Organizacja procesu dydaktycznego

Organizacja procesu

dydaktycznego



W procesie kształcenia występuje zarówno

uczenie się, jak i nauczanie. Czynność uczenia się

wykonywana jest w sposób świadomy lub

przypadkowy przez samych wychowanków, zaś

czynności nauczania przez kogoś organizującego

sytuację zmierzające do przyswojenia wiedzy

dotyczących najważniejszych dziedzin przyrody,

życia społecznego, techniki, kultury, a także do

rozwinięcia u nich zainteresowań, zdolności

poznawczych: spostrzegania, wyobraźni, uwagi,

pamięci, myślenia i mowy, wpojenia zasad

wartościowego postępowania.



Tak szeroko rozumiane zadania kształcenia

nie tylko wzbogacają umysł wychowanka i

zapewniają jego rozwój, lecz uczą rozumieć

stosunki społeczne oraz postępować w

sposób właściwy, wpływają więc na niego w

sposób wszechstronny.

Końcowym rezultatem takiego

oddziaływania dydaktyczno-

wychowawczym jest wykształcenie ogólne .



Następnym z kolei zadaniem kształcenia ogólnego

jest kształtowanie przekonań, poglądów,

przyzwyczajeń.



Ta wielostronna analiza zadań kształcenia ogólnego

pomaga spojrzeć na problem kształtowania pojęć w

aspekcie nieco szerszym niż rozwoju umysłowego. W

toku przyswojenia różnych pojęć dziecko wykrywa

zależności i stosunki między nimi, zaczyna rozumieć

stosunki społeczne poprzez konkretne sytuacje i

zdarzenia, co wymaga już rozumienia pojęć nie

mających konkretnego odpowiednika, takich jak;

mienie społeczne, szacunek dla ludzi, rzeczy

wspólne, uczynny, koleżeński, sprawiedliwy i tym

podobne.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE



to przedmioty które dostarczają

uczniom określonych bodźców,

ułatwiają im bezpośrednie i

pośrednie poznanie rzeczywistości.

Rodzaje środków

dydaktycznych

Środki proste



środki słowne (podręczniki, teksty

drukowane)



proste środki wzrokowe (modele,

autentyczne wzory przedmiotów,

reprodukcje obrazów, mapy)

Środki złożone

wykorzystujące rozwój

techniki, nowinek, urządzeń i sprzętu

przekazującego informacje



Mechaniczne środki wzrokowe (aparaty

fotograficzne, mikroskopy)



Środki słuchowe (radia)



Środki wynikające z połączenia wzroku ze

słuchem (są to urządzenia takie jak

telewizor, video lub dobrze wyposażony

komputer)

3) Środki automatyzujące uczenie się



laboratoria z wyszczególnionych

dziedzin nauki



maszyny dydaktyczne



komputery

Funkcje środków

dydaktycznych



poznawanie rzeczywistości



kształtowanie pojęć



emocjonalne nastawienie do świata

realnego



rozwijanie działalności

przekształcającej rzeczywistość

KONTROLA I OCENA

WYNIKÓW W PROCESIE

KSZTAŁCENIA



Kontrola wiedzy uczniów pełni dla

nauczycieli rolę wartościowania jego

sprawności

kreowaniu procesu

uczenia się uczniów. Oceniając

ucznia, nauczyciel kształtuje jego

przekonania o możliwościach i

postępach.

Metody kontroli

1) ustne sprawdzanie wiadomości ucznia,

2) prace pisemne,

3) posługiwanie się książką (głównie w

przedmiotach humanistycznych),

4) wykonywanie prac praktycznych

(przede wszystkim

przedmiotach

ścisłych, „artystycznych” i

zawodowych),

5) testy pedagogiczne

Metody oceniania:

1) metody konwencjonalne:



ustne sprawdzanie wiadomości,



prace pisemne,



prace praktyczne,



posługiwanie się książką,



obserwacja,

2) metody tekstowe:



testy luk, które wymagają od ucznia uzupełnienia

zadaniu

brakujących słów, co stwarza konieczność przypomnienia sobie

właściwej odpowiedzi,



testy wyboru, które dają możliwość opowiedzenia się za jednym

(lub kilkoma) z wymienionych wariantów odpowiedzi,



testy stanowiące kombinację testów luk i wyboru.

3) metody maszynowe, wykorzystujące maszyny egzaminacyjne.

Przegląd zasad nauczania i ich

krótka charakterystyka.



Wyróżniamy następujące zasady:

- Zasada systematyczności

- Zasady wiązania teorii z praktyką

- Zasady poglądowości

- Zasady świadomości

- Zasady stopniowania trudności.

- Zasady trwałości wyników nauczania

- Zasada operatywności uczniów.



1. Zasada systematyczności

Ważnym warunkiem powodzenia uczniów

w pracy szkolnej jest systematyczność w

nauczaniu, który odnosi się do programów

nauczania w pracy nauczyciela i uczniów.



2. Zasada wiązania teorii z praktyką

Opiera się na przekonaniu, że uczeń

znacznie lepsze wyniki nauczania i

przygotowanie do życia otrzymuje

wówczas, gdy rozumie znaczenie życiowe

wiadomości zdobywanych w szkole i gdy

sam stosuje te wiadomości w praktyce.

3. Zasada poglądowości



To jedna z najważniejszych zasad

dydaktycznych. Jest tą zasadą

nauczania całej nauki szkolnej, która

opiera się na poznaniu konkretnych

rzeczy, zjawisk, procesów i

stosunków. Zasada poglądowości

została sformułowana i wprowadzona

do praktyki przez wielkiego

pedagoga czeskiego

J.A. Komeńskiego

4. Zasada świadomości i

aktywności uczniów w

nauczaniu



Podstawowym czynnikiem zasady

świadomego udziału uczniów jest:

1. świadomy stosunek uczniów do

celów uczenia się w szkole;

2. świadomy i aktywny udział w

samym przyswajaniu wiadomości,

umiejętności i nawyków;

3. świadomy i aktywny udział uczniów

w kontroli osiąganych wyników.

5.Zasada stopniowania

trudności



Zasada ta wymaga od nauczyciela uwzględniania

właściwości rozwojowych uczniów. Materiał

nauczania musi być dostosowany do ich rozwoju

pod wzglądem zakresu i pod wzglądem jakości

(dobrany na każdą lekcję i do każdego zadania

domowego).



Zasada stopniowania trudności w nauczaniu

(zasada przystępności) polega na przechodzeniu:

a) od tego co bliskie do tego co dalsze;

b) od łatwiejszego do trudniejszego:

c) od znanego do nieznanego.

6. Zasada trwałości

wyników nauczania



Zasada ta wymaga od nauczyciela stosowania

takich metod i środków, dzięki którym

wiadomości

i umiejętności uczniów będą się stawać coraz to

bardziej trwałe, dokładne, głębokie,

usystematyzowane i użyteczne.



Ponieważ przy pierwszym poznaniu przez

uczniów wiadomości ich są jeszcze nietrwałe,

dlatego muszą one być tak powtarzane, aby

urozmaicić proces utrwalania zarówno przez

zmianę kolejności, jak przez wprowadzenie

nowych środków wzmacniających te

wiadomości.

7. Zasada operatywności

wiedzy.



Uczniowie powinni wykorzystywać zdobytą wiedzę w

sposób planowy i świadomy, wymagający od nich

pełnej samodzielności myślenia i działania. Muszą oni

wykazywać własną inicjatywę

i pomysłowość, muszą posługiwać się posiadanymi

wiadomościami w różnych sytuacjach. Wtedy też,

poszukując np. pomysłu rozwiązania jakiegoś

problemu zdobywają nowe wiadomości i umiejętności,

dzięki którym uczą się „dla życia”. W wyniku takiego

uczenia się uczniowie zdobywają wiedzę –

w przeciwieństwie do wiedzy „biernej” oraz

przyswajanej w toku „uczenia się z książek” – nazywa

się wiedzą operatywną.

Document Outline