Jedynym z modeli analizujących rozwój 
organizacji 
jest model Adizesa 

Zachowania organizacji  w poszczególnych fazach 
cyklu życia zostały podzielone na cztery podstawowe 
grupy, obejmujące (ang. PAEI: P - producting results, 
A – administering, 
E – entrepreneuring, I – integrating)



P – produkcję rozumianą jako dostarczenie na rynek konkretnych 
wyrobów lub usług,



A – administrację – tworzenie formalnego porządku w zakresie 
struktur i procesów



E – przedsiębiorczość – kreowanie zmian i wprowadzanie 
innowacji,



I – integracja – współdziałanie uczestników organizacji.

Rozwój organizacji wg Adizesa

paEi             Okres 
koncepcyjny

pAEi   Czas dojrzewania

PAEi    Rozkwit

Paei 

  

Dzieciństwo

Umocnienie

    

pAeI

Wczesna Biurokracja  

- A - i

PAeI

Dojrzałość

Biurokracja 

   - A 

- -

Śmierć

     - - - - 

PaEi       Gwałtowny 
wzrost

Model Quinna i Camerona

Cztery modele efektywnościowe organizacji różniące się 

orientacją i szczegółowymi kryteriami efektywności:



(i) model systemów otwartych, charakteryzujący się podkreśleniem . 
znaczenia elastyczności i czynników zewnętrznych do których między, 
innymi można zaliczyć pozyskiwanie zewnętrznych zasobów,



(ii) model stosunków. międzyludzkich ,charakteryzujący się zwróceniem 
uwagi na elastyczność zachowania się organizacji przy jednoczesnej 
koncentracji na jej zasobach wewnętrznych, w szczególności ludziach w 
organizacji,



(iii) model procesów wewnętrznych, charakteryzujący się wewnętrznym 
nasileniem kontroli, osiąganym poprzez zarządzanie informacją, 
komunikację oraz usprawnieniem struktury organizacyjnej,



(iv) model racjonalizacji celów, charakteryzujący się silną kontrolą 
połączoną z orientacją na otoczenie, czego przykładem może być 
skuteczność i efektywność prowadząca do realizacji planów i osiągania 
celów.

FAZA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ELASTYCZNOŚĆ

KONTROLA

ORIENTACJA 
WEWNĘTRZN
A

ORIENTACJA 
ZEWNĘTRZN
A

Model stosunków 
międzyludzkich

Model systemów 
otwartych

Model procesów 
wewnętrznych

Model racjonalnych 
celów

FAZA ZESPOŁOWOŚCI

ELASTYCZNOŚĆ

KONTROLA

ORIENTACJA 
WEWNĘTRZN
A

ORIENTACJA 
ZEWNĘTRZN
A

Model stosunków 
międzyludzkich

Model systemów 
otwartych

Model procesów 
wewnętrznych

Model racjonalnych 
celów

FAZA FORMALIZACJI I 
KONTROLI

ELASTYCZNOŚĆ

KONTROLA

ORIENTACJA 
WEWNĘTRZN
A

ORIENTACJA 
ZEWNĘTRZN
A

Model stosunków 
międzyludzkich

Model systemów 
otwartych

Model procesów 
wewnętrznych

Model racjonalnych 
celów

FAZA DOSTOSOWANIA

ELASTYCZNOŚĆ

KONTROLA

ORIENTACJA 
WEWNĘTRZN
A

ORIENTACJA 
ZEWNĘTRZN
A

Model stosunków 
międzyludzkich

Model systemów 
otwartych

Model procesów 
wewnętrznych

Model racjonalnych 
celów