PSYCHOLOGIA ROZWOJU CZŁOWIEKA

Wykład 7

Znaczenie i przebieg okresu prenatalnego - zagadnienia

1.Stadia rozwoju prenatalnego

• Faza jajowa - do 2 tygodnia

• Faza embrionalna - do 8 tygodnia

• powstanie listków zarodkowych

• serce podejmuje akcję

• rozwój mózgu

• zaczątki kończyn

• zawiązki narządów wewnętrznych

• wyraźna twarz

• zanik ogona

• faza płodowa

3 miesiąc

• intensywny wzrost

• zmiana proporcji

• aktywność ruchowa

• intensywny rozwój mózgu

• wrażliwość na dotyk

4 miesiąc

• rozwój dłoni,

• zaczynają rosnąć włosy na głowie

• pojawiają się bruzdy mózgowe

5 miesiąc

• zaczynają powstawać gruczoły potowe

• komplet narządów oddechowych

• płód może mieć czkawkę

• pojawia się rytm snu podobny do noworodkowego

• aktywne kubki smakowe

6 miesiąc

• proporcje urodzeniowe

• szkielet intensywnie kostnieje

• wszystkie zmysły są funkcjonalnie czynne

7 miesiąc

• zdolność przetrwania

• widoczne odruchy wrodzone

8 miesiąc

• tkanka tłuszczowa

• przeciwciała

• dojrzały układ oddechowy

9 miesiąc

• przygotowanie do porodu

2. SPECYFICZNIE LUDZKIE CECHY PŁODU

• Przyjmowanie i selekcjonowanie bodźców przez zmysły

• Zapamiętywanie bodźców

• Uczenie się

• Kontakt behawioralny i psychiczny

• Aktywność psychoruchowa i społeczna

3. Środowisko prenatalne

• Macica

• Worek owodniowy

• Łożysko

• Pępowina

4. Czynniki ryzyka - zasady działania teratogenów

• Zróżnicowana wrażliwość

• Moment działania

• Specyficzny wpływ

• Rodzaj anomalii rozwojowych

• Różny sposób dotarcia

• Im więcej tym gorzej

Prawo torowania drogi i prawo tła

5.Czynniki ryzyka

• Czynniki genetyczne

• Geny (dominujace vs recesywne)

• Strukturalne zaburzenia chromosomów

• Czynniki pozagenetyczne - teratogeny

• Wirusy

• Bakterie

• Czynniki aktyniczne

• Pasożyty

• Substancje toksyczne

• Konflikt serologiczny

• Niedotlenienie

• Niedożywienie

6. Diagnostyka prenatalna

• Nieinwazyjna

• Analiza DNA rodziców

• Test podwójny

• Test potrójny

• Test PAPA-A

• USG

• Rezonans magnetyczny

• Inwazyjna

• Aminopunkcja

• Biopsja kosmówki

• Kordocenteza

7. Poród

• Ciąża trwa około 266 dni od owulacji, od ostatniego miesiączkowania 280

• Ciąża zagrożona - poronienie, poród przedwczesny

• Ciąża ektopowa, ciąża urojona

• Fazy porodu

• Okres I - rozwierania

• Okres II - urodzenia

• Okres III - łożyskowy

• Okres położyskowy

8. Czynniki ryzyka działające w czasie porodu

• Bezpośredni uraz czaszki

• Wylewy śródczaszkowe

• Niedotlenienie

• Środki toksyczne podawane matce

9. SYTUACJA MATKI

I trymestr:

- zmiany ja

- rozchwianie psychofizyczne

- skoncentrowanie na sobie

- dziecko zaspokaja wszystkie potrzeby rodziców

- podatność na sugestie

II trymestr

• okres stabilizacji

- zmiana sylwetki

-większa łączność z dzieckiem

- może być niechęć do zmian fizycznych

- uwaga skierowana na dziecko

- poczucie że dziecko jest odrębne

- pierwsze wyobrażenia dziecka

III trymestr

• wzrost koncentracji na porodzie

• oczekiwanie w stosunku do dziecka

- zakładanie gniazda

- silna więź z dzieckiem

- określenie miejsca i kontaktów

10. SYTUACJA MATKI

• Depresja trzeciego dnia - baby blues

• 25 - 85%

• Pojawia się 3 -4 dni po porodzie

• Przyczyna - zmiany hormonalne

• Depresja poporodowa

• 10-20 %

• Około 6 miesięcy po porodzie

• Objawy w sferze emocjonalnej, poznawczeej, motywacyjnej i somatycznej

11. ROLA OJCA W OKRESIE PRENATALNYM

• Zmiany i mężczyzna a ciąża:

-         obrzęd couvade

-         pojawienie się symptomatologii ciąży

-         chęć zmiany wyglądu

-         wykonywanie prac dla dziecka

-         bardziej aktywne podchodzenie do opieki nad dziećmi

-         reakcja zazdrości i odtrącenia

• Fazy ojcowskiego zaangażowania się (wg. Danuty Kornas - Biela):

-  I faza - obejmuje czas od kilku godzin do kilku tygodni

- II faza - okres kilku pierwszych miesięcy od chwili potwierdzenia istnienia dziecka

- III faza - środkowy okres prenatalnego rozwoju dziecka

- IV faza - ostatni etap rozwoju prenatalnego

• Uczestnictwo mężczyzny w porodzie - tak lub nie?

• Rola mężczyzny w trakcie porodu:

• „pomoc” w urodzeniu dziecka

• wsparcie psychiczne, zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i miłości

• nawiązanie kontaktu z dzieckiem

• wspólne oswajanie się z nową sytuacją