- 1 - 

Chirurgia wykład 3 (część III) – Zasady postępowania z zakażeniami szpitalnymi 
 
Antybiogram: 
Laboratoryjne  metody  ustalania,  które  antybiotyki  działają  na  poszczególne  bakterie 
wywołujące zakażenia. 
 
Audyt antybiotyków: 
Analiza przydatności indywidualnie zlecanych antybiotyków. 
 
Polityka stosowanych antybiotyków: 
Wskazówki dla lekarzy zlecających antybiotyki. 
 
Receptariusz antybiotyków: 
Wykaz antybiotyków zwykle stosowanych w szpitalu. 
 
Gospodarka antybiotykami: 
Ogólne strategiczne zarządzanie zlecaniem antybiotyków. 
 
Drobnoustroje alarmowe (alertowe): 

•  patogeny  bakteryjne  oporne  na  antybiotyki,  mające  znaczenie  kliniczne  oraz  ważne  dla 

programów zwalczania zakażeń 

•  lista  drobnoustrojów  alarmowych  została  określona  w  załączniku  numer  1  do 

rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 marca 2005 roku 

•  gronkowiec  złocisty  oporny  na  metycylinę  (MRSA)  lub  glikopeptydy  (VISA  –  średniej 

wrażliwości na wankomycynę lub VRSA – oporny na wankomycynę) 

•  częstość występowania gronkowców opornych na metycylinę waha się od 1% w Danii do 

35% we Włoszech. 

•  W Polsce 10—13% zakażeń gronkowcowych powodują MRSA 
 
MRSA – postępowanie z zakażeniem: 
•  szybka identyfikacja – posiewy 
•  monitorowanie pacjentów wysokiego ryzyka nosicielstwa MRSA 
•  identyfikacja pacjentów przy ponownym przyjęciu do szpitala 
•  wdrażanie izolacji kontaktowej 
•  agresywne  leczenie  zakażenia  (wankomycyna  w  skojarzeniu  z  rifampicyną  lub 

gentamycyną lub linezolid) 

 
VISA, VRSA – postępowanie z zakażeniami: 
•  oporność  gronkowców  na  wankomycynę  po  raz  pierwszy  była  rozpoznana  w  Japonii                

i USA 

•  wysłanie do Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów 
•  postępowanie jak w przypadku rozpoznania MRSA izolacja, agresywne leczenie itd. 
 
VRE Vancomycin – Resistant Enterococcus: 

•  powodują zakażenia krwi (zapalenie wsierdzia), zakażenia ran, układu moczowego 
•  powinno  się  przebadać  pacjentów  z  Sali  chorych,  gdzie  wykryto  obecność  zakażenia  na 

nosicielstwo 

•  ścisła izolacja pacjentów zakażonych 
•  szerokie stosowanie cefalosporyn sprzyja powstawaniu tego typu zakażeń 

- 2 - 

 
Streptococcus pyogenes: 

•  obraz  kliniczny  najczęściej  zapalenia  gardła,  w  warunkach  szpitalnych  inwazyjne 

zakażenia skóry tkanek miękkich, róża, martwicze zapalenie powięzi 

•  w przypadku powtarzających się infekcji na oddziale, powinno się przebadać personel na 

nosicielstwo 

 
Rekomendacje  postępowania  Amerykańskiego  Stowarzyszenia  Epidemiologicznego                  
w Ochronie Zdrowia SHEA: 

•  aktywne poszukiwanie rezerwuarów drobnoustrojów 
•  posiewy kontrolne pobierane przy przyjęciu do szpitala 
•  cykliczne posiewy kontrolne u pacjentów pozostających na oddziałach wysokiego ryzyka 

OIOM (raz w tygodniu) 

•  w celu wykrycia enterokoków VRE posiewy stolca lub wymaz z odbytu, w celu wykrycia 

MRSA posiewy z gardła 

•  eradykacja nosicielstwa 
•  bariery  transmisji  drobnoustrojów  alarmowych  –  powinno  się  wdrożyć  we  wszystkich 

szpitalach 

•  system  mycia  i  dezynfekcji  rąk,  oraz  stosowania  rękawic  jednorazowych  zgodny  ze 

ś

wiatowymi  standardami  tj.  mycie  wodą  i  mydłem  gdy  ręce  są  widocznie 

zanieczyszczone,  dezynfekcja  rąk  środkiem  alkoholowym  przed  i  po  kontakcie                    
z pacjentem lub skażonymi powierzchniami i sprzętem medycznym 

•  rękawice jednorazowe przy każdym kontakcie z pacjentem 
•  fartuchy ochronne i maski w trakcie wykonywania procedur u pacjentów z podejrzeniem 

lub potwierdzonym nosicielstwem 

•  drobny sprzęt medyczny powinien być dedykowany dla pacjentów poddawanych izolacji 
•  kontrola stosowania antybiotyków i środków dezynfekujących 
•  systemy kontroli stosowania antybiotyków, środków dezynfekujących 
•  niedozwolone jest niekontrolowane stosowanie antybiotyków w profilaktyce i terapii 
•  stosowanie  wybranych  antybiotyków  strategicznych  9wankomycyna,  teikoplanina, 

imipenem,  meropenem)  jest  kontrolowane  przez kierownika  jednostki  za  pośrednictwem 
zespołu kontroli zakażen szpitalnych 

•  w oddziałach o stwierdzonym ryzyku zakażenia drobnoustrojami alarmowymi stosowanie 

antybiotyków opiera się na bieżących analizach mikrobiologicznych i epidemiologicznych 

•  w  przypadku  występowania  enterokoków  VRE  konieczne  jest  ograniczenie  stosowania 

cefalosporyn III i IV generacji oraz leków przeciw bakteriom beztlenowym 

•  w przypadku występowania gronkowców MRSA konieczne jest ograniczenie stosowania 

wszystkich antybiotyków ze szczególnym naciskiem na fluorochinolony (ciprofloksacyna) 

•  kontrola  skuteczności  dezynfekcji  –  kontrola  roztworów  roboczych  i  procedur 

dezynfekcyjnych 

 
 

Każdy kto nie udostępnia posiadanych materiałów jest kurwą

1

! 

 
 
 

                                                 

1

 kutwą