background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia 
rozpoczynające się 
zwykle w 
dzieciństwie i wieku 
młodzieńczym

Zaburzenia psychiczne dzieci 
i młodzieży

background image

copyright wladyslaw losiak

Kontekst występowania

Proces rozwoju

Model „podatność – stres”

Znaczne różnice płciowe

Trudności diagnostyczne

zmiany tempa rozwoju

zmienność zachowań

ograniczone wypowiedzi

zmienność sytuacyjna

background image

copyright wladyslaw losiak

Podstawowe grupy 
zaburzeń dziecięcych

Zaburzenia emocjonalne

Zaburzenia ogólnorozwojowe

Zaburzenia odżywiania i nawyków

Destrukcyjne zaburzenia 
zachowania

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia emocjonalne

Reaktywne zaburzenie przywiązania

Lęk separacyjny

Fobie

Depresja dziecięca

background image

copyright wladyslaw losiak

Reaktywne zaburzenie 
przywiązania

Przed 5 rż

Brak okazywania typowego dla wieku 
przywiązania społecznego w formie

braku inicjowania i reagowania na sytuacje 
interpersonalne (np. przytulanie)

braku różnicowania osób obcych i swoich w 
zakresie nawiązywania kontaktu fizycznego

Znaczenie wczesnych doświadczeń

Zwiększone ryzyko występowania u dzieci 
adoptowanych z domów dziecka

background image

copyright wladyslaw losiak

Lęk separacyjny

4% dzieci, częściej u dziewczynek

Nadmierna potrzeba kontaktu z opiekunami

Panika w sytuacji nawet krótkiego 

oddzielenia

Koszmary nocne na temat separacji

Lęk, że rodzicom stanie się coś złego

Somatyczne symptomy lęku w momencie 

rozłąki

Znaczenie traumatycznych przeżyć, 

szczególnie o charakterze utraty

Lękowi rodzice

background image

copyright wladyslaw losiak

Fobie

2-8 % dzieci, częściej u dziewcząt

Najczęstsza forma – fobia szkolna – 
odmowa chodzenia do szkoły

Nieproporcjonalność reakcji strachu

Typowe czynniki wywołujące strach 
u dzieci

background image

copyright wladyslaw losiak

Depresja dziecięca

Łagodniejsza forma depresji

Czynniki ryzyka:

depresja w rodzinie

stresujące wydarzenia życiowe

niskie poczucie własnej wartości

pesymistyczne nastawienie do życia

zaburzenia w funkcjonowaniu rodziny

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia 
ogólnorozwojowe

Autyzm

Inne, podobne do autyzmu zespoły

Upośledzenie umysłowe

Zaburzenia uczenia się

background image

copyright wladyslaw losiak

Autyzm

Częstsze u chłopców

Nieprawidłowe reagowanie na inne osoby

Upośledzenie mowy

Powściągliwość w kontaktach społecznych

Niechęć do zmian

Stereotypie ruchowe

Opóźniony rozwój umysłowy (w 

większości przypadków)

Zdolności wysepkowe

Przyczyny biologiczne 

background image

copyright wladyslaw losiak

Zespoły podobne do 
autyzmu

Rzadziej występujące

Być może stanowią odmiany 
autyzmu

Dziecięce zaburzenie 
dezintegracyjne

Zespół Aspergera

Zespół Retta

background image

copyright wladyslaw losiak

Upośledzenie umysłowe

Funkcjonowanie intelektualne 
poniżej normy (IQ < 70)

Niedobory lub upośledzenie 
funkcjonowania w co najmniej 2 
obszarach życiowych:

komunikacja, samodzielność, życie 
domowe, umiejętności 
interpersonalne, praca, edukacja, 
wypoczynek

background image

copyright wladyslaw losiak

Poziomy upośledzenia

Lekkie (IQ 50-55 do 70) 85% przypadków, 

jest możliwe samodzielne funkcjonowanie 

w ograniczonym zakresie

Umiarkowane (IQ 35-40 do 50-55) 10% 

przypadków, elementarne zdolności 

komunikacyjne, słaba koordynacja ruchowa

Ciężkie (IQ 20-25 do 35-40) słaby rozwój 

ruchowy, mowa ograniczona lub 

niewykształcona

Głębokie (IQ < 20) często  deformacja 

fizyczna, opóźnienie wzrostu, stała opieka

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia uczenia się

Opóźnienie w zakresie specyficznych 
zdolności poznawczych

Brak problemów społecznych

Normalny poziom funkcjonowania

Zaburzenia czytania, pisania, 
umiejętności matematycznych

Najczęstsze – dysleksja - 2% dzieci w 
wieku szkolnym

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia odżywiania i 
nawyków

Anoreksja

Bulimia

Zaburzenia wydalania

Jąkanie

Tiki

Zespół Tourette’a

background image

copyright wladyslaw losiak

anoreksja

95% przypadków u dziewcząt

Lęk przed przybraniem na wadze 

pomimo szczupłości

Zaburzony wizerunek własnego ciała

Wtórne zmiany somatyczne

Typ powstrzymujący się i 

przeczyszczający

Profil psychologiczny – potrzeba 

osiągnięć, perfekcjonizm

background image

copyright wladyslaw losiak

Bulimia

Negatywna ocena własnego wyglądu 
fizycznego

Napadowe obżarstwo i przeczyszczanie 
się (najczęściej prowokowanie wymiotów)

Zazwyczaj brak utraty wagi

Wtórne zmiany somatyczne

Cykliczność 

Cykl stres – obżarstwo – poczucie winy – 
przeczyszczanie

background image

copyright wladyslaw losiak

Cechy wspólne zaburzeń 
odżywiania

Czynniki kulturowe – tyrania 
szczupłości

Zaburzony obraz własnego ciała

Zniekształcenia w percepcji części 
ciała

background image

copyright wladyslaw losiak

Pozostałe zaburzenia 
nawyków

Zaburzenia wydalania

uwarunkowania organiczne lub 

psychologiczne

negatywne konsekwencje społeczne

Jąkanie

częściej u chłopców

negatywne konsekwencje społeczne, 

wtórne problemy – lęk, depresja

Tiki i zespół Tourette’a

background image

copyright wladyslaw losiak

Destrukcyjne zaburzenia 
zachowania

Zaburzenia zachowania

Zaburzenie opozycyjno – 
buntownicze

ADHD

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia zachowania

Ang. „conduct disorders”

Częściej u chłopców

Trwałe, powtarzające się zachowania 
antyspołeczne, łamanie norm, 
kłamstwo, oszustwa, bójki, agresja 
(także wobec zwierząt), wandalizm, 
ucieczki z domu, napady, gwałty

Przyczyny społeczne i biologiczne

background image

copyright wladyslaw losiak

Podtypy zaburzeń 
zachowania

Trwałe, mające początki w 
dzieciństwie

Bez zachowań o charakterze 
przestępczym

Ujawniające się w okresie 
dorastania

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenie opozycyjno - 
buntownicze

Utrzymujące się przez co najmniej 6 
miesięcy: negatywizm, wrogość, 
bunt, prowokowanie, kłótnie, gniew, 
uraza, złośliwość, odmowa 
wykonywania poleceń

Nie ma naruszenia prawa i 
konwencji społecznych

Może rozwinąć się w zaburzenie 
zachowania

background image

copyright wladyslaw losiak

Zespół deficytu uwagi z 
nadruchliwością ADHD

Deficyt uwagi

Nadruchliwość

Najczęściej występujące razem, ale może 
być forma z dominacją jednego czynnika

U wielu dzieci ustępuje z wiekiem

Przyczyny – nieprawidłowości 
funkcjonowania mózgu wywołane 
czynnikami środowiskowymi i 
genetycznymi


Document Outline