background image

 

 

Zmiany martwiczo-
wrzodziejące Kiła jamy ustnej

         

Lues mucosae oris

Marcin Ostrowski
Uniwersytet Medyczny

background image

 

 

Kiła 

pierwotna

drugorzędowa

trzeciorzędowa

Zapalenie jamy ustnej zgorzelinowe
Owrzodzenie odleżynowe
Zapalenie jamy ustnej toksyczne

Stomatitis mercurialis

Stomatitis saturnina

Stomatitis bismuthica

background image

 

 

Kiła jamy ustnej

Powstaje w wyniku wtargnięcia krętków 

bladych. Zakażenie Treponensa pallidum 
wywołuje kiłę wrodzoną lub nabytą I-, 
II-, III-rzędową.

Objawy:

Chorzy skarżą się na bóle przy 
przełykaniu i trudności w mówieniu a 
także na nadmierne wydzielanie śliny.

background image

 

 

Kiła wrodzona

Powstaje w następstwie zakażenia płodu.
Kiła wrodzona wczesna - do 3-go roku życia

Zmiany mogą pojawić się w okolicy szpary ust w 

postaci grudek doprowadzających do zmniejszenia 

otworu ust.
Na błonie śluzowej jamy ustnej obserwuje się plamy 

mleczne, nadżerki, sączące grudki lub kilaki.
Występuje gotyckie podniebienie
Zaburzenia ząbkowania niedorozwój szkliwa zębów, 

zaburzenia zgryzu
Triada Hutchinsona: śródmiąższowe zapalenie 

rogówki, głuchota, zęby Hutchinsona.

background image

 

 

Kiła pierwotna

Objaw pierwotny (3 tygodnie) – owrzodzenie

umiejscowienie na wardze (częściej górnej niż 
dolnej w 78% przypadków), języku (8%), 
dziąsłach (1,5%), podniebienie (0,5%), migdałki, 
gardło
pojedynczy średnicy kilku-kilkunastu mm
owrzodzenia okrągłe lub owalne, na dziąśle w 
kształcie półksiężyca  
owrzodzenie twarde, nacieczone z chrząstkowatą 
podstawą

background image

 

 

Kiła pierwotna

dno równe, płaskie, gładkie, lśniące barwy 

różowej lub czerwonomiedzianej
owrzodzenia nie dają dolegliwości subiektywnych
owrzodzenie na wargach po 2-3 dniach pokrywa 

się czerwonobrunatnym strupem
owrzodzenie ustępuje samoistnie bez 

pozostawienia blizny po 6-8 tygodniach
węzły chłonne powiększone, twarde, sprężyste, 

nie łączą się w pakiety, przesuwalne względem 

niezmienionej skóry, niebolesne 
zwykle występuje uogólniona limfadenopatia

background image

 

 

Kiła drugorzędowa

Zmiany w jamie ustnej mogą wyprzedzać 

pojawienie się zmian na skórze
Najczęściej umiejscawiają się na łukach 

podniebiennych, migdałkach, 

wargach,policzkach, bocznej powierzchni języka
Znamienne są wykwity plamiste zwane plamami 

mlecznymi w postaci białych zmętnień 

nabłonka, lekko opalizujące, wyniosłe, otoczone 

zapalna obwódką

background image

 

 

Kiła drugorzędowa

Owrzodzenia dobrze odgraniczone, szarawe, 
płytkie, niekiedy linijne lub okrągłe
Wykazują dużą zakaźność
Wykwity plamiste przechodzące w nadżerki 
Występujące osutki na skórze i błonie śluzowej 
jamy ustnej nie powodują jednak dolegliwości i 
mogą pozostać niezauważalne przez chorego
Choroba może przyjmować postać jednolitego 
zaczerwienienia błony śluzowej jamy ustnej i 
gardła

background image

 

 

Kiła trzeciorzędowa

Pojawia się po 3 - 5 latach od chwili zakażenia w 

postaci pojedynczych wykwitów, kilaków lub guzków
Kilaki - guzki twarde dobrze odgraniczone, z gładką 

"wylakierowaną", powierzchnią i nacieczone, które 

ulegają rozmiękaniu, rozpadowi tworząc 

kraterowate owrzodzenie o ostro odgraniczonych 

brzegach, dnie żółtawym, sadłowatym 
umiejscowione najczęściej na języku (zapalenie 

rozrostowi), podniebieniu, wargach.
kiłowe zapalenie wargi powoduje znaczne jej 

powiększenie i zmiany w jej wyglądzie (nierówności, 

stwardnienia, pęknięcia)

background image

 

 

Kiła trzeciorzędowa

błona śluzowa języka jest twarda, 
zaczerwieniona i pozbawiona brodawek 
w czasie gojenia powstają rozległe 
zbliznowacenia
kilaki języka powodują jego powiększenie i 
perforacje podniebienia ( dochodzi do 
połączenia jamy ustnej iż jamą nosową)

background image

 

 

Zapalenie jamy ustnej 
zgorzelinowe

Zgorzel policzka tzw. rak  wodny (noma)

Występuje w Afryce, Azji, Ameryce Południowej
Etiologia - nie jest znana

Objawy:

chorobę poprzedza zwykle ostre wrzodziejące 

zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
demarkacyjna martwica skóry - na wewnętrznej 

powierzchni policzka między kątem ust a 

ujściem przewodu ślinianki pojawia się ognisko 

martwicze, szybko rozprzestrzeniające się na 

obwód i w głąb 

background image

 

 

Zapalenie jamy ustnej 
zgorzelinowe

zgorzelinowa tkanka oddziela się odsłaniając 

martwiczo zmienioną tkankę kostną
zmiany martwicze kości
sekwestracja zębów w okolicach martwicy
Choroba atakuje dzieci, głównie po przebyciu 

chorób takich jak: odra, ospa, malaria ostre 

zapalenie opryszczkowe, dobory białkowe.

Leczenie:

antybiotyki z grupy penicylin
witaminoterapia

background image

 

 

Owrzodzenie odleżynowe - 
Decubitus
Ulcus decubitate

Jest to niegojący się ubytek tkanki

Przyczyny powstawania:

1. Miejscowe

ostre brzegi zębów; dopoliczkowe wyrżnięcie zęba

zęby stojące poza łukiem

pojedyncze zęby stojące w łuku

wadliwe dopasowania protezy lub aparatu 

ortodontycznego

nawisające wypełnienia

źle wykonane korony i mosty protetyczne

background image

 

 

Owrzodzenie odleżynowe - 
Decubitus
Ulcus decubitate

2. Ogólne
Choroby ogólnoustrojowe przebiegające z 

zaburzeniami krążenia

niedokrwistość

niedobór witamin

choroby przemiany materii (cukrzyca)

background image

 

 

Owrzodzenie odleżynowe - 
Decubitus
Ulcus decubitate

Występowanie:

brzegi języka

błona śluzowa policzków tylnej części

przedsionek jamy ustnej

podniebienie

background image

 

 

Owrzodzenie odleżynowe - 
Decubitus
Ulcus decubitate

Objawy:

owrzodzenie najczęściej pojedyncze 

przylegające do miejsca drażniącego

różnej wielkości

owalny lub okrągły

dno pokryte szarym nalotem lub szarożółtą 

wydzieliną

brzegi mogą być zgrubiałe, nacieczone

bolesność niewielka

węzły chłonne niekiedy powiększone, bolesne

background image

 

 

Owrzodzenie odleżynowe - 
Decubitus
Ulcus decubitate

Różnicowanie :

owrzodzenie nowotworowe

owrzodzenie gruźlicze

owrzodzenie kiłowe

   Długotrwałe utrzymywanie się 

przyczyny drażniącej może prowadzić 

do zezłośliwienia owrzodzenia.

Leczenie: 

usunięcie czynnika drażniącego i leczenie 

objawowe.

background image

 

 

Zapalenie jamy ustnej toksyczne
Stomatitis toxica

   

Powstaje pod wpływem różnego rodzaju 

związków organicznych, nieorganicznych, 
leków, pyłów przemysłowych i metali.

 

   

Osobno jako jednostkę chorobową należy 

wyróżnić zmiany zapalne jamy ustnej 

powstałe w wyniku zatrucia metalami 

ciężkimi takimi jak: rtęć, ołów, bizmut. 

Cząstki tych metali odkładają się pod 

nabłonkiem błony śluzowej jamy ustnej ze 

skłonnością do dziąsła wolnego.

background image

 

 

Zatrucie związkami rtęci 
Stomatitis mercurialis

Następuje w wyniku wdychania par rtęci

 

Objawy:

często pierwsze objawy pojawiają się w 
jamie ustnej w postaci 
powierzchniowego zapalenia dziąseł
obrzęk brodawek
krwawienie brodawek
ślinotok

background image

 

 

Zatrucie związkami rtęci 
Stomatitis mercurialis

zasinienie dziąseł wskutek odkładania 

się w śródbłonku naczyń włosowatych 

nierozpuszczalnego siarczanu rtęci
wrzodziejące zapalenie dziąseł o 

bezbolesnym przebiegu
metaliczny smak
węzły chłonne bolesne i powiększone
bezsenność
wzmożona pobudliwość nerwowa

background image

 

 

Zatrucie związkami ołowiu 
Stomatitis saturnina

 

Objawy:

rąbek ołowiczy – na dziąśle o zabarwieniu 

niebieskoszarym lub niebieskofioletowym. 

Lokalizuje się głównie w szczęce w okolicy 

siekaczy i kłów zarówno od strony 

przedsionkowej jak i językowej
uszkodzenie kości wyrostka zębodołowego
 wypadanie zębów
jedno- lub dwustronne zapalenie ślinianek 

przyusznych lub podjęzykowych

background image

 

 

Zatrucie związkami bizmutu 
Stomatitis bismuthica

 

Bizmut wchodzi w reakcję chemiczną z 

substancjami białkowymi 

powierzchniowymi

Objawy:

brunatne lub szaroniebieskie 

przebarwienie dziąseł rozszerzające się 

na błonę śluzową policzków języka
owrzodzenia występują tylko w ciężkich 

przypadkach z uszkodzeniem naczyń 

włosowatych


Document Outline