PODSTAWY 

POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ 2

 

(2009/2010)

Lucyna Golińska

Instytut Psychologii 

Uniwersytet Łódzki

WYKŁAD 2. Osoba korzystająca z 

profesjonalnej pomocy psychologicznej

 

1. Podstawowe założenia dotyczące człowieka i 

cele psychoterapii w ujęciu 

•

psychoanalitycznym

•

behawioralno-poznawczego

•

psychologii humanistycznej

•

podejścia  systemowego 

•

najważniejsze założenia wspólne-integracja

PSYCHOTERAPIA W PODEJŚCIU 

PSYCHOANALITYCZNYM

• Cel- zmiana właściwości wewnątrzpsychicznych człowieka 

– stąd poprawa samopoczucia ustąpienie objawów, zmiana 

funkcjonowania

• Warunki realizacji- 

• uwolnienie tłumionych uczuć
• Wgląd
• Zmiana interpersonalnych umiejętności utrwalonych w relacjach 

wczesnodziecięcych 

• Nabycie zdolności odróżniania rzeczywistości od fantazji

• Techniki (

swobodne skojarzenia, klaryfikacja i konfrontacje. 

interpretacje, analiza i interpretacja oporu

• PSYCHOTERAPIA – to zmiana osobowości której 

zakres jest wyznaczony interpretacją terapeuty na 

temat uczuć , doświadczeń i zachowań ujawnianych 

przez pacjenta

PSYCHOTERAPIA 

BEHAWIORALNO-POZNAWCZA

• wszelkie zachowania są efektem uczenia się 
CEL –wytworzenie akceptowanych i przystosowawczych reakcji na 

bodźce, które doprowadziły do objawów chorobowych. 

Przewarunkowanie najczęściej dotyczy wyciszenia lęku związanego z 

określonymi zachowaniami 

• Zachowanie uwarunkowane okolicznościami, w których żyje stąd 

uczenie kontrolowania okoliczności tak by usunąć zachowania 

nieprzystosowane 

Techniki – 

• (trening relaksacyjny, systematyczna desensytyzacja, techniki 

ekspozycyjne, trening asertywności,  

• Psychoterapia- zmiana irracjonalnych przekonań 

dotyczących siebie

 lub/i  świata 

• (ludzie powinni spełniać nasze potrzeby, ludzkie szczęście zależy od 

przyczyn zewnętrznych  

Albert Ellis- Rational Emotive Behavior 

Therapy /REBT/

• ABC teorii REBT

• A-   ACTIVATING EVENTS AND EXPERIENCES EVENTS

/ 

Wydarzenia aktywizujące 

• C- CONSEQUENCES/ 

• zdrowe= poczucie żalu, zawodu, frustracji

• lub  niezdrowe takich jak poczucie poważnego zagrożenia, 

depresja, złość, użalanie się nad sobą 

• mogą – sytuacje naprawić lub zaakceptować 

• Lub działać autodestrukcyjnie nic nie robiąc lub pogarszając

• B /BELIEFS/  -To co decyduje o kierunku C 

• D- disputing (dysputa wewnętrzna) 

• Effective new Philosophies, emotions and behaviors

Wymiary zdrowia psychicznego 

A. Ellisa /Rational-emotive therapy/

 

1. postępuje w zgodzie z własnymi potrzebami stawiając je na 

pierwszym miejscu aczkolwiek respektując potrzeby innych

2. stara się o dobre kontakty z innymi,  kontakt z ludźmi sprawia 

mu przyjemność

3. jest autonomiczny- odpowiedzialny za własne życie
4. jest tolerancyjny- daje innym prawo do błędów
5. akceptacja dwuznaczności i niepewności
6. giętkość myślenia /otwartość na zmiany/
7  jest rozumowo obiektywne i racjonalne
8. jest zaangażowany- dąży do lepszego życia, 
9. podejmowanie ryzyko
10. akceptują siebie w pełni i bezwarunkowo
11. ludzie dobrze przystosowani poszukują w życiu przyjemności 

zarówno doraźnej jak i przyszłej 

12. akceptacja faktu, że perfekcjonizm jest wartością niemożliwą 

do osiągnięcia - 

13. przyjmowanie odpowiedzialności za własne trudności

PSYCHOTERAPIA HUMANISTYCZNA

Zachowanie człowieka jest motywowane potrzebą rozwoju i 

zaspokojenia własnych potrzeb. 

Doświadczenia są podstawą do kształtowania własnego Ja, 

świata, rzeczywistości. 

• Ważność potrzeby samoakceptacji – i w celu jej 

zaspokojenia jednostka może kierować się oczekiwaniami 

otoczenia odstępując od korzystania z własnych 

doświadczeń. „samoakceptacja warunkowa” Źródłem 

patologii jest rozbieżność między doświadczeniami 

organizmicznymi wynikającymi z tendencji do samorozwoju 

a doświadczeniami innych przeżywanych jako wlasne Ja. 

Zmiana ma polegać na zwiększeniu świadomości pacjenta i na 

uzyskaniu możliwości kierowania się w wyborze celów i 

sposobów działania własnymi doświadczeniami 

organizmicznymi

PSYCHOTERAPIA HUMANISTYCZNA

Zmiany oczekiwane w procesie psychoterapii (Greenberg)

• Rozpoznanie własnego sposobu funkcjonowania

• Samoakceptacja

• Umocnienie samego siebie

• Zrozumienie i akceptacja innych

• Tworzenie nowych znaczeń

Niezbędnym i WYSTARCZAJACYM warunkiem zmiany jest 

nawiązanie z klientem relacji = odpowiedni stosunek do 

klienta charakteryzujący się 

• Empatią

• Bezwarunkową akceptacją 

• Autentyzmem 

LOGOTERAPIA  FRANKLA

• Twórca koncepcji nerwicy noogennej, której źródłem jest pustka 

egzystencjalna czyli utrata sensu życia

• przejawia się jako rozpacz i utrata nadziei z powodu poczucie 

braku intencjonalności własnych poczynań i wartości życia

• . 

• Pierwotna siła człowieka to dążenie do spełnienia się w 

świecie rozumiane jako transcendencja siebie samego, 

– znajdująca wyraz w próbach stawiania czoła coraz to nowym 

zadaniom i trudnościom, które wynikają zarówno z własnej 

aktywności jak i są zrządzeniem losu  

Transcendencja siebie dokonuje się także przez miłość, 

zdolność obdarowywania nią drugiego człowieka – co nie jest 

możliwe w nerwicy gdy są zahamowane dążenia rozwojowe, 

a poczucie pustki i bezsensu życia

• Interpretacja zdarzeń życiowych jako bezsensownych i 

przypadkowych budzi lęk, niepokój, cierpienia psychiczne i 

fizyczne. 

PSYCHOTERAPIA SYSTEMOWA

POSTĘPOWANIE CZŁOWIEKA MOŻE BYĆ ZROZUMIAŁE 

TYLKO W KONTEKŚCIE WARUNKÓW W JAKICH ŻYJE

 – 

człowiek jest elementem systemu 

Oczekiwane zmiany- 
• zmiana struktury rodziny ( zaburzone triady, delegowanie 

dzieci do zadań niezrealizowanych przez rodziców, niejasne 
granice, utrudnione oddzielanie się) 

• Systemu komunikacji  (podwójny przekaz treść i informacja 

o relacji)

• Zasady regulujące funkcjonowanie rodziny 
Postępowanie terapeutyczne-terapeuta formułuje hipotezy, 

których celem jest zidentyfikowanie czynników 
podtrzymujących patologię rodziny