Praca z uczniem 

słabo słyszącym

Definicja osoby słabo słyszącej

Osoba  słabo  słysząca  -  osoba,  u  której  wada  słuchu 

ogranicza  odbiór  mowy  drogą  słuchową.  Odbiór  informacji 
słownej jest pełniejszy przy stosowaniu aparatu słuchowego. 
Słabo  słyszący  w  odróżnieniu  od  niesłyszących  mogą 
opanować  mowę  ustną  drogą  naturalną,  poprzez  słuch. 
Wada  ta  nie  jest  tak  wielka,  aby  uniemożliwiała  korzystanie 
ze 

słuchu 

w nauce, pracy czy zabawie, ogranicza jednak i zniekształca 
odbierana 

mowę 

ustna. 

Osoby 

słabo 

słyszące 

w  zależności  od  stopnia  uszkodzenia  mają  pewne  trudności 
w  kontaktach  słownych,  korzystania  z  radia,  wykonywania 
zawodu  wymagającego  dobrego  słuchu.  W  zależności  od 
stopnia uszkodzenia i osiągniętego stopnia rewalidacji osoby 
te  zbliżają  się  do  słyszących  lub  głuchych.  Działem 
pedagogiki,  który  zajmuje  się  osobami  niesłyszącymi 
i niedosłyszącymi jest surdopedagogika.

Klasyfikacja głuchoty (Dykcik)

1. Ze względu na czas wystąpienia wady:

›

Prelingwalna – uszkodzenie przed nabyciem mowy

›

Interlingwalna – dziecko  nie  opanowało  jeszcze  struktury 
gramatycznej

›

Postlingwalna – po opanowaniu mowy (osoby głuche)

2.  Ze względu na stopień uszkodzenia:

›

Niesłyszące (głuche) – wada uniemożliwia odebranie mowy 
za  pomocą  słuchu  w  sposób  naturalny.  Informacje  odbierane 
są  drogą  wzrokową.  Niemożność  opanowania  mowy  ustnej. 
Tendencje do izolacji. Dużą rolę odgrywają aparaty słuchowe.

›

Niedosłyszące  (słabo  słyszące) –  wada  ogranicza  odbiór 
mowy  drogą  słuchową.  Mogą  opanować  mowę  ustną  drogą 
naturalną  (poprzez  słuch,  naśladownictwo).  Utrudniona 
komunikacja  i  funkcjonowanie,  ale  nie  w  takim  stopniu  jak  u 
głuchych.  Zbliżają  się  w  zależności  od  stopnia  rewalidacji  do 
głuchych lub słyszących.

Klasyfikacja głuchoty (Dykcik) 
c.d.

3.  Ze względu na dodatkowe uszkodzenia (sprzężone)

›

Głuchoniewidomi

›

Osoby z wadą słuchu i upośledzeniem umysłowym

›

Z wadą słuchu i kalectwem narządu ruchu itp.

4.  Ze względu na miejsce uszkodzenia

›

Zaburzenia obwodowe

›

Przewodzeniowe

›

Odbiorcze

›

Mieszane

›

Centralne

5.  Ze względu na czas wystąpienie

›

Wada wrodzona

›

Wada nabyta

Czynniki wpływające na 
funkcjonowanie ucznia z 
uszkodzonym słuchem:



Rodzaj uszkodzenia



Czas,  w  którym  nastąpiło  uszkodzenie 
słuchu



Stopień uszkodzenia słuchu



Moment  wyposażenia  dziecka  w  aparaty 
słuchowe  lub  wszczepienia  implantu 
ślimakowego



Środowisko 

rodzinne 

(słyszący 

lub 

niesłyszący rodzice)

Źródła informacji o uczniu i jego 
potrzebach:



Rozmowa z rodzicami



Orzeczenia wydawane przez poradnie psychologiczno-
pedagogiczne  zawierające  diagnozę  pedagogiczną 
i psychologiczną



Obserwacje nauczyciela:

›

 jak  dziecko  się  porusza  (np.  czy  samodzielnie  przejdzie  do 
tablicy)

›

 jak 

dziecko 

się 

komunikuje 

(słownie, 

wypowiedzi 

rozbudowane, czy wymaga alternatywnych metod)

›

Jak  dziecko  pisze  (czy  mieści  się  w  liniaturze,  czy  przepisuje, 
czy 

pisze 

z pamięci)

›

jak  czyta    (czy  głoskuje,  czyta  ze  zrozumieniem,  jakie  ma 
tempo czytania)

Dostosowanie otoczenia do 
dziecka z wadą słuchu



Uczeń  z  wadą  słuchu  powinien  mieć  miejsce  blisko 
nauczyciela,  umożliwiające  stałą  obserwację  twarzy 
nauczyciela w trakcie mówienia



Nauczyciel  integracyjnego  przedszkola  lub  szkoły 
powszechnej powinien mieć odpowiedni zasób wiedzy 
na temat postępowania z dzieckiem z wadą słuchu



Grupy  integracyjne  powinny  być  zmniejszone,  aby 
nauczyciel  mógł  skupić  większą  uwagę  na  dziecku  z 
wadą słuchu



Sala  lekcyjna  powinna  być  wyposażona  w  aparaturę 
wzmacniającą dźwięk



Szkoła powinna mieć dostęp do specjalisty 

Cele edukacyjno – 
terapeutyczne:



zapewnienie odpowiednich warunków technicznych



możliwość doboru optymalnych dla każdego dziecka 
metod i środków stosowanych w procesie 
dydaktycznym



stworzenie atmosfery akceptacji i zrozumienia 
sprzyjającej nawiązywaniu relacji komunikacyjnych 
ze słyszącymi rówieśnikami



zapewnienie współpracy ze środowiskiem rodzinnym 
w zakresie metod kształtowania i doskonalenia 
systemu językowego oraz ujednolicenia zasad 
oddziaływań wychowawczo-edukacyjnych

Nauczyciel pracujący z uczniem niesłyszącym lub słabo 

słyszącym powinien: 



zapoznać się z rodzajem wady słuchu



dobierać formy kształcenia i metody nauczania przy 
współudziale 
i akceptacji rodziny dziecka



przedstawić klasie dziecko z wadą słuchu i opowiedzieć, na 
czym polega jego niepełnosprawność



wytłumaczyć dzieciom,  że wada słuchu nie wiąże się 
z niepełnosprawnością umysłowa



zapewnić dziecku poczucie komfortu i bezpieczeństwa



nie dopuścić do sytuacji, aby dziecko z wadą słuchu było 
wyalienowane przez innych uczniów



wiedzieć, jak działa aparat słuchowy



być w stałym kontakcie z rodzicami dziecka 
niepełnosprawnego