Nagła śmierć sercowa - Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK). Resuscytacja bezprzyrządowa i przyrządowa.

Definicje : nagła śmierć sercowa, śmierć kliniczna, nagłe zatrzymanie krążenia.

Mechanizmy zatrzymania akcji serca :

- migotanie komór (Ventricular Tachycardia - VT), częstoskurcz komorowy bez tętna (Ventricular Tachycardia -VT)

- bradykardia-asystolia

- aktywność elektryczna bez tętna (rozkojarzenie elektromechaniczne) - (Pulsless Electric Activity -PEA)

Resuscytacja - zespół czynności, których skutkiem jest przywrócenie podstawowych objawów życia t.j. krążenia krwi lub krążenia krwi i oddychania

Reanimacja - powrót krążenia krwi, oddychania i świadomości

Podział czynności resuscytaacyjnych:

- podstawowe zabiegi podtrzymywania życia (basic live support-BLS) - utrzymanie drożności dróg oddechowych, oddech zastępczy, pośredni masaż serca

- zaawansowane zabiegi podtrzymywania życia (advanced live support - ALS) - przyrządowe udrożnienie dróg oddechowych i prowadzenie oddechu zastępczego, defibrylacja, farmakoterapia

Przyczyny NZK: sercowe (niedokrwienie m. srcowego, zawał m. sercowego, wada zastawkowa, kardiodepresyjny wpływ leków) i pozasercowe (niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, kwasica, zaburzenia elektrolitowe, hipotermia, hypowolemia, porażenie prądem, )

Łańcuch przeżycia: wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy - wczesne rozpoczęcie RKO - wczesna defibrylacja - opieka poresuscytacyjna.

Zespoły resuscytacyjne, zespoły do stanów nagłych (MET - Medical Emergency Team), skale wczesnego ostrzegania (EWS - Early Warnings Scores).

Kryteria wezwania zespołu do stanów nagłych:

zagrożenie drożności dróg oddechowych

częstość oddechów <5/min lub>36/min

tętno <40/min lub >140/min

SBP < 90 mm Hg

nagłe pogorszenie stanu świadomości, nawracające przedłużające się drgawki

Objawy NZK:

natychmiast: brak tętna na tętnicy szyjnej

po 10-20 sek.: utrata przytomności

po 15-30 sek.: zatrzymanie oddechu lub chwytanie powietrza

po 60-90sek.: szerokie źrenice bez reakcji na światło (tzw. sztywne)

Rozpoznanie NZK:

Ocena stanu świadomości

Ocena czynności oddechowej : wzrokowa-ruchy kl. Piersiowej, dotykowa - ruch powietrza policzkiem, słuchowa - szmer oddechowy w okolicy ust

Ocena tętna - tętnica szyjna , udowa,

Algorytmy BLS i ALS

BLS :

ocena chorego

wezwanie pomocy i dodatkowego sprzętu

zapewnienie bezpieczeństwa obu stronom

udrożnienie dróg oddechowych

wentylacja zastępcza i pośredni masaż serca

ALS:

Defibrylacja (VT,VF) 150-360 - dwufazowa lub 360 jednofazowa

Farmakoterapia : adrenalina 1mg i.v.co 2min., atropina do 3mg i.v. jednorazowo, amiodaron 300mg i.v. lub lidocaina 1mg/kg dwuwęglan sodowy 1mEq/kg,

Intubacja dotchawicza

Zwiększenie stężenia podawanego tlenu

Elektrostymulacja

Terapia potencjalnie odwracalnych przyczyn

Potencjalne przyczyny NZK:

hipowolemia

zaburzenia elektrolitowe

zaburzenia metaboliczne

hipotermia

odma prężna

tamponada serca

przedawkowanie leków

zmiany zakrzepowo-zatorowe

Automatyczny defibrylator zewnętrzny - (AED - Automated External Defibrylator)

Odrębności u dzieci:

Uniesienie żuchwy, tętno na t. ramiennej

Oddychanie metoda usta- usta/nos z częstością : noworodki 40 odd/min niemowlęta 20-30 odd/min, dzieci 15-20 odd/min

Masaż pośredni serca z częstością : noworodki 120/min głębokość 1,5 cm, niemowlęta i małe dzieci >100/min gł 1,5-2,5 cm, dzieci 100/min gł 2,5-4cm

Defibrylacja - Rozmiar elektrod: niemowlęta i małe dzieci (poniżej 10kg) - 4,5cm, starsze dzieci (powyżej 1 roku lub 10kg) - 8cm Energia : 4J/KG

Farmakoterapia adrenalina 0,01-0,03mg/kg, atropina 0,02mg/kg (min 0,1mg - max 1mg) dwuwęglan sodowy 1mEq/kg

Drogi podania leków: dożylna, doszpikowa, dotchawicza

2