Pedagogika czasu wolnego
Pedagogika czasu wolnego
– nauka
o teoretycznych i praktycznych
problemach
przygotowania
człowieka do spożytkowania czasu
wolnego.
Pedagogika czasu wolnego
Pedagogika czasu wolnego
– nauka
o teoretycznych i praktycznych
problemach
przygotowania
człowieka do spożytkowania czasu
wolnego.
Związki pedagogiki czasu wolnego z innymi
dziedzinami nauki
- pedagogika,
- historia wychowania,
- socjologia wychowania,
- psychologia wychowania,
- filozofia wychowania,
- nauki biomedyczne.
Edukacja do rekreacji
- bezpośrednia edukacja jednostek,
- bezosobowa edukacja przez środki
masowego przekazu.
Edukacja bezpośrednia
- rodzina,
- szkoła – lekcje wychowania
fizycznego,
- organizacje turystyczne,
- kluby sportowe.
Edukacja bezosobowa
- środki masowego przekazu,
- organizacje sportowo-turystyczne.
Cele edukacji rekreacyjnej
- rozbudzanie zainteresowania i potrzeb
rekreacyjnych wśród dorosłych,
- kształtowanie potrzeb i postaw człowieka
w zakresie rekreacji,
- zapoznanie z nowymi formami rekreacji,
- kształtowanie i utrwalanie umiejętności i
nawyków aktywnego wypoczynku,
- wyrabianie umiejętności własnej oceny i
decyzji wyboru form rekreacji.
Zasady edukacji rekreacyjnej
-
ustawiczne
kształtowanie
świadomości, potrzeb i nawyków,
- łączenie rekreacyjnej działalności
wychowawczej
pochodzącej
z
różnych źródeł.
Ważne czynniki edukacji rekreacyjnej
- doskonalenie umiejętności
obserwacji oraz oceny zjawisk i
obiektów,
- nabywanie umiejętności
współżycia z grupą,
- wyrobienie umiejętności
dokonywania właściwych wyborów
sposobu czynnego wypoczynku.
Kształcenie specjalistów rekreacji
- kształcenie na kursach – TKKF,
Resortowe Centrum Metodyczno-
Szkoleniowe Kultury Fizycznej,
-
kształcenie
akademickie
–
licencjaci i magistrowie.
Wspólny mianownik –
KULTURA FIZYCZNA
Doskonalenie specjalistów rekreacji
- kursy, np. TKKF i RCMSKF,
- studia podyplomowe.
Metodologia rekreacji
Metodologia rekreacji
– nauka o
metodach badania naukowego, o
skutecznych sposobach dociekania
ich wartości poznawczej.
Metody myślenia
- indukcja,
- dedukcja,
- analogia,
- synteza,
- porównanie,
- przeciwstawianie,
- dowodzenie,
- wnioskowanie.
Metoda naukowa
Myśl
musi
odwzorowywać
rzeczywistość.
Logika opisu musi być równoległa
do logiki rzeczywistości.
Dwa układy sygnałów
-
pierwszy
– bezpośrednie doznania
zmysłowe,
-
drugi
– słowa, układ symboliczny
umożliwiający
odwzorowywanie
rzeczywistości w umyśle w postaci
abstrakcyjnych modeli.
Rola języka
Narzędzia opisu: obraz, matematyka,
słowo.
Jeżeli nie umiesz opisać liczbami tego, co
obserwujesz, to znaczy, że nic z tego nie
rozumiesz.
Lord Kelvin
I na odwrót.
Wacław Petryński
Nauki teoretyczne i stosowane
Nauki teoretyczne
– dedukcyjny
sposób
odwzorowania
rzeczywistości.
Nauki stosowane
– indukcyjny
sposób
odwzorowania
rzeczywistości.
Metody badań rekreacji
- doświadczalna,
- monograficzna,
- pojedynczych przypadków,
- sondażowo-diagnostyczna,
- historyczno-porównawcza.
Diagnoza i prognoza
Diagnoza
- określenie cech współcześnie
zachodzących zjawisk na podstawie
przeprowadzonych badań empirycznych i
ich analizy.
Prognoza
- przewidywanie przyszłych
faktów,
zdarzeń
itp.
oparte
na
uzasadnionych
przesłankach,
formułowane przez specjalistów w danym
zakresie (diagnozie).
Metoda doświadczalna (1)
Doświadczenie
–
badanie
powstawania i przebiegu zjawisk
przyrodniczych
i
społecznych,
świadomie
wywoływanych
i
dających się dowolną ilość razy
powtarzać
w
celowo
zorganizowanych warunkach.
Metoda doświadczalna (2)
1. Grupa doświadczalna,
2. Grupa kontrolna.
Metoda monografii
Wnikliwe badanie naukowe i opis
instytucji
wychowawczych
z
wykorzystaniem
metodologii
naukowej i rozmaitych technik
badawczych
–
badaniem
dokumentów, badaniem wytworów
pracy, obserwacji uczestniczącej,
wywiadu i ankiety.
Metoda biograficzna
Opis
życia
pojedynczej
osoby
uprawiającej
rekreację
i
roli
poszczególnych
czynników
(wykształcenie,
warunki
wychowawcze,
nagrody)
w
kształtowaniu życiorysu.
Metoda indywidualnych przypadków
Dokładny
opis
poszczególnych
przypadków w celu stwierdzenia
przyczyny lub przyczyn zaistnienia
owych przypadków i przewidzenia
możliwości ich zaistnienia; diagnoza
i prognoza.
Metody sondażu diagnostycznego
Badanie poglądów i opinii o
metodach
i
warunkach
prowadzonych zajęć rekreacyjnych,
trudności w realizacji programów i
imprez rekreacyjnych itp.
Obiektywne i subiektywne aspekty
uprawiania czynnych form rekreacji.
Metoda egzaminacyjna
Zadanie diagnostyczne mające na
celu ocenę kwalifikacji (w naszym
przypadku – w zakresie rekreacji).
Metoda historyczno-porównawcza
Analiza doświadczeń i wzorców
wypracowanych przez poprzednie
pokolenia.
Obserwacja
-
obserwacja bierna
– bez wiedzy
obserwowanego,
-
obserwacja czynna
– rozmowa,
dyskusja.
- zapis obserwacji.
Wywiad
Wywiad – rozmowa badającego z
respondentem
według
opracowanych
wcześniej
dyspozycji lub na podstawie
specjalnego kwestionariusza.
Rodzaje wywiadów
- ze względu na konstrukcję
kwestionariusza:
skategoryzowany
i
nieskategoryzowany,
- ze względu na rolę społeczną
badacza: jawny i ukryty,
- ze względu na liczbę badanych:
indywidualny i zbiorowy.
Wywiad skategoryzowany
Wywiad
według
ściśle
opracowanego scenariusza, od
chwili powitania respondenta do
pożegnania się z nim.
Wywiad nieskategoryzowany
Luźno ustalone pytania, od
których badający może odejść w
każdej chwili wywiadu.
Wywiad jawny
Osoba
badana
zna
status
społeczny badacza, cele, treści i
charakter
badania;
badacz
szczegółowo notuje odpowiedzi.
Wywiad ukryty
Luźna rozmowa, podczas której
badany nie zna celu rozmowy
ani tego, że jest to wywiad.
Badacz nie może prowadzić
notatek. Trudna technika –
trudności z prowadzeniem i
zapisem.
Wywiad indywidualny
Rozmowa badacza z pojedynczą
osobą. Typowa forma wywiadu w
placówkach rekreacyjnych.
Wywiad zbiorowy
Wywiad
przeprowadzany
jednocześnie z większą liczbą
osób. Zwykle w warunkach
naturalnych,
w
jednorodnej
zbiorowości.
Możliwość
natychmiastowego uśrednienia
informacji.
Przygotowanie wywiadu
-
określenie przedmiotu badań,
- sformułowanie hipotezy roboczej,
- wybór techniki wywiadu,
- opracowanie kwestionariuszy pytań
lub ustalenie dyspozycji rozmowy,
- ustalenie listy osób,
- obmyślenie sposobu dotarcia do
badanych.
Prowadzenie wywiadu
- nawiązanie rozmowy,
- podkreślenie ważności osoby
badanej (jeśli jest to wywiad
jawny),
- zapewnienie dyskrecji i
tajności.
Ankieta
Technika gromadzenia informacji
polegająca na samodzielnym
wypełnianiu
kwestionariuszy
przez
badanego.
Najbardziej
wiarygodny zapis.
Analiza dokumentów i materiałów
Technika badawcza służąca do
gromadzenia
wstępnych,
opisowych, a także ilościowych
informacji o zjawisku (w naszym
przypadku
–
rekreacyjnym).
Problem potwierdzania faktów w
różnych źródłach.
Opracowanie wyników badań
Sama obserwacja, podział i statystyczne
opracowanie danych – to zaledwie połowa
sukcesu,
czyli
postawienie
diagnozy
.
Następnie
konieczne
jest
opracowanie
teoretycznego modelu
przebiegu zjawisk,
który umożliwia opracowywanie
prognoz
.
Dopiero wiarygodna metoda przewidywania
rozwoju
przyszłych
zjawisk
umożliwia
symulację
,
czyli
teoretyczne
badanie
zachowania układu pod wpływem różnych
bodźców, i wypełnia dyspozycję z Księgi
Rodzaju „idźcie i czyńcie sobie ziemię
poddaną”.
Ślepe ścieżki
Biologowie zadowalają się opisywaniem
faktów, gdyż nie są zdolni do ich zrozumienia.
gromadzą informacje nic nie rozumiejąc i nie
udaje się im stworzyć spójnego obrazu
mechanizmów, które odkrywają. Ich wiedza
stała się „cmentarzyskiem faktów” nie
poddających się jakiejkolwiek syntezie. A to
dlatego, że biologowie są zafascynowani jak
dzieci swymi przyrządami obserwacyjnymi.
Przestali myśleć. Biologia nie myśli, więc nie
czyni postępów.
René Thom
Rafy badań rekreacji
W naukach tzw. ścisłych – łatwa
powtarzalność;
chaos
deterministyczny.
W
naukach
tzw.
humanistycznych – więcej szumu
informacyjnego w danych, więc
trudniejsze
opracowanie;
bałagan.
Problemy poszczególnych metod badań
Eksperyment - wybiórczość,
Monografia – reprezentatywność,
Indywidualne
przypadki
–
niepowtarzalność,
Sondaż diagnostyczny – subiektywność,
Egzamin
–
subiektywność
i
prognostyczność,
Metoda historyczna – dynamika przemian,
obraz przeszłości,
Obserwacja, wywiad – subiektywność i
reprezentatywność.
Behawioryzm
Behawioryzm – prąd naukowy,
którego podstawowym założeniem
jest badanie związku bodźca z
reakcją.
Główna
podstawa
naukowa kultury fizycznej, również
rekreacji. Łatwość i „namacalność”
badań, ale zbyt mało wysiłków na
teoretyczne opracowanie wyników.
Kognitywizm
Kognitywizm
(psychologia
poznawcza) - prąd naukowy
zajmujący
się
badaniem
wewnętrznych
mechanizmów
psychologicznych określających
zachowanie człowieka.
Zakończenie
Tam, gdzie nie ma refleksji
teoretycznej, wiedza jest tylko
kolekcją archiwaliów.
René Thom
Dla praktyki nie ma nic lepszego
niż dobra teoria.