PODSTAWY DIAGNOSTYKI 

CHORÓB UKŁADU 

ODDECHOWEGO

Grażyna Bochenek

 

 

NAJCZĘSTSZE OBJAWY 

PODMIOTOWE

•

duszność

•

kaszel i odkrztuszanie

•

ból w klatce piersiowej

•

krwioplucie

 

 

DUSZNOŚĆ

1.

Podział chronologiczny: stała, ciągła, 

napadowa

2.

Ze względu na fazy oddychania: wdechowa,  

                                                     wydechowa, 

mieszana

3.

Według stopnia nasilenia objawów: 

spoczynkowa,

                                                          

wysiłkowa

4.

Ze względu na pozycję ciała

a.

 występująca w pozycji leżącej na wznak oraz 

pionowej

b.

 występująca tylko w pozycji leżącej, 

          ustępująca w pionowej

5.

Podział etiologiczny

a.

 

w przebiegu chorób klatki piersiowej, oskrzeli, 

płuc,  

          opłucnej

b.

 w przebiegu chorób układu krążenia

c.

 z innych przyczyn

 

 

PRZYCZYNY DUSZNOŚCI

1.

 

Choroby oskrzeli płuc, opłucnej i klatki 

piersiowej

a.

zaburzenia restrykcyjne: guzy, odma opłucnowa, 

płyn 

                                        w opłucnej, resekcja 

płuca,

                                        torakoplastyka, zrosty, 

skrzywienie

                                        kręgosłupa, ZZSK, 

porażenie nerwu

                                        przeponowego

b.

zaburzenia obturacyjne: astma oskrzelowa, 

zapalenie 

                                       oskrzeli, rozedma, 

aspiracja ciała

                                       obcego

c.

zaburzenia dyfuzyjne: zwłóknienie płuc, resekcja 

płuca

d.

zaburzenia perfuzyjne: niedodma, naciek, 

upośledzenie ukrwienia, zator płucny, przetoki

 

 

PRZYCZYNY DUSZNOŚCI c.d.

2.

Choroby serca:

a.

Niewydolność lewej komory: nadciśnienie tętnicze, 

zawał serca, choroba niedokrwienna, zapalenie 

mięśnia serca, wady zastawki dwudzielnej i aorty, 

zapalenie osierdzia, nadczynność tarczycy

b.

Niewydolność prawej komory: serce płucne, wady 

zastawki dwudzielnej i pnia płucnego

c.

Wrodzone wady serca: zwężenie pnia płucnego, cieśni 

aorty, przetrwały przewód tętniczy (Botalla), 

przełożenie dużych naczyń

3.

 Inne:

 

•

niedokrwistość, 

•

otyłość, 

•

zaburzenia mózgowe, 

•

kwasica: ketoza, mocznica,

•

miastenia, 

•

polimyelitis, 

•

emocje, 

•

zespół hyperwentylacji powysiłkowej

 

 

KASZEL I ODKRZTUSZANIE

•

od jak dawna trwa

•

czy jest trwały

                   okresowy,
                   napadowy

•

czynniki wywołujące, np.:  środowiskowe, 

                  

 alergeny, 

                  

 wysiłek, 

                  

 pozycja ciała, 

                  

 posiłek, 

                 leki

•

czy pojawia się w dzień, 

                                w nocy, 
                                rano po przebudzeniu,
                                budzi nad ranem

•

ilość wykrztuszanej plwociny

•

charakter plwociny: wodnista, 

   gęsta, 
   śluzowa, 
   ropna, 
  krwista

 

 

KASZEL

•

krtaniowy: zapalenie krtani

   nowotwory krtani 

(+chrypka)

   drażnienie wydzieliną z nosa 

                   lub zatok

•

oskrzelowy: produktywny

     suchy
     ostry
     przewlekły

 

 

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ

1.

Choroby układu oddechowego

a.

zapalenie opłucnej

b.

zapalenie płuc z odczynem opłucnowym

c.

odma opłucnowa

d.

nowotwory opłucnej

e.

przerzuty raka płuc do żeber i 

kręgosłupa

f.

zator tętnicy płucnej

g.

przebijanie ropniaka opłucnej

   do różnicowania z:

2.

Choroby serca

a.

choroba niedokrwienna serca i zawał

b.

zwężenie zastawki aorty

c.

kardiomiopatia przerostowa

d.

zapalenie mięśnia serca

e.

zapalenie osierdzia

 

 

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ c.d.

3.

Zmiany w układzie kostno-

szkieletowym

a.

zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa

b.

zespół Tietza

c.

neuralgia międzyżebrowa

4.

Choroby przewodu pokarmowego

a.

choroby przełyku

b.

wrzód żołądka

c.

zapalenie pęcherzyka żółciowego

d.

ostre zapalenie trzustki

5.

Półpasiec

 

 

KRWIOPLUCIE

•

czy pochodzi z jamy nosowo-gardłowej z 

oskrzeli

•

określić ilość, barwę

•

gęstość

•

okres trwania

Etiologia krwioplucia w 20% 

przypadków 

pozostaje niewyjaśniona.

 

 

KRWIOPLUCIE

Przyczyny:

1.

Choroby infekcyjne

przewlekłe zapalenie oskrzeli
rozstrzenie oskrzeli
zapalenie płuc
gruźlica płuc
ropień płuca
infekcja grzybicza (szczególnie 

kropidlakowa)

2.

Nowotwory oskrzela

 

 

KRWIOPLUCIE c.d.

3.

Inne choroby płuc
przetoki tętniczo-żylne
urazy klatki piersiowej
aspiracja ciała obcego
nadciśnienie płucne

4.

Choroby serca

zwężenie lewego ujścia  żylnego

obrzęk płuc

5.

Inne choroby
zawał (zator) płuca
skazy krwotoczne
zespół Goodpasture’a
zespół Osler-Weber-Rendu

 

 

OBJAWY PRZEDMIOTOWE

A.

Oglądanie
stosunek czasowy wdechu do wydechu 

(N=2:3)
czas trwania wydechu
częstość oddechów (N=16/min.)
głębokość oddechów
wydech przez „zasznurowane usta”
duszność jako objaw obiektywny
krążenie oboczne
nacieki na powierzchni klatki piersiowej

B.

 Obmacywanie
bolesność
odma podskórna

C.

Opukiwanie
stłumienie: nacieki, płyn w opłucnej
odgłos nadmiernie jawny: odma, rozedma

 

 

OBJAWY PRZEDMIOTOWE c.d.

D.

Osłuchiwanie

1.

 Szmery fizjologiczne: pęcherzykowy, oskrzelowy

    osłabienie szmeru pęcherzykowego:            

     

     rozedma, niedodma, 

rozległy naciek 

                                   w płucu, odma opłucnowa, 

                                   płyn w opłucnej
    szmer oskrzelowy: naciek miąższu płuc

      2.

 Szmery dodatkowe:

a.

świsty i furczenia 

             wydechowe: astma, przewlekłe zapalenie 

oskrzeli,  

                           przewlekła zastoinowa 

niewydolność

                           krążenia

             wydechowo-wdechowe: guzy w oskrzelu
             stridor wdechowy: zwężenie w krtani lub 

tchawicy, wole

        b.

 rzężenia: choroby śródmiąższowe płuc, 

zastoinowa

                     niewydolność krążenia, zapalenie 

płuc