„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

              NARODOWEJ

 

 

 

 

 
 
 
Marzena Rozborska  
 
 
 
 

Posługiwanie  się  podstawowymi  pojęciami  z  zakresu 
budownictwa wodnego 712[03].O1.02 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
mgr inŜ. Piotr Miłosz 
mgr inŜ. Lucja Zegadło 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne:  
mgr inŜ. Marzena Rozborska  
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inŜ. Krzysztof Wojewoda 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  712[03].O1.02 
,,Posługiwanie  się  podstawowymi  pojęciami  z  zakresu  budownictwa  wodnego’’,  zawartego 
w modułowym programie nauczania dla zawodu monter budownictwa wodnego 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie 

3 

2.  Wymagania wstępne 

5 

3.  Cele kształcenia 

6 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

7 

5. Ćwiczenia  

10 

5.1. Podstawy hydrologii 

10 

5.1.1. Ćwiczenia 

10 

5.2. Budowle wodne i systemy ochrony przeciwpowodziowej 

16 

 5.2.1. Ćwiczenia 

16 

5.3. Grunty budowlane 

20 

5.3.1. Ćwiczenia 

20 

5.4. Roboty ziemne, fundamentowe i odwodnieniowe 

23 

 5.4.1. Ćwiczenia 

23 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

26 

7. Literatura 

38 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1.

 

WPROWADZENIE  

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela  ,,Posługiwanie  się  podstawowymi 

pojęciami  z  zakresu  budownictwa  wodnego”,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu  zajęć 
dydaktycznych w zawodzie monter budownictwa wodnego 712[03]. 

W poradniku zamieszczono: 

−

 

wymagania wstępne, 

−

 

cele kształcenia, 

−

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

−

 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych i intelektualnych, 

−

 

przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 

−

 

wykaz literatury. 
 Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem: 

−

 

pokazu z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczeń praktycznych. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej  pracy  uczniów  do  pracy  zespołowej.  Czas  wykonania  ćwiczeń  naleŜy  ustalać 
w zaleŜności od potrzeb i rozwoju grupy. 

W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  nauczyciel 

moŜe posłuŜyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych. 

W tym rozdziale podano równieŜ: 

−

 

plan testu w formie tabelarycznej, 

−

 

punktację zadań , 

−

 

propozycje norm wymagań, 

−

 

instrukcję dla nauczyciela, 

−

 

instrukcję dla ucznia, 

−

 

kartę odpowiedzi, 

−

 

zestaw zadań testowych. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

 
 
  
                                    
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 

712[03].O1 

Podstawy budownictwa wodnego 

712[03].O1.01 

Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, 

ochrony przeciwpoŜarowej oraz ochrony środowiska 

712[03].O1.02 

Posługiwanie się podstawowymi pojęciami z zakresu 

budownictwa wodnego 

712[03].O1.03 

Rozpoznawanie materiałów stosowanych w robotach 

hydrotechnicznych 

712[03].O1.04 

Posługiwanie się dokumentacją 

techniczną 

712[03].O1.05 

Magazynowanie, składowanie oraz 

transport materiałów i wyrobów 

budowlanych 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2.

 

WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

−

 

określać swoje mocne i słabe strony w działaniach indywidualnych i zespołowych, 

−

 

stosować zasady współpracy w grupie, 

−

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

−

 

planować swój rozwój zawodowy i doskonalenie kwalifikacji. 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3.

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

−

 

wyjaśnić występowanie zjawisk hydrometeorologicznych w atmosferze, 

−

 

wyjaśnić mechanizmy funkcjonowania ekosystemów wodnych, 

−

 

określić  zaleŜności  zachodzące  pomiędzy  czynnikami  meteorologicznymi,  a  warunkami 
hydrologicznymi w środowisku, 

−

 

rozróŜnić rodzaje wód powierzchniowych i podziemnych, 

−

 

określić zasady racjonalnej gospodarki wodą, 

−

 

rozróŜnić rodzaje zanieczyszczeń wody oraz określić sposoby ochrony wód, 

−

 

określić  właściwości  materiałów  stosowanych  do  regulacji  rzek  oraz  budowy  obiektów 
budownictwa wodnego, 

−

 

określić  zasady  i  warunki  magazynowania,  składowania  oraz  transportu  materiałów 
budowlanych, 

−

 

zmagazynować oraz przetransportować materiały, maszyny, narzędzia i sprzęt stosowany 
w robotach hydrotechnicznych, 

−

 

zidentyfikować rodzaje gruntów i określić ich właściwości, 

−

 

określić cele regulacji rzek i potoków górskich, 

−

 

rozróŜnić sposoby umacniania brzegów oraz rodzaje budowli regulacyjnych, 

−

 

określić zasady wykonywania robót ziemnych i odwodnieniowych, 

−

 

rozróŜnić rodzaje powodzi oraz sposoby ochrony przeciwpowodziowej, 

−

 

sklasyfikować obiekty budownictwa wodnego oraz określić ich funkcje, 

−

 

określić  zasady  wykonywania  robót  podwodnych  oraz  fundamentowania  budowli 
wodnych,  

−

 

określić obciąŜenia działające na budowle wodne, 

−

 

rozróŜnić budowle piętrzące oraz określić ich funkcje, 

−

 

określić  wpływ  czynników  meteorologicznych  i  hydrologicznych  na  bezpieczeństwo 
i trwałość obiektów budownictwa wodnego, 

−

 

wyjaśnić zjawiska występujące podczas przepływu wody w gruntach, 

−

 

rozróŜnić rodzaje odkształceń filtracyjnych, 

−

 

określić sposoby zabezpieczenia budowli wodnych przed filtracją wody w gruntach. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4.

 

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca: ……………………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:      Monter budownictwa wodnego 712[03] 
Moduł:                                            Podstawy budownictwa wodnego 712[03].O1 
Jednostka modułowa:                     Posługiwanie się podstawowymi pojęciami z zakresu 

budownictwa wodnego 712[03].O1.02 

Temat:  Cykl hydrologiczny. 

Cel ogólny: Ukształtowanie  umiejętności  analizowania  zjawisk  hydrometeorologicznych 

w przyrodzie. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

wyjaśnić pojęcie cyklu hydrologicznego, 

−

 

analizować obieg wody w cyklu hydrologicznym, 

−

 

określić wpływ opadów atmosferycznych na warunki hydrologiczne, 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

wykład,  

−

 

dyskusja dydaktyczna. 
 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

zbiorowa. 

 
Czas: 1 godz. dydaktyczna (45minut). 
 
Środki dydaktyczne: 

−

 

plansze. 

 
Przebieg zajęć: 
 
Faza wstępna: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Omówienie tematu i celów zajęć. 

 
Faza właściwa: 
3.

 

Realizacja tematu:  

−

 

wyjaśnienie pojęcia cyklu hydrologicznego, 

−

 

analiza obiegu wody w cyklu hydrologicznym na podstawie planszy, 

−

 

wyjaśnienie pojęcia warunków hydrologicznych, 

−

 

rozróŜnienie rodzajów opadów atmosferycznych, 

−

 

określenie wpływu warunków meteorologicznych na warunki hydrologiczne. 

 
Faza kończąca 
4.

 

Uporządkowanie pracownię. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

Praca domowa 
Sporządź notatkę na temat pomiaru poziomu zwierciadła wody gruntowej. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć 2

 

 
Osoba prowadząca: ……………………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:       Monter budownictwa wodnego 712[03] 
Moduł: 

Podstawy budownictwa wodnego 712[03].O1 

Jednostka modułowa:                      Posługiwanie  się  podstawowymi  pojęciami  z  zakresu 

budownictwa wodnego 712[03].O1.02 

Temat:  Rodzaje budowli piętrzących.  

Cel ogólny: Ukształtowanie umiejętności rozróŜniania budowli piętrzących. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

rozróŜnić rodzaje budowli piętrzących, 

−

 

określić funkcję budowli piętrzących, 

−

 

określić materiały z jakich mogą być wznoszone budowle piętrzące. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

burza mózgów. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

zbiorowa. 

 
Czas: 45minut. 
 
Środki dydaktyczne: 

−

 

literatura z rozdziału 6 poradnika dla ucznia. 

 
Przebieg zajęć: 
 
Faza wstępna: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Podanie tematu i omówienie sposobu pracy podczas zajęć. 

 
Faza właściwa: 
3.

 

Realizacja tematu:  

−

 

wybranie grupy ekspertów, 

−

 

wybranie osoby do zapisywania pomysłów na tablicy, 

−

 

zapisywanie propozycji uczniów, 

−

 

eksperci wybieraj ą spośród wypisanych budowli budowle piętrzące. 

4.

 

Podsumowanie wiadomości. 

 
Faza kończąca 
5.

 

Uporządkowanie pracowni. 

 

Praca domowa 

Wyszukaj informacje na temat budowli piętrzących w Twojej okolicy. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  nabytych 
umiejętności. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

5.

 

ĆWICZENIA 

 
5.1. Podstawy hydrologii  

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wybierz  z  tabeli  te  zjawiska  cyklu  hydrologicznego,  które  zachodzą  w  atmosferze 

i narysuj schemat przebiegu tych zjawisk. 

 

odpływ podziemny  
wsiąkanie  
przenoszenie pary wodnej 
opad atmosferyczny  
kondensacja  
odpływ powierzchniowy 
parowanie 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować treści zawarte w tabeli, 

2)

 

wybrać i zapisać zjawiska hydrometeorologiczne zachodzące w atmosferze, 

3)

 

narysować schemat zjawisk hydrometeorologicznych, uwzględniając ich kolejność, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

papier kancelaryjny, 

–

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  mapy  średnich  opadów  rocznych  na  obszarze  Polski,  odczytaj,  jakie  są 

ś

rednie opady roczne w regionie, w którym mieszkasz. 

 

Rys. do ćwiczenia 2 [1, s. 29] 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować mapę, 

2)

 

odnaleźć na mapie wybrany region, 

3)

 

odczytać średnie opady roczne dla szukanego regionu,  

4)

 

dokonać oceny prawidłowości wykonania obliczeń. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Ćwiczenie 3 

Na  podstawie  mapy  średnich  opadów  rocznych  na  obszarze  Polski,  odszukaj  region 

o najniŜszych średnich opadach rocznych. 

 

Rys. do ćwiczenia 3 [1, s. 29] 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować mapę, 

2)

 

odnaleźć na mapie najmniejsze opady, 

3)

 

określić region,  

4)

 

dokonać oceny prawidłowości wykonania obliczeń. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–

 

pokaz z objaśnieniem, 

–

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

papier kancelaryjny, 

–

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Na mapie odszukaj i zapisz nazwy czterech rzek, które leŜą w dorzeczu Narwi. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować mapę, 

2)

 

odszukać Narew na mapie, 

3)

 

ustalić i wypisać dopływy Narwi,  

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

mapa fizyczna Polski, 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 5 

Na  paskach  papieru  wypisane  są  czynniki,  które  wpływają  na  stan  wody  w  rzece.  Na 

paskach wypisano kolejno: opady deszczu, opady śniegu, wielkość zlewni, wielkość zlewiska, 
długotrwała susza, roztopy. 

Wybierz  spośród  nich  czynniki  meteorologiczne,  które  bezpośrednio  wpływają  na 

podniesienie stanu wody. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować zapisy na paskach, 

2)

 

wybrać czynniki meteorologiczne, 

3)

 

wybrać czynniki bezpośrednio wpływające na stan wody w rzece,  

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

paski z danymi do ćwiczenia, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

Ćwiczenie 6 

Narysuj 

schemat 

podziału 

wód, 

którym 

będą 

uwzględnione 

rodzaje 

wód 

powierzchniowych i podziemnych. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować rodzaje wód powierzchniowych i podziemnych, 

2)

 

wypisać rodzaje wód powierzchniowych, 

3)

 

wypisać rodzaje wód podziemnych,  

4)

 

narysować schemat uwzględniający podział wód, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

papier kancelaryjny, 

–

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 7 

Tabelki  zawierają  uŜytkowników  wody  i  rodzaje  zanieczyszczeń.  Przyporządkuj 

uŜytkownikom  źródła  zanieczyszczeń.  Zaproponuj  sposób  ochrony  zasobów  wodnych  przed 
zanieczyszczeniami powodowanymi przez wskazanych uŜytkowników. 

 

gospodarstwo rolne 
zakład przemysłowy 
osiedle mieszkaniowe 

 

ś

cieki komunalne (bytowe) 

ś

cieki przemysłowe 

rozpuszczone nawozy 
rozpuszczone środki ochrony roślin 
gazy w atmosferze 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować zawartość tabelek, 

2)

 

przyporządkować rodzaj zanieczyszczeń do uŜytkownika wody, 

3)

 

zaproponować sposób ochrony wody przed zanieczyszczeniami, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

papier kancelaryjny, 

–

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

5.2. Budowle wodne i systemy ochrony przeciwpowodziowej 

 
5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

W  tabeli  znajdują  się  cele  regulacji  rzek  i  potoków  górskich.  Przyporządkuj  je 

odpowiednio do rzeki i potoków górskich. 

 

dostosowanie do potrzeb rolnictwa 
dostosowanie do potrzeb Ŝeglugi 
zabezpieczenie przed erozją powierzchniową 
dostosowanie do potrzeb przemysłu 
utrwalenie stoków 
zabezpieczenie przed niszczącym działaniem lawin 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

przeanalizować tabelę, 

3)

 

przyporządkować cele regulacji do rzek, 

4)

 

przyporządkować cele regulacji do potoków górskich, 

5)

 

uzasadnić swój wybór. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Określ sposoby umacniania brzegów rzek. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać sposoby umocnienia brzegów, 

3)

 

uzasadnić swój wybór. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Nazwij budowle regulacyjne przedstawione na rysunku. 

a. 

 

b. 

 

Rys. do ćwiczenia 3 [4, s.184] 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wyszukać budowle regulacyjne, 

3)

 

określić rodzaj budowli na rysunkach. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

Ćwiczenie 4 

Określ  rodzaje  powodzi,  jakie  występują  w  Polsce  oraz  podaj  pory  roku  w  jakich  mogą 

występować. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać rodzaje powodzi, 

3)

 

przyporządkować powódź do pory roku, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 5 

Określ sposoby, które mają na celu ochronę przeciwpowodziową. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać sposoby ochrony przed powodzią, 

3)

 

wybrać i zapisać zabiegi hydrotechniczne, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

Ćwiczenie 6 

Wykonaj  w  formie  tabeli  klasyfikację  budowli  wodnych.  Uwzględnij  rodzaj  budowli, 

funkcję, jaką pełni i materiał, z którego jest wykonana. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

zaplanować układ tabeli, 

3)

 

wykonać tabelę, 

4)

 

uzupełnić tabelę 

5)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−−−−

 

długopis, 

−−−−

 

linijka, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 7 

Określ obciąŜenia działające na budowle wodne. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać rodzaje obciąŜeń, 

3)

 

określić znaczenie poszczególnych obciąŜeń, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

5.3. Grunty budowlane 

 
5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Określ rodzaj gruntu na podstawie próby wałeczkowania. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

pobrać grudkę ze środka bryły gruntu, 

2)

 

uformować kulkę o średnicy około 7 mm, 

3)

 

wykonać wałeczkowanie na dłoni, aŜ wałeczek uzyska średnicę 3 mm, 

4)

 

obejrzeć powierzchnię wałeczka i zanotować wyniki obserwacji, 

5)

 

powtórzyć  wałeczkowanie,  aŜ  wałeczek  popęka  poprzecznie,  rozwarstwi  się  podłuŜnie 
lub rozkruszy, 

6)

 

określić rodzaj gruntu na podstawie normy, 

7)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

8)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

próbki gruntów spoistych, 

−

 

linijka, 

−

 

normy gruntowe lub plansza z cechami rozpoznawczymi gruntów spoistych, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Przyporządkuj właściwości gruntów wypisane w tabeli do odpowiedniej grupy. 

uziarnienie 

wytrzymałość na ścinanie 

stopień zagęszczenia 

wytrzymałość na ściskanie 

wodoprzepuszczalność 

wilgotność 

stopień plastyczności 

porowatość 

gęstość pozorna 

 

Właściwości fizyczne: 
 
Właściwości mechaniczne: 
 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

ustalić właściwości fizyczne i zapisać je w odpowiedniej rubryce, 

3)

 

ustalić właściwości mechaniczne i zapisać je w odpowiedniej rubryce, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

tabela z wypisanymi właściwościami gruntów, 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Na podstawie opisu sytuacji problemowej, określ jakie wystąpiło zjawisko spowodowane 

filtracją wody w gruncie. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować opisy sytuacji problemowych, 

2)

 

wypisać efekty opisanych sytuacji, 

3)

 

ustalić przyczyny powstania zjawisk, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

opisy sytuacji problemowych, 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Dobierz sposób zabezpieczenia nasypu przed filtracją. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać sposoby ochrony budowli ziemnych przed filtracją, 

3)

 

ustalić te sposoby, które dotyczą budowli ziemnych, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

5.4. Roboty ziemne, fundamentowe i odwodnieniowe 

 
5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

W tabeli wypisane są prace przygotowawcze, jakie naleŜy wykonać przed przystąpieniem 

do robót ziemnych. UłóŜ schemat uwzględniający prawidłową kolejność tych prac. 
 

wykarczowanie drzew na trasie przyszłych robót ziemnych 
wytyczeniu projektowanych budowli 
odprowadzenie wód opadowych z terenu budowli 
usunięcie darniny z terenu przyszłych robót 
obniŜenie poziomu wód gruntowych 
wyznaczenie wymiarów budowli hydrotechnicznych 
zagospodarowanie placu budowy 
ułoŜenie darniny w stosy 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

ułoŜyć schemat robót, 

3)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

ołówek, długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Na planie wykopu wrysuj miejsce, w którym powinna się znaleźć studzienka zbiorcza. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

ustalić kierunek spływu wody, 

3)

 

wrysować studzienkę zbiorczą, 

4)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

plan wykopu, 

−

 

ołówek, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Dobierz  metodę  betonowania  podwodnego,  jeŜeli  ma  się  ono  odbyć  w  wodzie  płynącej 

na głębokości 2,5 m. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać warunki w jakich ma być przeprowadzone betonowanie, 

3)

 

wybrać metodę betonowania, 

4)

 

uzasadnić swój wybór. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Dobierz metody, które umoŜliwiają wykonanie robót fundamentowych budowli wodnych 

na sucho. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

wypisać sposoby fundamentowania, 

3)

 

wybrać sposoby umoŜliwiające fundamentowanie na sucho, 

4)

 

uzasadnić swój wybór. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

papier kancelaryjny, 

−

 

długopis, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test 

dwustopniowy 

do 

jednostki 

modułowej 

,,Posługiwanie 

się 

podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa wodnego” 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:  

−

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 są z poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań z poziomu podstawowego,  

−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−

 

dobry –  za rozwiązanie 13 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. c, 3. a, 4. d, 5. a, 6. b, 7. c, 8. d, 9. c, 10. b, 11. c, 
12. a, 13. c, 14. b, 15. a, 16. c, 17. c, 18. b, 19. a, 20. b. 
 
Plan testu 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1 

Określić pojęcie hydrologii 

B 

P 

a 

2 

Określić udział opadów atmosferycznych 
w procesie hydrologicznym 

B 

P 

c 

3 

Wyjaśnić pojęcie zlewni 

B 

P 

a 

4 

Określić rodzaje źródeł zanieczyszczenia 
wód 

B 

P 

d 

5 

Określić zastosowanie tam podłuŜnych 

B 

P 

a 

6 

Wyjaśnić, od czego zaleŜy wysokość 
wałów przeciwpowodziowych 

B 

P 

b 

7 

Określić funkcję budowli wodnej 

B 

P 

c 

8 

RozróŜnić rodzaj obciąŜeń uŜytkowych 

A 

P 

d 

9 

RozróŜnić rodzaj powodzi  

A 

P 

c 

10 

Wyjaśnić pojęcie polderów 

B 

P 

b 

11 

Sklasyfikować grunty ze względu na 
pochodzenie 

B 

P 

c 

12 

RozróŜnić właściwości fizyczne gruntu 

A 

P 

a 

13 

RozróŜnić rodzaj gruntu 

A 

P 

c 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

14 

Określić cel próby rozcierania gruntu 
w wodzie 

B 

P 

b 

15 

Wyjaśnić pojęcie kurzawki 

B 

P 

a 

16 

RozróŜnić rodzaj drenaŜu korpusu zapory 

A 

P 

c 

17 

Scharakteryzować sposób obniŜenia 
poziomu wody gruntowej  

C 

PP 

c 

18 

Scharakteryzować sposób 
fundamentowania budowli wodnych 

C 

PP 

b 

19 

Scharakteryzować moŜliwość betonowania 
bezpośredniego pod wodą 

C 

PP 

a  

20 

Scharakteryzować współczesne metody 
betonowania podwodnego 

C 

PP 

b 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustalić 

z 

uczniami 

termin 

przeprowadzenia 

sprawdzianu, 

z 

co 

najmniej 

jednotygodniowym wyprzedzeniem. 

2.

 

Omówić z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznać uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przeprowadzić  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 
jakie będą w teście. 

5.

 

Omówić z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.

 

Zapewnić uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

7.

 

Rozdać  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podać  czas  przeznaczony 
na udzielanie odpowiedzi. 

8.

 

Stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru  dydaktycznego 
(rozładować niepokój, zachęcić do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnieć  uczniom  o  zbliŜającym  się 
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.

 

Zebrać karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11.

 

Sprawdzić wyniki i wpisać do arkusza zbiorczego. 

12.

 

Przeprowadzić  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybrać  te  zadania,  które 
sprawiły uczniom największe trudności. 

13.

 

Ustalić przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.

 

Opracować wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 
dydaktycznych –ewentualne niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  podstawowych  wiadomości  o  budownictwie 
wodnym.  Zarówno  w części  podstawowej  jak  i  ponadpodstawowej  znajdują  się  zadania 
wielokrotnego wyboru (jedna odpowiedź jest prawidłowa). 

5.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  prawidłową  odpowiedź 
w zadaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  znakiem  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy 
błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a następnie  ponownie  zakreślić  odpowiedź 
prawidłową). 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ rozwiązanie na 
później i wróć do zadania gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 minut. 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia:

 

−

 

instrukcja, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

 
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.

 

Nauka  o  wodach  występujących  w  przyrodzie,  badająca  zjawiska  zachodzące 
w hydrosferze,  która  obejmuje  wodę  występującą  w  przyrodzie,  bez  względu  na  jej  stan 
skupienia to 
a)

 

hydrologia. 

b)

 

hydrometria. 

c)

 

meteorologia. 

d)

 

hydraulika. 

 

2.

 

Opad atmosferyczny, który bierze udział w procesie hydrologicznym zaraz po osiągnięciu 
powierzchni terenu, to 
a)

 

mgła. 

b)

 

ś

nieg. 

c)

 

deszcz. 

d)

 

grad. 

 

3.

 

Obszar,  z  którego  woda  za  pośrednictwem  cieków  wodnych  i  woda  spływająca  po 
powierzchni terenu spływa do rzeki to 
a)

 

zlewnia. 

b)

 

zlewisko. 

c)

 

dorzecze. 

d)

 

akwen. 

 

4.

 

Ź

ródła zanieczyszczenia wód dzielimy na  

a)

 

liniowe i przypowierzchniowe. 

b)

 

liniowe, obszarowe i przestrzenne. 

c)

 

punktowe, obszarowe i przypowierzchniowe. 

d)

 

punktowe, liniowe i obszarowe. 

 

5.

 

Tamy podłuŜne stosuje się w budowlach 
a)

 

regulacyjnych rzek. 

b)

 

piętrzących. 

c)

 

chroniących przed powodzią. 

d)

 

zaporowych. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

6.

 

Wysokość  wzniesienia  korony  wału  przeciwpowodziowego  ponad  przyjętym  poziomem 
zwierciadła wody zaleŜy od 
a)

 

rodzaju terenu. 

b)

 

wielkości rzeki. 

c)

 

ilości rumowiska rzecznego. 

d)

 

przewidywanych opadów. 

 

7.

 

Jazy to budowle  
a)

 

regulacyjne. 

b)

 

przeciwpowodziowe. 

c)

 

piętrzące. 

d)

 

zabezpieczające brzeg przed erozją. 

 

8.

 

Do obciąŜeń uŜytkowych działających na budowle wodne zaliczamy parcie i odpór gruntu 
oraz  
a)

 

obciąŜenie wiatrem. 

b)

 

obciąŜenie sejsmiczne. 

c)

 

cięŜar własny. 

d)

 

parcie wody i lodu. 

 

9.

 

W Polsce powodzie i wezbrania półrocza letniego to powodzie 
a)

 

ś

ryŜowoazatorowe. 

b)

 

lodowozatorowe. 

c)

 

opadonawalne. 

d)

 

roztopowe. 

 

10.

 

Łąki i pastwiska przygotowane do zapełnienia wodami wezbraniowymi nazywamy 

a)

 

kanałami ulgi. 

b)

 

polderami. 

c)

 

upustami. 

d)

 

odciąŜeniem. 

 

11.

 

Ze względu na pochodzenie grunty dzielimy na 
a)

 

kamieniste i piaskowe. 

b)

 

drobne i grube. 

c)

 

rodzime i nasypowe. 

d)

 

rodzime i organiczne. 

 

12.

 

Wśród wymienionych właściwości, właściwością fizyczną gruntu nie jest 
a)

 

wytrzymałość na ściskanie. 

b)

 

porowatość. 

c)

 

wilgotność. 

d)

 

stopień zagęszczenia. 

 

13.

 

Grunt, który po wyschnięciu tworzy zwarte grudki to grunt 
a)

 

rodzimy. 

b)

 

niespoisty. 

c)

 

spoisty. 

d)

 

kamienisty. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

14.

 

Za  pomocą  próby  rozcierania  gruntu  w  palcach  zanurzonych  w  wodzie  określa  się 
zawartość frakcji  
a)

 

Ŝ

wirowej i kamienistej. 

b)

 

piaskowej i pyłowej. 

c)

 

pyłowej i kamienistej. 

d)

 

piaskowej i Ŝwirowej. 

 

15.

 

Zjawisko polegające na upłynnieniu drobnoziarnistych i pylastych piasków to 
a)

 

kurzawka. 

b)

 

przebicie hydrauliczne. 

c)

 

filtracja. 

d)

 

wyparcie. 

 

16.

 

Na rysunku przedstawiony jest drenaŜ w korpusie zapory, który został wykonany jako 
a)

 

płaski narzut z kamienia. 

b)

 

płaska warstwa z kamienia. 

c)

 

stos kamienny. 

d)

 

filtr odwrócony. 

 
 
 
 
 
 
 
17.

 

ObniŜenie poziomu wody gruntowej uzyskuje się za pomocą studni depresyjnych lub 
a)

 

rowków odwadniających.  

b)

 

studzienek zbiorczych.  

c)

 

igłofiltrów. 

d)

 

studni głębinowych. 

 

18.

 

Wśród wymienionych metod fundamentowania, obniŜania zwierciadła wody otwartej nie 
wymaga fundamentowanie 
a)

 

w grodzach. 

b)

 

przy zastosowaniu sztucznej wyspy. 

c)

 

w wykopach zabezpieczonych ściankami szczelnymi. 

d)

 

przy zastosowaniu betonowania rynnami. 

 

19.

 

Bezpośrednie  betonowanie  pod  wodą  jest  moŜliwe  tylko  przy  głębokościach  nie 
większych niŜ 
a)

 

l m. 

b)

 

2 m. 

c)

 

0,5 m. 

d)

 

1,5 m. 

 

20.

 

Współcześnie betonowanie podwodne odbywa się najczęściej 
a)

 

za pomocą rury nieruchomej. 

b)

 

przez pompowanie. 

c)

 

z zastosowaniem rury przesuwnej. 

d)

 

za pomocą pojemników. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………….. 

 
Posługiwanie się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa wodnego

 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c  

d 

 

2 

a 

b 

c  

d 

 

3 

a 

b 

c  

d 

 

4 

a 

b 

c  

d 

 

5 

a 

b 

c  

d 

 

6 

a 

b 

c  

d 

 

7 

a 

b 

c  

d 

 

8 

a 

b 

c  

d 

 

9 

a 

b 

c  

d 

 

10 

a 

b 

c  

d 

 

11 

a 

b 

c  

d 

 

12 

a 

b 

c  

d 

 

13 

a 

b 

c  

d 

 

14 

a 

b 

c  

d 

 

15 

a 

b 

c  

d 

 

16 

a 

b 

c  

d 

 

17 

a 

b 

c  

d 

 

18 

a 

b 

c  

d 

 

19 

a 

b 

c  

d 

 

20 

a 

b 

c  

d 

 

Razem: 

 

 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

TEST 2 
Test 

dwustopniowy 

do 

jednostki 

modułowej 

,,Posługiwanie 

się 

podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa wodnego

 

 

Test składa się z 20 zadań, z których:  

−

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 są z poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań z poziomu podstawowego,  

−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−

 

dobry –  za rozwiązanie 13 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  15  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. b, 3. c, 4. a, 5. b, 6. a, 7. c, 8. c, 9. d, 10. c, 11. a, 
12. d, 13. a, 14. b, 15. c, 16. b, 17. a, 18. b, 19. b, 20. d. 

 

Plan testu 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedzi 

1 

Określić pojęcie hydrosfery 

B 

P 

b 

2 

Określić znaczenie opadów atmosferycznych 
w procesie hydrologicznym 

B 

P 

b 

3 

Wyjaśnić pojęcie zlewiska 

B 

P 

c 

4 

Wyjaśnić pojęcie gospodarki wodnej 

B 

P 

a 

5 

Wyjaśnic zastosowanie zamulników 

B 

P 

b 

6 

RozróŜnić rodzaj wału 
przeciwpowodziowego 

A 

P 

a 

7 

Określić funkcję budowli wodnej 

B 

P 

c 

8 

Określić obciąŜenia działające na budowle 
wodne 

B 

P 

c 

9 

RozróŜnić rodzaj powodzi  

A 

P 

d 

10  Wyjaśnić pojęcie kanałów ulgi 

B 

P 

c 

11  Określić kryterium podziału gruntów 

B 

P 

a 

12  RozróŜnić właściwości fizyczne gruntu 

A 

P 

d 

13  RozróŜnić rodzaj gruntu 

A 

P 

a 

14  Określić zastosowanie trójkąta Fereta 

B 

P 

b 

15  Wyjaśnić pojęcie filtracji 

B 

P 

c 

16  RozróŜnić rodzaj drenaŜu zapory 

A 

P 

b 

17  Scharakteryzować sposób obniŜenia 

poziomu wody gruntowej  

C 

PP 

a 

18  Scharakteryzować sposób fundamentowania 

budowli wodnych 

C 

PP 

b 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

19  Scharakteryzować moŜliwość betonowania 

bezpośredniego pod wodą 

C 

PP 

b 

20  Scharakteryzować moŜliwości betonowania 

z zastosowaniem rury przesuwnej 

C 

PP 

d 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustalić 

z 

uczniami 

termin 

przeprowadzenia 

sprawdzianu, 

z 

co 

najmniej 

jednotygodniowym wyprzedzeniem. 

2.

 

Omówić z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznać uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przeprowadzić  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 
jakie będą w teście. 

5.

 

Omówić z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.

 

Zapewnić uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

7.

 

Rozdać  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podać  czas  przeznaczony 
na udzielanie odpowiedzi. 

8.

 

Stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru  dydaktycznego 
(rozładować niepokój, zachęcić do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnieć  uczniom  o  zbliŜającym  się 
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.

 

Zebrać karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11.

 

Sprawdzić wyniki i wpisać do arkusza zbiorczego. 

12.

 

Przeprowadzić  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybrać  te  zadania,  które 
sprawiły uczniom największe trudności. 

13.

 

Ustalić przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.

 

Opracować wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 
dydaktycznych –  ewentualne niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test zawiera 20 zadań dotyczących wykonywania tynków wewnętrznych. 

5.

 

Test zawiera 20 zadań dotyczących podstawowych wiadomości o budownictwie wodnym. 
Zarówno  w  części  podstawowej  jak  i  ponadpodstawowej  znajdują  się  zadania 
wielokrotnego wyboru (jedna odpowiedź jest prawidłowa.  

6.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  prawidłową  odpowiedź 
w pytaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

7.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

8.

 

Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia:

 

−

 

instrukcja, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.

 

Para wodna w atmosferze, wody powierzchniowe i podziemne tworzą  
a)

 

hydrologię. 

b)

 

hydrosferę. 

c)

 

litosferę. 

d)

 

stratosfere. 

 

2.

 

Największe znaczenie z punktu widzenia hydrologii mają  
a)

 

opady deszczu i gradu. 

b)

 

opady deszczu i śniegu. 

c)

 

mgły i wiatr. 

d)

 

grad i śnieg. 

 

3.

 

Obszar,  z  którego  woda  za  pośrednictwem  rzek  spływa  do  określonego  zbiornika 
wodnego to 
a)

 

zlewnia. 

b)

 

dorzecze. 

c)

 

zlewisko. 

d)

 

akwen. 

 

4.

 

Ś

wiadome i celowe oddziaływanie człowieka na zasoby wodne to 

a)

 

gospodarka wodna. 

b)

 

ekologia. 

c)

 

uprzemysłowienie. 

d)

 

Ŝ

egluga. 

 

5.

 

Zamulniki stosuje się w budowlach 
a)

 

piętrzących. 

b)

 

regulacyjnych rzek. 

c)

 

chroniących przed powodzią. 

d)

 

zaporowych. 

 

6.

 

Na rysunku numerem 1 oznaczony jest 
wał przeciwpowodziowy 
a)

 

główny. 

b)

 

pierścieniowy. 

c)

 

skrzydłowy. 

d)

 

działowy. 

 

 
 
 
 
7.

 

Zbiorniki wodne mogą być budowane dla celów 
a)

 

regulacyjnych rzek. 

b)

 

regulacyjnych potoków górskich. 

c)

 

uŜytkowych i powodziowych. 

d)

 

zabezpieczających brzegi przed erozją. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

8.

 

ObciąŜenie, które ma znikome znaczenie dla budowli wodnych to 
a)

 

parcie gruntu. 

b)

 

cięŜar własny. 

c)

 

obciąŜenie wiatrem. 

d)

 

parcie wody i lodu. 

 

9.

 

Do powodzi i wezbrań półrocza zimowego nie naleŜą powodzie 
a)

 

ś

ryŜowoazatorowe. 

b)

 

lodowozatorowe. 

c)

 

roztopowe. 

d)

 

opadonawalne. 

 

10.

 

Boczne  ramiona  rzeki,  którymi  odprowadza  się  część  wód  wezbraniowych  poza  teren 
zagroŜony powodzią nazywamy 
a)

 

jazami. 

b)

 

polderami. 

c)

 

kanałami ulgi. 

d)

 

odciąŜeniem. 

 

11.

 

Grunty dzielimy na rodzime i nasypowe, ze względu na 
a)

 

pochodzenie. 

b)

 

stopień zagęszczenia. 

c)

 

współczynnik filtracji. 

d)

 

uziarnienie. 

 

12.

 

Wśród wymienionych właściwości, właściwością fizyczną gruntu jest 
a)

 

wytrzymałość na ściskanie. 

b)

 

Wytrzymałość na ścinanie. 

c)

 

ś

ciśliwość. 

d)

 

stopień zagęszczenia. 

 

13.

 

Grunt, który po wyschnięciu nie tworzy zwartych grudek to grunt 
a)

 

niespoisty. 

b)

 

rodzimy. 

c)

 

spoisty. 

d)

 

kamienisty. 

 

14.

 

Trójkąt Fereta słuŜy do określania  
a)

 

porowatości gruntu. 

b)

 

rodzaju gruntu. 

c)

 

wilgotności gruntu. 

d)

 

stopnia zagęszczenia. 

 
 
15.

 

Zjawisko polegające na przepływie wody w gruncie to 
a)

 

kurzawka. 

b)

 

przebicie hydrauliczne. 

c)

 

filtracja. 

d)

 

wyparcie. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

16.

 

Na rysunku przedstawiony jest drenaŜ, który został wykonany jako 

a)

 

płaska warstwa z kamienia. 

b)

 

płaski narzut z kamienia. 

c)

 

stos kamienny. 

d)

 

filtr pojedynczy. 

 

17.

 

ObniŜenie poziomu wody gruntowej uzyskuje się za pomocą igłofiltrów lub 
a)

 

studni depresyjnych.  

b)

 

studzienek zbiorczych.  

c)

 

rowków odwadniających. 

d)

 

studni głębinowych. 

 

18.

 

Metoda fundamentowania budowli wodnych, z urządzeń i elementów pływających  
a)

 

wymaga obniŜania zwierciadła wody otwartej. 

b)

 

nie wymaga obniŜania zwierciadła wody otwartej. 

c)

 

wykopów zabezpieczonych ściankami szczelnymi. 

d)

 

wymaga obniŜenia zwierciadła wody do połowy. 

 

19.

 

Przy  małych  i  mało  odpowiedzialnych  podwodnych  robotach  fundamentowych,  na 
głębokości nie większej niŜ 1 m, dopuszczalne jest betonowanie 
a)

 

w workach. 

b)

 

bezpośrednie. 

c)

 

za pomocą pojemników otwieranym dnem. 

d)

 

z zastosowaniem rury przesuwnej. 

 

20.

 

Betonowanie z zastosowaniem rury przesuwnej jest moŜliwe 
a)

 

tylko w potokach górskich. 

b)

 

zarówno w wodzie płynącej jak i stojącej. 

c)

 

tylko w wodzie płynącej. 

d)

 

tylko w wodzie stojącej. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………….. 

 
Posługiwanie się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa wodnego

 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c  

d 

 

2 

a 

b 

c  

d 

 

3 

a 

b 

c  

d 

 

4 

a 

b 

c  

d 

 

5 

a 

b 

c  

d 

 

6 

a 

b 

c  

d 

 

7 

a 

b 

c  

d 

 

8 

a 

b 

c  

d 

 

9 

a 

b 

c  

d 

 

10 

a 

b 

c  

d 

 

11 

a 

b 

c  

d 

 

12 

a 

b 

c  

d 

 

13 

a 

b 

c  

d 

 

14 

a 

b 

c  

d 

 

15 

a 

b 

c  

d 

 

16 

a 

b 

c  

d 

 

17 

a 

b 

c  

d 

 

18 

a 

b 

c  

d 

 

19 

a 

b 

c  

d 

 

20 

a 

b 

c  

d 

 

Razem:

 

 

 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38

7. LITERATURA  

 

1.

 

Mikulski Z.: Gospodarka wodna PWN, Warszawa 1998 

2.

 

Pałys F., Smoręda Z.: Poradnik technika melioranta PWRiL, Warszawa 1982  

3.

 

Pisarczyk S.: Mechanika gruntów z fundamentowaniem. WSiP, Warszawa 1991 

4.

 

Serafin B., Skibiński J.: Budownictwo i melioracje. PWSZ, Warszawa 1969 

5.

 

Tauszyński K.: Budownictwo z technologią. Cz. I. WSiP, Warszawa 1997 

6.

 

Katalogi firm