Wykład 3                  

Rola i zadania 

pielęgniarki pracującej na 

oddziale intensywnej 

opieki medycznej

Anestezjologia i pielęgniarstwo w zagrożeniu 

życia

I. PIELĘGNOWANIE CHOREGO Z 

OBRAŻENIAMI 

WIELONARZĄDOWYMI

1.

Ryzyko wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i 
ucisku mózgu

-

prowadzenie monitoringu przyrządowego i 
bezprzyrządowego

-

ułożenie pacjenta z głową uniesioną pod kątem 
30° w stosunku do osi tułowia

-

zastosowanie chłodnych okładów okolic czołowych

-

zastosowanie hiperwentylacji

-

zapobieganie wystąpieniu drgawek przez 
delikatne wykonywanie wszystkich czynności przy 
nim

- prowadzenie farmakoterapii
- prowadzenie stałej obserwacji pacjenta pod 

kątem nudności, wymiotów i bólów głowy

- zapewnienie prawidłowej pielęgnacji skóry, błon 

śluzowych i narządu ruchu, stosownie do 
aktualnego stanu klinicznego chorego, do 
momentu wykluczenia możliwości złamań 
kostnych i uszkodzenia rdzenia kręgowego

- przygotowanie pacjenta do wykonania badań 

diagnostycznych (TK, RM, RTG)

- zapewnienie ciszy i spokoju

2. Ryzyko wystąpienia hipoksji

- prowadzenie monitoringu przyrządowego i 

bezprzyrządowego

- kontrolowanie częstości, miarowości, objętości i 

charakteru oddechów

- kontrolowanie występowania duszności
- ciągłe monitorowanie EKG i RR
- pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego
- ciągłe kontrolowanie saturacji krwi 

pulsoksymetrem

- wykonywanie badania gazometrycznego krwi
- założenie cewnika Foleya do pęcherza moczowego
- założenie stałego dostępu żylnego w celu 

prowadzenia płynoterapii

- kontrolowanie temperatury ciała
- pobieranie krwi na podstawowe badani
- udrożnienie dróg oddechowych
- zapobieganie niewydolności oddechowej pacjenta 

przez: intubację lub tracheotomię oraz zwalczanie 
odmy opłucnowej i oddechu paradoksalnego

3.

 

Niebezpieczeństwo rozwoju zapalenia otrzewnej w wyniku 

uszkodzenia narządów wewnętrznych jamy brzusznej

- prowadzenie monitoringu przyrządowego i 

bezprzyrządowego

- prowadzenie stałej obserwacji pacjenta pod kątem 

występowania wzmożonej obrony mięśniowej i napięcia 
powłok brzusznych

- dokładne sprawdzenie obecności ran, krwotoków i 

krwiaków podskórnych na tułowiu pacjenta

- założenie cewnika Foleya do pęcherza moczowego
- założenie stałego dostępu żylnego w celu prowadzenia 

płynoterapii

- przygotowanie i założenie zgłębnika nosowo-żołądkowego
- zaopatrzenie wszystkich otwartych ran z zachowaniem 

aseptyki

- przygotowanie i transport pacjenta do pracowni badań 

diagnostycznych

II. PIELĘGNOWANIE PACJENTA Z OSTRĄ 

NIEWYDOLNOŚCIĄ ODDECHOWĄ

1. Ryzyko nieskutecznego oczyszczania dróg 

oddechowych

-

analiza potencjalnych przyczyn zalegania 
wydzieliny w drogach oddechowych i ich 
eliminacja

-

osłuchiwanie płuc

-

obserwowanie chorego w kierunku wystąpienia 
wczesnych objawów niedrożności dróg 
oddechowych (niepokój, lęk)

-

toaleta drzewa tchawiczo-oskrzelowego

-

utrzymanie właściwej temperatury powietrza

2.

 

Nieefektywne oddychanie przejawiające się 

epizodami hiperwentylacji

- ocena i analiza potencjalnych przyczyn 

odczuwania strachu, bólu, nietolerancji 
aktywności fizycznej

- eliminacja lub zmniejszenie poczucia strachu
- eliminacja lub zmniejszenie odczuwania bólu
- zachęcanie do świadomej kontroli sposobu 

oddychania podczas ćwiczeń lub innych rodzajów 
aktywności fizycznej

- wyjaśnianie, że hiperwentylacja, niezależnie od jej 

przyczyny, może być eliminowana poprzez 
świadomą kontrolę sposobu oddychania

3. Zaburzona komunikacja werbalna

- nawiązywanie kontaktu z pacjentem przez 

informowanie w sposób jasny, zrozumiały

- dostarczenie zastępczych środków komunikacji
- zachęcanie pacjenta do gestykulacji, używania 

mimiki

- unikanie rozmów o pacjencie w jego obecności
- umieszczenie dzwonka w zasięgu ręki pacjenta
- nauczenie rodziny kontaktu z chorym; włączanie 

rodziny w pielęgnację

4. Ryzyko nieskutecznego odłączenia od 

respiratora

- analiza przyczyn niepowodzenia poprzedniej próby 

odłączenia od respiratora

- określenie gotowości pacjenta do odzwyczajenia od 

respiratora

- ustalenie wspólnie z pacjentem planu odzwyczajania 

od respiratora

- wzmocnienie u pacjenta poczucia własnej wartości, 

pewności siebie

- zmniejszanie negatywnych skutków lęku i 

zmęczenia

- zapewnienie komfortu psychicznego i 

emocjonalnego

III. PIELĘGNOWANIE CHOREGO WE 

WSTRZĄSIE

1. ZMNIEJSZENIE SIĘ OBJĘTOŚCI 

WYRZUTOWEJ SERCA WE WSTRZĄSIE 

KARDIOGENNYM

-

monitorowanie parametrów

-

ocena przepływu obwodowego

-

założenie kontaktu naczyniowego

-

współudział przy założeniu kontaktu 

naczyniowego centralnego

-

podawanie leków

-

ocena stanu świadomości za pomocą skali GCS

-

ułożenie chorego z niewielkim uniesieniem 

głowy i klatki piersiowej

-

minimalizacja bodźców nasilających lęk

2. Zaburzenia wymiany gazowej we wstrząsie 

kardiogennym

-

monitorowanie parametrów

-

ocena przepływu obwodowego

-

założenie kontaktu naczyniowego

-

współudział przy założeniu kontaktu 
naczyniowego centralnego

-

podawanie leków

-

ocena stanu świadomości za pomocą skali GCS

-

ułożenie chorego z niewielkim uniesieniem 
głowy i klatki piersiowej

-

minimalizacja bodźców nasilających lęk

3. Zmniejszona objętość krwi krążącej 

(hipowolemia) 

- ocena ilości krążącej krwi
- zapewnienie obwodowego dostępu żylnego
- współudział w zapewnieniu dostępu do żył 

centralnych

- współudział w zakładaniu linii tętniczej
- uzupełnianie objętości utraconej krwi krążącej
- ciągłe monitorowanie ciśnienia tętniczego i 

OCŻ

- kontrola równowagi kwasowo-zasadowej, 

gospodarki potasowej i białkowej

4. Ryzyko zmniejszenia perfuzji 

tkankowej spowodowane hipowolemią i 

spadkiem objętości wyrzutowej serca  

- podawanie tlenu
- zapewnienie choremu drożności dróg 

oddechowych

- pobieranie krwi tętniczej w celu kontroli 

równowagi kwasowo-zasadowej

- współudział w zakładaniu linii tętniczej
- założenie cewnika do pęcherza moczowego
- podawanie leków wazopresyjnych
- uspokojenie chorego, ogrzanie

5. Wstrząs anafilaktyczny

- monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego 

krwi i oddechu

- podawanie tlenu

- współudział w postępowaniu 

reanimacyjnym

- zapewnienie drożności dróg oddechowych

- u chorych z obrzękiem krtani lub znacznym 

skurczem oskrzeli wykonanie tracheotomii

- zapewnienie dostępu żylnego obwodowego

- współudział w zapewnieniu dostępu do żył 

centralnych

- podawanie leków p-anafilaktycznych

- założenie cewnika do pęcherza moczowego

IV. PIELĘGNOWANIE CHOREGO  Z OSTRĄ 

NIEWYDOLNOŚCIĄ KRĄŻENIA

1. Zmniejszony rzut minutowy serca, objawiający 

się nietolerancją wysiłku i cechami 

niedotlenienia tkanek i narządów

-

monitorowanie parametrów

-

eliminowanie czynników nasilających deficyt tlenowy

-

ocena przepływu obwodowego

-

założenie kontaktu naczyniowego

-

współudział przy założeniu kontaktu naczyniowego 

centralnego

-

podawanie leków

-

minimalizowanie niepotrzebnego wysiłku pacjenta

-

posiłki lekko strawne

-

regulacja wypróżnień

- umiarkowane ćwiczenia 

rehabilitacyjne

- zmniejszanie napięcia 

emocjonalnego

- wspomaganie krążenia: masaż 

zewnętrzny serca, IABP, nakłucie 
osierdzia, kardiowersja elektryczna

2. Ból w klatce piersiowej spowodowany 

niedotlenieniem mięśnia sercowego 

(zawał serca, wstrząs kardiogenny) 

lub zatorem tętnicy płucnej

- ułożenie w pozycji wygodnej, 

minimalizowanie wysiłku

- psychoterapia elementarna
- monitorowanie EKG, tętna, RR, saturacji
- pobieranie krwi do badań laboratoryjnych
- farmakologiczne leczenie p-bólowe
- leczenie przeciwpłytkowe i fibrynolityczne
- monitorowanie APTT, INR
- przygotowanie chorego do koronarografii

3. 

Zaburzenia oddychania lub wymiany gazowej 

związane z niewystarczającym zaopatrzeniem 
mięśnia sercowego w tlen, przenikaniem i 
gromadzeniem się osocza w świetle 
pęcherzyków płucnych (obrzęk płuc) lub 
zatorem tętnicy płucnej

- ułożenie chorego w pozycji siedzącej z opuszczonymi 

nogami

- tlenoterapia
- monitorowanie oddechu, pulsoksymetria, gazometria
- w razie konieczności przygotowanie chorego do 

intubacji

- ocena działania respiratora
- toaleta drzewa oskrzelowego
- przygotowanie fizyczne i psychiczne do ekstubacji

4. Zwiększone ryzyko zakażeń związane 

z inwazyjnym monitorowaniem i 

leczeniem oraz obniżoną odpornością

- przestrzeganie zasad aseptyki i antyseptyki
- stosowanie procedury cewnikowania 

pęcherza

- wykonywanie toalety drzewa oskrzelowego 

zgodnie z zasadami aseptyki

- stosowanie innych procedur zapobiegania 

zakażeniom wewnątrzszpitalnym na OIT

- pobieranie materiału do badań 

bakteriologicznych

- antybiotykoterapia

5. Lęk związany z chorobą, poczuciem 

uzależnienia od aparatury medycznej, 
bólem i dyskomfortem psychicznym, 
izolacją i środowiskiem oddziału 
intensywnej terapii

- ocena nasilenia leku u pacjenta i jego rodziny
- wyjaśnienie pacjentowi celu wykonywanych 

czynności diagnostycznych i pielęgnacyjnych

- stwarzanie atmosfery ułatwiającej wyrażanie 

emocji (aktywne słuchanie, klaryfikacja)

- zapewnienie warunków do snu i wypoczynku

6. Deficyty w zakresie 

samopielęgnacji związane z 

ciężkim stanem zdrowia

- ocena potrzeb i zdolności pacjenta do 

podejmowania samoopieki

- indywidualny dobór systemu 

pielęgnowania i metod asystowania w 

samoopiece

- zapewnienie odpowiedniej podaży 

płynów i składników odżywczych

- zapewnienie czystości skóry i 

zapobieganie odleżynom