PODSTAWY 

POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ 5 (2009/2010)

Lucyna Golińska

Instytut Psychologii 

Uniwersytet Łódzki

1

ROZUMIENIE OPORU

• 1. 

Pojęcie oporu i przejawy

• 2. Rozumienie i traktowanie oporu przez różne szkoły 

psychoterapeutyczne

• 3. Rodzaje oporu-wg Munjacka i Oziela
• 4. Opór w ujęciu Enrighta- 5 pułapek w terapii 

2

Rozumienie    oporu

Wszelkie działania podejmowane świadomie lub 

nieświadomie przez P które mają zapobiec 

unieważnić lub w inny sposób nie dopuścić do 

postępu w terapii (Puntil ) 

Formy

•

milczenie /pustka w głowie/

•

niechęć do mówienia uzasadniana tym, ze nie ma do 

powiedzenia nic istotnego

•

silne pobudzenie pozawerbalne bez jego ujawniania

•

mówienie o banalnych zdarzeniach

•

abstrakcyjność wypowiedzi = unikanie emocji

•

spóźniania się 

•

acting out- 

3

Rozumienie   oporu

Psychoanaliza 

–siła która przeciwdziała postępowi w 

psychoterapii. Zapobiega powrotowi do przykrych doznań 

znanych z przeszłości
opór należy zinterpretować i wyeliminować

W gestalcie

 – opór = ekspresja „ja” Ma swoje przejawy 

emocjonalne i somatyczne /ból pleców, impotencja/

• Zdaniem terapeuty jest pomóc zrozumieć sygnały wysyłane 

przez ciało i zamkniecie nie dokończonych spraw z przeszłości

• Zachęca się pacjenta do pełnego jawnego okazywania oporu  

by wypowiadał zdania dobrze oddające jego doświadczenia 

życiowe

Terapia systemowa-

 opór jest sposobem na utrzymanie 

strukturalnej spójności rodziny

Poznawczo –behawioralna-

 nieodłączny element procesu 

zmiany

T. strategiczna-

 opór jest akceptowany i na zasadzie paradoksu 

zalecany  jako metoda leczenia

4

Rodzaje oporu  (typy wyróżnione przez Munjacka i Oziela)

• Typ I- opór wynika z tego, że P nie rozumie czego 

terapeuta chce i

 oczekuje

Typ II- P nie wypełnia zadań bo nie potrafi (np. określenie 

uczuć) 
Typ III- brak motywacji
Typ IV opór wynikający z lęku i poczucia winy- 
Typ V- źródło- wtórne efekty (zyski) zasadniczych 

zaburzeń bo 

Umożliwiają opóźnienie działań
Pozwalają uniknąć odpowiedzialności
Utrzymać status quo  

5

Opór wg Enrighta- możliwe źródła oporu

1. Uznanie własnej chęci uczestniczenia w sytuacji terapii

– Pozorne wybory ( no dobrze zostaje)

– Rezygnacja 

2. Jaki jest rzeczywisty doświadczany przez klienta problem 

lub cel terapii

(w jaki sposób doświadczasz tego jako problemu)

3. Czy stan pożądany jest możliwy do osiągnięcia
4. Czy ten terapeuta jest odpowiedni 

(Czy wydaję ci się osobą, która może ci pomóc)

5. Czy istnieją jakieś konkurencyjne motywy

(czy ten objaw daje ci jakieś korzyści) 

6