PODSTAWY POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ 9 

(2009/2010)

Lucyna Golińska

Instytut Psychologii 

Uniwersytet Łódzki

Treści

• Nabór do grupy

– Kryteria doboru pacjenta w zależności od rodzaju grupy

• Zjawiska występujące w psychoterapii grupowej

– Opór w grupie
– Przeniesienie i przeciwprzeniesienie 

• Wgląd jako ważny mechanizm zmiany 
• Czynniki pomocne w pożądanej zmianie w ocenie pacjentów 

 

Nabór do grupy

 

• Cele grupy oraz orientacja teoretyczna 

• Np. zapobieganie nawrotom choroby i grupa z pacjentów 

szpitalnych  więc grupa homogeniczna, zamknięta, 

• Orientacja behawioralno- poznawcza zatem – rozwinięcie 

umiejętności rozpoznawania niepokoju, techniki autoinstrukcji 

• Skład grupy- heterogeniczność zwiększa możliwości zachowań 

interpersonalnych , długo lub krótkoterminowe, liczba 

uczestników ( zależna od podejścia terapeuty

• Rodzaje grupy 

– Długoterminowa nieograniczona w czasie  Podtrzymująca terapia 

grupowa. Rola terapeuty wspieranie ukierunkowywanie 

– Krótkoterminowa , ograniczona w czasie , interpretująca 

psychoterapia grupowa ( 12 sesji, raz w tyg /1,5 godz. 

– Rola terapeuty aktywna interpretowanie i objaśnianie   

Kryteria doboru pacjentów

 

• 1. Kryteria doboru pacjentów do krótkoterminowej 

interpretującej terapii grupowej ( Poe) 

–  zdolność do nazwania i przedstawienia głównego 

objawu

– Zaawansowany stopień rozwoju konstrukcji 

psychicznej – zdolność do autorefleksji

– Silna potrzeba rozwoju i pracy nad sobą 
– Chęć dołączenia do grupy
–  realistyczne oczekiwania wobec grupy
– Podstawowa zdolność do nawiązywania kontaktu i 

poddawania się wpływowi innych 

Kryteria doboru

• Badania przeprowadzone przze Pipera, McCallum ) 94 pacjentów 68 kobiet, 

26 mężczyzn, śr wiek 36 , krótkoterminowa patologiczny żal z powodu 

utraty bliskiej osoby. Depresja, zaburzenia przystosowania, dystymia 

zaburzenia lekowe 

Wg Sifenosa kryteria doboru do grupy krotkoterminowej. 
• Wyraźnie określony problem główny
• Istnienie w przeszłości znaczących relacji dawania-brania
• Elastyczne interakcje w relacji z os prowadząca wywiad
• Ponadprzeciętna inteligencja i zdolność do wglądu

Kontrakt i „odczarowanie „ negatywnych stereotypów, które mogą 

wpływać na funkcjonowanie pacjenta

Opór w grupie 

Opór jest normalna reakcja na drodze rozwoju
Jest potrzebny do samoobrony ( granice) i procesu zdrowienia.

Sygnały wskazujące na pojawienie się  oporu 

grupy

• Kliniczna intuicja ( poczucie znudzenia i irytacji T wobec grupy) 

• Uogólnianie się pewnych zachowań ( wszyscy się złoszczą, milczą, 

• Tolerowanie oporu poszczególnych uczestników

• Timing- opór pojawia się w pewnych okresach np. odchodzenia z 

grupy , nowy temat…) 

• Zachowania grupowe takie jak: pasywność, ciągłe konflikty 

indywidualne, spóźnianie się , nawiązywanie bliskich relacji z 

członkami grupy poza grupą

Co należy zrobić 

Zaakceptuj opór       Może być  nieświadomy 
Poproś pacjentów by spojrzeli na siebie z dystansu najpierw co jest 

blokowane w zachowaniu a następnie głębsze uczucia

Reakcje przeniesienia i przeciwprzeniesienia

• Obiektywne przeciwprzeniesienie dotyczy reakcji terapeuty 

na komunikacje pacjenta ( zasadniczo podobna u 

wszystkich terapeutów angażujących się w relacje z 

pacjentem

• Subiektywne przeciwprzeniesienia dotyczy takich reakcji T , 

które wiążą się z jego własnymi idiosynkratycznymi 

wzorcami emocjonalnymi i osobowościowymi  

– mogą być reakcje symetryczne =identyczne z z uczuciami, 

którym pacjenci  zaprzeczają 

– Reakcje komplementarne ( np. na zaprzeczona złość P reakcja 

ze strony T lęk )  

Przeniesienie w grupie

 

• Różnorodne poziomy- członka, terapeuty, grupy jako całość

• Aspekty rodzinne – grupa jako rodzina (pozytywne i 

negatywne) 

• Pacjentka zakochała się w terapeucie grupowym. I omawia tę 

sprawę w grupie. W miarę rozwoju sytuacji uczucie się nasila, 

grupa przyzwala na rozmowę/P bez interwencji 

Co zrobić? 

• pozwolić na rozwój sytuacji by lepiej rozpoznać przeniesienie

• Nie mówić nic by nie wprowadzać pacjentkę w zakłopotanie i 

zawstydzenie

• Zachęcić grupę do skomentowania tej sytuacji

• Zachęcić pacjentkę do wyrażenia uczuć w grupie

• Zaproponować pacjentce terapię indywidualna 

WGLĄD

 

• Wgląd – „wejrzenie do wnętrza”. Wgląd zachodzi wówczas gdy 

ktoś odkrywa coś ważnego na temat swojego zachowania, 

systemu motywacyjnego lub własnej nieświadomości 

• CZTERY POZIOMY WGLĄDU

• Bardziej obiektywny punkt widzenia na swoją interpersonalną 

prezentację 

• Zrozumienie swoich złożonych interakcyjnych wzorców 

zachowania  ( np. zabieganie o podziw, nieustępliwość w 

współzawodniczeniu, uwodzą i porzucają)  

• Wgląd motywacyjny-powody tego co robią innym ludziom i z 

nimi np. zdystansowani zrozumieją, ze czynią to z obawy przed 

pochłonięciem 

• Wgląd genetyczny – badanie wczesnych doświadczeń 

rodzinnych o środowiskowych  

Czynniki pomagające w zmianie 

psychoterapeutycznej- ocena PACJENTÓW

 

• 1. Odkrycie i zaakceptowanie wcześniej nieznanych lub 

nieakceptowanych części mojego JA

• Zdolność mówienia o tym co mnie dręczy zamiast 

„duszenia” tego w sobie

• Szczere wypowiedzi innych członków na temat co o mnie 

myślą 

• Nauczenie się wyrażania uczuć 
• Uświadomienie mi przez grupę jakiego rodzaju wrażenie 

wywieram na innych

• Wyrażenie pozytywnych lub negatywnych uczuć wobec 

innego członka grupy

Czynniki pomagające w zmianie 

psychoterapeutycznej- ocena PACJENTÓW

• Przekonanie, ze muszę wziąć na siebie ostateczna 

odpowiedzialność za własne życie niezależnie od 
porad i wsparcia jakie otrzymuje od innych

• Przekonanie się jak odbierają mnie inni
• Spostrzeżenie, że ujawnianie krępujących spraw 

lub podjęcie innego ryzyka daje innym korzyści 
ułatwiło mi zrobienie tego samego

• Poczucie większej ufności do grup i innych ludzi