Farmacja weterynaryjna
Ć
wiczenie 7-9
Zakład Farmakologii i Toksykologii
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytetu Przyrodniczego we
Wrocławiu
Opracowali: dr Piotr Okoniewski
dr Marianna Szczypka
prof. Marcin
Ś
witała
Materiały pomocnicze dla roku III – wersja skrócona
2009-2010
Farmacja weterynaryjna
Ć
wiczenie 1
Zakład Farmakologii i Toksykologii
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Opracowali: dr Piotr Okoniewski
dr Marianna Szczypka
prof. Marcin
Ś
witała
Materiały pomocnicze dla roku III
Plan
ć
wicze
ń
• Zagadnienia prawne dotycz
ą
ce stosowania leków
u zwierz
ą
t. Wystawianie recept przez lekarza wet.
Zasady tworzenia nazewnictwa łaci
ń
skiego
w odniesieniu do surowców farmaceutycznych.
• Biodost
ę
pno
ść
, biorównowa
ż
no
ść
. Wprowadzenie
do problematyki rejestracji leków. Zagadnienia
prawne dotycz
ą
ce obrotu produktami leczniczymi
weterynaryjnymi. NOAEL, ADI, MRL, okres karencji,
Postacie leków, substancje pomocnicze.
• Produkcja stałych postaci leków weterynaryjnych.
• Produkcja półstałych i płynnych postaci leków
weterynaryjnych.
• Produkcja premiksów i pasz leczniczych.
Podr
ę
czniki
- Roli
ń
ski Z.: Farmakologia i farmakoterapia weterynaryjna,
PWRiL Warszawa, 2008
- Janicki S. i inni: Farmacja stosowana, PZWL, 2008
- Kayne S.B., Jepson M.H.: Veterinary Pharmacy, PhP
London 2004
- Hardee G.E., Bagott J.D.: Development & formulation of
veterinary dosage forms, Marcel Dekker New York, 1998
- Eudralex, EMEA London
- Dyrektywa EU 2004/28/WE
- Farmakopea Europejska = Farmakopea Polska IX
- Akty prawne
Farmacja weterynaryjna
Ć
wiczenie 1
Farmacja a farmakologia
podobie
ń
stwa i ró
ż
nice
FARMACJA
– nauka o lekach
FARMAKOLOGIA
-
nauka o działaniu leków,
m.in. o:
- mechanizmach działania na organizm
- efektach działania
- działaniach niepo
żą
danych
- dawkowaniu
- mo
ż
liwo
ś
ciach zastosowa
ń
praktycznych
w leczeniu chorób lub zapobieganiu
USTAWA
z dnia 21 grudnia 1990 r.
o zawodzie lekarza weterynarii
i izbach lekarsko-weterynaryjnych
USTAWA
z dnia 6 wrze
ś
nia 2001 r.
Prawo farmaceutyczne
z pó
ź
niejszymi zmianami m.in.:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy - Prawo
farmaceutyczne.
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo
farmaceutyczne, ustawy o zawodzie lekarza oraz ustawy -
Przepisy wprowadzaj
ą
ce ustaw
ę
- Prawo farmaceutyczne,
ustaw
ę
o wyrobach medycznych oraz ustaw
ę
o Urz
ę
dzie
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i
Produktów Biobójczych
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo
farmaceutyczne
Ustawa z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo
farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 9 maja 2003 r.
w sprawie wystawiania przez lekarzy weterynarii
recept na produkty lecznicze
lub leki recepturowe przeznaczone dla ludzi,
które b
ę
d
ą
stosowane u zwierz
ą
t
§ 1.
Rozporz
ą
dzenie okre
ś
la:
1) oznakowanie, tryb i sposób wystawiania przez lekarzy
weterynarii recept na produkty lecznicze lub leki
recepturowe przeznaczone dla ludzi, w sytuacji gdy brak
jest produktu leczniczego weterynaryjnego
dopuszczonego do obrotu;
2) wzór recepty na produkty lub leki;
3) sposób zaopatrywania w druki recept na produkty lub
leki;
4) sposób kontroli wystawienia i realizacji recept na
produkty lub leki oraz sposób kontroli stosowania tych
produktów lub leków.
§ 2.
1. Dopuszcza si
ę
wystawianie przez lekarza weterynarii
recept na produkty lub leki, je
ś
li nabyte w ten sposób
produkty lub leki b
ę
d
ą
stosowane u zwierz
ą
t przez:
1) wła
ś
ciciela zwierz
ę
cia albo
2) wystawiaj
ą
cego recept
ę
lekarza wet., przy
wykonywaniu przez niego praktyki lekarsko-
weterynaryjnej
2. Wystawienie recepty w przypadku, o którym mowa w ust. 1
pkt. 2 jest dopuszczalne je
ż
eli:
1) nabyte w ten sposób produkty lub leki zostan
ą
u
ż
yte przez
wystawiaj
ą
cego recept
ę
lek. wet. wył
ą
cznie przy wykonywaniu
przez niego praktyki lekarsko-weterynaryjnej
2) na recepcie wystawiaj
ą
cy dokona adnotacji "do u
ż
ytku
własnego" ("ad usum proprium");
3) zapas w ten sposób nabytych produktów lub leków nie
przekracza ich 14-dniowego
ś
redniego zu
ż
ycia;
4) zgromadzone produkty lub leki s
ą
przechowywane zgodnie z
wymaganiami okreslonymi dla tych produktów lub leków
5) u
ż
ycie produktów lub leków zostanie udokumentowane w
sposób zgodny z przepisami Prawa farmaceutycznego
6) brak odpowiedniego produktu leczniczego do obrotu dla
danego gatunku zwierz
ą
t lub dla innych gatunków zwierz
ą
t
§ 3.
1. Wystawienie recepty polega na CZYTELNYM naniesieniu na
awersie recepty tre
ś
ci obejmuj
ą
cej dane okre
ś
lone w rozporz
ą
dzeniu
oraz zło
ż
eniu własnor
ę
cznego podpisu przez wystawiaj
ą
cego
recept
ę
lekarza weterynarii.
2. Na recepcie mog
ą
by
ć
dokonywane poprawki wył
ą
cznie przez
osob
ę
wystawiaj
ą
c
ą
recept
ę
; poprawki dokonywane na recepcie
wymagaj
ą
dodatkowego odci
ś
ni
ę
cia piecz
ę
ci i podpisu tej osoby,
umieszczonych przy naniesionych poprawkach.
3. Na recepcie nie mog
ą
by
ć
zamieszczane informacje niezwi
ą
zane z
jej przeznaczeniem oraz reklamy.
§ 4.
Dane umieszczane na wystawianej recepcie, o których mowa w § 3
ust. 1, obejmuj
ą
:
1) firm
ę
lub nazw
ę
pod jak
ą
działa wystawiaj
ą
cy recept
ę
lekarz wet.,
siedzib
ę
i adres, oznaczenie formy prawnej wykonywanej
działalno
ś
ci oraz imi
ę
, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres
lekarza wet. działaj
ą
cego pod firm
ą
lub nazw
ą
, a w przypadku
osoby fizycznej - jej imi
ę
, nazwisko i adres;
2) okre
ś
lenie specjalizacji wystawiaj
ą
cego recept
ę
lekarza wet. oraz
numer za
ś
wiadczenia o prawie wykonywania zawodu;
3) firm
ę
lub nazw
ę
posiadacza zwierz
ę
cia, jego siedzib
ę
i adres oraz
oznaczenie formy prawnej wykonywanej działalno
ś
ci a w
przypadku osoby fizycznej - jej imi
ę
i nazwisko oraz adres;
4) gatunek, płe
ć
oraz ras
ę
zwierz
ę
cia - w przypadku wystawienia
recepty dla pojedynczego zwierz
ę
cia; gatunek, płe
ć
, ras
ę
oraz
liczb
ę
zwierz
ą
t - w przypadku wystawienia recepty dla wi
ę
kszej
liczby zwierz
ą
t;
5) nazw
ę
i ilo
ść
produktu leczniczego, a w odniesieniu do leku
recepturowego – nazw
ę
i ilo
ść
surowców farmaceutycznych
potrzebnych do sporz
ą
dzenia tego leku, w miar
ę
potrzeby, posta
ć
,
w jakiej lek ma by
ć
wydany; nazwy produktów lub leków podaje si
ę
w brzmieniu ustalonym w Rejestrze Produktów Leczniczych
Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
6) sposób u
ż
ycia albo adnotacj
ę
„wiadomo”, je
ż
eli przepisany w
recepcie produkt lub lek nie zawiera w swym składzie
ś
rodków
bardzo silnie działaj
ą
cych, silnie działaj
ą
cych, odurzaj
ą
cych lub
psychotropowych;
7) je
ż
eli recepta wystawiana jest na produkty lub leki przeznaczone do
stosowania u zwierz
ą
t, których tkanki lub produkty mog
ą
by
ć
przeznaczone do spo
ż
ycia przez ludzi – okres karencji dla tkanek
lub produktów pochodz
ą
cych od tych zwierz
ą
t, z dodatkowym
oznaczeniem okresu karencji na etykiecie leku recepturowego;
8) dat
ę
wystawienia recepty
2. Dane, o których mowa w ust. 1 pkt. 1 i 2, nanoszone s
ą
za
pomoc
ą
nadruku lub piecz
ę
ci.
3. Na awersie recepty za pomoc
ą
nadruku nanosi si
ę
symbole
„WET” i „WET – KARENCJA”, które dodatkowo przedstawia si
ę
technik
ą
słu
żą
ca do ich automatycznego odczytu, a w
szczególno
ś
ci w postaci jedno- lub dwuwymiarowych kodów
kreskowych
§ 5.
Wzór recepty na produkty lub leki okre
ś
la zał
ą
cznik do
rozporz
ą
dzenia.
§ 6.
znowelizowany
§ 7.
1. Szczegółowe warunki wystawiania recept na preparaty
zawieraj
ą
ce
ś
rodki odurzaj
ą
ce lub substancje psychotropowe
oraz wydawania tych preparatów z aptek okre
ś
laj
ą
przepisy o
przeciwdziałaniu narkomanii.
2. uchylony
§ 8.
1. Zaopatrzenie w druki recept prowadz
ą
hurtownie
farmaceutyczne produktów leczniczych weterynaryjnych
2. uchylony
§ 9.
1. Lekarz weterynarii, wystawiaj
ą
c recept
ę
na produkty lub leki,
mo
ż
e zamie
ś
ci
ć
polecenie dla apteki:
1) powtórnego wydania - przez zamieszczenie wyrazu "powtórzy
ć
",
okre
ś
laj
ą
c równocze
ś
nie, ile razy lek ma by
ć
powtórnie wydany,
2) wydania poza zwykł
ą
kolejno
ś
ci
ą
przez zamieszczenie wyrazów
"wyda
ć
natychmiast”
2. Nie zamieszcza si
ę
polecenia "powtórzy
ć
", je
ż
eli produkt lub lek
zawiera w swym składzie
ś
rodek odurzaj
ą
cy, psychotropowy lub
ś
rodek bardzo silnie działaj
ą
cy.
3. Polecenie "wyda
ć
natychmiast" wolno zamieszcza
ć
jedynie
wówczas, gdy ze wzgl
ę
du na stan chorego zwierz
ę
cia konieczne
jest natychmiastowe zastosowanie produktu lub leku.
4. Polecenia o których mowa w ust. 1 mog
ą
by
ć
podawane w j
ę
zyku
łaci
ń
skim.
§ 10.
1. Ilo
ść
surowca farmaceutycznego przeznaczonego do sporz
ą
dzania
leku recepturowego okre
ś
la si
ę
cyframi arabskimi, wagowo,
w systemie metrycznym lub wykorzystuj
ą
c jednostki
mi
ę
dzynarodowe, z tym
ż
e:
1) ilo
ść
surowca płynnego mo
ż
na podawa
ć
w kroplach lub mililitrach,
2) ilo
ść
surowca b
ę
d
ą
cego
ś
rodkiem oboj
ę
tnym, przeznaczonym
do nadania odpowiedniej postaci leku, mo
ż
na oznaczy
ć
wyrazami "ilo
ść
odpowiednia", "quantum satis" albo "q.s.„
2. Ilo
ść
leku recepturowego sporz
ą
dzanego, w szczególno
ś
ci
w postaci proszków, gałek albo czopków okre
ś
la si
ę
cyframi
rzymskimi.
§ 11.
W razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia sfałszowania recepty,
osoba wydaj
ą
ca lek odmawia jej realizacji, zatrzymuje j
ą
i niezwłocznie
powiadamia o tym fakcie inspektora Inspekcji Farmaceutycznej
wła
ś
ciwego ze wzgl
ę
du na poło
ż
enie apteki.
§ 12 - 18.
Dotycz
ą
kontroli.
Zał
ą
cznik nr 1 do rozporz
ą
dzenia: WZÓR RECEPTY
Recepta ma wymiary nie mniejsze ni
ż
98 mm (szeroko
ść
)
i 203 mm (długo
ść
) oraz nie wi
ę
ksze ni
ż
103 mm (szeroko
ść
) i 211
mm (długo
ść
).
Po przek
ą
tnej od lewej dolnej do prawej górnej cz
ęś
ci blankietu
recepty biegnie jasnozielony pasek szeroko
ś
ci 3 mm; druga strona
recepty pozostaje pusta.
Blankiet recepty na produkty lub leki
zawieraj
ą
ce w swym składzie
ś
rodki odurzaj
ą
ce lub substancje
psychotropowe lub inne leki oznaczone symbolem „Rpw”, jest w
kolorze ró
ż
owym z biegn
ą
cym po przek
ą
tnej jasnozielonym paskiem.
Na awersie recepty za pomoc
ą
nadruku nanosi si
ę
symbole "WET" i
"WET-KARENCJA" (niepotrzebne skre
ś
li
ć
), które dodatkowo
przedstawia si
ę
w postaci kodów kreskowych (do automatycznego
odczytu)
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 31 grudnia 2010 r.
zmieniaj
ą
ce rozporz
ą
dzenie w sprawie
wystawiania przez lekarzy weterynarii recept
na produkty lecznicze lub leki recepturowe
przeznaczone dla ludzi, które b
ę
d
ą
stosowane u zwierz
ą
t
§ 1.
….. wprowadza si
ę
nast
ę
puj
ą
ce zmiany:
1) § 6. otrzymuje brzmienie:
„ § 6. 1. Recepty na produkty lub leki wystawia si
ę
w jednym
egzemplarzu.
2. Recepty na produkty lub leki przeznaczone do stosowania
u zwierz
ą
t, których tkanki lub produkty mog
ą
by
ć
przeznaczone
do spo
ż
ycia przez ludzi, oraz na produkty lub leki zawieraj
ą
ce
ś
rodki odurzaj
ą
ce lub substancje psychotropowe lub inne leki
oznaczone symbolem „Rpw” wystawia si
ę
z kopi
ą
, która
pozostaje u wystawiaj
ą
cego recept
ę
.”
2) W § 7 uchyla si
ę
ust. 2;
3) W § 8 uchyla si
ę
ust. 2;
4) W zał
ą
czniku do rozporz
ą
dzenia w obja
ś
nieniach po zdaniu drugim
dodaje si
ę
zdanie trzecie w brzmieniu:
„Blankiet recepty na produkty lub leki zawieraj
ą
ce w swym składzie
ś
rodki odurzaj
ą
ce lub substancje psychotropowe lub inne leki
oznaczone symbolem „Rpw”, jest w kolorze ró
ż
owym z biegn
ą
cym
po przek
ą
tnej jasnozielonym paskiem.”
Czyli:
– wprowadzono ró
ż
owe recepty weterynaryjne, które ró
ż
ni
ą
si
ę
od „zwykłych” recept wet. kolorem ró
ż
owym,
– na ró
ż
owych receptach weterynaryjnych lekarz weterynarii
wystawia recept
ę
na produkty lub leki, które posiadaj
ą
kategori
ę
dost
ę
pno
ś
ci „Rpw” (
ś
rodki odurzaj
ą
ce
i substancje psychotropowe)
– oddzielono ró
ż
owe recepty weterynaryjne od ró
ż
owych
recept lekarskich
teraz lekarze weterynarii wystawiaj
ą
wszystkie leki
wył
ą
cznie na receptach weterynaryjnych z zielonym paskiem,
(białych lub ró
ż
owych)
RECEPTA
1. Inscriptio
Data i miejsce wystawienia recepty,
firma lub nazwa, pod jak
ą
działa wystawiaj
ą
cy recept
ę
lek. wet.,
siedziba i adres, oraz imi
ę
, nazwisko i adres lek. wet.
działaj
ą
cego pod firm
ą
lub nazw
ą
, a w przypadku osoby
fizycznej - jej imi
ę
, nazwisko i adres; (nadruk lub pi
ę
cz
ęć
)
2. Nomen aegroti
gatunek, płe
ć
, rasa zwierz
ę
cia - w przypadku wystawienia
recepty dla pojedynczego zwierz
ę
cia;
gatunek, płe
ć
, rasa oraz liczba zwierz
ą
t - w przypadku
wystawienia recepty dla wi
ę
kszej liczby zwierz
ą
t;
firma lub nazwa posiadacza zwierz
ę
cia, jego siedziba i adres a
w przypadku osoby fizycznej - jej imi
ę
, nazwisko i adres
3. Praepositio = invocatio – Rp.
4. Praescriptio = ordinatio
- w odniesieniu do leku gotowego -
nazwa, posta
ć
, ilo
ść
leku (cyframi arabskimi), je
ś
li na
recepcie brak okre
ś
lenia dawki lub opakowania – farmaceuta
wyda preparat o najmniejszej dawce lub najmniejsze
opakowanie.
nazwy produktów lub leków podaje si
ę
w brzmieniu
ustalonym w Rejestrze Produktów Leczniczych
Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
- w odniesieniu do leku recepturowego -
nazwa i ilo
ść
surowców farmaceutycznych potrzebnych do
sporz
ą
dzenia leku,
Basis
Remedium adiuvans
Corrigens
Vehiculum
Ilo
ść
surowca okre
ś
la si
ę
cyframi arabskimi, wagowo, w systemie
metrycznym lub wykorzystuj
ą
c jednostki mi
ę
dzynarodowe, z tym
ż
e:
- ilo
ść
surowca płynnego mo
ż
na podawa
ć
w kroplach lub mililitrach,
- ilo
ść
surowca b
ę
d
ą
cego
ś
rodkiem oboj
ę
tnym, przeznaczonym do
nadania odpowiedniej postaci leku, mo
ż
na oznaczy
ć
wyrazami "ilo
ść
odpowiednia", "quantum satis" albo "q.s.".
5. Subscriptio
-
czynno
ś
ci recepturowe, okre
ś
lenie postaci
-
Ilo
ść
leku recepturowego (np. czopków, proszków) okre
ś
la si
ę
cyframi rzymskimi.
6. Signatura
sposób u
ż
ycia - po polsku: droga podania, cz
ę
stotliwo
ść
,
wielko
ść
dawki jednorazowej, czas stosowania
„wiadomo” – tylko je
ś
li przepisany lek nie zawiera w swym
składzie
ś
rodków bardzo silnie działaj
ą
cych, silnie
działaj
ą
cych, odurzaj
ą
cych lub psychotropowych
Je
ż
eli recepta wystawiana jest na produkty lub leki
przeznaczone do stosowania u zwierz
ą
t, których tkanki lub
produkty mog
ą
by
ć
przeznaczone do spo
ż
ycia przez ludzi –
okre
ś
li
ć
okres karencji dla tkanek lub produktów, z
dodatkowym oznaczeniem okresu karencji na etykiecie leku
recepturowego.
7. Nomen medici
Imi
ę
i nazwisko lek.wet., specjalizacja oraz numer
za
ś
wiadczenia o prawie wykonywania zawodu; (nadruk lub
pi
ę
cz
ęć
)
Recepty weterynaryjne
Termin realizacji recepty:
- 30 dni
- na antybiotyki - 7 dni
- na
ś
rodki odurzaj
ą
ce
i psychotropowe - 14 dni
Na 1 recepcie - do 5 leków
gotowych
- 1 lek recepturowy
2 g = 2,0 ale 2 ml
Na receptach „ró
ż
owych” - leki z wykazu
ś
rodków
odurzaj
ą
cych i substancji psychotropowych
(grupy I-N i II-P)
– na 1 recepcie „ró
ż
owej” tylko 1 lek,
- nie wi
ę
cej ni
ż
5-krotno
ść
1-razowej dawki dla
zwierz
ę
cia
Recepty na preparaty zawieraj
ą
ce
ś
rodki odurzaj
ą
ce
lub substancje psychotropowe - przepisy o
przeciwdziałaniu narkomanii.
Ustawa
z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii
z pó
ź
niejszymi zmianami
Niektóre akty wykonawcze:
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 11 wrze
ś
nia 2006 r.
w sprawie
ś
rodków odurzaj
ą
cych, substancji psychotropowych, prekursorów
kategorii 1 i preparatów zawieraj
ą
cych te
ś
rodki lub substancje
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 22 grudnia 2010 r.
zmieniaj
ą
ce rozporz
ą
dzenie w sprawie
ś
rodków odurzaj
ą
cych, substancji
psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawieraj
ą
cych te
ś
rodki lub
substancje
Zasady tworzenia nazewnictwa
łaci
ń
skiego
Substancje chemiczne
Rzeczowniki rodzaju nijakiego drugiej deklinacji, nazwy
w wi
ę
kszo
ś
ci jednowyrazowe.
Np.
Cholesterolum
Barbitalum
Coffeinum
Glucosum
Glycerolum 86 %
Ibuprofenum
Clonazepamum
Clotrimazolum
Dexamethasonum
Epinephrinum
Hydrocortisonum
Lactosum
Mannitolum
Metronidazolum
Paracetamolum
Phenolum
Progesteronum
KWASY
Acidum + ......... –icum
Kwas .......... -owy
Np.
Acidum + carbonicum
Kwas
w
ę
glowy
Acidum sulfuricum – kwas siarkowy
Acidum phosphoricum – kwas fosforowy
Acidum nitricum – kwas azotowy
Acidum aceticum – kwas octowy
Acidum formicum – kwas mrówkowy
Acidum acetylsalicylicum – kwas acetylosalicylowy
Acidum ascorbicum – kwas askorbowy
Acidum benzoicum – kwas benzoesowy
Acidum boricum – kwas borowy (borny)
Acidum citricum – kwas cytrynowy
Acidum folicum – kwas foliowy
Acidum lacticum – kwas mlekowy
Acidum nalidixicum - kwas nalidyksowy
Acidum salicylicum – kwas salicylowy
Acidum tartaricum – kwas winowy
Acidum trichloraceticum – kwas trichlorooctowy
TLENKI, NADTLENKI
czynnik utleniony
+
oxidum
(tlenek)
czynnik utleniony
+
peroxidum (nadtlenek)
(w dopełniaczu)
Np.
Calcii
+
oxidum
wapnia tlenek
Hydrogenii
+
peroxidum
wodoru nadtlenek
Magnesii oxidum – tlenek magnezu
Zinci oxidum – tlenek cynku
WODOROTLENKI
metal (kation) +
hydroxidum (wodorotlenek)
(w dopełniaczu)
Np.
Aluminii
+
hydroxidum
glinu wodorotlenek
Calcii hydroxidum – wodorotlenek wapnia
Natrii hydroxidum – wodorotlenek sodu
SOLE kwasów tlenowych
kation + anion ..... –as (-an)
(w dopełniaczu)
..... –is (-yn)
Np.
Magnesii
+ carbonas
Magnezu w
ę
glan
Natrii
+ nitris
Sodu azotyn
Aluminii phosphas – fosforan glinu
Argenti nitras – azotan srebra
Lithii carbonas – w
ę
glan litu
Ferrosi gluconas – glukonian
ż
elaza
Natrii benzoas – benzoesan sodu
Natrii salicylas – salicylan sodu
Natrii citras – cytrynian sodu
Kalii hydrocarbonas – wodorow
ę
glan potasu
Natrii dihydrophosphas – dwuwodorofosforan sodu
Kalii permanganas – nadmanganian potasu
Natrii tiosulfas – tiosiarczan sodu
Natrii tetraboras – tetraboran sodu
Natrii sulfis – siarczyn sodu
Atropini sulfas – siarczan atropiny
Ethacridini lactas – mleczan etakrydyny
Hydrocortisoni acetas – octan hydrokortyzonu
Norepinephrini bitartras – wodorowinian norepinefryny
Testosteroni propionas – propionian testosteronu
SOLE kwasów beztlenowych
kation +
anion ..... –idum (-ek)
(w dopełniaczu)
(w mianowniku )
Np.
Natrii
+
chloridum (chlorek sodu)
Ammonii bromidum – bromek amonowy
Kalii iodidum – jodek potasu
Natrii fluoridum – fluorek sodu
Zinci chloridum – chlorek cynku
Chlorpromazini hydrochloridum – chlorowodorek
chloropromazyny
Homatropini hydrobromidum – homatropiny
bromowodorek
Morphini hydrochloridum – chlorowodorek morfiny
Papaverini hydrochloridum – chlorowodorek papaweryny
SOLE zwi
ą
zków amfoterycznych
subst. działaj
ą
ca + składnik potrzebny do utworzenia soli
(w mianowniku) (w formie przymiotnikowej w
mianowniku)
Np.
Sulfacetamidum + natricum (sulfacetamid
sodowy)
Barbitalum natricum – barbital sodowy
Cyclobarbitalum calcicum – cyklobarbital wapniowy
Surowce ro
ś
linne i preparaty z nich sporz
ą
dzone
nazwa gatunkowa/rodzajowa ro
ś
liny + nazwa cz
ęś
ci ro
ś
liny
(w dopełniaczu)
(w mianowniku)
Np.
Belladonnae
+ folium (li
ść
pokrzyku)
Adonidis vernalis herba – ziele miłka wiosennego
Anisi fructus – owoc any
ż
u
Salviae folium – li
ść
szałwii
Sennae folium – li
ść
senesu
Chamomillae anthodium – koszyczek rumianku
Frangulae cortex – kora kruszyny
Lini semen – nasienie lnu
Sambuci flos – kwiat bzu czarnego
Ipecacuanhae radix – korze
ń
wymiotnicy
Valerianae radix – korze
ń
kozłka
nazwa gatunkowa ro
ś
liny
+ posta
ć
preparatu
(w dopełniaczu)
(w mianowniku)
Np.
Eucalypti + aetheroleum
eukaliptusowy
olejek
Ipecacuanhae tinctura – nalewka z korzenia wymiotnicy
Valerianae tinctura – nalewka kozłkowa
Menthae piperitae aetheroleum – olejek mi
ę
towy
Nazwa łaci
ń
ska leku
(nazwa substancji w dopełniaczu + nazwa postaci leku
w mianowniku)
NAZWA POLSKA
Np.
ACIDI FOLICI TABULETTAE
TABLETKI KWASU FOLIOWEGO
FARMAKOPEA POLSKA
–
okre
ś
la podstawowe wymagania jako
ś
ciowe oraz
metody badania produktów leczniczych i ich opakowa
ń
oraz surowców farmaceutycznych. Opracowywana
i wydawana przez Urz
ą
d Rejestracji Produktów
Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych.
Obecnie obowi
ą
zuje
FARMAKOPEA POLSKA IX (FP IX)
,
która stanowi pełny, zgodny z oryginałem,
polskoj
ę
zyczny tekst aktualnej
Farmakopei Europejskiej
Stosowanie leków
1. Zgodne ze wskazaniami i dawkowaniem zawartym
w ulotce.
2. Lekarz ma prawo zastosowa
ć
leki zgodnie z wiedz
ą
.
Przy leczeniu zwierz
ą
t obowi
ą
zuje zasada kaskady.
W przypadku zwierz
ą
t, z których uzyskujemy
ż
ywno
ść
– OKRES KARENCJI!
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 27 listopada 2008 r.
w sprawie sposobu post
ę
powania
przy stosowaniu produktów leczniczych,
w sytuacji gdy brak jest odpowiedniego produktu
leczniczego weterynaryjnego dopuszczonego
do obrotu dla danego gatunku zwierz
ą
t
Zasada „kaskady”
W przypadku zwierz
ą
t „producentów
ż
ywno
ś
ci”:
Je
ś
li brak odpowiedniego produktu wet. dopuszczonego
do obrotu dla danego gat. zwierz
ą
t, w drodze wyj
ą
tku
lekarz wet. na własn
ą
odpowiedzialno
ść
, w celu unikni
ę
cia
niemo
ż
liwego do zaakceptowania cierpienia zwierz
ą
t -
mo
ż
e zastosowa
ć
:
1) produkt wet. dopuszczony dla innego gatunku
lub dla danego gat. lecz z innym wskazaniem
2) gdy brak produktu z pkt.1:
a) produkt leczniczy dopuszczony do obrotu dla ludzi,
b) produkt leczniczy wet. zarejestrowany w innym
pa
ń
stwie UE, do stosowania u tego samego gatunku
zwierz
ą
t lub innego gat. zwierz
ą
t „producentów
ż
ywno
ś
ci”, z tym samym wskazaniem lub innym
wskazaniem do stosowania
3) gdy brak produktów z pkt. 1 i 2 - lek recepturowy
Produkty lecznicze i leki recepturowe stosowane
u gatunków zwierz
ą
t, których tkanki i produkty mog
ą
by
ć
przeznaczone do spo
ż
ycia przez ludzi, mog
ą
zawiera
ć
jedynie substancje czynne, które znajduj
ą
si
ę
w Aneksie
I, II lub III.
Ka
ż
dorazowo lekarz wet. musi okre
ś
li
ć
okres karencji.
Je
ś
li zastosowane produkty lecznicze nie posiadaj
ą
okre
ś
lonego okresu karencji dla danego gat. zwierz
ą
t, to
ustalony okres karencji nie moze by
ć
krótszy ni
ż
:
- 7 dni – mleko i jaja
- 28 dni – tkanki jadalne ptaków i ssaków
- liczba dni uzyskana z ilorazu liczby 500 i temp. wody
stawu hodowlanego wyra
ż
onej w stopniach Celsjusza –
w przypadku tkanek pochodz
ą
cych od ryb
W przypadku zwierz
ą
t „towarzysz
ą
cych”
Je
ś
li brak odpowiedniego produktu wet. dopuszczonego
do obrotu dla danego gat. zwierz
ą
t, w drodze wyj
ą
tku
lekarz wet. na własn
ą
odpowiedzialno
ść
, w celu unikni
ę
cia
niemo
ż
liwego do zaakceptowania cierpienia zwierz
ą
t -
mo
ż
e zastosowa
ć
:
1) produkt wet. dopuszczony dla innego gatunku
albo dla danego gat. lecz z innym wskazaniem
2) gdy brak produktu z pkt.1:
a) produkt leczniczy dopuszczony do obrotu dla ludzi,
b) produkt leczniczy wet. zarejestrowany w innym
pa
ń
stwie UE, do stosowania u tego samego gatunku
zwierz
ą
t lub innego gat. zwierz
ą
t, z tym samym
wskazaniem lub innym wskazaniem do stosowania
3) gdy brak produktów z pkt. 1 i 2 - lek recepturowy
ZASADA KASKADOWEGO STOSOWANIA LEKÓW W LECZENIU ZWIERZĄT
P F O Vetos - Farma sp. z o.o.
TAK TAK
ALE
NIE
NIE
TAK
NIE
TAK
NIE nie istnieje
TAK istnieje
NIE
TAK
NIE
TAK
NIE
Lek
musi zostać
kupiony lub wykonany i
użyty z zachowaniem mini-
malnych okresów karencji:
tkanki jadalne ptaków i saków
28 dni mleko i jaja 7 dni,
500 stopniodni tkanki
jadalne ryb
Czy wszystkie składniki czynne leku, który chcę użyć znajdują się w aneksie
I, II, III rozporządzenie UE 2377/90 ? www.emea.eu.int/index/indexv1.htm
Czy istnieje możliwość wykonania takiego leku w aptece na podstawie mojej recepty ?
Czy istnieje lek dopuszczony dla innego gatunku zwierząt
producentów żywności, którym mogę leczyć daną jednostkę
chorobową?
Bydło, świnie, kozy, owce, ptactwo, zwierzyna dzika,
króliki, pszczoły, ryby, konie.
Czy leczone zwierzęta są producentami żywności
?
Badanie – Diagnoza – Ustalenie metody leczenia
Czy istnieje lek zarejestrowany dla tego gatunku zwierząt, który chcę użyć ?
Muszę zastosować ten lek w dawce
zalecanej przez producenta. W
przypadku zwierząt producentów
ż
ywności muszę wskazać okres
karencji podany przez producenta
Czy istnieje niezbędna konieczność użycia tej metody leczenia i tego leku ?
Stosuję inną metodę leczenia
Chcę zastosować
dawkę większą niż
zalecana na ulotce i
dlatego u zwierząt
producentów
ż
ywności muszę
zastosować
odpowiednio
zwiększony okres
karencji
Czy istnieje taki lek dopuszczony do stosowania u ludzi,
którym mogę leczyć chore zwierzę
Mogę zastosować dowolny lek, który uznam za konieczny z
palety leków weterynaryjnych, ludzkich bądź recepturowych
Nie mogę użyć
takiego leku do
leczenia chorego
zwierzęcia
Kategorie dost
ę
pno
ś
ci
Rozporz
ą
dzenie Ministra Zdrowia
z dnia 14 listopada 2008 r.
w sprawie kryteriów zaliczenia produktu leczniczego do
poszczególnych kategorii dost
ę
pno
ś
ci
Kategorie dost
ę
pno
ś
ci produktów leczniczych:
Rp
– wydawane z przepisu lekarza
Rpw
– wydawane z przepisu lekarza, zawieraj
ą
ce
ś
rodki odurzaj
ą
ce lub substancje psychotropowe
Lz
– stosowane wył
ą
cznie w lecznictwie
zamkni
ę
tym
Rpz
- wydawane z przepisu lekarza do
zastrze
ż
onego stosowania
OTC
– wydawane bez przepisu lekarza
Rozporz
ą
dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 4 czerwca 2008 r.
w sprawie kategorii stosowania produktu leczniczego
weterynaryjnego oraz kryteriów zaliczania
produktu leczniczego weterynaryjnego
do poszczególnych kategorii stosowania i dost
ę
pno
ś
ci.
§ 3. Okre
ś
la si
ę
kategorie stosowania
produktu, ze
wzgl
ę
du na ryzyko zwi
ą
zane z jego u
ż
yciem:
1) do podawania wył
ą
cznie przez lekarza weterynarii;
2) do podawania pod nadzorem lekarza weterynarii;
3) do podawania przez wła
ś
ciciela lub opiekuna
zwierz
ę
cia.
Kategorie dost
ę
pno
ś
ci
dla produktów leczniczych wet.
- wydawane z przepisu lekarza - Rp
- wydawane bez przepisu lekarza – OTC