycznych 
realizacji inwestycji, 

21. 

pozwolenie na budowę 

22. 

dokumentację przetargową oraz umowy o 

wykonanie budowy i dostawy inwestycyjne, 

23. 

wykonawcze opracowanie projektowe: 

• 

techniczno-budowlane, 

• 

technologiczne i organizacyjne, 

24. 

plan (biznes-

plan) i umowy dotyczące finansowania 

oraz kredytowania inwestycji 

 
Osoby pełniące funkcje techniczne w budownictwie 
To osoby mające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia 
budowlane, wykonują działalność zawodową związana z 
koniecznością oceny zjawisk technicznych lub 
samodzielnego rozwiązywania zagadnień arch. I tech. oraz 
techniczno- 

organizacyjnych, a w szczególności działalność 

obejmującą:   
17. 

Projektowania, sprawdzania projekty 

architektoniczno 

– budowlanego.  

18. 

Kierowanie budową Luc rodzajami robot 

budowlanych  

19. 

Kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych 

elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę 
techniczna ich wytwarzania. 

20. 

Wykonywanie nadzoru inwestorskiego 

21. 

Sprawowanie kontroli technicznej utrzymania 

obiektów budowlanych.  

22. 

Wykonanie Nadzowy budowy 

23. 

Rzeczoznawstwo budowy 

24. 

 

Seneca: 

Dzieła filozoficzne: „o łagodności”, „o życiu szczęśliwym”, 

„o gniewie”, 20 ksiąg listów molarnych. 
7 cudów świata: 
Swiatynia Artemidy, piramidy, wiszace ogrody w Babilonii, 
mauzoleum w Halikaruasie, kolos rodyjski, posad zeusa 
olimpijskiego, latarnia morska na Faros. 
Współczesnie: kościół Mariacki 78m 1320;krzywa wieza w Pizie 
55m 1174, konstanty gambion (wieza, maszt radiowy) 646m 1974, 
został zniszczony przy wymianie odciągów w 1991; wieża 
telewizyjna w Toronto 553m, 1976. 
Na początku buduje się model fizyczny 
Model
 

– reprezentacja obiektu prezentująca jego istotne cechy(np. 

prętu, podparcia, powiązania ze środowiskiem) przedstawione w 
sposób użytkowy.  
Model fizyczny 

– zawiera fizyczną interpretację wtórnych części 

(elementy posiadają fizyczne cechy) 
Zjawisko modelowania: 

 

Model fizyczny 

 

Model matematyczny  

 

Realizacja  

Początek wieku XIX 

 

Rudolf Modrzejewski 1861-1940 - mosty 

 

Gabriel Narutowicz 1865-1922 

– budownictwo 

wodne 

 

Maksymilian Tytus Huber 1872-1950 

– teoria 

wytężenia materiału 

 

Maksymilian Thullie 1853-

1939 teoria żelbetu 

 

Maksymilian Matakiewicz 1870-1940 

 

Stefan Bryła. 

Profesorowie politechniki : 
Izydor Stella Sawicki, Romuald Kosłowski, Wacław Żenczykowski, 
Witold Nowacki 
Uczyc się na bledach innych – poznawać przyczyny awarii 
budowlanych  
Rozdzial 7 prawa budowlanego stanowi o katastrofach: 
Katastrofy: kształcące, gdyż poznajemy przyczyny o możemy 
analizować  
Informacje: raporty, konferencje 
Katastrofy: 

 

Most Takana: zależność wirów na przęśle, wiatr 

spowodował drgania, V=16.8-18.7 m/s wiatru = 
45min do katastrofy, 7.11.1940 

 

Wzbudzenie wirowe 13.1.2000 r V=3.5-4 m/s 

 

Komin stalowy    5.9.1991 T=2s, wzbudzenie 

wirowe, maszty z odciągami: oblodzenie, wiatr, 
drgania 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego 17.4.1995 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego, wybuch gazu w 

piwnicy, budynek się nie zawalił ale stał. Znaczne 
widoczne pęknięcia. Przełącza gazowe były w 
piwnicy wew. 

– możliwość powstania 

nieszczelności, które nikt nie zauważył. Wniosek: 
przełącza gazowe budowane na zew.     

 

WTC 11..9.2001 projektan

t wziął pod uwagę 

uderzenie samolotu ( ale mniejszego i 

wolniejszego), konstrukcja była rewelacyjna bo 
dawała możliwość dowolnej aranżacji wnętrza, ale 
konstrukcje kratowe pierwsze spadają, ulegają 
zniszczeniu, usztywnienie przestało istnieć, 
katastrofa po

stępująca… 

 

Most millenium nad Tamiza, dawniej i teraz nowe 

rozwiązania człowiek może zmieniać konstrukcje, 
przeciwdziałać drganiem kładki, konstrukcje 
uwzględniające drgania wywołane przez ludzi.  

 

Maszt 

– 646m, światły inżynier, projektant 

zaprojektował masz mając do dyspozycji plany 
dotyczące masztów do 300m wysokości. 
Zastosował ekstrapolację, przed oddaniem masztu 
trzeba było przebadać min właściwości 
dynamiczne. W 1991 maszt zniszczono w trakcie 
remontu. Podczas wymiany lin, jedna wyślizgnęła 
się z zacisków i konstrukcja uległa zniszczeniu.  

Księga obiektu-  bardzo ważny materiał - oraz dokładne informacje 
o dokumentacji obiektu, trzeba wiedzieć jakim przeróbkom została 
poddawana konstrukcja. 
Zjawisko galopowania: 

Do drgań samowzbudnych należą 

galopowani

e i flatter. Po osiągnięciu przez wiatr prędkości 

krytycznej galopowania 

lub flatteru amplituda drgań teoretycznie 

rośnie w czasie aż do zniszczenia drgającego elementu. 
Galopowanie jest zjawiskiem zachodzącym dla przęseł i cięgien, 
rzadko dla pylonów; flatter - dla przęseł.  
Aby zbudować budynek należy: 

15. 

Uwzględnić plan zagospodarowania 

przestrzennego i ukształtowanie terenu oraz 
wykonać projekt architektoniczny (urbanistyka i 
architektura) a potem go wytyczyć- geodezja. 

16. 

Zbadać grunt na jakim ma być usadowiony – 

geologia i mechanika gruntów i poziom wód 
gruntowych 

17. 

Zaprojektować fundamenty- fundamentowanie 

18. 

Zaprojektować konstrukcje budynku (słupów, ścian, 

stropów) – Mechanika budowli, Konstrukcje 
żelbetowe, konstrukcje metalowe 

19. 

Zbudować fundamenty, słupy, ściany – Materiały 

budowlane 

– technologia betonu,- budownictwo 

ogólne 

20. 

Przy projektowaniu wszystkich elementów – 

budownictwo ogólne i fizyczne budowli(ciepło, 
ściany i izolacja), hydraulika i hydrologia 

21. 

Zorganizować proces budowy – technologie i 

organizowanie budowli.  

Aby zbudować most/estakady należy: 

9. 

Uwzględnić zagospodarowanie i ukształtowanie 

terenu oraz wykonać proj. arch. – urbanistyka i 
arch. A potem go wytyczyć – geodezja 

10. 

Zbadac na jakim gruncie ma być posadowiony – 

Geologia i Mechanika Gruntów  

11. 

Zbada

c problem wód przepływów i obszarów 

zalewanych 

–Hydrologia i Bud. 

Wodne  

12. 

Zaprojektowac fundamenty 

– Fundamentowanie 

Inżynieria ruchu oraz przedmioty z wyboru: 

 

Organizowanie i sterowanie ruchu drogowego 

 

Analiza i bezpieczeństwo ruchu 

 

Komp wspomaganie inż. ruchu 

 

Komunikacja miejska 

 

Zaplecze tech komunikacji. 

Inżynieria ruchu – problemy optymalnego wykorzystania sieci 
drogowej 

 

1991 

– rekord zabitych – 8000 

 

1997 ponad 87 000 rannych 

 

2002 5800 zabitych 

Granica trzeźwości: 
0.0 ‰ Słowacja, Czechy, Węgry  
0.2 ‰ Polska, Szwecja 
0.5 ‰ Belgia, Niemcy, Finlandia, Grecja, Jugosławia, Chorwacja, 
Słowenia, Holandia, Norwegia, Portugalia,  
0.8 ‰ Dania, Anglia, Włochy, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, 
Hiszpania.     
Pomiary ruchu i analizy pozwalają optymalnie zaprojektować 
drogę   
W latach 90 zabitych 7000 rocznie, rannych 70000 rocznie 
Beton asfaltowy ma nawierzchnię 1.00 -1.20m, rzymskie drogi  0.8-
1.40 m 
Inne przedmioty: 
Stan dróg- autostrady 660km, w ogóle krajowych 18 036 km 
Autostrada 

– droga przeznaczona do szybkiego przemieszania się 

wyłącznie pojazdów samochodowych nie obsługująca przyległego 
terenu, charakteryzuje sie tym ze ma co najmniej dwie 
jednokierunkowe jezdnie, rozdzielone trwałym pasem zieleni, 
krzyżuje się z innymi drogami tylko na poziemnych węzłach, wjazdy 
i wyjazdy tylko na węzłach, ma pasy awaryjne, jest wyposażona w 
MOP-

y(miejsce obsługi podróżnych)  przeznaczone wyłącznie dla 

jej użytkowników, jest oznakowana specjalnym znakiem autostrada.   
Rodzaje węzłów: koniczyna, harfa, turbina, krzyż maltański 
Nawierzchnie: betonowe, bitumiczne, asfaltowe 
A-1 

– 597 km Gdańsk – Czechy 

A-2 

– 626 km Świecko – Białoruś 

A-4, A-12 

– 738km Jędrzychowice – Niemcy – Ukraina 

Ogólne informacje o transporcie szynowym  
Umowy AGC oraz AGTC 
Niektóre wytyczne: min prędkość 160 km/h, dopuszczalny nacisk na 
oś225 kN, dł peronów 400m 
Miejski transport szynowy 

– infrastruktura – projekty linii kolejowych  

Zagadnienia transportowe: 

 

Technologia budowy i utrzymanie linii kolejowych 

 

Diagnostyka i badania nawierzchni 

 

Koleje na poduszkach powietrznych   

Firmy: 
Budimex 

– Drauex,Budostal, PKP, Skańska, Skańska, Strail, Sika, 

Vossloh 
Projekty: Jakko Poyry, Jacobs GIBB. Kolprojekt  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Non scholae, sed vitae discimus”  Seneca Lucius = Nie dla 
szkoły, lecz dla życia uczymy się. 
„Nulla aetas ad discendum sera” = Nigdy na naukę nie jest za 
późno 
Honorowi profesorowie PK 
Jan Paweł II - 
honorowy senator i profesor Politechniki Krakowskiej 
(1999) 
Marcel Hubert van de VOORDE - profesor Delft University of 
Technology (1998) 
Herbert BÜHLER - profesor Tachhochschule Münster (1999) 
P. Herbert OSANNA - profesor Vienna University of Technology 
(1999) 
Walerian Nikołajewicz BLINICZEW - profesor Ivanowo State of 
Chemistry and Technology (2001) 
Richard E. ALLLSOP - profesor Centre for Transport Studies, 
University College London (2001) 
Ryszard KOWALCZYK - profesor Universidade da Beira Interior 
(2001) 
Andrzej S. NOWAK - profesor University of Michigan (2002) 
Oskar Bitner - 

profesor Bauhaus Universität Weimar (2004) 

Allan N. HAYHURST - profesor University of Cambridge (2004) 
Günter WOZNY - profesor Technische Universität Berlin (2004) 
Arthur Mc GARITY - profesor Engineering Department Swarthmore 
College (2005) 
Tadeusz GODYCKI-

ĆWIRKO - profesor Politechniki Gdańskiej 

(2005) 
 Budowlane Obiekty Inteligentne - Technologie inteligentnego 
budynku wykorzystują powszechnie zasady optymalnego 
sterowania oraz zapewniają współdziałanie wielu podsystemów, 
takich jak: ogrzewanie, klimatyzacja, wentylacja, oświetlenie, różne 
formy transportu poziomego i pionowego, monitorowanie stanu 
urządzeń energetycznych, wykrywanie pożaru, oddymianie, 
gaszenie pożarów, wykrywanie włamania, kontrola dostępu, 
telewizja dozorowa oraz urządzenia przeciwdziałające trzęsieniu 
ziemi które utrzymują budynek w pionie pomimo ruchów ziemi. 
Wszy

stkie te urządzenia mają możliwość wymiany informacji 

między sobą. 
Proces inwestycyjny i jego uczestnicy: 

 

Inwestor (inspektor nadzoru inwestorskiego) 

 

Projektant  

 

Wykonawca (kierownik budowy) 

 

Nadzór budowlany 

Cykl inwestycyjny: studia przedinwestycyjne, decyzja o 
przedmiocie inwestycyjnym (tytuł inwestycyjny) i koordynacja 
procesu. 
Etapy procesu inwestycyjnego: 

16. 

Studia i analizy przedprojektowe 

17. 

Przygotowanie dokumentacji przedprojektowej 

18. 

Przygotowanie projektu inwestycji 

19. 

Realizacja inwestycji 

20. 

Odbiór końcowy i rozliczenie inwestycyjne  

Inwestor (bezpośredni) – osoba fizyczna lub prawnie podejmująca 
budowę i będąca prawnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego w 
rozumieniu prawa budowlanego. Musi zorganizować i kierować 
procesem inwestycyjnym lub powierzyć to w drodze umowy. 
Zabezpieczyć finanse na koszty i dokonanie zapłaty za realizacje 
materiały i inne świadectwa zgodnie z umowami.   
Od charakteru inwestycji zależy kto zaczyna proces projektowania; 
potem musi być zatwierdzone przed organy państwowe dalej 
realiza

cja i odbiór oraz rozliczenie. 

Umowa o zastępstwo inwestycyjne: zamówienie firmy , która 
zajmuje się prowadzeniem inwestycji (jej bezpośredni inwestor 
powierzy kierowaniu inwestycji). 
Generalny projektant 

– tradycyjna nazwa projektanta kierującego 

opracowaniem kompleksowego projektu inwestycji przez 
wielobranżowy zespół projektantów różnych specjalności będących 
projektantami poszczególnych obiektów budowlanych lub ich części 
i opracować branżowych.  
Generalny wykonawca 

– przedsiębiorca budowlany, będący 

zl

ecenioodbiorcą kompleksowej realizacji całego przedsięwzięcia 

lub tylko zadania inwestycyjnego, który wykonuje robot siłami 
własnym, ale także przy pomocy wyspecjalizowanych 
podwykonawców. Generalny wykonawca jest obowiązany do 
ustanowienia kierownika budowy oraz zapewnienia ustanowienia 
kierowników robót  budowlanych dla poszczególnych specjalności.  
Cykl realizacji inwestycji 

– cykl trwający od daty przekazania 

wykonawcy przez inwestora terenu budowy z projektem 
budowlanym, pozwoleniem na budowę, szczegółową 
inwentaryzację istniejącego zagospodarowania nadziemnego i 
podziemnego placu budowy, wytycznymi realizacji inwestycji oraz   
rysunków wykonawczych w zakresie określonym w umowie o 
roboty budowlane 

– do dnia odbioru zakończonej inwestycji lub 

kolejnego zadania inwestycyjnego. 

po uprzednim dokonaniu prób i 

sprawdzeń instalacji oraz urządzeń technicznych, jak również 
przeprowadzenia rozruchu technologicznego. Do cyklu realizacji 
inwestycji wliczasię prace przygotowawcze na terenie budowy, ale 
nie wlicza si

ę robót związanych z likwidacją istniejącego 

zagospodarowania terenu, jeśli tego nie uwzględniono w umowie o 
roboty budowlane. 
 
Organizacja i planowanie budowy  
Rysunek historyczny rozwoju dyscypliny  

 

Twórcy nauk o organizacji pracy F.W. Taylor (1856 

-1915) 

 

H. Fayol (1841-1925) 

 

F. Gilbreth(1868 

– 1924) 

 

H. Le Chatalier (1850-1936) 

 

Polski wkład prof. T. Kotarbiński (1886-1981) oraz 

K. Adamiecki (1866-1933) 

 

Kotarbiński  „Traktat o dobrej robocie” 

Adamiecki: zasady harmonizacji pracy, zasady planowania i 
kontro

li pracy, pierwszy twórcy 

Specjalność TECHNOLOGIA I ORGANIZACJA BUDOWNICTWA 
kształci inżyniera budownictwa przygotowanego do planowania i 
zarządzania realizacją procesów budowlanych, do kierowania 
budowlanymi przedsiębiorstwami (firmami) wykonawczymi, a także 
do pracy w jednostkach projektowych i badawczych z zakresu 
przygotowania produkcji budowlanej. 
Specjalność ta przygotowuje absolwenta w zakresie inżynierii do 
projektowania podstawowych konstrukcji inżynierskich, technologii 
robót, ekonomiki oraz organizacji i zarządzania w budownictwie. 
Ukierunkowana jest na inżyniera budownictwa z wykreowaną 
równocześnie postawą sukcesu menedżera. Absolwent tej 
specjalności jest przygotowywany do podejmowania decyzji w 
zakresie budowlanych rozwiązań inżynierskich i technologicznych, 
kosztorysowania oraz planowania robót budowlanych, umiejętności 
negocjacji warunków wykonania robót. działalności rynkowej firm 
budowlanych, prawa budowlanego. 
 
Organizowanie i planowanie budowy w czasie  

 

Technologia i techniki wykonywania 

robót 

 

Planowanie poprzez harmonogramy i techniki 

sieciowe (systemy) 

Organizowanie budowy w przestrzeni 

 

Organizacja zaplecza produkcyjnego budowy 

Plan zagosp. placu, drogi dojazdowej wewnętrzne systemy 
komunikacyjne, obiekty socjalne, uzbrojenie pacy budowy 
zaopatrzenia budowy w środki prąd, energię, wodę, ochrony 
środowiska, plan BIOZ i inne. 
Administrowanie budowy 

g) 

Dokumentacja budowy 

– obejmuje decyzje wł. org. 

O pozwolenie na budowę w załączonym projektem 
budowlanym, rysunki i opisy wykonawcze służące 
realizacji obiektu, aparaty  geodezyjne opracowania 
org. bud., dziennik budowy, protokołów odbiorów 
końcowych i częściowych.  

h) 

Dokumentacja realizacji budowy- 

protokoły 

przejmowania terenu budowy, dziennik budowy, 
protokołów odbiorów końcowych i częściowych, 
p

rotokołów odbiorów technicznych i odbiorów 

inwestorskich(częściowa i końcowa). 

Dokumentacja inwestycji: 
25. 

wyniki studiów i analiz, stanowiących podstawę 

podjęcia decyzji inwestorskiej o celowości, 
programie użytkowym (produkcyjnym) oraz 
warunkach wyjściowych do przygotowania i 
realizacji inwestycji, 

26. 

decyzję o warunkach zabudowy i 

zagospodarowania terenu (działki budowlanej), 

27. 

dokument określający prawo do terenu w celu 

realizacji inwestycji, 

28. 

projekt inwestycji składający się z projektu 

technologicznego, projektu budowlanego, 
zbiorczego zestawienia kosztów inwestycji i 
zestawień kosztów zadań inwestycyjnych, 
kosztorysów inwestorskich oraz wytycznych 
realizacji inwestycji, 

29. 

pozwolenie na budowę 

30. 

dokumentację przetargową oraz umowy o 

wykonanie budowy i dostawy inwestycyjne, 

31. 

wykonawcze opracowanie projektowe: 

• 

techniczno-budowlane, 

• 

technologiczne i organizacyjne, 

32. 

plan (biznes-

plan) i umowy dotyczące finansowania 

oraz kredytowania inwestycji 

 
Osoby pełniące funkcje techniczne w budownictwie 
To osoby mające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia 
budowlane, wykonują działalność zawodową związana z 
koniecznością oceny zjawisk technicznych lub 
samodzielnego rozwiązywania zagadnień arch. I tech. oraz 
techniczno- 

organizacyjnych, a w szczególności działalność 

obejmującą:   
25. 

Projektowania, sprawdzania projekty 

architektoniczno 

– budowlanego.  

26. 

Kierowanie budową Luc rodzajami robot 

budowlanych  

27. 

Kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych 

elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę 
techniczna ich wytwarzania. 

28. 

Wykonywanie nadzoru inwestorskiego 

29. 

Sprawowanie kontroli technicznej utrzymania 

obiektów budowlanych.  

30. 

Wykonanie Nadzowy budowy 

31. 

Rzeczoznawstwo budowy 

32. 

 

Seneca: 

Dzieła filozoficzne: „o łagodności”, „o życiu szczęśliwym”, 

„o gniewie”, 20 ksiąg listów molarnych. 
7 cudów świata: 
Swiatynia Artemidy, piramidy, wiszace ogrody w Babilonii, 
mauzoleum w Halikaruasie, kolos rodyjski, posad zeusa 
olimpijskiego, latarnia morska na Faros. 
Współczesnie: kościół Mariacki 78m 1320;krzywa wieza w Pizie 
55m 1174, konstanty gambion (wieza, maszt radiowy) 646m 1974, 
został zniszczony przy wymianie odciągów w 1991; wieża 
telewizyjna w Toronto 553m, 1976. 
Na początku buduje się model fizyczny 
Model
 

– reprezentacja obiektu prezentująca jego istotne cechy(np. 

prętu, podparcia, powiązania ze środowiskiem) przedstawione w 
sposób użytkowy.  
Model fizyczny 

– zawiera fizyczną interpretację wtórnych części 

(elementy posiadają fizyczne cechy) 
Zjawisko modelowania: 

 

Model fizyczny 

 

Model matematyczny  

 

Realizacja  

Początek wieku XIX 

 

Rudolf Modrzejewski 1861-1940 - mosty 

 

Gabriel Narutowicz 1865-1922 

– budownictwo 

wodne 

 

Maksymilian Tytus Huber 1872-1950 

– teoria 

wytężenia materiału 

 

Maksymilian Thullie 1853-

1939 teoria żelbetu 

 

Maksymilian Matakiewicz 1870-1940 

 

Stefan Bryła. 

Profesorowie politechniki : 
Izydor Stella Sawicki, R

omuald Kosłowski, Wacław Żenczykowski, 

Witold Nowacki 
Uczyc się na bledach innych – poznawać przyczyny awarii 
budowlanych  
Rozdzial 7 prawa budowlanego stanowi o katastrofach: 
Katastrofy: kształcące, gdyż poznajemy przyczyny o możemy 
analizować  
Informacje: raporty, konferencje 
Katastrofy: 

 

Most Takana: zależność wirów na przęśle, wiatr 

spowodował drgania, V=16.8-18.7 m/s wiatru = 
45min do katastrofy, 7.11.1940 

 

Wzbudzenie wirowe 13.1.2000 r V=3.5-4 m/s 

 

Komin stalowy    5.9.1991 T=2s, wzbudzenie 

wirowe, maszt

y z odciągami: oblodzenie, wiatr, 

drgania 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego 17.4.1995 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego, wybuch gazu w 

piwnicy, budynek się nie zawalił ale stał. Znaczne 
widoczne pęknięcia. Przełącza gazowe były w 
piwnicy wew. 

– możliwość powstania 

nieszczelności, które nikt nie zauważył. Wniosek: 
przełącza gazowe budowane na zew.     

 

WTC 11..9.2001 projektant wziął pod uwagę 

uderzenie samolotu ( ale mniejszego i 

wolniejszego), konstrukcja była rewelacyjna bo 
dawała możliwość dowolnej aranżacji wnętrza, ale 
konstrukcje kratowe pierwsze spadają, ulegają 
zniszczeniu, usztywnienie przestało istnieć, 
katastrofa postępująca… 

 

Most millenium nad Tamiza, dawniej i teraz nowe 

rozwiązania człowiek może zmieniać konstrukcje, 
przeciwdziałać drganiem kładki, konstrukcje 
uwzględniające drgania wywołane przez ludzi.  

 

Maszt 

– 646m, światły inżynier, projektant 

zaprojektował masz mając do dyspozycji plany 
dotyczące masztów do 300m wysokości. 
Zastosował ekstrapolację, przed oddaniem masztu 
trzeba było przebadać min właściwości 
dynamiczne. W 1991 maszt zniszczono w trakcie 
remontu. Podczas wymiany lin, jedna wyślizgnęła 
się z zacisków i konstrukcja uległa zniszczeniu.  

Księga obiektu-  bardzo ważny materiał - oraz dokładne informacje 
o dokumentacji obiektu, trzeba wi

edzieć jakim przeróbkom została 

poddawana konstrukcja. 
Zjawisko galopowania: 

Do drgań samowzbudnych należą 

galopowanie i flatter. Po osiągnięciu przez wiatr prędkości 
krytycznej galopowania 

lub flatteru amplituda drgań teoretycznie 

rośnie w czasie aż do zniszczenia drgającego elementu. 
Galopowanie jest zjawiskiem zachodzącym dla przęseł i cięgien, 
rzadko dla pylonów; flatter - dla przęseł.  
Aby zbudować budynek należy: 

22. 

Uwzględnić plan zagospodarowania 

przestrzennego i ukształtowanie terenu oraz 
wykonać projekt architektoniczny (urbanistyka i 
architektura) a potem go wytyczyć- geodezja. 

23. 

Zbadać grunt na jakim ma być usadowiony – 

geologia i mechanika gruntów i poziom wód 
gruntowych 

24. 

Zaprojektować fundamenty- fundamentowanie 

25. 

Zaprojektować konstrukcje budynku (słupów, ścian, 

stropów) – Mechanika budowli, Konstrukcje 
żelbetowe, konstrukcje metalowe 

26. 

Zbudować fundamenty, słupy, ściany – Materiały 

budowlane 

– technologia betonu,- budownictwo 

ogólne 

27. 

Przy projektowaniu wszystkich elementów – 

budownictwo ogólne i fizyczne budowli(ciepło, 
ściany i izolacja), hydraulika i hydrologia 

28. 

Zorganizować proces budowy – technologie i 

organizowanie budowli.  

Aby zbudować most/estakady należy: 

13. 

Uwzględnić zagospodarowanie i ukształtowanie 

terenu oraz wykonać proj. arch. – urbanistyka i 
arch. A potem go wytyczyć – geodezja 

14. 

Zbadac na jakim gruncie ma być posadowiony – 

Geologia i Mechanika Gruntów  

15. 

Zbadac problem wód przepływów i obszarów 

zalewanych 

–Hydrologia i Bud. 

Wodne  

16. 

Zaprojektowac fundamenty 

– Fundamentowanie 

Inżynieria ruchu oraz przedmioty z wyboru: 

 

Organizowanie i sterowanie ruchu drogowego 

 

Analiza i bezpieczeństwo ruchu 

 

Komp wspomaganie inż. ruchu 

 

Komunikacja miejska 

 

Zaplecze tech komunikacji. 

Inżynieria ruchu – problemy optymalnego wykorzystania sieci 
drogowej 

 

1991 

– rekord zabitych – 8000 

 

1997 ponad 87 000 rannych 

 

2002 5800 zabitych 

Granica trzeźwości: 
0.0 ‰ Słowacja, Czechy, Węgry  
0.2 ‰ Polska, Szwecja 
0.5 ‰ Belgia, Niemcy, Finlandia, Grecja, Jugosławia, Chorwacja, 
Słowenia, Holandia, Norwegia, Portugalia,  
0.8 ‰ Dania, Anglia, Włochy, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, 
Hiszpania.     
Pomiary ruchu i analizy pozwalają optymalnie zaprojektować 
drogę   
W latach 90 zabitych 7000 rocznie, rannych 70000 rocznie 
Beton asfaltowy ma nawierzchnię 1.00 -1.20m, rzymskie drogi  0.8-
1.40 m 
Inne przedmioty: 
Stan dróg- autostrady 660km, w ogóle krajowych 18 036 km 
Autostrada 

– droga przeznaczona do szybkiego przemieszania się 

wyłącznie pojazdów samochodowych nie obsługująca przyległego 
terenu, charakteryzuje sie tym ze ma co najmniej dwie 
jednok

ierunkowe jezdnie, rozdzielone trwałym pasem zieleni, 

krzyżuje się z innymi drogami tylko na poziemnych węzłach, wjazdy 
i wyjazdy tylko na węzłach, ma pasy awaryjne, jest wyposażona w 
MOP-

y(miejsce obsługi podróżnych)  przeznaczone wyłącznie dla 

jej użytkowników, jest oznakowana specjalnym znakiem autostrada.   
Rodzaje węzłów: koniczyna, harfa, turbina, krzyż maltański 
Nawierzchnie: betonowe, bitumiczne, asfaltowe 
A-1 

– 597 km Gdańsk – Czechy 

A-2 

– 626 km Świecko – Białoruś 

A-4, A-12 

– 738km Jędrzychowice – Niemcy – Ukraina 

Ogólne informacje o transporcie szynowym  
Umowy AGC oraz AGTC 
Niektóre wytyczne: min prędkość 160 km/h, dopuszczalny nacisk na 
oś225 kN, dł peronów 400m 
Miejski transport szynowy 

– infrastruktura – projekty linii kolejowych  

Zagadnienia transportowe: 

 

Technologia budowy i utrzymanie linii kolejowych 

 

Diagnostyka i badania nawierzchni 

 

Koleje na poduszkach powietrznych   

Firmy: 
Budimex 

– Drauex,Budostal, PKP, Skańska, Skańska, Strail, Sika, 

Vossloh 
Projekty: Jakko Poyry, Jacobs GIBB. Kolprojekt  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Non scholae, sed vitae discimus”  Seneca Lucius = Nie dla 
szkoły, lecz dla życia uczymy się. 
„Nulla aetas ad discendum sera” = Nigdy na naukę nie jest za 
późno 
Honorowi profesorowie PK 
Jan Paweł II - 
honorowy senator i profesor Politechniki Krakowskiej 
(1999) 
Marcel Hubert van de VOORDE - profesor Delft University of 
Technology (1998) 
Herbert BÜHLER - profesor Tachhochschule Münster (1999) 
P. Herbert OSANNA - profesor Vienna University of Technology 
(1999) 
Walerian Nikołajewicz BLINICZEW - profesor Ivanowo State of 
Chemistry and Technology (2001) 
Richard E. ALLLSOP - profesor Centre for Transport Studies, 
University College London (2001) 
Ryszard KOWALCZYK - profesor Universidade da Beira Interior 
(2001) 
Andrzej S. NOWAK - profesor University of Michigan (2002) 
Oskar Bitner - 

profesor Bauhaus Universität Weimar (2004) 

Allan N. HAYHURST - profesor University of Cambridge (2004) 
Günter WOZNY - profesor Technische Universität Berlin (2004) 
Arthur Mc GARITY - profesor Engineering Department Swarthmore 
College (2005) 
Tadeusz GODYCKI-

ĆWIRKO - profesor Politechniki Gdańskiej 

(2005) 
 Budowlane Obiekty Inteligentne - Technologie inteligentnego 
budynku wykorzystują powszechnie zasady optymalnego 
sterowania oraz zapewniają współdziałanie wielu podsystemów, 
takich jak: ogrzewanie, klimatyzacja, wentylacja, oświetlenie, różne 
formy transportu poziomego i pionowego, monitorowanie stanu 
urządzeń energetycznych, wykrywanie pożaru, oddymianie, 
gaszenie pożarów, wykrywanie włamania, kontrola dostępu, 
telewizja d

ozorowa oraz urządzenia przeciwdziałające trzęsieniu 

ziemi które utrzymują budynek w pionie pomimo ruchów ziemi. 
Wszystkie te urządzenia mają możliwość wymiany informacji 
między sobą. 
Proces inwestycyjny i jego uczestnicy: 

 

Inwestor (inspektor nadzoru inwestorskiego) 

 

Projektant  

 

Wykonawca (kierownik budowy) 

 

Nadzór budowlany 

Cykl inwestycyjny: studia przedinwestycyjne, decyzja o 
przedmiocie inwestycyjnym (tytuł inwestycyjny) i koordynacja 
procesu. 
Etapy procesu inwestycyjnego: 

21. 

Studia i analizy przedprojektowe 

22. 

Przygotowanie dokumentacji przedprojektowej 

23. 

Przygotowanie projektu inwestycji 

24. 

Realizacja inwestycji 

25. 

Odbiór końcowy i rozliczenie inwestycyjne  

Inwestor (bezpośredni) – osoba fizyczna lub prawnie podejmująca 
budowę i będąca prawnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego w 
rozumieniu prawa budowlanego. Musi zorganizować i kierować 
procesem inwestycyjnym lub powierzyć to w drodze umowy. 
Zabezpieczyć finanse na koszty i dokonanie zapłaty za realizacje 
materiały i inne świadectwa zgodnie z umowami.   
Od charakteru 

inwestycji zależy kto zaczyna proces projektowania; 

potem musi być zatwierdzone przed organy państwowe dalej 
realizacja i odbiór oraz rozliczenie. 
Umowa o zastępstwo inwestycyjne: zamówienie firmy , która 
zajmuje się prowadzeniem inwestycji (jej bezpośredni inwestor 
powierzy kierowaniu inwestycji). 
Generalny projektant 

– tradycyjna nazwa projektanta kierującego 

opracowaniem kompleksowego projektu inwestycji przez 
wielobranżowy zespół projektantów różnych specjalności będących 
projektantami poszczególnych obiektów budowlanych lub ich części 
i opracować branżowych.  
Generalny wykonawca 

– przedsiębiorca budowlany, będący 

zlecenioodbiorcą kompleksowej realizacji całego przedsięwzięcia 
lub tylko zadania inwestycyjnego, który wykonuje robot siłami 
własnym, ale także przy pomocy wyspecjalizowanych 
podwykonawców. Generalny wykonawca jest obowiązany do 
ustanowienia kierownika budowy oraz zapewnienia ustanowienia 
kierowników robót  budowlanych dla poszczególnych specjalności.  
Cykl realizacji inwestycji 

– cykl trwający od daty przekazania 

wykonawcy przez inwestora terenu budowy z projektem 
budowlanym, pozwoleniem na budowę, szczegółową 
inwentaryzację istniejącego zagospodarowania nadziemnego i 
podziemnego placu budowy, wytycznymi realizacji inwestycji oraz   
rysunków wykonawczych w zakresie określonym w umowie o 
roboty budowlane 

– do dnia odbioru zakończonej inwestycji lub 

kolejnego zadania inwestycyjnego. 

po uprzednim dokonaniu prób i 

sprawdzeń instalacji oraz urządzeń technicznych, jak również 
przeprowadzenia rozruchu technologicznego. Do cyklu realizacji 
inwestycji wliczasię prace przygotowawcze na terenie budowy, ale 
nie wlicza się robót związanych z likwidacją istniejącego 
zagospodarowania terenu, jeśli tego nie uwzględniono w umowie o 
roboty budowlane. 
 
Organizacja i planowanie budowy  
Rysunek historyczny rozwoju dyscypliny  

 

Twórcy nauk o organizacji pracy F.W. Taylor (1856 

-1915) 

 

H. Fayol (1841-1925) 

 

F. Gilbreth(1868 

– 1924) 

 

H. Le Chatalier (1850-1936) 

 

Polski wkład prof. T. Kotarbiński (1886-1981) oraz 

K. Adamiecki (1866-1933) 

 

Kotarbiński  „Traktat o dobrej robocie” 

Adamiecki: zasady harmonizacji pracy, zasady planowania i 
kontroli pracy, pierwszy twórcy 
Specjalność TECHNOLOGIA I ORGANIZACJA BUDOWNICTWA 
kształci inżyniera budownictwa przygotowanego do planowania i 
z

arządzania realizacją procesów budowlanych, do kierowania 

budowlanymi przedsiębiorstwami (firmami) wykonawczymi, a także 
do pracy w jednostkach projektowych i badawczych z zakresu 
przygotowania produkcji budowlanej. 
Specjalność ta przygotowuje absolwenta w zakresie inżynierii do 
projektowania podstawowych konstrukcji inżynierskich, technologii 
robót, ekonomiki oraz organizacji i zarządzania w budownictwie. 
Ukierunkowana jest na inżyniera budownictwa z wykreowaną 
równocześnie postawą sukcesu menedżera. Absolwent tej 
specjalności jest przygotowywany do podejmowania decyzji w 
zakresie budowlanych rozwiązań inżynierskich i technologicznych, 
kosztorysowania oraz planowania robót budowlanych, umiejętności 
negocjacji warunków wykonania robót. działalności rynkowej firm 
budowlanych, prawa budowlanego. 
 
Organizowanie i planowanie budowy w czasie  

 

Technologia i techniki wykonywania robót 

 

Planowanie poprzez harmonogramy i techniki 

sieciowe (systemy) 

Organizowanie budowy w przestrzeni 

 

Organizacja zaplecza produkcyjnego budowy 

Plan zagosp. placu, drogi dojazdowej wewnętrzne systemy 
komunikacyjne, obiekty socjalne, uzbrojenie pacy budowy 
zaopatrzenia budowy w środki prąd, energię, wodę, ochrony 
środowiska, plan BIOZ i inne. 
Administrowanie budowy 

i) 

Dokumentacja budowy 

– obejmuje decyzje wł. org. 

O pozwolenie na budowę w załączonym projektem 
budowlanym, rysunki i opisy wykonawcze służące 
realizacji obiektu, aparaty  geodezyjne opracowania 
org. bud., dziennik budowy, protokołów odbiorów 
końcowych i częściowych.  

j) 

Dokumentacja realizacji budowy- 

protokoły 

przejmowania terenu budowy, dziennik budowy, 
protokołów odbiorów końcowych i częściowych, 
protokołów odbiorów technicznych i odbiorów 
inwestorskich(częściowa i końcowa). 

Dokumentacja inwestycji: 
33. 

wyniki studiów i analiz, stanowiących podstawę 

podjęcia decyzji inwestorskiej o celowości, 
programie użytkowym (produkcyjnym) oraz 
warunkach wyjściowych do przygotowania i 
realizacji inwestycji, 

34. 

decyzję o warunkach zabudowy i 

zagospodarowania terenu (działki budowlanej), 

35. 

dokument określający prawo do terenu w celu 

realizacji inwestycji, 

36. 

projekt inwestycji składający się z projektu 

technologicznego, projektu budowlanego, 
zbiorczego zestawienia kosztów inwestycji i 
zestawień kosztów zadań inwestycyjnych, 
kosztorysów inwestorskich oraz wytycznych 
realizacji inwestycji, 

37. 

pozwolenie na budowę 

38. 

dokumentację przetargową oraz umowy o 

wykonanie budowy i dostawy inwestycyjne, 

39. 

wykonawcze opracowanie projektowe: 

• 

techniczno-budowlane, 

• 

technologiczne i organizacyjne, 

40. 

plan (biznes-

plan) i umowy dotyczące finansowania 

oraz kredytowania inwestycji 

 
Osoby pełniące funkcje techniczne w budownictwie 
To osoby mające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia 
budowlane, wykonują działalność zawodową związana z 
koniecznością oceny zjawisk technicznych lub 
samodzielnego ro

związywania zagadnień arch. I tech. oraz 

techniczno- 

organizacyjnych, a w szczególności działalność 

obejmującą:   
33. 

Projektowania, sprawdzania projekty 

architektoniczno 

– budowlanego.  

34. 

Kierowanie budową Luc rodzajami robot 

budowlanych  

35. 

Kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych 

elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę 
techniczna ich wytwarzania. 

36. 

Wykonywanie nadzoru inwestorskiego 

37. 

Sprawowanie kontroli technicznej utrzymania 

obiektów budowlanych.  

38. 

Wykonanie Nadzowy budowy 

39. 

Rzeczoznawstwo budowy 

40. 

 

Seneca: 

Dzieła filozoficzne: „o łagodności”, „o życiu szczęśliwym”, 

„o gniewie”, 20 ksiąg listów molarnych. 
7 cudów świata: 
Swiatynia Artemidy, piramidy, wiszace ogrody w Babilonii, 
mauzoleum w Halikaruasie, kolos rodyjski, posad zeusa 
olimpijskiego, latarnia morska na Faros. 
Współczesnie: kościół Mariacki 78m 1320;krzywa wieza w Pizie 
55m 1174, konstanty gambion (wieza, maszt radiowy) 646m 1974, 
został zniszczony przy wymianie odciągów w 1991; wieża 
telewizyjna w Toronto 553m, 1976. 
Na początku buduje się model fizyczny 
Model
 

– reprezentacja obiektu prezentująca jego istotne cechy(np. 

prętu, podparcia, powiązania ze środowiskiem) przedstawione w 
sposób użytkowy.  
Model fizyczny 

– zawiera fizyczną interpretację wtórnych części 

(elementy posiadają fizyczne cechy) 
Zjawisko modelowania: 

 

Model fizyczny 

 

Model matematyczny  

 

Realizacja  

Początek wieku XIX 

 

Rudolf Modrzejewski 1861-1940 - mosty 

 

Gabriel Narutowicz 1865-1922 

– budownictwo 

wodne 

 

Maksymilian Tytus Huber 1872-1950 

– teoria 

wytężenia materiału 

 

Maksymilian Thullie 1853-193

9 teoria żelbetu 

 

Maksymilian Matakiewicz 1870-1940 

 

Stefan Bryła. 

Profesorowie politechniki : 
Izydor Stella Sawicki, Romuald Kosłowski, Wacław Żenczykowski, 
Witold Nowacki 
Uczyc się na bledach innych – poznawać przyczyny awarii 
budowlanych  
Rozdzial 7 prawa budowlanego stanowi o katastrofach: 
Katastrofy: kształcące, gdyż poznajemy przyczyny o możemy 
analizować  
Informacje: raporty, konferencje 
Katastrofy: 

 

Most Takana: zależność wirów na przęśle, wiatr 

spowodował drgania, V=16.8-18.7 m/s wiatru = 
45min do katastrofy, 7.11.1940 

 

Wzbudzenie wirowe 13.1.2000 r V=3.5-4 m/s 

 

Komin stalowy    5.9.1991 T=2s, wzbudzenie 

wirowe, maszty z odciągami: oblodzenie, wiatr, 
drgania 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego 17.4.1995 

 

Katastrofa budynku mieszkalnego, wybuch gazu w 

piwnicy, 

budynek się nie zawalił ale stał. Znaczne 

widoczne pęknięcia. Przełącza gazowe były w 
piwnicy wew. 

– możliwość powstania 

nieszczelności, które nikt nie zauważył. Wniosek: 
przełącza gazowe budowane na zew.     

 

WTC 11..9.2001 projektant wziął pod uwagę 

uderzenie samolotu ( ale mniejszego i 

wolniejszego), konstrukcja była rewelacyjna bo 
dawała możliwość dowolnej aranżacji wnętrza, ale 
konstrukcje kratowe pierwsze spadają, ulegają 
zniszczeniu, usztywnienie przestało istnieć, 
katastrofa postępująca… 

 

Most millenium nad Tamiza, dawniej i teraz nowe 

rozwiązania człowiek może zmieniać konstrukcje, 
przeciwdziałać drganiem kładki, konstrukcje 
uwzględniające drgania wywołane przez ludzi.  

 

Maszt 

– 646m, światły inżynier, projektant 

zaprojektował masz mając do dyspozycji plany 
dotyczące masztów do 300m wysokości. 
Zastosował ekstrapolację, przed oddaniem masztu 
trzeba było przebadać min właściwości 
dynamiczne. W 1991 maszt zniszczono w trakcie 
remontu. Podczas wymiany lin, jedna wyślizgnęła 
się z zacisków i konstrukcja uległa zniszczeniu.  

Księga obiektu-  bardzo ważny materiał - oraz dokładne informacje 
o dokumentacji obiektu, trzeba wiedzieć jakim przeróbkom została 
poddawana konstrukcja. 
Zjawisko galopowania: 

Do drgań samowzbudnych należą 

galopowanie i flatter. Po osiągnięciu przez wiatr prędkości 
krytycznej galopowania 

lub flatteru amplituda drgań teoretycznie 

rośnie w czasie aż do zniszczenia drgającego elementu. 
Galopowanie jest zjawiskiem zachodzącym dla przęseł i cięgien, 
rzadko dla pylonów; flatter - dla przęseł.  
A

by zbudować budynek należy: 

29. 

Uwzględnić plan zagospodarowania 

przestrzennego i ukształtowanie terenu oraz 
wykonać projekt architektoniczny (urbanistyka i 
architektura) a potem go wytyczyć- geodezja. 

30. 

Zbadać grunt na jakim ma być usadowiony – 

geologia i mecha

nika gruntów i poziom wód 

gruntowych 

31. 

Zaprojektować fundamenty- fundamentowanie 

32. 

Zaprojektować konstrukcje budynku (słupów, ścian, 

stropów) – Mechanika budowli, Konstrukcje 
żelbetowe, konstrukcje metalowe 

33. 

Zbudować fundamenty, słupy, ściany – Materiały 

budowlane 

– technologia betonu,- budownictwo 

ogólne 

34. 

Przy projektowaniu wszystkich elementów – 

budownictwo ogólne i fizyczne budowli(ciepło, 
ściany i izolacja), hydraulika i hydrologia 

35. 

Zorganizować proces budowy – technologie i 

organizowanie budowli.  

Aby zbudowa

ć most/estakady należy: 

17. 

Uwzględnić zagospodarowanie i ukształtowanie 

terenu oraz wykonać proj. arch. – urbanistyka i 
arch. A potem go wytyczyć – geodezja 

18. 

Zbadac na jakim gruncie ma być posadowiony – 

Geologia i Mechanika Gruntów  

19. 

Zbadac problem wód przepływów i obszarów 

zalewanych 

–Hydrologia i Bud. 

Wodne  

20. 

Zaprojektowac fundamenty 

– Fundamentowanie 

Inżynieria ruchu oraz przedmioty z wyboru: 

 

Organizowanie i sterowanie ruchu drogowego 

 

Analiza i bezpieczeństwo ruchu 

 

Komp wspomaganie inż. ruchu 

 

Komunikacja miejska 

 

Zaplecze tech komunikacji. 

Inżynieria ruchu – problemy optymalnego wykorzystania sieci 
drogowej 

 

1991 

– rekord zabitych – 8000 

 

1997 ponad 87 000 rannych 

 

2002 5800 zabitych 

Granica trzeźwości: 
0.0 ‰ Słowacja, Czechy, Węgry  
0.2 ‰ Polska, Szwecja 
0.5 ‰ Belgia, Niemcy, Finlandia, Grecja, Jugosławia, Chorwacja, 
Słowenia, Holandia, Norwegia, Portugalia,  
0.8 ‰ Dania, Anglia, Włochy, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, 
Hiszpania.     
Pomiary ruchu i analizy pozwalają optymalnie zaprojektować 
drogę   
W latach 90 zabitych 7000 rocznie, rannych 70000 rocznie 
Beton asfaltowy ma nawierzchnię 1.00 -1.20m, rzymskie drogi  0.8-
1.40 m 
Inne przedmioty: 
Stan dróg- autostrady 660km, w ogóle krajowych 18 036 km 
Autostrada 

– droga przeznaczona do szybkiego przemieszania się 

wyłącznie pojazdów samochodowych nie obsługująca przyległego 
terenu, charakteryzuje sie tym ze ma co najmniej dwie 
jednokierunkowe jezdnie, rozdzielone trwałym pasem zieleni, 
krzyżuje się z innymi drogami tylko na poziemnych węzłach, wjazdy 
i wyjazdy tylko na 

węzłach, ma pasy awaryjne, jest wyposażona w 

MOP-

y(miejsce obsługi podróżnych)  przeznaczone wyłącznie dla 

jej użytkowników, jest oznakowana specjalnym znakiem autostrada.   
Rodzaje węzłów: koniczyna, harfa, turbina, krzyż maltański 
Nawierzchnie: betonowe, bitumiczne, asfaltowe 
A-1 

– 597 km Gdańsk – Czechy 

A-2 

– 626 km Świecko – Białoruś 

A-4, A-12 

– 738km Jędrzychowice – Niemcy – Ukraina 

Ogólne informacje o transporcie szynowym  
Umowy AGC oraz AGTC 
Niektóre wytyczne: min prędkość 160 km/h, dopuszczalny nacisk na 
oś225 kN, dł peronów 400m 
Miejski transport szynowy 

– infrastruktura – projekty linii kolejowych  

Zagadnienia transportowe: 

 

Technologia budowy i utrzymanie linii kolejowych 

 

Diagnostyka i badania nawierzchni 

 

Koleje na poduszkach powietrznych   

Firmy: 
Budimex 

– Drauex,Budostal, PKP, Skańska, Skańska, Strail, Sika, 

Vossloh 
Projekty: Jakko Poyry, Jacobs GIBB. Kolprojekt