Zaburzenia wytwarzania i 

Zaburzenia wytwarzania i 

przewodzenia bodźców w 

przewodzenia bodźców w 

sercu

sercu

.

.

Schemat układu 

Schemat układu 

bodźcoprzewodzącego

bodźcoprzewodzącego

Zaburzenia wytwarzania 

Zaburzenia wytwarzania 

bodźców:

bodźców:

•

Nomotropowe (zaburzenia bodźców 

Nomotropowe (zaburzenia bodźców 

węzła zatokowego)

węzła zatokowego)

•

Heteroptropowe (powstają poza 

Heteroptropowe (powstają poza 

węzłem zatokowo- przedsionkowym 

węzłem zatokowo- przedsionkowym 

= rozrusznik ektopowy)

= rozrusznik ektopowy)

Zaburzenia nomotropowe

Zaburzenia nomotropowe

•

Bradykardia zatokowa

Bradykardia zatokowa

•

Zachamowanie zatokowe

Zachamowanie zatokowe

•

Zatokowe wędrowanie 

Zatokowe wędrowanie 

rozrusznika

rozrusznika

•

Blok zatokowo - 

Blok zatokowo - 

przedsonkowy

przedsonkowy

Objawy choroby węzła 

Objawy choroby węzła 

zatokowego (np. zespół 

zatokowego (np. zespół 

Morgagniego, lub 

Morgagniego, lub 

Adamsa i Stokesa): 

Adamsa i Stokesa): 

z

z

aburzenia słuchu, 

aburzenia słuchu, 

wzroku, zawroty głowy, 

wzroku, zawroty głowy, 

dezornienatacja, 

dezornienatacja, 

zaburzenia świadomości, 

zaburzenia świadomości, 

skrajnie utrata 

skrajnie utrata 

świadomości przez 

świadomości przez 

niedokrwienie mózgu

niedokrwienie mózgu

Zaburzenia Heterotropowe

Zaburzenia Heterotropowe

•

Pobudzenia przedwczesne tłumiące rytm 

Pobudzenia przedwczesne tłumiące rytm 

zatokowy (wystepuje prerwa 

zatokowy (wystepuje prerwa 

wyrównawcza równa 2RR, pobudzenie 

wyrównawcza równa 2RR, pobudzenie 

przedwczesne blokuje pobudzenie 

przedwczesne blokuje pobudzenie 

zatokowe)

zatokowe)

•

Pobudzenia przedwczesne nie tłumiące 

Pobudzenia przedwczesne nie tłumiące 

rytmu zatokowego (występuje 

rytmu zatokowego (występuje 

pobudzenie przedwczesne wtrącone, 

pobudzenie przedwczesne wtrącone, 

rytm bliźniaczy, lub trojaczy)

rytm bliźniaczy, lub trojaczy)

•

Pobudzenie przedwczesne wtrącone 

Pobudzenie przedwczesne wtrącone 

polega na pojawieniu się dodatkowego 

polega na pojawieniu się dodatkowego 

pobudzenia między dwoma 

pobudzenia między dwoma 

pobudzeniami zatokowymi

pobudzeniami zatokowymi

•

Rytm bliźniaczy – kiedy po każdym 

Rytm bliźniaczy – kiedy po każdym 

pobudzeniu zatokowym występuje 

pobudzeniu zatokowym występuje 

pobudzenie przedwszczesne w równym 

pobudzenie przedwszczesne w równym 

odstępie czasu po pobudzeniu 

odstępie czasu po pobudzeniu 

zatokowym

zatokowym

•

Rytm trojaczy – jak wyżej - tyle, że po 

Rytm trojaczy – jak wyżej - tyle, że po 

każdym pobudzeniu zatokowym 

każdym pobudzeniu zatokowym 

występują 2 pobudzenia przedwszczesne

występują 2 pobudzenia przedwszczesne

Czynne rytmy 

Czynne rytmy 

pozazatokowe

pozazatokowe

•

Czestoskurcz nadkomorowy

Czestoskurcz nadkomorowy

•

Częstoskurcz komorowy

Częstoskurcz komorowy

•

Migotanie i trzepotanie przedsionków

Migotanie i trzepotanie przedsionków

•

Migotanie i trzepotanie komór

Migotanie i trzepotanie komór

Częstoskurcz nadkomorwy w 

Częstoskurcz nadkomorwy w 

zalezności od umiejscowienia 

zalezności od umiejscowienia 

rozrusznika

rozrusznika

•

Zmiana morfologii załamka P

Zmiana morfologii załamka P

•

Ujemy załamek P

Ujemy załamek P

•

Zmiana odstępu PQ

Zmiana odstępu PQ

•

Pojawienie się załąmka P po zespole 

Pojawienie się załąmka P po zespole 

QRS, lub na nim, szeroki, lub wąski 

QRS, lub na nim, szeroki, lub wąski 

QRS

QRS

•

Rytm  nawet > 160x/min

Rytm  nawet > 160x/min

Częstoskurcz komorowy

Częstoskurcz komorowy

•

Zniekształcone QRS

Zniekształcone QRS

•

Odwrócone i zniekształcone załamki T

Odwrócone i zniekształcone załamki T

•

Desynchronizacja załamków P

Desynchronizacja załamków P

•

Wydłużony odcinek QT

Wydłużony odcinek QT

•

Zmienny kierunek i ukształtowanie QRS – 

Zmienny kierunek i ukształtowanie QRS – 

(balet serca = zespół torsade de pointes)

(balet serca = zespół torsade de pointes)

•

Rytm komór 150-300x/min

Rytm komór 150-300x/min

Zespół wydłużonego QT w 

Zespół wydłużonego QT w 

częstoskurczu na komorowym

częstoskurczu na komorowym

•

Nabyty:w wyniku toksycznego 

Nabyty:w wyniku toksycznego 

działania hipokaliemii i leków: 

działania hipokaliemii i leków: 

chindyny, prokainamidu, 

chindyny, prokainamidu, 

dizopyramidu

dizopyramidu

•

Wrodzony:zespół Jarrella Landego 

Wrodzony:zespół Jarrella Landego 

Nielsena (recesywny), zespół 

Nielsena (recesywny), zespół 

Romana-Warda(dominujący)

Romana-Warda(dominujący)

Trzepotanie i migotanie 

Trzepotanie i migotanie 

przedsionków

przedsionków

•

Rozrusznik ektopowy w przedsionku

Rozrusznik ektopowy w przedsionku

•

Rytm pobudzeń 250 – 300x/min w 

Rytm pobudzeń 250 – 300x/min w 

trzepotaniu i 350 – 600x/min w 

trzepotaniu i 350 – 600x/min w 

migotaniu

migotaniu

•

Spiczaste załamki P w trzepotaniu, 

Spiczaste załamki P w trzepotaniu, 

fale F w migotaniu

fale F w migotaniu

•

Zmienne RR

Zmienne RR

Tryepotanie i migotanie kom

Tryepotanie i migotanie kom