Fotograf_313[05]_Z1.10

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ

Remigiusz Kutyła

Wykonywanie zdjęć technicznych
313[05].Z1.10

Poradnik dla nauczyciela

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Rodzaje zdjęć technicznych i ogólne zasady ich wykonywania

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Sprzęt i materiały używane do wykonywania reprodukcji,

fotokopii i makrofotografii

5.2.2. Ćwiczenia

5.3. Zasady wykonywania zdjęć makrofotograficznych

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Zasady wykonywania zdjęć reprodukcyjnych

5.4.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu kolejny „Poradnik dla nauczyciela”, który będzie pomocny

w organizowaniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie fotograf. Dotyczy on
realizacji modułu 313[05].Z1.10 - „Wykonywanie zdjęć technicznych”, która jest składnikiem
modułu „Technologia prac fotograficznych” - 313[05].Z1

Należy zapoznać się z treścią rozdziału Wprowadzenie ponieważ umożliwi to Państwu

skuteczne korzystanie z poradnika i osiągnięcie sukcesu w realizacji jednostki modułowej
„Wykonywanie zdjęć technicznych” dla zawodu Fotograf 313[05] (pozycja 16
w załączonej tabeli).

Zawód: Fotograf 313[05]
Lp
.

Kod

Nazwa jednostki modułowej w programie nauczania dla zawodu

313[05].O1.01 Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej

oraz ochrony środowiska

313[05].O1.02 Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych

313[05].O1.03 Posługiwanie się terminologią zawodową

313[05].O1.04 Rozróżnianie materiałów fotograficznych

313[05].O1.05 Magazynowanie i przechowywanie materiałów fotograficznych

313[05].O1.06 Wykonywanie podstawowych czynności fotograficznych

313[05].Z1.01

Organizowanie stanowiska pracy

313[05].Z1.02

Dobieranie sprzętu i materiałów do wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.03

Przygotowywanie roztworów do chemicznej obróbki materiałów fotograficznych

10.

313[05].Z1.04

Wykonywanie prac fotograficznych metodami tradycyjnymi i technikami cyfrowymi

11.

313[05].Z1.05

Wykonywanie zdjęć portretowych

12.

313[05].Z1.06

Wykonywanie zdjęć terenowych

13.

313[05].Z1.07

Wykonywanie zdjęć architektonicznych

14.

313[05].Z1.08

Wykonywanie zdjęć reportażowych

15.

313[05].Z1.09

Wykonywanie zdjęć reklamowych

16.

313[05].Z1.10 Wykonywanie zdjęć technicznych

Poradnik składa się z sześciu części: Wymagania wstępne, Cele kształcenia,

Scenariusze zajęć, Ćwiczenia, Sprawdzian osiągnięć, Literatura.

W części Wymagania wstępne, określono katalog podstawowych umiejętności, które

uczeń  powinien  posiadać  przed  przystąpieniem  do  realizacji  niniejszej  jednostki  modułowej.
Jeśli  po  analizie  uznacie  Państwo,  że  któreś  z  umiejętności  nie  są  dostatecznie  przez  ucznia
opanowane,  wówczas  uczeń  powinien  ponownie  przestudiować  materiał  nauczania  zawarty
w poradnikach z poprzednich jednostek modułowych.

W części Cele kształcenia znajduje się wykaz umiejętności, które uczeń będzie posiadał

po zakończeniu realizacji materiału nauczania zawartego w poradniku. W ocenie, czy
rzeczywiście takie umiejętności uczeń opanował, pomoże Państwu załączony w poradniku
sprawdzian osiągnięć.

Przykładowe Scenariusze zajęć są szczegółową propozycją przeprowadzenia lekcji

w ramach realizacji materiału nauczania dla tej jednostki modułowej.

W części Ćwiczenia znajdą Państwo propozycje ćwiczeń będących praktycznym

zastosowaniem wiadomości z zakresu materiału nauczania przewidzianego dla tej jednostki
modułowej.

Każde z ćwiczeń zawartych w poradniku opisane jest w formie polecenia co należy

wykonać. Natomiast uszczegółowieniem tego polecenia jest lista działań (czynności)

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

określająca Sposób wykonania ćwiczenia. Ćwiczenia mogą być realizowane indywidualnie
lub w 2-5 osobowych zespołach, w grupach ćwiczeniowych nie większych niż 15 osób.

Ponadto każde z ćwiczeń zawiera Wskazówki do realizacji poszczególnych ćwiczeń.
Przy realizacji ćwiczeń autor poradnika zakłada, że uczniowie pracują aparatami

ustawionymi w trybie ręcznego sterowania czasem i przysłoną (tzw. manual oznaczony
symbolem M) co łączy się z koniecznością wykonania odpowiednich czynności przed
zrobieniem zdjęcia.

Składnikiem opisu każdego z ćwiczeń jest Lista środków dydaktycznych niezbędnych

do prawidłowego wykonania ćwiczenia oraz zalecone metody nauczania – uczenia się.

Kolejna część poradnika to Sprawdzian osiągnięć, który umożliwi sprawdzenie

poziomu wiadomości i umiejętności ucznia po zakończeniu realizacji programu danej jednostki
modułowej. Składa się on z testu teoretycznego oraz z testu typu próba pracy.  Pozytywnie
rozwiązane  przez  ucznia  sprawdziany  osiągnięć (teoretyczny  i  praktyczny)  oraz  załączony  do
oceny  w  formie  „portfolio”  efekt  realizacji  ćwiczeń  (wykonane  fotografie)  stanowił  będzie
dowód,  że  uczeń  potrafi  zrealizować  zdanie  zawodowe  polegające  na  prawidłowym
wykonywaniu  zdjęć  technicznych.  W przypadku  sprawdzianu  osiągnięć  uczeń  powinien
wiedzieć, że ma on formę testu podobnego do tych, jakie występują w egzaminie zewnętrznym
dla  potwierdzenia  kwalifikacji  w  zawodzie.  Dlatego  też  istotne  jest  to,  aby nabrał  wprawy  w
rozwiązywaniu tego typu testów, co z pewnością będzie procentować w przypadku egzaminu
zewnętrznego.

W celu poszerzenia i pogłębienia posiadanej wiedzy z zakresu tej jednostki modułowej

nauczyciel może skorzystać z listy materiałów źródłowych zamieszczonych w części poradnika
nazwanej Literatura. Zestaw ten powinien być dostępny w zbiorach biblioteki szkolnej lub
innych bibliotekach publicznych. Wiele cennych i ciekawych informacji możecie również
pozyskać Państwo z zasobów internetowych.
Bezpieczeństwo i higiena pracy

W trakcie realizacji ćwiczeń należy zwrócić szczególną uwagę na przestrzeganie

regulaminów,  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  instrukcji  przeciwpożarowych
wynikających  z prowadzonych  prac.  Przepisy  te  uczeń  poznał  już  wcześniej a niektóre  pozna
w trakcie  nauki.  W czasie  pracy  zwróćcie  Państwo  uwagę  na  dbałość  o  ochronę  środowiska
naturalnego.

Należy pamiętać, że uzupełnieniem tego poradnika jest „Poradnik dla ucznia”, w którym

między innymi zamieszczono materiał nauczania, stanowiący podbudowę do realizacji ćwiczeń.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

313[05].Z1

Technologia prac fotograficznych

313[05].Z1.01

Organizowanie stanowiska pracy

313[05].Z1.02

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.03

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.04

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.05

Wykonywanie

zdjęć

portretowych

313[05].Z1.06

Wykonywanie

zdjęć

plenerowych

313[05].Z1.07

Wykonywanie

zdjęć

architektonicznych

313[05].Z1.08

Wykonywanie

zdjęć

reportażowych

313[05].Z1.09

Wykonywanie

zdjęć

reklamowych

313[05].Z1.10

Wykonywanie

zdjęć

technicznych

Schemat układu jednostek modułowych

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

rozpoznawać rodzaje materiałów światłoczułych oraz inne materiały fotograficzne,

−

dobierać czułość matrycy w aparacie cyfrowym oraz rozdzielczość i sposób zapisu
obrazu,

−

posługiwać się komputerem w zakresie obróbki obrazu cyfrowego, w tym obrazów
zapisanych w formacie RAW,

−

wykonywać podstawowe prace i procesy technologiczne z zachowaniem przepisów,
bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska,

−

wykorzystywać elementy wiedzy o sztuce przy wykonywaniu zdjęć,

−

organizować stanowisko pracy fotografa z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa
i ergonomii pracy,

−

posługiwać się terminologią zawodową w kontaktach z klientami i dokumentowaniu prac
fotograficznych,

−

znać zależności pomiędzy odległością przedmiotową i obrazową a odwzorowaniem
obrazu,

−

posługiwać się pierścieniami pośrednimi i nasadkami makro,

−

użytkować kolumnę reprodukcyjną,

−

dobierać optymalny sprzęt i materiały do wykonywania prac fotograficznych,

−

wykonywać podstawowe czynności fotograficzne, a w szczególności:

•

korzystać z różnych źródeł informacji,

•

posługiwać się aparatami fotograficznymi: lustrzanką średnioformatową, lustrzanką
małoobrazkową,

lustrzanką

cyfrową,

cyfrowym

aparatem

kompaktowym

z możliwością ręcznych ustawień parametrów,

•

stosować obiektywy wymienne,

•

posługiwać się sprzętem oświetleniowym (elektroniczną lampą błyskową oraz
reflektorami studyjnymi święcącymi światłem ciągłym i błyskowym)

•

posługiwać się światłomierzem z możliwością pomiaru zarówno światła odbitego jak
i padającego, ciągłego i błyskowego

•

dokonać archiwizacji wykonanego zdjęcia poprzez naklejenie go na odpowiednie
podłoże i opatrzenie właściwym opisem,

−

wykonać szkice i rysunki odręczne w aranżacji planu zdjęciowego,

−

wykonywać prace fotograficzne metodami tradycyjnymi i cyfrowymi,

−

magazynować, przechowywać i dokumentować materiały fotograficzne zgodnie
z obowiązującymi przepisami i standardami,

−

oceniać techniczną i artystyczną wartość obrazu fotograficznego.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić zakres fotografii technicznej,

−

określić rodzaj zdjęcia technicznego,

−

dobrać sprzęt fotograficzny (rodzaj aparatu, rodzaj obiektywu) do wykonania zdjęć
technicznych,

−

dobrać materiały do wykonania zdjęć technicznych,

−

dobrać sprzęt dodatkowy do wykonania zdjęć technicznych,

−

zastosować w fotografii technicznej różne kierunki oświetlenia dla uzyskania określonego
efektu,

−

wykonać reprodukcję w różnych warunkach oświetleniowych,

•

przy świetle dziennym,

•

przy oświetleniu atelierowym ciągłym i błyskowym,

−

wykonać zdjęcie makrofotograficzne,

−

przewidzieć zmiany wielkości skali odwzorowania obiektu przy użyciu soczewek,
nasadkowych, pierścieni pośrednich i mieszków,

−

wykonać reprodukcję z zachowaniem prawidłowego odwzorowania kontrastu i barw,

−

wykonać fotokopię oryginału kreskowego,

−

skonfigurować sprzęt do wykonania zdjęcia makrofotograficznego,

−

skonfigurować sprzęt do wykonania reprodukcji lub fotokopii,

−

wyjaśnić, na czym polega fotografia mikroskopowa,

−

wyjaśnić w jakich dziedzinach techniki i nauki wykorzystuje się fotografię techniczną,

−

wykonać zdjęcia makrofotograficzne przy użyciu tradycyjnej i cyfrowej techniki
zdjęciowej,

−

zastosować technikę bezcieniowego oświetlenia tła przy wykonywaniu zdjęć
makrofotograficznych

−

wykonać reprodukcje oryginału przy użyciu tradycyjnej i cyfrowej techniki zdjęciowej.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca …………………………………….………….
Modułowy program nauczania: Fotograf 313[05]
Moduł: Technologia prac fotograficznych 313[05].Z1
Jednostka modułowa: Wykonywanie zdjęć technicznych 313[05].Z1.10

Temat: Wykonywanie półtonowych reprodukcji barwnych oryginałów płaskich.

Cel ogólny: Wykonanie, aparatem małoobrazkowym, reprodukcji półtonowych na

diapozytywowym, barwnym materiale zdjęciowym

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

ustawić aparat fotograficzny względem oryginału płaskiego,

−

oświetlić równomiernie powierzchnię oryginału,

−

dokonać pomiaru równomierności oświetlenia oryginału.

−

wykonać aparatem małoobrazkowym reprodukcję półtonową na odwracalnym, barwnym
materiale zdjęciowym

Metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w zespołach 4 osobowych, nie więcej niż 15 osób w grupie.

Czas: 240 min.

Środki dydaktyczne:

−

lustrzanka małoobrazkowa z obiektywem standardowym,

−

obiektywy wymienne stało i zmiennoogniskowe,

−

film odwracalny barwny o czułości 100 lub 200 ISO,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki,

−

kolumna reprodukcyjna wraz z kompletem reflektorów (po 1 kompl. na zespół),

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego lub odbitego, ciągłego
i błyskowego (min. 1 szt, na grupę),

−

ekierka, pierścienie pośrednie (1 komplet na zespół),

−

filtr konwersyjny (odpowiedni do używanego oświetlenia żarowego),

−

sprzęt i materiały do wywołania diapozytywów, ramki do przeźroczy, magazynek do
rzutnika,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk itp.

Przebieg zajęć:
1) Nauczyciel zapoznaje uczniów z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na

stanowisku ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia, które powinno być
realizowane w zespołach 4 osobowych.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2) Nauczyciel przeprowadza pokaz z objaśnieniem.
3) Nauczyciel dzieli uczniów na dwuosobowe zespoły i poleca wykonanie planu pracy

i zapotrzebowania na sprzęt i materiały.

4) Uczniowie planują na piśmie wykaz sprzętu i materiałów potrzebnych do wykonania

ćwiczenia.

5) Uczniowie planują w formie schematu i krótkiego opisu sposób wykonania ćwiczenia

(ustawienie  oryginału,  oświetlenia,  aparatu,  dokonania  pomiaru  równomierności
oświetlenia,  pomiaru  warunków  naświetlania  i  korekcji  naświetlenia  wynikającej  z  użycia
filtra konwersyjnego) i referują go  nauczycielowi.

6) Nauczyciel, po wysłuchaniu planu pracy i obejrzeniu schematu, poleca wykonanie

ćwiczenia.

7) Uczniowie ustawiają oryginał względem aparatu, wykonują ustawienie oświetlenia

i sprawdzają pomiar jego równomierności.

8) Uczniowie dokonują pomiaru warunków naświetlania światłomierzem zewnętrznym przez

pomiar światła padającego i dokonują przeliczenia warunków naświetlenia uwzględniając
gęstość używanego filtra konwersyjnego.

9) Uczniowie dokonują kadrowania, ustawienia ostrości i zakładają na obiektyw odpowiedni

filtr konwersyjny.

10) Uczniowie wykonują reprodukcje przy zastosowaniu warunków naświetlania (wcześniej

zmierzonych i opatrzonych odpowiednią poprawką) a w razie potrzeby stosują pierścień
pośredni.

11) Nauczyciel, na bieżąco, sprawdza poprawność wykonywanych przez uczniów czynności

i w razie potrzeby dokonuje korekty poprawności.

12) Uczniowie zamieniają się rolami na stanowiskach ćwiczeniowych - kolejno wykonują po

kilka ekspozycji.

13) Uczniowie, po wykonaniu naświetleń dokonują obróbki chemicznej materiału zdjęciowego

a następnie dokonują ramkowania.

14) Uczniowie porządkują miejsce pracy.
15) Uczniowie przedstawiają wyniki swojej pracy w formie projekcji przeźroczy

i zaprezentowania wcześniej wykonanego schematu.

16) Nauczyciel dokonuje oceny poprawności wykonania ćwiczenia.
17) Nauczyciel omawia i podsumowuje przebieg ćwiczeń.
18) Uczniowie dołączają do portfolio wcześniej wykonany schemat wraz z opisem ćwiczenia.

Zakończenie zajęć

Praca domowa

Przeprowadź wśród nauczycieli Twojej szkoły (lub innej szkoły) sondaż na temat przydatności

przeźroczy barwnych do ilustrowania tematów lekcji przez nich prowadzonych. Spisz tematy, do
których przydałyby się przeźrocza oraz podaj ich orientacyjną liczbę do określonego tematu.
Przedstaw pisemne sprawozdanie z przeprowadzonego rozeznania.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

Krótka ankieta ewaluacyjna dowolnego typu.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca …………………………………….………….
Modułowy program nauczania: Fotograf - 313[05]
Moduł: Technologia prac fotograficznych

313[05].Z1

Jednostka modułowa: Wykonywanie zdjęć technicznych 313[05].Z1.10

Temat: Wykonywanie zdjęć monet z zastosowaniem techniki oświetlenia bezcieniowego

z ukazaniem reliefu rzeźby powierzchni monety.

Cel ogólny: Wykonanie zdjęcia technicznego monety

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

ustawić aparat fotograficzny i sprzęt pomocniczy do wykonania ćwiczenia,

−

oświetlić powierzchnię monety i tło,

−

wykonać zdjęcie techniczne monety lub medalu metodą która zapobiegnie powstawaniu
cienia wynikającego z użycia źródła światła świecącego światłem bezpośrednim.

Metody nauczania-uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

ćwiczenia praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w zespołach 3 osobowych, nie więcej niż 15 osób w grupie.

Czas: 135 min

Środki dydaktyczne

−

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć (1 szt. na zespół),

−

światłomierz zewnętrzny z możliwością pomiaru światła odbitego i padającego zarówno
błyskowego jak i ciągłego (min. 1 szt na grupę),

−

cyfrowy aparat kompaktowy z funkcją makro (1 szt na zespół),

−

kolumna reprodukcyjna, reflektor błyskowy studyjny lub żarowy np. od kompletu
kolumny reprodukcyjnej (po 1 szt. na zespół), szyba i podstawki dystansowe,

−

moneta 5 PLN,

−

drukarka atramentowa lub termosublimacyjna (1 szt. na grupę),

−

arkusze A4 o gramaturze min 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, długopis

(po 1 szt. na ucznia),

Przebieg zajęć:
1) Nauczyciel zapoznaje uczniów z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na

stanowisku ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia, które powinno być
realizowane w zespołach 3 osobowych.

2) Nauczyciel omawia z uczniami cel i sposób wykonania ćwiczenia i rozdaje uczniom tekst z

opisanymi krokami przebiegu wykonania zadania.

3) Uczniowie czytają treści nauczania i zapoznają się z tekstem przewodnim do wykonania

ćwiczenia.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4) Uczniowie sprawdzają kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji

ćwiczenia, zgodnie z listą wyposażenia dla zdjęć technicznych (zgodnie z tematyką
ćwiczenia).

5) Uczniowie zapoznają się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska

ćwiczeniowego oraz udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego.

6) Uczniowie planują sposób wykonania ćwiczenia i wykonują schemat ustawienia światła,

aparatu i fotografowanego obiektu.

7) Uczniowie planują kolejność wykonywania ćwiczenia (kto wykonuje pracę jako pierwszy,

drugi i ewentualnie trzeci).

8) Uczniowie przedstawiają nauczycielowi schemat i referują sposób, w jaki będą

wykonywać zdjęcie.

9) Uczniowie dobierają sprzęt fotograficzny do wykonywania ćwiczenia (cyfrowy aparat

kompaktowy, reflektor, kolumnę reprodukcyjną, szybę, podstawki dystansowe do szyby,
biały papier).

10) Nauczyciel sprawdza poprawność wyborów i poleca wykonanie zdjęć z użyciem zapisu

obrazu cyfrowego w formacie JPEG.

11) Uczniowie odpowiednio ustawiają sprzęt.
12) Uczniowie mierzą i ustawiają warunki naświetlania, format zapisu plików (JPEG) oraz

dobierają balans bieli i wykonują zdjęcie zgodnie z warunkami podanymi w temacie
ćwiczenia.

13)  Nauczyciel sprawdza czy praca wykonywana jest prawidłowo.
14)  Uczniowie w zespole kolejno wykonują ćwiczenie.
15)  Uczniowie,  po  wykonaniu  zdjęć,  przenoszą  zdjęcia  do  pamięci  komputera,  dokonują

wyboru ujęć i wykonują kopie pozytywowe (każdy uczeń wykonuje kopię wykonanego
przez siebie zdjęcia zgodnego z tematem ćwiczenia) w formacie min. 9 x 13 cm.

16) Każdy z uczniów przykleja wykonany pozytyw do arkusza A4 i wykonuje opis

wykonanego ćwiczenia dołączając schemat przedstawiający sposób ustawienia planu
zdjęciowego.

17) Uczniowie porządkują miejsce pracy.
18) Nauczyciel zbiera wykonane prace i dokonuje oceny komentując w obecności ucznia

poprawność wykonania ćwiczenia.

19) Uczniowie dołączają ocenione prace do teczki z portfolio.

Zakończenie zajęć

Nauczyciel dokonuje podsumowania efektów ćwiczeń w całej grupie.

Praca domowa

Wykonaj cyfrowym aparatem kompaktowym zdjęcie monety 5 PLN w oświetleniu

słonecznym tak, aby był widoczny relief powierzchni monety. Porównaj wykonane przez
Ciebie zdjęcie ze zdjęciem wykonanym w efekcie realizacji ćwiczenia.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

Każdy z uczniów wypowiada się krótko na temat czy zajęcia były prowadzone w sposób

ciekawy i zrozumiały.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Rodzaje zdjęć technicznych i ogólne zasady ich
wykonywania

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wyszukaj w Internecie, czasopismach, katalogach i podręcznikach przykłady zdjęć

technicznych. Wykonaj prezentację w oparciu o zebrane materiały.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe  jego (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków wyszukuje jaki rodzaj zdjęć

technicznych oraz kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4)  przystąpić do wyszukiwania zdjęć, wyszukane zdjęcia zapisać w pamięci komputera,
5)  wykonać prezentację komputerową,
6)  dokonać publicznej prezentacji efektów pracy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć prezentację do portfolio z odpowiednim opisem (np. w formie płyty CD).

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

płyta CD (po 1 szt. na każdego ucznia).

Ćwiczenie 2

Wyszukaj w Internecie przykłady zdjęć mikroskopowych (z mikroskopu optycznego

i elektronowego). Wykonaj prezentację na temat zastosowania fotografii mikroskopowej
w różnych dziedzinach.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków wyszukuje jaki rodzaj zdjęć

mikroskopowych oraz kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4)  przystąpić do wyszukiwania zdjęć, wyszukane zdjęcia zapisać w pamięci komputera,
5)  wykonać prezentację komputerową,
6)  dokonać prezentacji efektów pracy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć pracę do portfolio wraz z opisem (np. w formie płyty CD).

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

płyta CD (po 1 szt na każdego ucznia).

Ćwiczenie 3

Wyszukaj w Internecie, książkach i czasopismach urządzenia służące do wykonywania

zdjęć technicznych. Wykonaj prezentację w oparciu o zebrane materiały.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków wyszukuje sprzęty służące do

wykonywania

zdjęć

poszczególnych

dziedzin

(mikroskopowe,

ultraszybkie,

makroskopowe itd.) oraz kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4)  przystąpić do wyszukiwania zdjęć, wyszukane zdjęcia zapisać w pamięci komputera
5)  wykonać prezentację komputerową,
6)  dokonać prezentacji efektów pracy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć pracę do portfolio (np. w formie płyty CD).

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

miniwykład,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

płyta CD (po 1 szt na każdego ucznia).

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Sprzęt i materiały używane do wykonywania reprodukcji,

fotokopii i makrofotografii

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wyszukaj w Internecie, czasopismach, katalogach i podręcznikach sprzęty do

makrofotografii i reprodukcji w celu kompletnego i nowoczesnego wyposażenia pracowni
szkolnej. Zaprezentuj listę sprzętów do zakupienia wraz z kosztorysem.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków wyszukuje jakie informacje oraz

kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4) przystąpić do wyszukiwania informacji na temat wyposażenia do wykonywania zdjęć

makrofotografii i reprodukcji,

5) wykonać pisemnie 2 wersje zakupów wyposażenia atelier służącego do wykonywania

zdjęć makrofotograficznych i reprodukcji techniką cyfrową – w wersji minimum
i maksimum,

6) dołączyć do każdej listy opis jaki zakres prac można wykonać przy wykorzystaniu

każdego z zaproponowanych zestawów sprzętu,

7)  dokonać prezentacji efektów pracy na forum grupy,
8)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
9)  dołączyć pracę do portfolio.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda „giełda pomysłów”,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

książki, czasopisma fachowe z zakresu fotografii i katalogi reklamowe firm produkujących
sprzęt fotograficzny,

−

Arkusze papieru A4, długopisy, ołówki.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Zaplanuj jaki będzie potrzebny sprzęt i wykonaj zapotrzebowanie na materiały do

wykonania 200 reprodukcji w formie przeźroczy barwnych jako pomocy dydaktycznej do
nauki biologii.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków dokonuje wyboru aparatu

fotograficznego i sprzętu dodatkowego, a kto wyszukuje odpowiedni rodzaj materiału
zdjęciowego oraz kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4) przystąpić do wyszukiwania informacji na temat dostępnych w handlu odpowiednich

materiałów zdjęciowych,

5) wykonać pisemnie zestawienie potrzebnego aparatu fotograficznego i sprzętu

dodatkowego,

6)  dokonać prezentacji efektów pracy na forum grupy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć pracę do portfolio z odpowiednim opisem.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda „giełda pomysłów”

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

książki, czasopisma fachowe z zakresu fotografii i katalogi reklamowe firm produkujących
sprzęt i materiały fotograficzne,

−

arkusze papieru A4, długopisy, ołówki.

Ćwiczenie 3

Wykonaj listę sprzętu i materiałów potrzebnych do wykonania reprodukcji oryginału

kreskowego, przeznaczonej do kopiowania stykowego (np. obrazu płytki obwodów
drukowanych) w formacie 13x18 cm.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków dokonuje wyboru aparatu

fotograficznego i sprzętu dodatkowego, a kto wyszukuje materiały zdjęciowe oraz kto
zaprezentuje wykonaną pracę,

4) przystąpić do wyszukiwania informacji na temat dostępnych w handlu odpowiednich

materiałów zdjęciowych,

5) wykonać pisemnie zestawienie potrzebnego aparatu fotograficznego i sprzętu

dodatkowego,

6)  dokonać prezentacji efektów pracy na forum grupy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć pracę do portfolio z odpowiednim opisem.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

książki, czasopisma fachowe z zakresu fotografii i katalogi reklamowe firm produkujących
sprzęt i materiały fotograficzne,

−

arkusze papieru A4, długopisy, ołówki.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3.

Zasady wykonywania zdjęć makrofotograficznych

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj dwa zdjęcia makrofotograficzne rośliny w plenerze, przy użyciu oświetlenia

bezpośrednim światłem słonecznym. Pierwsze zdjęcie wykonaj bez dodatkowych rekwizytów i
akcesoriów a drugie z użyciem czarnego, kartonowego tła.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) uzgodnić z nauczycielem technikę wykonywania zdjęć
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) zaplanować w formie pisemnej sposób wykonania ćwiczenia,
5) wybrać odpowiedni aparat oraz odpowiedni do niego typem materiał światłoczuły lub

w aparacie cyfrowym wybrać rozdzielczość i format pliku w którym zdjęcie ma być
zapisane,

6)  dobrać odpowiednie wyposażenie dodatkowe i czarne, kartonowe tło,
7)  spakować wszystko do torby fotograficznej i zameldować gotowość nauczycielowi,
8)  uzgodnić  z  nauczycielem  wyjście  w  plener  i  następnie  udać  się  na  miejsce  wykonywania

zdjęć,

9)  przystosować aparat do wykonania zdjęć makrofotograficznych,
10)  wybrać obiekt do sfotografowania, zmierzyć warunki naświetlania i ustawić je w aparacie,
11)  ustawić aparat na statywie i dokonać kadrowania i ustawienia ostrości,
12)  wykonać pierwsze zdjęcie, umieścić za obiektem czarne tło  i wykonać drugie zdjęcie,
13)  wrócić do pracowni,
14)  wywołać  materiał  negatywowy  (diapozytywowy  lub  przenieść  zdjęcia  do  pamięci

komputera) oraz wybrać dwa zajęcia odpowiednie do tematu ćwiczenia i wykonać kopie
pozytywowe lub wydruk o jakości fotograficznej,

15) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i opisać jakie efekty wizualne uzyskuje się przy wykonaniu

zdjęć przy zastosowaniu czarnego tła i bez niego,

16)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
17)  dołączyć wykonaną pracę do portfolio z opisem i z wykonanymi wcześniej szkicami,
18)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy (1 szt. na zespół),

−

obiektywy wymienne (stało i zmiennoogniskowe i obiektywy do makrofotografii)
właściwe typem do używanych aparatów,

−

materiały zdjęciowe (typ i czułość) adekwatne do używanego sprzętu i rodzaju
wykonywanej pracy,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki, statyw, osłona przeciwsłoneczna (po 1
szt. na zespół),

−

soczewki nasadkowe, pierścienie pośrednie lub mieszek fotograficzny (1 komplet na zespół),

−

stojak lub palik drewniany, do którego będzie przymocowane czarne np. papierowe tło

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego lub odbitego ciągłego
(min. 1 szt, na grupę),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (przy cyfrowej technice zdjęciowej)
(1 szt. na zespół),

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów negatywowych (czy diapozytywowych) oraz
wykonania kopii pozytywowych (przy technice cyfrowej np. drukarka z materiałami
eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk itp.

Ćwiczenie 2

Wykonaj zdjęcie makrofotograficzne w pomieszczeniu z użyciem zewnętrznej lampy błyskowej

zamontowanej na sankach aparatu fotograficznego. Zdjęcie wykonaj przy użyciu techniki cyfrowej.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia, które może być realizowane
indywidualnie,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt i materiały fotograficzne potrzebne do wykonania

ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5) dobrać z zestawu wyposażenia odpowiedni sprzęt fotograficzny do wykonywania

makrofotografii, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia,

6) wybrać i ustawić w odpowiednim miejscu obiekt, który ma być fotografowany,
7) zamontować lampę na aparacie, ustawić aparat na statywie i zastosować elementy

pozwalające na wykonanie makrofotografii (lub włączyć funkcję makro),

8) lampę błyskową skierować w dół lub użyć ekranu odbijającego światło w celu właściwego

skierowania światła,

9) wykonać kilka zdjęć nieznacznie zmieniając ustawienia ekranu odbijającego i/lub lampy

błyskowej w celu uzyskania jak najlepszych efektów,

10)  przenieść zdjęcia do pamięci komputera i wybrać najlepsze ujęcie,
11)  wykonać kopię pozytywową za pomocą drukarki lub digilaba,
12)  nakleić zdjęcie na arkusz A4 i obok narysować schemat użytego oświetlenia,
13)  podpisać arkusz ze zdjęciem,
14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
15)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,
16)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia,
17)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda eksperymentu,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

różne rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych posiadających sanki do lampy
błyskowej (1 szt. na zespół),

−

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów,

−

światłomierz zewnętrzny z możliwością pomiaru światła odbitego i padającego zarówno
błyskowego jak i ciągłego (min. 1 szt. na grupę),

−

statyw, wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki (po 1 szt. na zespół),

−

sprzęt dodatkowy umożliwiający wykonanie zdjęć makrofotograficznych (np. pierścienie
pośrednie, soczewki nasadkowe itp.) (po 1 szt. na zespół),

−

lampy błyskowe, najlepiej systemowe do poszczególnych typów używanych aparatów
(1 szt. na zespół),

−

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem umożliwiającym wydruk zdjęć lub ich
zapis na mobilnych nośnikach danych (1 szt. na zespół),

−

sprzęt i materiały umożliwiające wykonanie kopii pozytywowych (drukarka lub digilab),

−

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

, gumka recepturka, taśma dwustronnie

przylepna, nożyczki (1 komplet na zespół).

Ćwiczenie 3

Wykonaj dwa zdjęcia aparatem tradycyjnym - lustrzanką małoobrazkową z obiektywem

standardowym.  Pierwsze  zdjęcie  wykonaj  z  najbliższej  możliwej  odległości  (pod  warunkiem
ustawienia  ostrości)  obiektywem  bez  dodatkowych  akcesoriów,  do  drugiego  użyj  kompletu
pierścieni  pośrednich  tak,  aby  uzyskać  największe,  możliwe  zbliżenie.  Zdjęcie  wykonaj  na
czarno-białym materiale negatywowym.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt i materiały fotograficzne potrzebne do wykonania

ćwiczenia,

5) dobrać z zestawu wyposażenia odpowiedni sprzęt fotograficzny (aparat i sprzęt

dodatkowy) do wykonywania makrofotografii, dla warunków określonych w temacie
ćwiczenia,

6) dobrać czarno-białe materiały negatywowe do wykonywania makrofotografii, dla

warunków określonych w temacie ćwiczenia,

7) zaplanować i uzgodnić z nauczycielem rodzaj fotografowanego obiektu oraz rodzaj

używanego oświetlenia,

8) przygotować aparat do wykonania ćwiczenia – ustawić go na statywie, dokonać

kadrowania i ustawienia ostrości,

9) zmierzyć warunki naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać zdjęcie,
10) zamontować do aparatu komplet pierścieni pośrednich, ponownie dokonać kadrowania

i ustawienia ostrości,

11) ponownie zmierzyć warunki naświetlania (jeśli światłomierzem zewnętrznym to przeliczyć

poprawkę naświetlania wynikającą z użytych pierścieni) i wykonać drugie zdjęcie,

12) dokonać zmiany uczniów i kolejny członek zespołu wykonuje pracę od początku (jeśli

ćwiczenie wykonywane jest w zespole a nie indywidualnie),

13) udać się do ciemni, wywołać materiał negatywowy, wybrać najlepsze ujęcia i wykonać 2

powiększenia pozytywowe w formacie minimum 9x13 cm,

14) nakleić obydwa zdjęcia na arkusz papieru A4 i zaopatrzyć komentarzem

podsumowującym wykonanie ćwiczenia,

15)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
16)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,
17)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia,
18)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda eksperymentu,

−

ćwiczenia praktyczne.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

−

lustrzanka małoobrazkowa z obiektywem standardowym (1 szt. na zespół),

−

komplet pierścieni pośrednich (1 komplet na zespół),

−

statyw, (1 szt. na zespół),

−

lampy błyskowe studyjne, reflektory żarowe (1 szt na zespół) lub oświetlenie słoneczne (w
zależności od wcześniejszego uzgodnienia z nauczycielem),

−

materiały zdjęciowe negatywowe czarno-białe o różnych czułościach, typu 135,

−

sprzęt i materiały umożliwiające wywołanie materiałów negatywowych i wykonanie kopii
pozytywowych,

−

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

, gumka recepturka, taśma dwustronnie

przylepna, nożyczki.

Ćwiczenie 4

Wykonaj zdjęcie dowolnej monety lub medalu stosując technikę oświetlenia

bezcieniowego tła światłem bezpośrednim tak, aby uzyskać wizualny relief rzeźby powierzchni
tego przedmiotu. Zdjęcie wykonaj cyfrowym aparatem kompaktowym.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt dodatkowy potrzebny do wykonania ćwiczenia,
5) dobrać sprzęt fotograficzny do wykonywania makrofotografii, dla warunków określonych

w temacie ćwiczenia,

6) zaplanować sposób wykonania ćwiczenia a także ustalić, kto i w jakim momencie

fotografuje a kto pełni funkcję pomocnika,

7) zaplanować w formie pisemnej lub schematu ustawienie konfiguracji wszystkich elementów

do wykonania ćwiczenia oraz sposób oświetlenia,

8) umieścić aparat na kolumnie reprodukcyjnej, dokonać kadrowania, nastawienia ostrości

i pomiaru warunków ekspozycji,

9) ustawić w aparacie parametry ekspozycji oraz balans bieli i rodzaj zapisu cyfrowego

(uzgodniony z nauczycielem),

10) wykonywać zdjęcia zgodnie z zaleceniami zawartymi w poleceniu ćwiczenia,
11) zamienić się rolą z innym członkiem zespołu,
12) przenieść zdjęcia do pamięci komputera,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

13) wybrać zdjęcie odpowiadające poleceniu zawartemu w temacie ćwiczenia,
14) wykonać wydruk o jakości fotograficznej lub kopię pozytywową przy użyciu digilaba,
15) umieścić wykonane zdjęcie na arkuszu A4 i opisać, jaką metodą się posłużyłeś,
16) dołączyć szkic wykonany jako plan ustawienia konfiguracji sprzętu do wykonania ćwiczenia,
17) uporządkować miejsca pracy,
18) przedstawić nauczycielowi pracę do oceny,

dołączyć ocenione prace do teczki z portfolio.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć (1 szt. na zespół),

−

światłomierz zewnętrzny z możliwością pomiaru światła odbitego i padającego zarówno
błyskowego jak i ciągłego (min. 1 szt na grupę),

−

cyfrowy aparat kompaktowy z funkcją makro (1 szt na zespół),

−

kolumna reprodukcyjna, reflektor błyskowy studyjny lub żarowy np. od kompletu kolumny

reprodukcyjnej (po 1 szt. na zespół), szyba i podstawki dystansowe,

−

kartka białego papieru A4 o gramaturze minimum 160,

−

drukarka atramentowa lub termosublimacyjna (1 szt. na grupę),

−

arkusze A4 o gramaturze min 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, długopis.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4. Zasady wykonywania zdjęć reprodukcyjnych

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj fotokopię schematu zamieszczonego w podręczniku szkolnym. Pracę wykonaj

aparatem wielkoformatowym na negatywie wielkości 10x15 cm.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt i materiały fotograficzne potrzebne do wykonania

ćwiczenia,

5) dobrać z zestawu wyposażenia odpowiedni sprzęt fotograficzny (aparat i sprzęt

dodatkowy i oświetleniowy) do wykonywania reprodukcji, dla warunków określonych
w temacie ćwiczenia,

6) dobrać obiektyw,
7) dobrać czarno-białe materiały negatywowe do wykonywania reprodukcji, dla warunków

określonych w temacie ćwiczenia,

8) zaplanować i uzgodnić z nauczycielem rodzaj używanego oświetlenia,
9) przygotować oryginał do wykonania reprodukcji poprzez odpowiednie ustawienie go na

pochyłej powierzchni biorąc pod uwagę ograniczenia techniczne przy posługiwaniu się
aparatem wielkoformatowym,

10) przygotować aparat do wykonania ćwiczenia – posługując się ekierką ustawić go pod

odpowiednim kątem w stosunku do reprodukowanego oryginału, dokonać kadrowania
i ustawienia ostrości,

11)  ustawić oświetlenie,
12)  sprawdzić czy na powierzchni papieru nie występują niepożądane odbicia,
13)  dokonać pomiaru warunków naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać zdjęcie,
14)  dokonać  zmiany  uczniów  -  kolejny  członek  zespołu  wykonuje  pracę  od  początku  (jeśli

ćwiczenie wykonywane jest w zespole a nie indywidualnie)

15) wywołać materiał negatywowy, wykonać pozytyw metodą stykową (każdy uczeń kopiuje

negatyw wykonany samodzielnie),

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

16) nakleić zdjęcie na arkusz papieru A4 i zaopatrzyć komentarzem podsumowującym

wykonanie ćwiczenia wraz ze szkicem schematycznym ustawienia reflektorów i aparatu,

17)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
18)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,
19)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia,
20)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

pokaz z instruktażem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

aparat wielkoformatowy z odpowiednim statywem,

−

zestaw obiektywów standardowych do różnych formatów błony negatywowej,

−

lampy błyskowe studyjne lub reflektory żarowe (2 szt. na zespół) (w zależności od
wcześniejszego uzgodnienia z nauczycielem),

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego lub odbitego, ciągłego
i błyskowego (min. 1 szt, na grupę),

−

błony arkuszowe,

−

sprzęt i materiały umożliwiające wywołanie materiałów negatywowych i wykonanie kopii
pozytywowych,

−

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

, taśma dwustronnie przylepna, nożyczki.

Ćwiczenie 2

Wykonaj reprodukcję półtonową, czarno białą godła państwowego umieszczonego

w ramce za szybą. Pracę wykonaj aparatem małoobrazkowym na czarno-białym materiale
negatywowym.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt i materiały fotograficzne potrzebne do wykonania

ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5) dobrać sprzęt fotograficzny (aparat i sprzęt dodatkowy i oświetleniowy) do wykonywania

reprodukcji, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia,

6) dobrać czarno-białe materiały negatywowe do wykonywania reprodukcji, dla warunków

określonych w temacie ćwiczenia,

7) zaplanować i uzgodnić z nauczycielem rodzaj używanego oświetlenia,
8) przygotować godło do wykonania reprodukcji: umyć szybę i powiesić godło na ścianie lub

innej pionowej powierzchni w ten sposób aby znalazło się na wysokości ok. 130-150 cm
nad podłogą,

9) przygotować aparat do wykonania ćwiczenia – ustawić go na statywie, na wprost

reprodukowanego godła, dokonać kadrowania i ustawienia ostrości,

10) ustawić prawidłowo aparat względem reprodukowanego godła (np.za pomocą ekierki),
11) ustawić źródła światła zapewniające oświetlenie krzyżowe,
12) ustawić arkusz czarnego papieru pomiędzy aparatem a godłem i wykonać otwór na

obiektyw,

13) sprawdzić czy w szybie nie występują niepożądane odbicia,
14) dokonać pomiaru warunków naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać ekspozycję,
15) dokonać zmiany uczniów i kolejny członek zespołu wykonuje pracę od początku,
16) wywołać materiał negatywowy, wybrać najlepsze ujęcia i dokonać powiększeń

pozytywowych w formacie minimum 9x13 cm (każdy uczeń klatkę wykonaną
samodzielnie),

17) nakleić zdjęcie na arkusz papieru A4 i zaopatrzyć komentarzem podsumowującym

wykonanie ćwiczenia wraz ze szkicem schematycznym ustawienia reflektorów i aparatu,

18) uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
19) przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,
20) uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia,
21) dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

lustrzanka małoobrazkowa z obiektywem standardowym,

−

statyw, (1 szt. na zespół),

−

lampy błyskowe studyjne lub reflektory żarowe (2 szt. na zespół) (w zależności od
wcześniejszego uzgodnienia z nauczycielem),

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego lub odbitego, ciągłego
i błyskowego (min. 1 szt, na grupę),

−

materiały zdjęciowe negatywowe czarno-białe o różnych czułościach, typu 135,

−

sprzęt i materiały umożliwiające wywołanie materiałów negatywowych i wykonanie kopii
pozytywowych,

−

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

, gumka recepturka, taśma dwustronnie

przylepna, nożyczki.

Ćwiczenie 3

Wykonaj serię reprodukcji obrazów z albumu malarstwa polskiego w formie

diapozytywów małoobrazkowych do projekcji (jako pomoc dydaktyczna do nauki
języka polskiego).

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  uzgodnić z nauczycielem od języka polskiego, które obrazy należy zreprodukować,
2)  wypożyczyć z biblioteki odpowiednie albumy (lub wykonać pracę w bibliotece),
3)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

4) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

5) zaplanować w formie pisemnej sposób wykonania ćwiczenia i schematyczne ustawienie

reflektorów i aparatu,

6) wybrać aparat małoobrazkowy oraz odpowiedni do niego typem odwracalny, barwny

materiał światłoczuły,

7) dobrać wyposażenie dodatkowe (kolumna reprodukcyjna, soczewki nasadkowe, filtr

konwersyjny, światłomierz itp.),

8) ustawić oświetlenie,
9) ustawić aparat na kolumnie reprodukcyjnej prawidłowo względem reprodukowanego

oryginału (np. za pomocą ekierki), dokonać kadrowania i ustawienia ostrości obrazu, ,

10) zmierzyć warunki naświetlania (na zasadach omówionych w materiale nauczania) i ustawić

je w aparacie – jeśli trzeba – zastosować poprawkę wynikającą z krotności filtra,

11) wykonać szereg zdjęć obrazów odpowiednio je kadrując i maskując papierem zbędne pola

(np. druk),

12) wywołać materiał zdjęciowy i oprawić wykonane reprodukcje w ramki,
13) zapakować poszczególne reprodukcje do magazynka i zaprezentować w formie pokazu

zaprezentować grupie,

14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
15)  dostarczyć reprodukcje nauczycielowi j. polskiego,
16)  schemat ustawienia reflektorów dołączyć do portfolio z krótkim opisem ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda projektu,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

lustrzanka małoobrazkowa z obiektywem standardowym,

−

obiektywy wymienne stało i zmiennoogniskowe,

−

film odwracalny barwny o czułości 100 lub 200 ISO,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki,

−

kolumna reprodukcyjna wraz z kompletem reflektorów (po 1 kompl. na zespół),

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego lub odbitego, ciągłego
i błyskowego (min. 1 szt, na grupę),

−

ekierka, pierścienie pośrednie (1 komplet na zespół),

−

filtr konwersyjny (odpowiedni do używanego oświetlenia żarowego),

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów odwracalnych, ramki do przeźroczy, magazynek
do rzutnika,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk itp..

Ćwiczenie 4

Wykonaj 10 reprodukcji okładek z nowo zakupionych książek do biblioteki. Pracę

wykonaj cyfrowym aparatem kompaktowym.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zapoznać się z poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego,

4) zaplanować w formie pisemnej sprzęt dodatkowy potrzebny do wykonania ćwiczenia,
5) dobrać z zestawu wyposażenia sprzęt fotograficzny do wykonywania reprodukcji, dla

warunków określonych w temacie ćwiczenia, (aparat cyfrowy, reflektory żarowe, kolumna
reprodukcyjna, itp.)

6) zaplanować sposób wykonania ćwiczenia a także ustalić, kto i w jakim momencie

fotografuje a kto pełni funkcję pomocnika,

7) zaplanować w formie pisemnej lub schematu ustawienie sprzętu oraz sposób oświetlenia
8) umieścić aparat na kolumnie reprodukcyjnej, dokonać kadrowania, ustawienia ostrości

i pomiaru warunków ekspozycji i ustawienia balansu bieli,

9) ustawić prawidłowo oświetlenie,
10) ustawić prawidłowo reprodukowany obiekt w stosunku do obiektywu (za pomocą

ekierki),

11) zmierzyć warunki naświetlania i równomierność oświetlenia reprodukowanego obiektu,
12) ustawić w aparacie parametry ekspozycji i wykonywać kolejno zdjęcia zgodnie

z poleceniem ćwiczenia,

13)  zamienić się rolą z innym członkiem zespołu,
14)  przenieść zdjęcia do pamięci komputera
15)  wybrać zdjęcia, dokonać ewentualnej korekty komputerowej,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

16) wykonać wydruków lub kopii pozytywowych za pomocą digilaba oraz zapisać zdjęcia na

dysku CD,

17) umieścić minimum dwa wykonane zdjęcia na arkuszu A4 i opisać jakiej metody

fotografowania użyłeś,

18)  dołączyć szkic wykonany jako plan ustawienia konfiguracji sprzętu do wykonania ćwiczenia,
19)  uporządkować miejsce pracy,
20)  przedstawić nauczycielowi pracę do oceny,
21)  dołączyć ocenione prace do teczki z portfolio.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć,

−

światłomierz zewnętrzny z możliwością pomiaru światła odbitego i padającego zarówno
błyskowego jak i ciągłego, (1 szt. na grupę),

−

cyfrowy aparat kompaktowy lub lustrzanka cyfrowa,

−

kolumna reprodukcyjna z zestawem 4 reflektorów, (1 komplet. na zespół),

−

sprzęt i materiały umożliwiające wykonanie materialnej formy zdjęć (np. drukarka

atramentowa, digilab),

−

arkusze papieru A4, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, długopis (po 1 szt. na ucznia).

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej

„Wykonywanie zdjęć technicznych”

Test składa się z 15 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1-11, są z poziomu podstawowego,

−

zadania 12-15, są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 11 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 13 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu

ponadpodstawowego.

Plan testu

Klucz odpowiedzi

Nr
zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Rozróżnić rodzaje fotografii nie
należące do fotografii
technicznej

Wybrać właściwy rodzaj
sprzętu dodatkowego

Wyjaśnić kiedy używa się
obiektywu długoogniskowego
przy makrofotografii

Wyjaśnić jaki typ lampy
błyskowej jest przydatny do
wykonania makrofotografii
w terenie

Zidentyfikować (spośród 4)
zdjęcie mikroskopowe

Wyjaśnić na czym polega
oświetlenie krzyżowe

Wyjaśnić cel umieszczania
klina szarego na zdjęciu
reprodukcyjnym

Wyjaśnić sposób wzajemnego
ustawienia reprodukowanego
oryginału i materiału
światłoczułego

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zidentyfikować właściwy
rodzaj obiektywu do
wykonania reprodukcji

10.

Zidentyfikować właściwy
rodzaj oświetlenia najczęściej
używany w reprodukcji

11.

Wyjaśnić jaka powinna być
właściwa liczba reflektorów do
wykonania reprodukcji

12.

Wybrać sposób ustalenia
warunków naświetlania przy
określonej sytuacji
wykonywania zdjęć makro

13.

Narysować schemat sposobu
wykonania określonego zdjęcia

14.

Wybrać sposób wykonania
reprodukcji w słoneczny dzień

15.

Zaprojektować sposób
dokonania kontroli
równomierności oświetlenia
przy wykonywaniu reprodukcji

W tym celu na całym

reprodukowanym

oryginale

układa

się

arkusz

białego

papieru.

pomocą

światłomierza mierzy się, z
odległości kilku centymetrów,
luminację

środka

i brzegów

arkusza.

Przy

sprawdzaniu

należy

uważać

światłomierzem

nie

zasłonić

sobie  światła.  W  przypadku
reprodukcji półtonowych czarno-
białych  wyniki  pomiaru  mogę  się
różnić  co  najwyżej  o  wartość  ½
przysłony.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu zgodnie z wewnątrzszkolnym

systemem oceniania.

2.  Określ dla uczniów wymagania.
3.  Przygotuj instrukcję dla ucznia, test i kartę odpowiedzi dla każdego ucznia.
4.  Zapewnij  odpowiednie  warunki  przeprowadzenia  testu  (czas,  możliwość  samodzielnej

pracy).

5. Przed rozpoczęciem pracy zapoznaj ucznia z instrukcją.
6. Przeprowadź test w określonym czasie.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera 15 pytań o różnym stopniu trudności.
5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Prawidłową odpowiedź zakreśl

znakiem „X”, wykonaj rysunek lub wpisz prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki
należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem a następnie ponownie zakreślić odpowiedź
prawidłową.

6. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy,

II część – poziom ponadpodstawowy

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi na jakieś pytanie sprawi Ci trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego gdy zostanie Ci czas wolny.

9. Na rozwiązanie testu masz 45 min.

Materiały dla ucznia:

–  instrukcja,
–  zestaw zadań testowych,
–  karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

I Część – poziom podstawowy
1. Który z podanych poniżej rodzajów fotografii nie przynależy do fotografii technicznej?

a)  fotografia ultraszybka.
b)  fotografia portretowa.
c)  stereofotografia.
d)  makrofotografia.

2. Jakiego sprzętu użyjesz w celu zmniejszenia odległości przedmiotowej przy zdjęciach

makrofotograficznych?
a)  pierścieni pośrednich.
b)  nasadki zmiękczającej.
c)  filtra polaryzacyjnego.
d)  osłony przeciwsłonecznej.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. W jakiej sytuacji, do wykonania zdjęć makrofotograficznych, użyjesz obiektywu

długoogniskowego?
a)  gdy obiekt jest bardzo mały.
b)  gdy fotografowany obiekt może się spłoszyć i uciec.
c)  przy wykonywaniu zdjęć w ostrym słońcu.
d)  obiektywów długoogniskowych nie stosuje się przy zdjęciach makro.

4. Jakiego rodzaju lampa błyskowa jest najlepsza do wykonywania zdjęć makroskopowych

w terenie?
a)  przenośna studyjna lampa błyskowa.
b)  lampa spaleniowa.
c)  lampa pierścieniowa.
d)  lampa reporterska o dużej liczbie przewodniej.

5. Które z poniższych zdjęć jest zdjęciem fotomikrograficznym?

6. Na czym polega oświetlenie krzyżowe stosowane w fotoreprodukcji?

a) na ustawieniu reflektorów na planie krzyża.
b) na ustawieniu dwóch lamp pod kątem 45° w stosunku do płaszczyzny

fotografowanego obiektu.

c) na krzyżowaniu się pod kątem 90° strumienia światła z osią optyczna obiektywu.
d) na zastosowaniu różnej temperatury barwowej źródeł światła oświetlających

reprodukowany obiekt.

7. W jakim celu umieszcza się klin szary w polu fotografowania podczas wykonywania

reprodukcji?
a)  aby zapobiegał odblaskom.
b)  aby na kopii pozytywowej można było bezbłędnie odwzorować kontrast oryginału.
c)  aby rozproszyć światło.
d)  aby móc obliczyć skalę odwzorowania reprodukowanego oryginału.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Jak należy ustawić aparat fotograficzny względem oryginału płaskiego podczas

wykonywania jego  reprodukcji?
a)  lekko skośnie.
b)  pod kątem prostym w stosunku do osi optycznej obiektywu.
c)  pod kątem 45° w stosunku do osi optycznej obiektywu.
d)  dowolnie.

9. Jaki rodzaj obiektywu najlepiej nadaje się do wykonywania reprodukcji?

a)  standardowy.
b)  długoogniskowy.
c)  szerokokątny.
d)  zoom o zakresie ogniskowych 70-210 mm.

10. Jakiego rodzaju oświetlenia używa się najczęściej do wykonywania reprodukcji

i fotokopii?
a)  atelierowego – rozproszonego przez softboksy.
b)  bezpośredniego.
c)  bezcieniowego – w namiocie świetlnym.
d)  zastanego.

11. Jaka ilość reflektorów powinna oświetlać reprodukowany oryginał o rozmiarach 100x70

cm?
a)  jeden.
b)  co najmniej cztery.
c)  najwyżej dwa.
d)  dowolna pod warunkiem, że parzysta.

II Część – poziom ponadpodstawowy

12. W jaki sposób, przy wykonywaniu zdjęć makroskopowych, dokonasz ustalenia warunków

naświetlania, jeśli nie możesz zbliżyć się zbytnio do fotografowanego obiektu?
a)  można zmierzyć światło odbite od szarej wzorcowej karty.
b)  ustawić parametry naświetlania „na oko”.
c)  rezygnuję z wykonania zdjęcia.
d)  ustawiam  parametry,  przy  jakich  wykonywałem  zdjęcia  ostatnio  w  podobnych

warunkach.

13. Naszkicuj schemat ustawienia aparatu i reflektora do bezcieniowego wykonania zdjęcia

makrofotograficznego monety lub medalu tak, aby był widoczny wyraźny relief wizerunku
powierzchni fotografowanego obiektu.

14. W jaki sposób można najlepiej wykonać reprodukcje w terenie w słoneczny dzień?

a)  w pełnym słońcu padającym pod kątem prostym na fotografowany oryginał.
b)  w pełnym słońcu padającym pod kątem 45° na fotografowany oryginał.
c)  w cieniu np. po zacienionej stronie budynku.
d)  reprodukcje w terenie można wykonać tylko przy zachmurzeniu.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Wykonywanie zdjęć technicznych

Zakreśl X poprawną odpowiedź, wpisz odpowiedź lub wykonaj rysunek

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

tu wykonaj rysunek

14.

15.

Razem:

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

TEST II
Test praktyczny – „próba pracy” do jednostki modułowej

„Wykonywanie

zdjęć technicznych”

Instrukcja dla nauczyciela

W badaniu osiągnięć ucznia w jednostce modułowej „Wykonywanie zdjęć technicznych”

przewiduje  się  zastosowanie  zadania  testowego  typu  „próba  pracy”,  gdyż  pozwoli  ono
sprawdzić  poziom  ukształtowanych  umiejętności  praktycznych.  Zadanie  zostało  tak
skonstruowane,  aby  można  było  sprawdzić  wyszczególniony  poniżej  układ  czynności
wykonywanych  przez  ucznia.  Zadaniem  nauczyciela  jest  stworzenie  warunków  dla  ucznia,
umożliwiających w określonym czasie wykonanie zadania.

Uczeń powinien mieć udostępnione:

−

różne aparaty cyfrowe np. typu lustrzanka lub aparat cyfrowy kompaktowy,
z możliwością zapisu obrazu w formacie RAW oraz z możliwością sterowania
studyjnym oświetleniem błyskowym (np gniazdem do podłączenia lampy pilotującej),

−

2 szt. reflektorów świecących światłem ciągłym (np. halogenowe),

−

barwny obraz umieszczony za szybą w nierozbieralnej ramie o formacie pomiędzy A3
a A2,

−

ekran w postaci arkusza czarnego brystolu o formacie A0 lub podobnych rozmiarów
ramy z naciągniętym aksamitem i otworem na obiektyw umieszczonym w jego
geometrycznym środku,

−

ekierkę lub przykładnicę kreślarską,

−

stojaki i statywy do powieszenia reprodukowanego oryginału i czarnej planszy,

−

klin szary (i ewentualnie tablica wzorcowa barw również zawierająca klin szary), płyn
i ściereczki do mycia szyb,

−

statyw, światłomierz do światła ciągłego z możliwością pomiaru światła padającego
i odbitego, wężyk lub pilot do wyzwalania migawki, filtr polaryzacyjny,

−

Komputer PC z niezbędnym oprogramowaniem umożliwiającym obróbkę zdjęć
zapisanych w formacie RAW (umożliwiającym pomiar wartości RGB i obróbkę zdjęć
w zakresie pozwalającym na korekcję barw) oraz ich wydruk,

−

sprzęt umożliwiający uzyskanie zdjęcia w formie materialnej – np. drukarka
termosublimacyjna (uprzednio skalibrowana do wydruków z programu w którym
zostanie wykonany pomiar RGB),

−

arkusze białego papieru: 1 szt. o wielkości reprodukowanego obrazu i minimum 2 szt.
A4 o gramaturze 160 g/m

, taśma dwustronnie przylepna, nożyczki, długopis.

Nauczyciel powinien:

−

zadbać o przygotowanie odpowiedniej ilości i rodzaju sprzętu

−

przypomnieć uczniom zasady BHP (i ewentualnie dokonać instrukcji stanowiskowej)

−

towarzyszyć uczniom podczas wykonywania zdjęć w terenie obserwując kolejne
czynności i dokonując zapisu swoich obserwacji co do prawidłowości procedur
wykonywanych przez każdego z uczniów,

−

przydzielić uczniowi stanowisko komputerowe,

−

na bieżąco obserwować pracę uczniów dokonując zapisów w arkuszu z kryteriami
prawidłowego wykonania zadania,

−

dokonać końcowej oceny wykonanej pracy,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Treść zadania

Wykonaj reprodukcję półtonową barwną obrazu umieszczonego w nierozbieralnej ramie z

szybą tak, aby uzyskać jak najwierniejsze odwzorowanie tonalności i barw fotografowanego
oryginału tak aby nie wystąpiły odblaski i zniekształcenia perspektywiczne.

Wykonane zdjęcia, umieść na arkuszu A4 na którym opiszesz przeprowadzone zabiegi

techniczne. Na stanowisku komputerowym posiadasz zainstalowane oprogramowanie do
obróbki zdjęć oraz drukarkę do wykonania wydruków.

Przewidywany czas wykonania zadania 90 min.

Instrukcja dla ucznia

Uczeń powinien wykonać następujące czynności:
3.  zaplanować i zapisać w punktach przebieg wykonania zadania,
4.  wykonać listę sprzętu potrzebnego do wykonania zadania,
5.  dokonać  wyboru  aparatu  fotograficznego  i  obiektywu  oraz  sprzętu  pomocniczego

właściwego do wykonania zadania,

6.  zorganizować stanowisko pracy,
7.  sprawdzić działanie sprzętu,
8.  ustawić  we  właściwy  sposób  reprodukowany  obiekt  oraz  reflektory  (np.  z  zachowaniem

zasady oświetlenia krzyżowego),

9. ustawić aparat fotograficzny tak aby oś optyczna obiektywu była prostopadła do

reprodukowanego obrazu i trafiała w jego geometryczny środek,

10. dokonać kadrowania i umieścić w polu widzenia aparatu klin szary (lub całą tablicę

wzorcową),

11. dokonać pomiaru równomierności oświetlenia pola fotografowanego obrazu oraz pomiaru

warunków ekspozycji, które należy ustawić w aparacie,

12. ustawić w aparacie sposób zapisu obrazu w formacie RAW i odpowiedni balans bieli,
13. ustawić czarny ekran (karton lub czarną ramę z naciągniętym czarnym materiałem

i centralnie umieszczonym otworem) pomiędzy aparatem a fotografowanym obiektem, tak
aby obiektyw „widział” reprodukowany obiekt przez centrycznie, w ekranie, umieszczony
otwór,

14. sprawdzić, czy pomimo wykonanych zabiegów nie są widoczne jakieś nieprzewidziane

odblaski (może wykonać zdjęcie próbne i podejrzeć je na ekranie aparatu),

15. dokonać ewentualnych poprawek w ustawieniu sprzętu i wykonać zdjęcie (może wykonać

2-3 ekspozycje zmieniając naświetlenie +/- ½ przysłony),

16.  przenieść zdjęcia z aparatu do pamięci komputera,
17.  dokonać selekcji zdjęć i wybrać najlepsze,
18.  otworzyć  plik  ze  zdjęciem  w  programie  umożliwiającym  obróbkę  plików  zapisanych

w formacie RAW,

19. zmierzyć (odpowiednim narzędziem w programie komputerowym) wartości R, G, B, na

pierwszym (białym) i ostatnim (czarnym) polu klina szarego i dokonać ewentualnej
korekcji barw,

20. dokonać kadrowania poprzez obcięcie części kadru nie zawierających reprodukowanego

obrazu,

21. wykonać wydruk przy użyciu drukarki termosublimacyjnej,
22. umieścić zdjęcia na arkuszu A4 o gramaturze min. 160 g/m

23. opisać w punktach sposób wykonania zadania,
24. przedstawić wykonaną pracę do oceny.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kryteria poprawnego wykonania zadania

Lp.

Czynność wykonana przez ucznia

Możliwa do

uzyskania

ilość

punktów

Przyznan

a ilość

punktów

I. Zaplanowanie wykonania zadania
1. przedstawienie w formie ustnej planu wykonania zadania

Razem:

II. Zaplanowanie stanowiska pracy
2. dokonanie wyboru odpowiedniego sprzętu do specyfiki

zadania

3. sprawdzenie poprawności działania sprzętu, ustawienie

sposobu zapisu obrazu jako zapisanego w formacie RAW

4. wstępne ustawienie reflektorów, aparatu i fotografowanego

obiektu

Razem:

III. Wykonanie zadania
5. prawidłowe ustawienie aparatu fotograficznego względem

reprodukowanego oryginału

6. prawidłowe

ustawienie

reflektorów

względem

reprodukowanego oryginału oraz balansu bieli w aparacie
właściwego do używanego oświetlenia

7. pomiar

równomierności

oświetlenia

reprodukowanego

oryginału

8. umieszczenie klina szarego w polu obrazu poza ramą oryginału

9. pomiar warunków naświetlania i wykonanie ekspozycji

10. komputerowe

sprawdzenie

poprawności

odwzorowania

tonalności i barw zdjęcia oraz ewentualna korekta

Razem:

IV. Zaprezentowanie wykonania zadania
11. zgodność odwzorowania barw oryginału

12. opisanie zastosowanych podczas pracy zasad wykonywania

reprodukcji

Razem:

Ogółem:

100

Normy wymagań na poszczególne oceny szkolne:

Ocena

Liczba uzyskanych punktów

dopuszczający

50-60

dostateczny

61-70

dobry

81 -90

bardzo dobry

91-100