PSYCHOLOGIA ROZWOJU CZŁOWIEKA

Wykład 12

Ogólna charakterystyka rozwoju w okresie wczesnej dorosłości - zagadnienia

1. Obszary rozwoju (Newman&Newman)

• Małżeństwo

• Urodzenie dzieci

• Praca

• Styl życia

2. Co znaczy być dorosłym?

• Dorosłość prawna

• Dorosłość biologiczna

• Dorosłość społeczna

• Dorosłość psychologiczna

• Dorosłość ekonomiczna

• „Dokąd zmierzam?”

• Wymiar obiektywny i subiektywny

• Tworzenie indywidualnych linii rozwoju

• Impulsy do rozwoju = aktywność własna

• Okres ustalania

• Epoka sukcesów i stresów

• Wielość ról

• Podążanie przed siebie

• Określenie swojego miejsca w świecie

• Stabilizacja planu życiowego

• Dopełnienie konstrukcji osobowościowej

• Określenie stylu życia

• Zachowawczy vs ekspansywny

• Przekraczanie własnych granic

• Bierna adaptacja - kreowanie siebie i świata

• Zdobywanie umiejętności - przekazywanie umiejętności

• Uczenie się - nauczanie

• Potrzeba wsparcia - udzielanie wsparcia

• Miłość wyidealizowana - miłość dojrzała

• Brak odpowiedzialności za siebie - poczucie odpowiedzialności za innych

• Egocentryzm - altruizm i prospołeczność

• Skupienie na sobie i swoich problemach-zaangażowanie na rzecz innych

• Trendy rozwojowe wg White

• Stabilizacja tożsamości ego

• Nawiązywanie głębszych związków interpersonalnych

• Pogłębianie dziedzin aktywności

• Humanizacja wartości

• Wzrost znaczenia troski o innych

• Przystosowanie w kontekście zdarzeń życiowych (Lowenthal i wsp. 1975)

• Teoria sezonów życia Levinsona

Wczesna dorosłość (17-45 rż)

  wchodzenie we wczesną dorosłość (17-22 rż)

  debiut w świecie dorosłych (22-28 rż)

  wchodzenie w lata trzydzieste (28-33 rż)

  stabilizacja (33-40rż)

3. Rozwój fizyczny

• Wzrost sprawności fizycznej

• Doskonalenie niektórych funkcji w obrębie narządów zmysłów

• Znaczenie stylu życia i diety

• Pierwsze choroby

4. Rozwój poznawczy

• Szczyt możliwości umysłowych

• Zmiany jakościowe i ilościowe

• Zmiany w obrębie inteligencji

• Stanowisko zachowawcze vs piąte stadium

• Teoria poznawcza Pascal - Leone

• Myślenie postformalne - 17 - 25 rż

• Myślenie przeddialektyczne 25-30 rż

• Wpływ adaptacji i kontaktów społecznych

• Myślenie relatywistyczne (Perry, Sinnot)

• Dialektyczne (Basseches)

• Odkrywanie problemów (Arlin)

• Myślenie metasystemowe (Richards, Commons)

• Regulacje intersystemowe i autonomiczne (Labouvie - Vief)

• Pięć poziomów rozwoju myślenia społecznego (Basseches)

• Branie pod uwagę tylko swojego interesu

• Branie pod uwagę także punktu widzenia innych

• Uwzględnienie sytuacji i potrzeb grup społecznych

• Ponad grupami istnieje całość

• Projektowanie konstruktywnych przeobrażeń systemu

5. Rozwój osobowości

• Tworzenie planów życiowych

• Przewartościowanie

• W kierunku wewnętrznej integracji, poszerzania i pogłębiania wglądu

• Autonomia

• Akceptacja

• Samoocena

• Poczucie kontroli

• Wymiary osobowości człowieka dorosłego według Allporta

• Poszerzenie zasięgu Ja

• Budowanie serdecznych kontaktów z innymi

• Poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego

• Realizm

• Dysponowanie kwalifikacjami i kompetencjami

• Obiektywizacja samego siebie

• Filozofia życia

• Eliminowanie zafałszowań z okresu dzieciństwa - według Goulda

Mogę sam kontrolować swoje życie

• Opuszczam świat swoich rodziców 17 - 22 rż

• Nie jestem niczyim dzieckiem 22 - 28 rż

• Otwarcie na to co jest we mnie 28 - 30 rż

6. Rozwój społeczny

• Kontekst kulturowy

• Kontekst rodzinny

• Kontekst zawodowy

• Zmiana w aktywnościach, dążeniach i celach

• Tworzenie intymnych związków

Budowanie trwałego związku (Levinger )

• Zauważenie, gotowość

• Rozpoczęcie znajomości

• Pogłębienie wzajemnego zaangażowania

• Miłość - typologia Lee

• Eros, Ludus, Storge, Maniakalna, Agape, Pragmatyczna

7. Rodzina

• Małżeństwo - wzajemne przystosowanie (Duberman)

• Tradycyjne

• Partnerskie

• Koleżeńskie

• Urodzenie i opieka nad dziećmi vs bezdzietność

• Rozwód

• Bezpłodność

• Aborcja

8. Kariera zawodowa

• Kariera zawodowa kobiet i mężczyzn

• Typy kariery zawodowej kobiet -wg Meuller

• Domowa

• Konwencjonalna

• Stała zawodowa

• Rodzinno - zawodowa

• Przerywana

• Niestabilna

• Dorosły - uczeń