- 1 -
Chirurgia wykład 3 (część I) – Historia chirurgii naczyniowej
Ś
w. Kosma i Damian patroni chirurgii
Odnaleziony w 1872 r. przez niemieckiego egiptologa Georga Ebersa papirus z 1550 r. p. n. e.
wspomina o badaniu tętna na kończynach, żylakach kończyn dolnych.
Pierwsze znane opisy tętniaków pochodzą z II w. n. e. – opisane przez rzymskiego lekarza
Antyllosa.
Galen (130—200) pracując jako lekarz gladiatorów miał sposobność leczyć urazy naczyń
zalecając ucisk za pomocą bandaża.
Aetius z Amidy (502—575) bizantyjski lekarz, operował tętniaki powstałe w dole łokciowym
w wyniku upustów krwi.
Andreas Vesalius (1514—1564) jako pierwszy rozpoznał tętniaki aorty brzusznej.
Ambroise Pare (1510—1590) jako pierwszy w epoce nowożytnej podwiązywał tętnice
w przypadku ich zranienia.
William Harley (1578—1657) pierwszy opisał we właściwy sposób układ krwionośny
człowieka.
W 1817 r. sir Astley Cooper operując bez znieczulenia podwiązał z dostępu
przezotrzewnowego aortę brzuszną (pęknięty tętniak t. biodrowej).
W 1847 r. Rudolph Virchow wprowadził pojęcie zatoru.
Pod koniec XIX w. podwiązywanie naczyń często doprowadzające do zgorzeli kończyny
zaczęto zastępować chirurgią rekonstrukcyjną.
W 1902 r. ukazała się we Francji praca Pt. „Technika operacyjna zespoleń naczyniowych
i transplantacji narządów” napisana przez Alexisa Carrela (1873—1944). W 1912 r.
otrzymał za swoje badania nagrodę Nobla.
Pierwszy przeszczep naczyniowy u człowieka 1906 r. dr Jose Goyanes po usunięciu tętniaka
tętnicy podkolanowej wszył w jego miejsce odcinek żyły podkolanowej.
1914—1917 Romuald Węgłowski u pięćdziesięciu pięciu rannych z uszkodzeniem naczyń
wszczepił własnopochodny odcinek żyły.
23 stycznia 1896 (Wiedeń) Edward Haschek, Otto Lindenthal – mikstura Reichmanna (kreda,
cynober, ropa naftowa).
1911 r. pierwsze zakończone powodzeniem usunięcie zatoru z tętnicy udowej Georges
Labey (1873—1952).
Cid dos Santos pierwsza endarteriectomia.
