background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia 
procesów 
i funkcji 
psychicznych

Symptomatologia

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia spostrzegania 
(1/2)

złudzenia

omamy (halucynacje)

wzrokowe

słuchowe

smakowe, węchowe

dotykowe

czucia ustrojowego

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia spostrzegania 
(1/2)

zniekształcenia spostrzegania

deficyty zmysłowe

omamy rzekome 
(pseudohalucynacje)

parahalucynacje

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia myślenia (1/2)

Zaburzenia treści myślenia:

urojenia

idee nadwartościowe

natręctwa myślowe

automatyzmy psychiczne

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia myślenia (2/2)

Zaburzenia toku myślenia:

przyspieszenie toku myślenia

zwolnienie toku myślenia

zahamowanie toku myślenia

zatamowanie toku myślenia

rozkojarzenie

splątanie

lepkość myślenia

myślenie autystyczne

myślenie magiczne

myślenie paralogiczne

myślenie nieskładne

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia pamięci 
(ilościowe)

hipermnezja

hipomnezja

amnezja

ekmnezja

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia pamięci 
(jakościowe)

iluzje pamięci

kryptomnezja

złudzenia utożsamiające

konfabulacje

omamy pamięciowe

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia uwagi

nieuwaga (dekoncentracja)

wahania uwagi (koncentracji)

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia emocji (1/2)

obniżenie nastroju:

nastrój depresyjny

nastrój dysforyczny

nastrój dystymiczny

podwyższenie nastroju:

nastrój maniakalny

nastrój euforyczny

nastrój moriatyczny

nastrój ekstatyczny

lęk

złość

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia emocji (2/2)

zobojętnienie uczuciowe

spłycenie uczuciowe

zubożenie uczuciowe

zaleganie uczuć

lepkość uczuciowa

chwiejność uczuciowa

nie trzymanie emocji

paratymia

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia aktywności 
(1/4)

zwiększenie napędu

zmniejszenie napędu

zaburzenia ruchowe:

zahamowanie ruchowe

pobudzenie ruchowe

natrętne czynności

stereotypie ruchowe

parakinezy

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia aktywności 
(2/4)

zaburzenia impulsywności

impulsywność wzmożona

impulsywność ograniczona

impulsywność emocjonalna

impulsywność popędowa

działania nawykowe

natrętne impulsy

fobie

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia aktywności 
(3/4)

zaburzenia intencjonalności:

zmniejszenie intencjonalności

natręctwa

stereotypie

perseweracje

iteracje

grymasowanie

manieryzmy

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia aktywności 
(4/4)

zaburzenia intencjonalności (c.d.)

trudny kontakt

niedostosowanie

ambiwalencja

wycofanie się

autyzm

zaburzone postawy społeczne

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia świadomości 
(przytomności)

ilościowe:

senność

stan przed śpiączkowy

śpiączka

jakościowe:

przymglenie

zmącenie

zwężenie

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia świadomości 
(poczucia, uświadamiania 
sobie)

zaburzenia poczucia otoczenia:

derealizacja

zaburzenie poczucia czasu

zaburzenie poczucia przestrzeni

zaburzenia poczucia siebie:

depersonalizacja

zaburzenia jaźni

zaburzenie poczucia schematu ciała

zaburzenie poczucia zdrowia

background image

copyright wladyslaw losiak

Zaburzenia orientacji

deficyt orientacji

inne zaburzenia orientacji:

wahania orientacji

tendencyjność orientacji

zaniedbywanie orientacji

background image

copyright wladyslaw losiak

Systemy 
klasyfikacji 
zaburzeń

DSM IV
ICD 10

background image

copyright wladyslaw losiak

Strategie klasyfikacji

kategorialna

wielowymiarowa

Prototypowa

background image

copyright wladyslaw losiak

Identyfikacja zaburzeń jako 
zespołów objawów (1/3)

Symptomy

s2

s3

s4

s5

s6

s7

s8

s1

background image

copyright wladyslaw losiak

Identyfikacja zaburzeń jako 
zespołów objawów (2/3)

Współwystępowanie symptomów      
     u pacjentów

s2

s3

s4

s5

s6

s7

s8

s1

Pacjenci A,C,F,G,M,O…

Pacjenci B,D,E,H,I,K,L…

p

background image

copyright wladyslaw losiak

Identyfikacja zaburzeń jako 
zespołów objawów (3/3)

Współwystępowanie symptomów      
     u pacjentów

s2

s3

s4

s5

s6

s7

s8

s1

Zaburzenie I

Zaburzenie II

p

background image

copyright wladyslaw losiak

System amerykański - DSM
(

Diagnostic and Statistical Manual for 

Mental Disorders)

„ateoretyczny”

operacjonalizacja kryteriów

diagnostyka wieloosiowa

ograniczenie hierarchiczności klas

pomocnicze narzędzia 
diagnostyczne – skale szacunkowe

background image

copyright wladyslaw losiak

Pięć osi diagnostycznych 
DSM IV

I syndromy kliniczne

II zaburzenia osobowości

III niedomagania rozpoznawane w 
medycynie ogólnej

IV problemy psychospołeczne i 
środowiskowe

V ogólna ocena funkcjonowania

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania (wybrane 
itemy)

100-91

Badany funkcjonuje doskonale w 
wielu dziedzinach aktywności 
życiowej, potrafi się uporać z 
każdym problemem, ludzie cenią 
jego towarzystwo ze względu na 
posiadane przez niego zalety. Brak 
symptomów

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania (wybrane 
itemy)

90-81

Badany nie wykazuje żadnych symptomów 
lub przejawia je w minimalnym stopniu (np. 
odczuwa niewielki lęk przed egzaminem), 
funkcjonuje dobrze pod każdym względem, 
ma liczne zainteresowania i jest aktywny w 
wielu dziedzinach, udziela się towarzysko, 
jest ogólnie zadowolony z życia, jego 
problemy ograniczają się do trosk dnia 
codziennego (np. sporadycznych kłótni z 
członkami rodziny)

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania (wybrane 
itemy)

80-71

Jeśli badany wykazuje symptomy, to są 
one krótkotrwałymi i naturalnymi 
reakcjami na stresory psychospołeczne 
(np. po kłótni rodzinnej ma problemy z 
koncentracją); obserwuje się najwyżej 
lekkie upośledzenie funkcjonowania w 
kontaktach społecznych, w rodzinie lub 
szkole (np. przejściowe kłopoty z 
nauką)

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania (wybrane 
itemy)

70-61

Badany wykazuje łagodne symptomy 

(np. nastrój depresyjny lub nieznaczne 

zaburzenia snu) LUB ma pewne 

problemy z funkcjonowaniem w 

kontaktach społecznych, w rodzinie lub 

szkole (np. od czasu do czasu wagaruje 

lub kradnie coś z domu), ale na ogół 

funkcjonuje zupełnie dobrze i 

utrzymuje bliskie relacje z niektórymi 

osobami

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania (wybrane 
itemy)

60-51

Badany wykazuje umiarkowane symptomy 
( w wypowiedziach nie ujawnia emocji, 
nieustannie zbacza z tematu, wtrącając 
mnóstwo nieistotnych szczegółów, miewa 
sporadyczne napady paniki) LUB ma 
umiarkowane trudności w kontaktach 
społecznych, w rodzinie lub szkole (np. ma 
niewielu przyjaciół, popada w konflikty z 
rówieśnikami lub kolegami z pracy)

background image

copyright wladyslaw losiak

Skala ogólnej oceny 
funkcjonowania 

50-41 poważne symptomy…

40-31 upośledzenie zdolności oceny 
rzeczywistości

21-30 halucynacje, urojenia, niezdolność 
do funkcjonowania we wszystkich 
dziedzinach

11-20 ryzyko skrzywdzenia siebie lub 
innych, rażące zaniedbanie higieny, 
drastyczne upośledzenie komunikowania

10-1 większe ryzyko jw., 

background image

copyright wladyslaw losiak

System europejski ICD 10

oparty na klasyfikacji międzynarodowej 
WHO

opisowy i „ateoretyczny”

operacjonalizacja kryteriów (tylko w wersji 
badawczej, nie w wersji klinicznej)

ograniczenie hierarchiczności klas 
diagnostycznych

kodowanie alfa numeryczne

pomocnicze narzędzia diagnostyczne – 
wywiady standaryzowane


Document Outline