ORZECZENIE O POTRZEBIE KSZTAŁCENIA  

SPECJALNEGO PRZEZ UCZNIA NIEWIDOMEGO LUB 

SŁABO WIDZACEGO:

•O ORZECZENIU DECYDUJE PUBLICZNA PORADNIA 
PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA

•ZNAJDUJE SIĘ W NIM :

Dzieci słabo widzące posiadają bardzo 

zróżnicowane możliwości widzenia, 
które uzależnione są od :

1. stanu narządu wzroku i stopnia widzenia

2. czynników zewnętrznych 

3. predyspozycji psychofizycznych (stan zdrowia, 

inteligencja, motywacja, samopoczucie itp.)

PODSTAWA  PROGRAMOWA: 

Dzieci  i  uczniowie  z  wadą 

wzroku  mogą  zrealizować  standardy  podstawy  programowej 
wychowania  przedszkolnego,  podstawy  programowej  kształcenia 
ogólnego  dla  uczniów  szkół  podstawowych,  gimnazjów  i  szkół 
ponadgimnazjalnych, 

ale 

proces 

kształcenia 

wymaga 

odpowiedniego  dostosowania  warunków  kształcenia  do  ich 
możliwości percepcyjnych i tempa uczenia się

UWARUNKOWANIA  WYNIKAJĄCE  Z  DIAGNOZY 
UCZNIA: 

Wielospecjalistyczna  diagnoza  ucznia  z  dysfunkcją 

wzroku  jest  sprawą  zasadniczą,  ponieważ  jest  niezbędna  do 
konstruowania 

indywidualnego 

programu 

edukacyjno-

terapeutycznego. Pozwala na poznanie ucznia, umożliwia określenie 
stanu  jego  aktualnego  funkcjonowania  w  różnych  obszarach,  a 
przede  wszystkim  określa  stopień  wykorzystania  wzroku.  Dadaje 
możliwość  zaobserwowania  ewentualnych  trudności  i  opóźnień 
rozwojowych,
umożliwia  znalezienie  i  określenie  mocnych  stron  ucznia.  Pozwala 
stwierdzić  na  ile  uszkodzenie  wzroku  wpływa  na  jego 
funkcjonowanie. Pomaga ustalić, czy uczeń wymaga usprawnienia w 
zakresie  orientacji  przestrzennej  i  poruszania  się,  określa  w  jaki 
sposób  efektywnie  wykorzystać  posiadane  możliwości  wzrokowe,  a 
to  wiąże  się  z  dobraniem  odpowiednich  pomocy  optycznych  i 
nieoptycznych, z których dziecko powinno korzystać w czasie pracy.

ZASADY PRACY :

Proces edukacyjny uczniów z uszkodzonym 

wzrokiem musi uwzględniać następujące zasady:

1) zasada indywidualizacji,
2) zasada konkretności i poglądowości nauczania,
3)  zasada  priorytetu  rewalidacji  w  organizacji  procesu   
        

edukacyjnego,

4)  zasada  przystosowania  wymagań  do  indywidualnych 
możliwości uczniów

OCENIANIE: 

Zasady  oceniania,  klasyfikowania  i  promowania 

uczniów reguluje rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. w 
sprawie  warunków  i  sposobu  oceniania,  klasyfikowania  i 
promowania 

uczniów 

i 

słuchaczy 

oraz 

przeprowadzania 

sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (DzU z 2007 r., 
Nr 83, poz. 562 z późn. zm.)które nakłada na nauczycieli obowiązek 
uwzględniania 

podczas 

oceniania 

ucznia 

niewidomego 

i 

słabowidzącego  wpływu  zaburzeń  rozwojowych  na  jego  naukę  i 
zachowanie .

DOSTOSOWANIE OTOCZENIA, RODZAJ POMOCY:

1. zaopatrzenie ich w odpowiednie pomoce optyczne i nieoptyczne 

poprawiające zdolność ich widzenia

2. wyposażenie klasy w nowoczesny sprzęt elektroniczny 

ułatwiający pracę uczniowi niewidomemu lub słabo widzącemu

3. zastosowanie właściwego oświetlenia ogólnego
4. zapewnienie kontrastów barwnych na stanowisku pracy ucznia 

dla umożliwienia lepszej orientacji

5. wprowadzenie oznaczeń na ciągach komunikacyjnych
6. zachowanie stałego porządku w otoczeniu ucznia

1. Narzędzia badające motywację do nauki, czy zaburzenia 

zachowania( arkusze diagnostyczno obserwacyjne E. 
Kazimierska)

2. Usprawnianie manualne- sprawne ręce dziecka niewidomego 

nie tylko pomagają w czynnościach codziennych ale także są 
narzędziem poznawczym

3. Formułowanie indywidualnego programu edukacyjno- 

terapeutycznego dla ucznia z wadami wzroku (nauczyciel 
odpowiednio dobiera podręczniki które mają odpowiedniki w 
Brajlu lub druku powiększonym ,podręczniki na papierze 
matowym, max. 4 ilustracje na str., kontrastowe kolory)

4. W programie edukacyjnym znaleźć się powinny informacje 

dotyczące zakresu niezbędnych adaptacji treści form i 
środków oraz zajęcia dodatkowe n. orientacji przestrzennej

5. Należy dokonywać odpowiednich adaptacji informacji 

zawartych w przekazie pisanym z wykorzystaniem 
alternatywnych materiałów czytelniczych i specjalistycznych 
pomocy informatycznych

6. Nauczyciel powinien dostosować metodę i formę pracy do 

wymagań rozwojowych dziecka i tak zorganizować 
otoczenie aby dało ono dziecku możliwość doświadczania 
przestrzeni ruchowej, dotykowej , czy manipulacyjnej

7.  stanowiska komputerowe muszą być wyposażone w 

specjalny program powiększające znaki na ekranie i 
syntezator mowy

8. W  edukacji  osób  słabo  widzących  lub  niewidomych  ważna 

jest,  zaplanowanie  intensywnych  działań  w  zakresie 
poznawania  (orientacja  kierunkowa,  schemat  ciała  i 
orientacja w przestrzenie)  

•Zasada zapewniania bezpieczeństwa, akceptacji i 
podmiotowości ucznia

•zasada stopniowania trudności od najprostszych rzeczy po 
najtrudniejsze 

•zasada korekcji i kompensacji (zastępowanie wzroku innymi 
zmysłami)

•zasada kształtowania pozytywnej motywacji
•zasada optymizmu pedagogicznego (dostrzeganie 
najdrobniejszych sukcesów ucznia)

Celem pracy edukacyjnej i rewalidacyjnej jest wychowanie 
ucznia zdolnego do kierowania własnym życiem, 
posiadającego uniwersalny system wartości i biorącego 
aktywny udział w życiu społecznym

•Maksymalną aktywność i usamodzielnienie
•Rozbudzanie potrzeb wraz z realną ich realizacją
•Systematyczną korektę wad i zaburzeń funkcji organizmu
•Usprawniania zachowanych funkcji organizmu i 
możliwości psychofizycznych

•Oświetlenie zgodne z zalecanym( pełne jasne światło lub 
półcień)

•Odpowiednie usytuowanie ucznia w klasie( pierwsze 
ławki)

•Organizowanie zajęć topograficznych (poznanie przez 
dziecko budynku, jego struktury)

•Zabezpieczenie niebezpiecznych krawędzi; schodów, 
rogów, które stanowią zagrożenie dla dzieci niewidomych 

•POMOCE OPTYCZNE- lupy, folie optyczne, lunetki, 
monookulary, filtry koloru itp.

•POMOCE WSPOMAGAJĄCE PRZEMIESZCZANE SIĘ- białe 
laski, sygnalizatory i informatory dźwiękowe

•POMOCE DO PISANIA I RYSOWANIA- rysiki brajlowskie i 
drukarki