Nowotwory żołądka

Chirurgia onkologiczna 

Epidemiologia

• Zachorowalność w Polsce 2005:
a) 3,309 mężczyźni - 5
b) 1,872 kobiety 
• Zgony w Polsce 2005:
a) 3,562 mężczyźni - 4
b) 1,955 kobiety - 5

Trend ogólnoświatowy i w 

Polsce

• Zachorowalność i umieralność na ca 

żołądka spada

• Wprowadzenie lodówki 
• Nie wykonuje się przesiewowo 

gastroskopii

• Najwyższa liczba zachorowań - Japonia, 

Chiny

• Tendencja do spadku zachorowalności i 

umieralności

Zachorowalność na świecie

• MĘŻCZYZNI
• Japonia
• Rosja
• Niemcy
• Polska
• Wlk. Brytania
• Szwecja
• Francja 
• USA 

• KOBIETY
• Japonia
• Rosja
• Niemcy
• Polska 

Struktura wieku 

• < 50 r.ż. – 17,1%
• 50 - 59 r.ż. 
• 60 - 69 r.ż. – 27%
• 70 - 79 r.ż – 27%
• > 80 r.ż. 

Niestałość objawów 

klinicznych!!

• Podobne do objawów występujących 

w zapaleniu błony śluzowych 
żołądka, choroby wrzodowej lub 
choroby refluksowej

Etiologia

• Czynniki dietetyczne (konserwy, sól, azotyny 

wędzone, mało warzyw i owoców)

• Czynniki socjalne i środowiskowe (tytoń)
• Metaplazja, dysplazja
• Nieżyt zanikowy
• Stan po resekcji częściowej żołądka - blizny 

pooperacyjne, dawna metoda leczenia 

wrzodów 

• Gruczolaki żołądka
• Zakażenie H. pylori
• Genetyka – nie ma zespołu genów

Zakażenie H. pylori 

• Gastritis
• Atrophia
• …
• Metaplazja
• Dysplazja
• carcinoma

Objawy kliniczne 

• Ból 
• Utrata apetytu - niechęć do jedzenia mięsa
• Nudności, wymioty
• Smoliste stolce (krwawienie z guza)
• Ubytek masy ciała
• Dysfagia (okolice wpustu)
• Wyniszczenie
• Wyczuwalny palpacyjnie 
• Węzeł Virchoffa – lewa okolica nad/pod 

obojczykowa; powiększenie w. chłonnych 

Diagnostyka

• Gastroskopia + wycinki
• RTG z kontrastem
• USG j. brzusznej (przerzuty do 

wątroby)

• TK j. brzusznej (przerzuty do wątroby)
• Morfologia, grupa krwi, koagulologia, 

elektrolity, EKG, TSH, RTG  klatki 
piersiowej 

Podział wg WHO 

•

Guzy nabłonkowe

1.

Gruczolkakorak – 95% wszystkich neo złośliwych żołądka 

a)

Śluzowokomórkowy

b)

Sluzowaty

c)

Cewkowaty

d)

Brodawkowaty 

2. Rakowiak 
a)

Ca płaskonabłonkowy i gruczołowy

b)

Ca płaskonabłonkowy

c)

Ca niezróżnicowany

d)

Ca niesklasyfikowany

•

Guzy nienabłnkowe

a)

GIST - guzy podścioeliska p. pokarmowego-najczęściej żołądek

< 5 cm – nie dają przerzutów
> 10 cm – zazwyczaj złośliwe 

•

Guzy z tkanki limfatycznej i krwiotwórczej 

–

Mięsak limfatyczny

–

Mięsak siateczkowokomórkowy

–

Ziarnica złośliwa

–

szpiczak

•

Guzy przerzutowe 

Klasyfikacja Laurena (o 

rokowaniu)

• Typ jelitowy – lepiej rokuje niż 

rozlany; rosną przez naciek, można 
wskazać ich długość

• Typ rozlany – nie ma pewności co do 

obecności komórek nowotworowych 
poza śluzówką

• Typ mieszany 

Wczesny ca żołądka

• Ca naciekający błonę śluzową i 

podśluzowa niezależnie od obecności 
przerzutów do w. chłonnych (zawsze 
T1), N - może być różne 

Guz Krukenberga

• Guz przerzutowy ca żołądka do 

jajnika (w jajniku guz wydzielający 
śluz, komórki guza przypominające 
mięsaka) 

Klasyfikacja TNM 

• T1- bł śluzowa i podśluzowa
• T2- bł mięśniowa
• T3- surowicówka
• T4- gdy nacieka sąsiednie narządy
• N1- przerzuty 1-6 ww chłonne
• N2-przerzuty 6-15 ww
• N3-przerzuty >15 ww
• M0-brak przerzutów
• M1-obecność 1 przerzutu

Przeżycia 5 letnie w zależności 

od stopnia zróżnicowania ca 

żołądka 

• I A, B – T1N0M0 - 80-90%
• II- T1N2M0, T2N1M0,T3N0M0 - 50-70%
• IIIA- T2N2M0,  T3N1M0, T4N0M0 - 40%
• IIIB – T3N2M0 - 20%
• IV – T4N1M0 oraz zawsze gdy N3 lub M1 

< 5%

Kryterium wyleczenia – przeżycie 5 letnie (rak piersi, 

czerniak potrafią przerzutować po 10 latach)

30% ogółem

Podstawowe zasady 

wykonywania resekcji w 

przypadku ca żołądka 

• Zalecane marginesy tkanki wolnej od 

naciekajacego ca – Lauren 5-7 cm

• W przypadku resekcji prawie całkowitej 

należy wyciąć 4/5 żołądka

• Zakres wycięcia w. chłonnych – D1 v D2

• Splenektomia ?? – nie ma znaczenia 

prognostycznego; infekcje

• Dostęp chirurgiczny: 
a) Laparotomia szeroka
b) Laparotorakotomia (guz umiejscowiony we 

wpuście z naciekaniem przełyku 

 

Zespolenie Roux-en-Y 

(przełykowo - jelitowe) 

• Ro- usunięcie całości neo (mikro, 

makro); bez przerzutu; najbardziej 
pożądane

• R1 – resekcja tylko makroskopowa; 

mikroskopowa obecność neo

• R2- resekcja częściowo 

makroskopowa; makroskopowa 
obecność neo