background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
             NARODOWEJ 

 
 

 
 
Remigiusz Kutyła  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Wykonywanie zdjęć reportażowych 
 313[05].Z1.08         

 

 

 
 

 
Poradnik dla nauczyciela 
         

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca                          

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Grażyna Dobrzyńska-Klepacz 
mgr inż. Andrzej Polak 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Krzysztof Symela 
 
 
 
Korekta: 

 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  313[05].Z1.08 
„Wykonywanie  zdjęć  reportażowych”  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla 
zawodu fotograf 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI

 

  
1. Wprowadzenie  

3 

2. Wymagania wstępne  

6 

3. Cele kształcenia  

7 

4. Przykładowe scenariusze zajęć  

8 

5. Ćwiczenia  

13 

5.1. Dobór sprzętu i materiałów do wykonywania zdjęć reportażowych 

13 

5.1.1. Ćwiczenia 

13 

5.2. Oświetlenie w fotografii reportażowej 

16 

5.2.1. Ćwiczenia 

16 

5.3. Rozpoznawanie i wykonywanie zdjęć reportażowych 

21 

5.3.1. Ćwiczenia 

21 

5.4. Zasady kompozycji i estetyki w fotografii reportażowej  

27 

5.4.1. Ćwiczenia 

27 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia  

32 

7. Literatura  

42

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. WPROWADZENIE

  

 

 

 

Przekazujemy 

Państwu 

„Poradnik 

dla 

nauczyciela”, 

który 

będzie 

pomocny 

w organizowaniu  zajęć  dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie fotograf. Dotyczy on 
realizacji  jednostki  modułowej  313[05].Z1.08  -  „Wykonywanie  zdjęć  reportażowych”,  która 
jest składnikiem modułu „Technologia prac fotograficznych” - 313[05].Z1 

Należy  zapoznać  się  z  treścią  rozdziału  Wprowadzenie  ponieważ  umożliwi  to  Państwu 

skuteczne  korzystanie  z  poradnika  i  osiągnięcie  sukcesu  w  realizacji    jednostki  modułowej 
Wykonywanie  zdjęć  reportażowych”  dla  zawodu  Fotograf    313[05]  (pozycja  14 
w załączonej tabeli). 

 

Zawód: Fotograf 313[05] 
Lp

Kod 

Nazwa jednostki modułowej w programie nauczania dla zawodu 

1. 

313[05].O1.01  Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej 

oraz ochrony środowiska 

2. 

313[05].O1.02  Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych 

3. 

313[05].O1.03  Posługiwanie się terminologią zawodową 

4. 

313[05].O1.04  Rozróżnianie materiałów fotograficznych 

5. 

313[05].O1.05  Magazynowanie i przechowywanie materiałów fotograficznych 

6. 

313[05].O1.06  Wykonywanie podstawowych czynności fotograficznych 

7. 

313[05].Z1.01 

Organizowanie stanowiska pracy 

8. 

313[05].Z1.02 

Dobieranie sprzętu i materiałów do wykonania prac fotograficznych 

9. 

313[05].Z1.03 

Przygotowywanie roztworów do chemicznej obróbki materiałów fotograficznych 

10. 

313[05].Z1.04 

Wykonywanie prac fotograficznych metodami tradycyjnymi i technikami cyfrowymi 

11. 

313[05].Z1.05 

Wykonywanie zdjęć portretowych 

12. 

313[05].Z1.06 

Wykonywanie zdjęć terenowych 

13. 

313[05].Z1.07 

Wykonywanie zdjęć architektonicznych 

14. 

313[05].Z1.08  Wykonywanie zdjęć reportażowych 

15. 

313[05].Z1.09 

Wykonywanie zdjęć reklamowych 

16. 

313[05].Z1.10 

Wykonywanie zdjęć technicznych 

 

 

Poradnik  składa  się  z  sześciu  części:  Wymagania  wstępne,  Cele  kształcenia, 

Scenariusze zajęć, Ćwiczenia, Sprawdzian osiągnięć, Literatura 

W  części  Wymagania  wstępne,  określono  katalog  podstawowych  umiejętności,  które 

uczeń  powinien  posiadać  przed  przystąpieniem  do  realizacji  niniejszej  jednostki  modułowej. 
Jeśli  po  analizie  uznacie  Państwo,  że  któreś  z  umiejętności  nie  są  dostatecznie  przez  ucznia 
opanowane,  wówczas  uczeń  powinien  ponownie  przestudiować  materiał  nauczania  zawarty 
w poradnikach z poprzednich jednostek modułowych. 

W części Cele kształcenia znajduje się wykaz umiejętności, które uczeń będzie posiadał 

po  zakończeniu  realizacji  materiału  nauczania  zawartego  w  poradniku.  W  ocenie,  czy 
rzeczywiście  takie  umiejętności  uczeń  opanował,  pomoże  Państwu  załączony  w  poradniku 
sprawdzian osiągnięć. 

Przykładowe  Scenariusze  zajęć  są  szczegółową  propozycją  przeprowadzenia  lekcji 

w ramach realizacji materiału nauczania dla tej jednostki modułowej. 

W  części  Ćwiczenia  znajdą  Państwo  propozycje  ćwiczeń  będących  praktycznym 

zastosowaniem  wiadomości  z  zakresu  materiału  nauczania  przewidzianego  dla  tej  jednostki 
modułowej.  

Każde  z  ćwiczeń  zawartych  w  poradniku  opisane  jest  w  formie  polecenia  co  należy 

wykonać.  Natomiast  uszczegółowieniem  tego  polecenia  jest  lista  działań  (czynności) 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

określająca  Sposób  wykonania  ćwiczenia.  Ćwiczenia  mogą  być  realizowane  indywidualnie 
lub w 2-5 osobowych zespołach, w grupach ćwiczeniowych nie większych niż 15 osób. 

Ponadto każde z ćwiczeń zawiera Wskazówki do realizacji poszczególnych ćwiczeń.  
Jeśli  w  opisie  sposobu  wykonania  ćwiczenia  nie  jest  polecone  wykorzystanie  funkcji 

automatycznych  w  aparacie  to  przy  realizacji  ćwiczeń  autor  poradnika  zakłada,  że  uczniowie 
pracują aparatami ustawionymi w trybie ręcznego sterowania czasem i przysłoną (tzw. manual 
oznaczony  symbolem  M),  co  łączy  się  z  koniecznością  wykonania  odpowiednich  czynności 
przed zrobieniem zdjęcia. 

Składnikiem opisu każdego z ćwiczeń jest Lista środków dydaktycznych niezbędnych 

do prawidłowego wykonania ćwiczenia oraz zalecone metody nauczania – uczenia się. 
 

Kolejna  część  poradnika  to  Sprawdzian  osiągnięć,  który  umożliwi  sprawdzenie 

poziomu wiadomości i umiejętności ucznia po zakończeniu realizacji programu danej jednostki 
modułowej. Składa się on z testu teoretycznego oraz z testu typu próba pracy.  Pozytywnie 
rozwiązane  przez  ucznia  sprawdziany  osiągnięć (teoretyczny  i  praktyczny)  oraz  załączony  do 
oceny    w  formie  „portfolio”  efekt  realizacji  ćwiczeń  (wykonane  fotografie)  stanowił  będzie 
dowód,  że  uczeń  potrafi  zrealizować  zadanie  zawodowe  polegające  na  prawidłowym 
wykonywaniu  zdjęć  reportażowych.  W przypadku  sprawdzianu  osiągnięć  uczeń  powinien 
wiedzieć, że ma on formę testu podobnego do tych, jakie występują w egzaminie zewnętrznym 
dla  potwierdzenia  kwalifikacji  w  zawodzie.  Dlatego  też  istotne  jest  to,  aby  nabrał  wprawy  w 
rozwiązywaniu tego typu testów, co z pewnością będzie procentować w przypadku egzaminu 
zewnętrznego. 

W  celu  poszerzenia  i  pogłębienia  posiadanej  wiedzy  z  zakresu  tej  jednostki  modułowej  

nauczyciel może skorzystać z listy materiałów źródłowych zamieszczonych w części poradnika 
nazwanej  Literatura.    Zestaw  ten  powinien  być  dostępny  w  zbiorach  biblioteki  szkolnej  lub 
innych  bibliotekach  publicznych.  Wiele  cennych  i  ciekawych  informacji  możecie  również 
pozyskać Państwo z zasobów internetowych. 
Bezpieczeństwo i higiena pracy 
 

W  trakcie  realizacji  ćwiczeń  należy  zwrócić  szczególną  uwagę  na  przestrzeganie 

regulaminów,  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  instrukcji  przeciwpożarowych 
wynikających  z prowadzonych  prac.  Przepisy  te  uczeń poznał  już  wcześniej  a  niektóre  pozna 
w trakcie  nauki.  W czasie  pracy  poza  terenem  szkoły  zwróćcie  Państwo  uwagę  na 
przestrzeganie przepisów ruchu drogowego oraz dbałość o ochronę środowiska naturalnego. 

Należy  pamiętać,  że  uzupełnieniem  tego  poradnika jest  „Poradnik  dla  ucznia”,  w  którym 

między innymi zamieszczono materiał nauczania, stanowiący podbudowę do realizacji ćwiczeń. 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

313[05].Z1 

Technologia prac fotograficznych 

313[05].Z1.01 

Organizowanie stanowiska pracy 

313[05].Z1.02 

Dobieranie materiałów i sprzętu do 

wykonania prac fotograficznych 

313[05].Z1.03 

Dobieranie materiałów i sprzętu do 

wykonania prac fotograficznych 

313[05].Z1.04 

Dobieranie materiałów i sprzętu do 

wykonania prac fotograficznych 

313[05].Z1.05 

Wykonywanie 

zdjęć 

portretowych 

313[05].Z1.06 

Wykonywanie 

zdjęć 

plenerowych 

313[05].Z1.07 

Wykonywanie 

zdjęć 

architektonicznych 

313[05].Z1.08 

Wykonywanie 

zdjęć 

reportażowych 

313[05].Z1.09 

Wykonywanie 

zdjęć 

reklamowych 

313[05].Z1.10 

Wykonywanie 

zdjęć 

technicznych 

Schemat układu jednostek modułowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

      

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

rozpoznawać rodzaje materiałów światłoczułych oraz inne materiały fotograficzne, 

 

dobierać  czułości  matrycy  w  aparacie  cyfrowym  oraz    rozdzielczości  i  sposób  zapisu 
obrazu wytworzonego przez  aparat, 

 

posługiwać  się  komputerem  w  zakresie  obróbki  obrazu  cyfrowego,  w  tym  obrazów 
zapisanych w formacie RAW, 

 

wykonywać  podstawowe  prace  i  procesy  technologiczne  z  zachowaniem  przepisów 
bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, 

 

wykorzystywać elementy wiedzy o sztuce przy wykonywaniu zdjęć reportażowych, 

 

organizować  stanowisko  pracy  fotografa  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa 
i ergonomii pracy, 

 

posługiwać się terminologią zawodową w kontaktach z klientami i dokumentowaniu prac 
fotograficznych, 

 

dobierać optymalny sprzęt i materiały do wykonywania prac fotograficznych, 

 

wykonywać podstawowe czynności fotograficzne, a w szczególności: 

 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

 

posługiwać  się  aparatami  fotograficznymi:  lustrzanką  średnioformatową,  lustrzanką 
małoobrazkową, 

lustrzanką 

cyfrową, 

cyfrowym 

aparatem 

kompaktowym 

z możliwością ręcznych ustawień parametrów, 

 

stosować obiektywy wymienne, 

 

posługiwać się elektroniczną lampą błyskową, 

 

posługiwać  się  światłomierzem z możliwością pomiaru zarówno światła odbitego jak 
i padającego, 

 

dokonać  archiwizacji  wykonanego  zdjęcia  poprzez  naklejenie  go  na  odpowiednie 
podłoże i opatrzenie właściwym opisem, 

 

wykonywać prace fotograficzne metodami tradycyjnymi i cyfrowymi, 

 

magazynować,  przechowywać  i  dokumentować  materiały  fotograficzne  zgodnie 
z obowiązującymi przepisami i standardami. 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA

          

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

określić czym zajmuje się fotografia reportażowa, 

 

wybrać optymalną technikę fotografowania do wykonania zdjęć reportażowych, 

 

dobrać  odpowiedni  sprzęt  i  materiały  (rodzaj  aparatu,  zestawu  filtrów  i obiektywów, 
lampa błyskowa, statyw) do wykonania zdjęć reportażowych z uwzględnieniem warunków 
(pogoda, oświetlenie, pora dnia itp.)  w jakich będą one realizowane, 

 

zastosować ogólne zasady kompozycji obrazu fotograficznego w fotografii reportażowej, 

 

wykonać  zestaw  zdjęć  reportażowych  techniką  cyfrową  z  wykorzystaniem  funkcji 
automatycznego i manualnego trybu pracy, 

 

zaplanować wykonanie zdjęcia ukazującego ludzi i obiekty w ruchu, 

 

zastosować metodę błysku dopełniającego w fotografii reportażowej, 

 

sfotografować z wykorzystaniem światła odbitego lampy błyskowej,

 

 

rozróżnić rodzaje zdjęć reportażowych,

 

 

stosować zasady wykonywania poszczególnych rodzajów zdjęć reportażowych, 

 

wykonać zdjęcia reportażowe w różnych warunkach oświetleniowych w plenerze, 

 

wykonać  zdjęcia  reportażowe  z  wykorzystaniem  lampy  błyskowej  oraz światła zastanego 
w danym pomieszczeniu, 

 

wykonać zdjęcia reportażowe w pomieszczeniach z użyciem lampy błyskowej, 

 

przewidzieć czas naświetlania obiektów w ruchu w celu uzyskania tzw. efektu zamrożenia 
ruchu, 

 

wybrać  odpowiednie  miejsce  do  wykonania  jak  najciekawszych  ujęć  podczas  meczów 
koszykówki, piłki ręcznej, piłki siatkowej i piłki ręcznej, 

 

zaplanować  reportaż  fotograficzny  składający  się  z  zestawu  zdjęć  tak  aby  przedstawiał 
całość wydarzenia, 

 

wydobyć z tła główny motyw zdjęcia reportażowego, 

 

zastosować zasady zachowania się podczas wykonywania zdjęć reportażowych, 

 

zastosować  różne  rodzaje  perspektywy  fotografowania  przy  wykonywaniu  zdjęć 
reportażowych. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 

Scenariusz zajęć 1                    

Osoba prowadząca …………………………………….…………. 
Modułowy program nauczania: Fotograf - 313[05] 
Moduł: Technologia prac fotograficznych 

313[05].Z1 

Jednostka modułowa: Wykonywanie zdjęć reportażowych 313[05].Z1.08 

 

Temat: Wykonanie zdjęcia modela w ruchu 

 

Cel ogólny: Wykonanie zdjęcia reportażowego modela w ruchu 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

przygotować się odpowiednio do wykonania zdjęcia reportażowego obiektu w ruchu, 

 

wykonać zdjęcie modela (lub obiektu) w ruchu, 

 

opisać zasady wykonywania zdjęć modela (lub obiektu) w ruchu. 

 

Metody nauczania-uczenia się:  

 

miniwykład 

 

burza mózgów, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w zespołach 2-4 osobowych, nie więcej niż 15 osób w grupie. 

 

Czas: 135 min. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer PC z programem do podstawowej obróbki zdjęć, 

 

lampy błyskowe (po 1 szt na zespół), 

 

aparat cyfrowy typu lustrzanka oraz typu kompaktowego, 

 

obiektywy wymienne do aparatów, 

 

tabela  z  danymi  dotyczącymi  zależności  czasu  naświetlania  od  prędkości  poruszania  się 
obiektu (zawarta w poradniku dla ucznia), 

 

znacznik (farba w sprayu lub kreda), 

 

drukarka do uzyskania wydruków zdjęć (np. termosublimacyjna), 

 

papier  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  taśma  dwustronnie  klejąca,  nożyczki, 

długopis. 

 
Przebieg zajęć: 
1)  Nauczyciel  zapoznaje  uczniów  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na 

stanowisku  ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  powinno  być 
realizowane w zespołach 2-4 osobowych. 

2)  Nauczyciel  wyjaśnia  uczniom  ogólne  zagadnienia  związane  z  fotografowaniem  obiektów 

w ruchu – miniwykład. 

3)  Nauczyciel  dokonuje  podziału  uczniów  na  zespoły  (2-4  osoby)  i  wyznaczenie  zadania: 

„Proszę wykonać w plenerze, aparatem cyfrowym dwa zdjęcia modela znajdującego się w 
dokładnie  wcześniej  oznaczonym  miejscu.  Podczas  fotografowania  pierwszego  zdjęcia  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

model  ma poruszać się krokiem marszowym, a przy drugim zdjęciu model ma biec”. Czas 
pracy – 60 min.. 

4)  Uczniowie  przygotowują  w  zespołach  plan  wykonania  zdjęć  ludzi  poruszających  się 

krokiem marszowym i biegnących. 

5)  Uczniowie wybierają właściwy do zadania aparat i obiektyw. 
6)  Nauczyciel z uczniami wychodzą w plener. 
7)  Nauczyciel  dla  każdej  z  grup  przydziela  obszar  wykonywania  zdjęć  i  wyraźnie  oznacza 

miejsce w którym ma się znaleźć model podczas wykonywania zdjęcia. 

8)  Uczniowie  dokonują  wyboru  miejsca  do  fotografowania  i  dokonują  pomiaru  warunków 

ekspozycji oraz ustawiają je w aparacie. 

9)  Uczniowie  ustawiają  ostrość  na  określone  wcześniej  miejsce  lub  ustawiają  odległość 

hiperfokalną właściwą do warunków określonych w temacie ćwiczenia. 

10)  Uczniowie  określają  w  zespole  kolejność  w  jakiej  będą  fotografować  i  pozować  jako 

modele. 

11)  Uczniowie  wykonują  szereg  zdjęć  na  których  widoczny  jest  model  i  znak  określający 

punkt przewidziany jako orientacyjny dla tego ćwiczenia. 

12)  Uczniowie dokonują zamiany ról - kolejno wykonują pracę fotoreportera i modela tak aby 

każdy  z  członków  zespołu  samodzielnie  wykonał    po  2  zdjęcia  według  polecenia 
zawartego w temacie ćwiczenia. Dokonują zapisu który uczeń fotografował a który w tym 
czasie był modelem.. 

13)  Nauczyciel  obserwuje  pracę  uczniów  i  na    bieżąco  koryguje  pracę  poszczególnych 

uczniów. 

14)  Uczniowie  z  nauczycielem  wracają  do  pracowni  gdzie  przenoszą  zdjęcia  z  aparatu 

cyfrowego do pamięci komputera. 

15)  Uczniowie  dokonują  w  komputerze  selekcji  wykonanych  zdjęć  i  wybierają  te  które 

spełniają warunki podane w temacie ćwiczenia. 

16)  Uczniowie  wykonują kopie pozytywowe - po 2 zdjęcia swojego autorstwa (spełniających 

warunki podane w temacie ćwiczenia). 

17)  Uczniowie porządkują stanowisko pracy. 
18)  Uczniowie  naklejają  zdjęcia  na  arkusz  A4,  podpisują  i  przedstawiają  nauczycielowi  do 

oceny. 

19)  Nauczyciel omawia przebieg ćwiczeń. 
20)  Nauczyciel podsumowuje przebieg i poprawność realizacji ćwiczenia. 
 

Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
Wyszukaj  w  prasie  codziennej  zdjęcia  sportowców  w  ruchu  i  napisz  krótko  czy  dane 

zdjęcie  mogło  by  wyglądać  lepiej  czy  gorzej  jeśli  zostało  by  wykonane  ułamek  sekundy 
wcześniej lub później. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
Każdy  z  uczniów  wypowiada się krótko na temat czy zajęcia były prowadzone w sposób 

ciekawy i zrozumiały. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Scenariusz zajęć 2                    

 

Osoba prowadząca …………………………………….…………. 
Modułowy program nauczania: Fotograf - 313[05] 
Moduł: Technologia prac fotograficznych -  313[05].Z1 
Jednostka modułowa: Wykonywanie zdjęć reportażowych 313[05].Z1.08 

 

Temat:  Wykonanie  zdjęcia  reportażowego  z  użyciem  światła  lampy  błyskowej  oświetlającej 

temat bezpośrednio i pośrednio. 

 

Cel ogólny: Wykonanie zdjęcia reportażowego z użyciem lampy błyskowej 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

wykonać  zdjęcie  reportażowe  z  użyciem  lampy  błyskowej  oświetlającej  temat 
bezpośrednio i pośrednio, 

 

posługiwać się lampą błyskową podczas fotografowania w pomieszczeniach w ten sposób 
aby jej światło na zdjęciu sprawiało wrażenie światła zastanego. 

 
Metody nauczania-uczenia się:  

 

prelekcja na temat fotografowania z lampą błyskową, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w zespołach 3 - 4 osobowych, nie więcej niż 15 osób w grupie. 

 
Czas:
 45 min. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć, 

 

lustrzanka cyfrowa, 

 

systemowa lampa błyskowa dla danego typu aparatu o liczbie przewodniej minimum  35, 

 

ekran odbijający światło właściwy do danego typu lampy (1 szt. na zespół),  

 

kartka  białego  papieru  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  2  gumki  recepturki 

(1 komplet na zespół), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające wydruk zdjęć, 

 

arkusze  A4  o  gramaturze  min  160  g/m

2

,  taśma  dwustronnie  klejąca,  nożyczki,  długopis 

(po 1 szt. na ucznia). 

 

Przebieg zajęć: 
1)  Nauczyciel  zapoznaje  uczniów  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na 

stanowisku  ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  powinno  być 
realizowane w zespołach 3 - 4 osobowych. 

2)  Uczniowie  czytają  treści  nauczania  i  zapoznają  się  z  tematyką  ćwiczenia  którego  treść 

brzmi: 
Wykonaj  3  zdjęcia  reportażowe  w  ciemnym,  niezbyt  wysokim  pomieszczeniu  z  białym 
sufitem  w  następujący  sposób:  pierwsze  zdjęcie  z    użyciem  światła  lampy  błyskowej 
oświetlającej  temat  bezpośrednio,  drugie  zdjęcie  z    użyciem  światła  lampy  błyskowej 
oświetlającej temat pośrednio poprzez odbicie światła od sufitu, trzecie zdjęcie z użyciem 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

światła  lampy  błyskowej oświetlającej temat pośrednio poprzez odbicie światła od sufitu 
i niedużego ekranu odbijającego umieszczonego na lampie. 

3)  Nauczyciel omawia z uczniami cel i sposób wykonania ćwiczenia (prelekcja). 
4)  Uczniowie  sprawdzają  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji 

ćwiczenia,  zgodnie  z  listą  wyposażenia  dla  zdjęć  reportażowych  z  użyciem  lampy 
błyskowej (zgodnie z tematyką ćwiczenia). 

5)  Uczniowie  zapoznają  się  z  poszczególnymi  elementami  wyposażenia  stanowiska 

ćwiczeniowego oraz udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego. 

6)  Uczniowie planują sposób wykonania ćwiczenia a także ustalają, kto i w jakim momencie 

pełni rolę fotografa a kto modela. 

7)  Uczniowie planują w formie pisemnej (lub schematu) oświetlenie. 
8)  Uczniowie  dobierają  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do 

wykonywania  ćwiczenia  (aparat,  lampa  błyskowa,  ekran  odbijający,  biała  kartka  papieru, 
gumki recepturki). 

9)  Uczeń przejmuje sprzęt i zaczyna wykonywać pracę gdzie pozostali spełniają rolę modeli. 

Uczeń  zapisuje,  jakim  sposobem  ustawienia  oświetlenia  lampy  błyskowej  posługiwał  się 
przy fotografowaniu kolejnych ujęć. 

10)  Uczeń    wykonuje  pierwsze  zdjęcie  z  lampą  skierowaną  na  wprost  –  światło  pada 

równolegle do osi optycznej obiektywu. 

11)  Uczeń    wykonuje  drugie  zdjęcie  z  lampą  skierowaną  w  sufit  –  światło  pod  kątem  innym 

niż prosty w stosunku do płaszczyzny sufitu. 

12)  Uczeń    wykonuje  trzecie  zdjęcie  z  lampą  skierowaną  w  sufit  i  z  założonym  na  lampę 

małym  ekranem  (wielkości  około  2    razy  większej  od  powierzchni  świecenia  reflektora 
lampy błyskowej)– część światła odbija się od ekraniku zamontowanego na lampie a część 
światła pada na sufit. 

13)  Uczniowie 2, 3 i 4 kolejno wykonują te same operacje (punkty 9 – 12). 
14)  Nauczyciel  obserwuje  wykonywanie  ćwiczenia    i  w  razie  potrzeby  na  bieżąco  wykonuje 

korektę pracy uczniów. 

15)  Uczniowie  przenoszą  zdjęcia  do  komputera  i  dokonują  opisu  sposobu  ustawienia 

oświetlenia lampy błyskowej, nanoszą numery plików ze zdjęciami im odpowiadającymi. 

16)  Uczniowie  (każdy  osobno)  wybierają  po  3  zdjęcia  odpowiadające  poleceniu  zawartemu 

w temacie ćwiczenia. 

17)  Nauczyciel  sprawdza  poprawność  wyborów  i  ewentualnie  zaleca  dokonanie  powtórnego 

wyboru. 

18)  Uczniowie  wykonują  po  3  kopie  pozytywowe  ze  zdjęć  odpowiadających  tematowi 

ćwiczenia.  

19)  Uczniowie  umieszczają  wykonane kopie pozytywowe na jednym arkuszu A4 i zaopatrują 

podpisami, jakiej metody oświetlania użyto przy którym zdjęciu. 

20)  Uczniowie,  na  osobnej  kartce  papieru  pisemnie  dokonują  krótkiej  analizy  oświetlenia  na 

każdym  zdjęciu  i  uzasadniają,  które  ze  zdjęć  uważają  za  najlepsze  pod  względem 
oświetlenia. 

21)  Uczniowie porządkują miejsce pracy i przedstawiają pracę do oceny. 
22)  Nauczyciel  zbiera  wykonane  prace  i  dokonuje  oceny  komentując  w  obecności  ucznia 

poprawność wykonania ćwiczenia. 

23)  Uczniowie dołączają ocenione prace do teczki z portfolio. 
 

Zakończenie zajęć 
Nauczyciel  dokonuje  podsumowania  efektów  ćwiczeń  w  całej  grupie  wskazując  etapy 

wykonania ćwiczenia, które sprawiały najmniej i najwięcej problemów podczas pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

Praca domowa 
Wyszukaj  w  prasie  codziennej  zdjęcia  reportażowe,  które  mogły  być  wykonane 

podobnymi  sposobami  jak  w  wykonywanym  przed  chwilą  ćwiczeniu.  Przynieś je  na  następne 
zajęcia  i  omów  na  forum  grupy,  jakiego  sposobu  oświetlenia  lampą  błyskową  użyto  podczas 
fotografowania przedstawionych przez Ciebie zdjęć. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
Krótka ankieta ewaluacyjna. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

5.  ĆWICZENIA

               

 

 

 

 

5.1.  Dobór  sprzętu  i  materiałów  do  wykonywania  zdjęć 

reportażowych

 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ćwiczenie 1   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wybierz  odpowiedni  sprzęt  i  materiały  do  wykonania  zdjęć  reportażowych  techniką 

tradycyjnej fotografii barwnej, w zależności od warunków występujących w terenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe  jego (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony. 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach (2-4 osób), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  formie  pisemnej  warunki  (oświetleniowe,  przestrzenne  itp.),  do  których 

będziesz konfigurował sprzęt i materiały fotograficzne,  

5)  wybrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla wcześniej rozpoznanych (bądź zaplanowanych) warunków, 

6)  wybrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  materiały  fotograficzne  do  wykonywania 

fotografii  reportażu,  dla  wcześniej  rozpoznanych  (bądź  zaplanowanych)  warunków 
reportażowych, 

7)  zaprezentować  w  formie  pisemnej  rezultaty    realizacji  ćwiczenia  oraz  uzasadnić  wybór 

sprzętu i materiałów do wykonywania zdjęć reportażowych, 

8)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
9)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

burza mózgów, 

 

symulacja. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer PC z dostępem Internetu i standardowym oprogramowaniem, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

 

zestaw książek i czasopism

 

z dziedziny fotografii, 

 

różne  rodzaje  aparatów  fotograficznych,  m.in.:  lustrzanka  średnioformatowa,  lustrzanka 
małoobrazkowa, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw, monopod (co najmniej 1 na zespół), 

 

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego (minimum 1 szt na grupę), 

 

wężyki  spustowe  do  odpowiednich  typów  aparatów  (wg  potrzeby  mechaniczne 
i elektroniczne)  piloty  do  zdalnego  sterowania  aparatami  (jeśli  takie  są  na  wyposażeniu 
sprzętu w pracowni, 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu), 

 

lampy błyskowe o różnej mocy, systemowe do poszczególnych typów aparatów,  

 

zestaw do czyszczenia obiektywów (1 zestaw na zespół), 

 

rękaw światłoszczelny, 

 

materiały  zdjęciowe  do  fotografii  czarno-białej  i  barwnej,  pozytywowe  i  negatywowe 
o różnych  czułościach  i  typach  do  odpowiednich  aparatów  (typ  120  i  135  –  komplet  na 
zespół), 

 

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

2

, gumka recepturka, długopis. 

 

Ćwiczenie 2   

 

 

 

 

 

 

 

Wybierz  odpowiedni  sprzęt  i  materiały  do  wykonania  zdjęć  reportażowych  techniką 

fotografii cyfrowej, w zależności od warunków występujących w terenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony. 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach (2-4 osób), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  formie  pisemnej  warunki  (oświetleniowe,  przestrzenne  itp.),    do  których 

będziesz  konfigurował sprzęt i materiały  fotograficzne,  

5)  wybrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla wcześniej rozpoznanych (bądź zaplanowanych) warunków, 

6)  wybrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  materiały  fotograficzne  do  wykonywania 

fotografii  reportażowej,  dla  wcześniej  rozpoznanych  (bądź  zaplanowanych)  warunków 
reportażowych, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

7)  zaprezentować  w  formie  pisemnej  rezultaty  realizacji  ćwiczenia  oraz  uzasadnić  wybór 

sprzętu i materiałów do wykonywania zdjęć reportażowych 

8)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
9)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

burza mózgów, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe w zespołach 2 – 4 osobowych. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer PC z dostępem do Internetu i standardowym oprogramowaniem, 

 

zestaw książek i czasopism z dziedziny fotografii, 

 

różne  rodzaje  aparatów  fotograficznych,  m.in.:  lustrzanka  średnioformatowa,  lustrzanka 
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy, nośniki pamięci, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw, monopod (co najmniej 1 na zespół ) 

 

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego (minimum 1 szt na grupę) 

 

wężyki  spustowe  do  odpowiednich  typów  aparatów  (wg  potrzeby  mechaniczne 
i elektroniczne)  piloty  do  zdalnego  sterowania  aparatami  (jeśli  takie  są  na  wyposażeniu 
sprzętu w pracowni. 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu) 

 

lampy błyskowe, systemowe do poszczególnych typów aparatów o różnej mocy 

 

zestaw do czyszczenia obiektywów (1 zestaw na zespół) 

 

rękaw światłoszczelny, 

 

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

2

, gumka recepturka. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

5.2. Oświetlenie w fotografii reportażowej 

 

5.2.1. Ćwiczenia    

 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj  co  najmniej  3  zdjęcia  reportażowe  w  terenie,  przy  bezpośrednim  świetle 

słonecznym  z  wykorzystaniem  techniki  błysku  dopełniającego.  Wykonaj  pierwsze  zdjęcie 
z odległości  około  1,5  metra,  drugie  –  3  metry,  trzecie  5-6  metrów.  Ćwiczenie  wykonaj 
techniką fotografii tradycyjnej z użyciem barwnej błony negatywowej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach (2 - 4 osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  formie  pisemnej  sprzęt  i  materiały    fotograficzne  potrzebne do  wykonania 

ćwiczenia,  

5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  materiały  fotograficzne  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście w teren (np. na boisko szkolne), 
8)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i wyjść w teren, 
9)  uzgodnić z członkami zespołu kolejność: kto najpierw fotografuje a kto służy jako model, 
10)  przygotować sprzęt do wykonania ćwiczenia, 
11)  ustawić  się  odpowiednio  pod  słońce  w  stosunku  do  fotografowanych  modeli  i wykonać 

serię zdjęć zgodnie z warunkami określonymi w temacie ćwiczenia, 

12)  dokonać  zamiany  w zespole – kolejni członkowie zespołu powtarzają czynności z punktu 

11, 

13)  wrócić  z  nauczycielem  do  pracowni  i  wywołać  negatyw,  wybrać  odpowiednie  ujęcia 

i dokonać powiększeń pozytywowych w formacie 9x13 cm, 

14)  nakleić  wszystkie  3  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem 

podsumowującym  wykonanie  ćwiczenia  –  czy  na  wszystkich  zdjęciach  twarze 
fotografowanych osób są dobrze widoczne (jeśli nie to dlaczego), 

15)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

16)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi, 
17)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
18)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

prelekcja, 

 

metoda eksperymentu, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw książek i czasopism

 

z dziedziny fotografii, 

 

różne  rodzaje  aparatów  fotograficznych,  m.in.:  lustrzanka  średnioformatową,  lustrzanka 
małoobrazkowa, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw, monopod (co najmniej 1 na zespół), 

 

światłomierze (minimum 1 szt na grupę),

 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu), 

 

lampy błyskowe, systemowe do poszczególnych typów aparatów o różnej mocy, 

 

materiały zdjęciowe negatywowe barwne o różnych czułościach i typach do odpowiednich 
aparatów (typ 120 i 135 – komplet na zespół), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające wywołanie negatywów i wykonanie kopii pozytywowych, 

 

kartki  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  gumka  recepturka,  taśma  dwustronnie 

przylepna, nożyczki. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj  co  najmniej  3  zdjęcia  reportażowe  w  kościele  przy  użyciu  lampy  błyskowej 

z ekranem  odbijającym  oraz  z  wykorzystaniem  światła  zastanego  do  oświetlenia  dalszych 
planów. Ćwiczenie wykonaj techniką cyfrowej fotografii barwnej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku zapoznać się 

z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku  ćwiczeniowym  oraz  ze 
sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane  w  zespołach  (3  -  4 
osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać się  z  poszczególnymi elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

4)  zaplanować w formie pisemnej sprzęt potrzebny do wykonania ćwiczenia,  
5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażowej, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  uzgodnić wyjście poza szkołę z nauczycielem  (np. do pobliskiego kościoła) 
7)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i wyjść w teren 
8)  uzgodnić z członkami zespołu kolejność: kto najpierw fotografuje a kto służy jako model 

inscenizując uroczystość religijną, 

9)  uzyskać pozwolenie od księdza proboszcza na wykonanie zdjęć,   
10)  przygotować sprzęt do wykonania ćwiczenia, 
11)  wejść do kościoła i zachowywać się z powagą odpowiednio do miejsca, 
12)  zająć odpowiednie miejsca (fotograf i modele), 
13)  dokonać pomiaru światła zastanego i odpowiednio ustawić warunki ekspozycji, 
14)  wykonać serię zdjęć zgodnie z poleceniem zawartym w temacie ćwiczenia, 
15)  dokonać  zamiany  w  zespole  –  kolejni  członkowie  zespołu  powtarzają  czynności 

z punktów 11 – 13, 

16)  wrócić  do  pracowni,  przenieść  zdjęcia  do  pamięci  komputera,  dokonać  selekcji  zdjęć 

i wykonać wydruki 3 zdjęć w formacie  minimum 9x13 cm, 

17)  nakleić  3  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem  podsumowującym 

wykonanie ćwiczenia – czy na wszystkich zdjęciach wystarczająco widoczny jest zarówno 
plan pierwszy jak i dalsze plany (jeśli nie to dlaczego?), 

18)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
19)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi, 
20)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
21)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer  PC  z  dostępem  do  Internetu  zaopatrzony  w  podstawowy  program do  obróbki 
zdjęć, 

 

różne rodzaje aparatów fotograficznych cyfrowych, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

monopod (co najmniej 1 na zespół), 

 

światłomierze (minimum 1 szt na grupę), 

 

lampy błyskowe o różnej mocy, systemowe do poszczególnych typów aparatów, 

 

ekran odbijający światło odpowiedni typem do lampy błyskowej lub zamiennie biała kartka 
papieru o gramaturze min. 160 g/m

2

 oraz gumki recepturki (1 szt na zespół), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające wykonanie wydruków, 

 

kartki  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  gumka  recepturka,  taśma  dwustronnie 

przylepna, nożyczki. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj  3  zdjęcia  reportażowe  w  ciemnym,  niezbyt  wysokim  pomieszczeniu  z  białym 

sufitem  w  następujący  sposób:  pierwsze  zdjęcie  z    użyciem  światła  lampy  błyskowej 
oświetlającej  temat  bezpośrednio,  drugie  zdjęcie  z    użyciem  światła  lampy  błyskowej 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

oświetlającej  temat  pośrednio  poprzez  odbicie  światła  od  sufitu,  trzecie  zdjęcie  z    użyciem 
światła  lampy  błyskowej  oświetlającej  temat  pośrednio  poprzez  odbicie  światła  od  sufitu 
i niedużego ekranu odbijającego umieszczonego na lampie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
w zespołach (3 - 4 osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować w formie pisemnej sprzęt potrzebny do wykonania ćwiczenia,  
5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażowej, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  zaplanować  sposób  wykonania  ćwiczenia  a  także  ustalić,  kto  i  w  jakim  momencie  pełni 

rolę fotografa a kto modela, 

7)  zaplanować w formie pisemnej (lub schematu) oświetlenie, 
8)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

ćwiczenia  (aparat,  lampa  błyskowa,  ekran  odbijający,  biała  kartka  papieru,  gumki 
recepturki), 

9)  wykonywać  zdjęcia  zgodnie  z  zaleceniami  zawartymi  w  poleceniu  ćwiczenia  (pozostali. 

członkowie zespołu spełniają rolę modeli), 

10)  zapisać, przy wykonywaniu kolejnych zdjęć, jaki był sposób ustawienia lampy błyskowej  
11)  wykonać pierwsze zdjęcie z lampą skierowaną na wprost – światło pada równolegle do osi 

optycznej obiektywu, 

12)  wykonać drugie zdjęcie z lampą skierowaną w sufit – światło pod kątem innym niż prosty 

w stosunku do płaszczyzny sufitu, 

13)  wykonać  trzecie  zdjęcie  z  lampą  skierowaną  w  sufit  i  z  założonym  na  lampę  małym 

ekranem  (wielkości  około  2    razy  większej  od  powierzchni  świecenia  reflektora  lampy 
błyskowej)–  część  światła  odbija  się  od  ekraniku  zamontowanego  na  lampie  a część 
światła pada na sufit, 

14)  zamienić się rolą z innym członkiem zespołu i pełnić rolę modela dla innych, 
15)  przenieść  zdjęcia  do  komputera  i  dokonać  opisu:  na  kartce  z  zapiskami  sposobu 

ustawienia  oświetlenia  lampy  błyskowej  nanieść  numery  plików  ze  zdjęciami  im 
odpowiadających, 

16)  wybrać po 3 zdjęcia odpowiadające poleceniu zawartemu w temacie ćwiczenia, 
17)  wykonać po 3 kopie pozytywowe ze zdjęć odpowiadających tematowi ćwiczenia,  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

18)  umieścić  wykonane  kopie  pozytywowe  na  jednym  arkuszu  A4  i  zaopatrzyć  podpisami, 

jakiej metody oświetlania używałeś przy którym zdjęciu, 

19)  dokonać  pisemnie,  na  osobnej  kartce  papieru,  krótkiej  analizy  oświetlenia  na  każdym 

zdjęciu i uzasadnić, które ze zdjęć uważasz za najlepsze pod względem oświetlenia, 

20)  uporządkować miejsca pracy, 
21)  przedstawić nauczycielowi pracę do oceny, 
22)  dołączyć ocenione prace do teczki z portfolio. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne

 

komputer PC z podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć, 

 

lustrzanka  cyfrowa,  cyfrowy  aparat  kompaktowy  z  możliwością  podłączenia  systemowej 
lampy błyskowej, 

 

systemowa lampa błyskowa dla danego typu aparatu o liczbie przewodniej minimum 35, 

 

ekran odbijający światło właściwy do danego typu lampy (1 szt. na zespół) lub zamiennie 
kartka  białego  papieru  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  2  gumki  recepturki 

(1 komplet na zespół), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające wywołanie uzyskanie kopii pozytywowych zdjęć, 

 

arkusze  A4  o  gramaturze  min  160  g/m

2

,  taśma  dwustronnie  klejąca,  nożyczki,  długopis 

(po 1 szt. na ucznia). 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

5.3.

 

Rozpoznawanie i wykonywanie zdjęć reportażowych 

 

5.3.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj  3  zdjęcia  samochodów  przejeżdżających  koło  szkoły  w  taki  sposób  aby  na 

pierwszym  zdjęciu  uzyskać efekt zamrożenia ruchu, na drugim uzyskać efekt poruszonego tła 
oraz  względnie  ostry,  nieporuszony  wizerunek  samochodu  a  na  trzecim  zdjęciu  uzyskaj 
poruszony obraz samochodu przy prawidłowo (ostro i stabilnie) odwzorowanym tle. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach (2 osobowych), 

2)  uzgodnić z nauczycielem technikę zdjęciową do realizacji tego ćwiczenia, 
3)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

4)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

5)  zaplanować  w  formie  pisemnej  sprzęt  i  materiały    fotograficzne  potrzebne do  wykonania 

ćwiczenia,  

6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

7)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  materiały  fotograficzne  do  wykonywania 

fotografii, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

8)  uzgodnić z nauczycielem wyjście w teren (np. przed szkołę), 
9)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i wyjść we wcześniej zaplanowane miejsce, 
10)  wybrać stanowisko zdjęciowe, 
11)  uzgodnić  z  członkami  zespołu  kolejność:  kto  najpierw  fotografuje  a  kto  asystuje  (jeśli 

praca odbywa się w zespole), 

12)  przygotować sprzęt do wykonania ćwiczenia, 
13)  zmierzyć i ustawić warunki naświetlania dla każdego z kolejno wykonywanych zdjęć, 
14)  ustawić  się  odpowiednio  w  stosunku  do  fotografowanego  samochodu  i  wykonać  serię 

zdjęć zgodnie z warunkami określonymi w temacie ćwiczenia, 

15)  wrócić z nauczycielem do pracowni i wywołać materiał negatywowy (lub przenieść zdjęcia 

do komputera) dokonać wyboru odpowiednich ujęć i dokonać powiększeń pozytywowych 
lub wydruków zdjęć w formacie 9x13 cm, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

16)  nakleić  wszystkie  3  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem 

podsumowującym  wykonanie  ćwiczenia  –  w  jaki  sposób  uzyskałeś  efekty  zgodne 
z zaleceniami zawartymi w poleceniu wykonania ćwiczenia, 

17)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
18)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi, 
19)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
20)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

metoda eksperymentu, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer PC z  podstawowym oprogramowaniem do obróbki zdjęć, 

 

różne  rodzaje  aparatów  fotograficznych,  m.in.:  lustrzanka  średnioformatowa,  lustrzanka 
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, kompaktowy aparat cyfrowy, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw lub monopod (co najmniej 1 na zespół), 

 

światłomierze (minimum 1 szt na grupę), 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu), 

 

materiały zdjęciowe negatywowe barwne o różnych czułościach i typach do odpowiednich 
aparatów (typ 120 i 135 – komplet na grupę), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające wykonanie wydruków lub kopii pozytywowych, 

 

kartki A4 o gramaturze minimum 160 g/m

2

, taśma dwustronnie przylepna, nożyczki. 

 
Ćwiczenie 2 

Sfotografuj    kota  lub  inne  zwierze  (z  wyjątkiem  psa)  w  taki  sposób,  aby  nie  było 

wątpliwości,  że  jest  to  zdjęcie  reportażowe  a  nie  portretowe.  Ćwiczenie  wykonaj za  pomocą 
lustrzanki cyfrowej lub cyfrowego aparatu kompaktowego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie (lub w zespołach 2 osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  napisać w zespołach plan wykonania zdjęć reportażowych zwierząt, 
5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania  zdjęć 

określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  zaplanować sposób wykonania ćwiczenia, 
7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście w poza pracownię i wyjść na teren,  
8)  dokonać pomiaru warunków ekspozycji oraz ustawić je w aparacie, 
9)  zaczaić  się  lub  wytropić  zwierzę  i  wykonywać  zdjęcia  zgodnie  z  zaleceniami  zawartymi 

w poleceniu ćwiczenia,  

10)  wrócić do pracowni i przenieść zdjęcia do pamięci komputera, 
11)  wykonać  w  komputerze  selekcję  wykonanych zdjęć  i  wybrać  takie które  spełnia warunki 

podane w temacie ćwiczenia, 

12)  wykonać wydruk wybranego zdjęcia 
13)  nakleić zdjęcie na arkusz papieru A4 i zaopatrzyć komentarzem podsumowującym wykonanie 

ćwiczenia – jakiego sposobu użyłeś aby wykonać zdjęcie – podchodów czy czatowania, 

14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
15)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,  
16)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
17)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

metoda projektu. 

 

Środki dydaktyczne

 

komputer PC z programem do podstawowej obróbki zdjęć, 

 

lampy błyskowe (po 1 szt na zespół), 

 

lustrzanka cyfrowa lub kompaktowy aparat cyfrowy, 

 

obiektywy wymienne do aparatów, 

 

tabela  z  danymi  dotyczącymi  zależności  czasu  naświetlania  od  prędkości  poruszania  się 
obiektu (zawarta w poradniku dla ucznia), 

 

drukarka do uzyskania kopii pozytywowych (np. termosublimacyjna lub digilab), 

 

papier  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m2,  taśma  dwustronnie  klejąca,  nożyczki, 
długopis. 
 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj  co  najmniej  4  zdjęcia  reportażowe  ze  szkolnego  meczu  koszykówki  tak 

dobierając  stanowisko  zdjęciowe  aby  wykonać  ciekawe  i  dynamiczne  zdjęcia  z  gry.  Użyj 
czarno-białej techniki zdjęciowej i oświetlenia lampą błyskową skierowaną na wprost. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

powinien omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie, 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  formie  pisemnej  sprzęt i materiały  fotograficzne  potrzebne  do wykonania 

ćwiczenia,  

5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażowej, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  czarno-białe  materiały  negatywowe  do 

wykonywania fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście do sali gimnastycznej, 
8)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i udać się na miejsce wykonywania ćwiczenia 
9)  uzyskać zgodę od nauczyciela wychowania fizycznego, 
10)  przygotować  sprzęt  do  wykonania  ćwiczenia  (założyć  materiał  negatywowy,  założyć 

i podłączyć lampę błyskową), 

11)  zająć  odpowiednie  miejsce  i  wykonać  serię  zdjęć  zgodnie  z  warunkami  określonymi 

w temacie ćwiczenia, 

12)  wrócić z nauczycielem do pracowni, wywołać materiał negatywowy, wybrać odpowiednie 

ujęcia i dokonać 4 powiększeń pozytywowych w formacie minimum 9x13 cm, 

13)  nakleić  wszystkie  4  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem 

podsumowującym  wykonanie  ćwiczenia  –  czy  na  wszystkich  zdjęciach  widać  dynamizm 
gry lub czy są w inny sposób ciekawe (jeśli nie to dlaczego), 

14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
15)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,  
16)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
17)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw  książek  i  czasopism  sportowych  a  także  artykułów  w  czasopismach 
fotograficznych

 

z dziedziny fotografii sportowej, 

 

różne rodzaje tradycyjnych aparatów fotograficznych, m.in.: lustrzanka średnioformatowa, 
lustrzanka małoobrazkowa, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw, monopod (co najmniej 1 na grupę), 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu), 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

 

lampy błyskowe o różnej mocy, systemowe do poszczególnych typów aparatów, 

 

materiały  zdjęciowe  negatywowe  czarno-białe  o  różnych  czułościach  i  typach  do 
odpowiednich aparatów (typów 120 i 135), 

 

sprzęt i materiały umożliwiające kopii pozytywowych, 

 

kartki  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  gumka  recepturka,  taśma  dwustronnie 

przylepna, nożyczki. 

 
Ćwiczenie 4 

Wykonaj  w  plenerze,  aparatem  cyfrowym  dwa  zdjęcia  modela  znajdującego  się 

w dokładnie  wcześniej  oznaczonym  miejscu.  Podczas  fotografowania  pierwszego  zdjęcia 
model  ma poruszać się krokiem marszowym, a przy drugim zdjęciu model ma biec. Ćwiczenie 
wykonaj za pomocą lustrzanki cyfrowej lub cyfrowego aparatu kompaktowego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
w zespołach (3 - 4 osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  zespołach  (na  piśmie)  plan  wykonania  zdjęć  ludzi  poruszających  się 

krokiem  marszowym  i  biegnących  oraz  zaplanować  sprzęt  potrzebny  do  wykonania 
ćwiczenia,  

5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania  zdjęć 

określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  zaplanować  sposób  wykonania  ćwiczenia  a  także  ustalić,  kto  i  w  jakim  momencie  pełni 

rolę fotografa a kto modela, 

7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście w poza pracownię i wyjść na teren np. boiska szkolnego, 
8)  zaznaczyć punkt w którym ma się znaleźć model podczas fotografowania, 
9)  wykonywać zdjęcia zgodnie z zaleceniami zawartymi w poleceniu ćwiczenia,  
10)  dokonać pomiaru warunków ekspozycji oraz ustawić je w aparacie, 
11)  ustawić  ostrość  na  określone  wcześniej  miejsce  lub  ustawić  odległość  hiperfokalną 

właściwą do warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

12)  wykonać  szereg  zdjęć  na  których  widoczny  jest  model  i  znak  określający  punkt 

przewidziany jako orientacyjny dla tego ćwiczenia, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

13)  dokonać  zamiany  ról  -  kolejno  wykonujesz  pracę  fotoreportera  i  modela  tak  aby  każdy 

z członków  zespołu  samodzielnie  wykonał    po  2  zdjęcia  według  polecenia  zawartego 
w temacie ćwiczenia,  

14)  dokonać zapisu który uczeń fotografował a który w tym czasie był modelem, 
15)  wrócić do pracowni i przenieść zdjęcia do pamięci komputera, 
16)  wykonać  w  komputerze  selekcję  wykonanych  zdjęć  i  wybrać  te  które  spełniają  warunki 

podane w temacie ćwiczenia, 

17)  wykonać  kopie  pozytywowe  -  po  2  zdjęcia  swojego  autorstwa  (spełniających  warunki 

podane w temacie ćwiczenia), 

18)  nakleić  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem  podsumowującym 

wykonanie  ćwiczenia  –  czy  na  zdjęciach  model  znajduje  się  nad  oznaczonym 
miejscem(jeśli nie to dlaczego), 

19)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
20)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi, 
21)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
22)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne

 

komputer PC z programem do podstawowej obróbki zdjęć, 

 

lampy błyskowe (po 1 szt na zespół), 

 

aparat cyfrowy typu lustrzanka oraz typu kompaktowego, 

 

obiektywy wymienne do aparatów, 

 

tabela  z  danymi  dotyczącymi  zależności  czasu  naświetlania  od  prędkości  poruszania  się 
obiektu (zawarta w poradniku dla ucznia), 

 

znacznik (np. kreda), 

 

drukarka do uzyskania wydruków (np. termosublimacyjna), 

 

papier A4 o gramaturze minimum 160 g/m

2

, taśma 2 stronnie klejąca, nożyczki, długopis. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

5.4. Zasady kompozycji i estetyki w fotografii reportażowej

 

 

5.4.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj  serię  co  najmniej  3  zdjęć  reportażowych  dzieci  na  placu  zabaw  fotografując  je 

z różnych perspektyw patrzenia. Zdjęcia wykonaj techniką cyfrową. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  powinno  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach 2 osobowych, 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  wykonać ćwiczenie za pomocą lustrzanki cyfrowej lub cyfrowego aparatu kompaktowego, 
5)  zaplanować w zespołach (na piśmie) plan wykonania zdjęć, 
6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania  zdjęć 

określonych  w  temacie  ćwiczenia  i  odpowiedni  do  panujących  warunków 
atmosferycznych, 

7)  zaplanować sposób wykonania ćwiczenia, 
8)  uzgodnić z nauczycielem wyjście w poza pracownię i wyjść na teren np. do parku 
9)  wyjść  w  teren,  znaleźć  plac  zabaw  i  uzyskać pozwolenie  na fotografowanie dzieci od ich 

opiekunów, 

10)  dokonać pomiaru warunków ekspozycji oraz ustawić je w aparacie, 
11)  wykonać zdjęcia zgodnie z zaleceniami zawartymi w poleceniu ćwiczenia,  
12)  wrócić do pracowni i przenieść zdjęcia do pamięci komputera. 
13)  wykonać  w  komputerze  selekcję  wykonanych  zdjęć  i  wybrać  te,  które  spełniają  warunki 

podane w temacie ćwiczenia, 

14)  wykonać 3 kopie pozytywowe spełniające warunki podane w temacie ćwiczenia, 
15)  nakleić  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem  podsumowującym 

wykonanie  ćwiczenia  –  jak  na  odbiór  estetyki  i  atrakcyjność  zdjęć  wpływa  perspektywa 
z której zostały wykonane, 

16)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
17)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,  
18)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
19)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne

 

komputer PC z programem do podstawowej obróbki zdjęć, 

 

lampy błyskowe (po 1 szt na zespół), 

 

aparat cyfrowy typu lustrzanka oraz typu kompaktowego, 

 

obiektywy wymienne do aparatów, 

 

drukarka (np. termosublimacyjna) lub cyfrowy minilab do uzyskania kopii pozytywowych,  

 

papier A4 o gramaturze minimum 160 g/m

2

, taśma 2 stronnie klejąca, nożyczki, długopis. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj  fotoreportaż  ze  szkolnej  lekcji  wychowania  fizycznego  kadrując  zdjęcia 

z zapasem.  Wykonaj  dwie  kopie  pozytywowe  tego  samego  zdjęcia:  pierwsza  kopia  z  całej 
klatki  a drugą  kopię  skadruj  tak,  aby  spełniała  warunki  poprawnej  kompozycji.  Ćwiczenie 
wykonaj z użyciem tradycyjnej techniki zdjęć czarno-białych. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 
powinien  omówić  z  uczniem  (lub  grupą uczniów)  efekty  końcowe jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
indywidualnie lub w zespołach 2 osobowych, 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować  w  formie  pisemnej  sprzęt  i  materiały    fotograficzne  potrzebne do  wykonania 

ćwiczenia,  

5)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiednie  czarno-białe  materiały  negatywowe  do 

wykonywania fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście do sali gimnastycznej lub na boisko szkolne, 
8)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i udać się na miejsce wykonywania ćwiczenia 
9)  uzyskać zgodę od nauczyciela wychowania fizycznego, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

10)  przygotować  sprzęt  do  wykonania  ćwiczenia  (założyć  materiał  negatywowy,  założyć 

i ewentualnie  podłączyć lampę błyskową) 

11)  zająć  odpowiednie  miejsce  i  wykonać  serię  zdjęć  zgodnie  z  warunkami  określonymi 

w temacie ćwiczenia, 

12)  wrócić z nauczycielem do pracowni, wywołać materiał negatywowy, wybrać odpowiednie 

klatki  i dokonać    powiększeń  pozytywowych  w  formacie  minimum  9x13  cm  –  jedno 
zdjęcie wykonajć bez kadrowania a drugie skadruj pod powiększalnikiem tak aby spełniało 
zasady kompozycji, 

13)  nakleić  obydwa  zdjęcia  na  jeden  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem 

podsumowującym  wykonanie  ćwiczenia  –  jak  poprawiłeś  kompozycję  zdjęcia  przez 
kadrowanie, 

14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
15)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi, 
16)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
17)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem, 

 

symulacja, 

 

ćwiczenia przedmiotowe. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw czasopism sportowych ze zdjęciami z różnych dyscyplin sportowych, 

 

różne rodzaje tradycyjnych aparatów fotograficznych, m.in.: lustrzanka średnioformatowa, 
lustrzanka małoobrazkowa, 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

 

statyw, monopod (co najmniej 1 na grupę), 

 

osłona przeciwsłoneczna (po 1 szt do każdego dostępnego obiektywu), 

 

lampy błyskowe, systemowe do poszczególnych typów aparatów o różnej mocy, 

 

materiały  zdjęciowe  negatywowe  czarno-białe  o  różnych  czułościach  i  typach  do 
odpowiednich aparatów, 

 

sprzęt  i  materiały  umożliwiające  wykonanie  kopii  pozytywowych  tradycyjną  techniką 
czarno-białą, 

 

kartki  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  gumka  recepturka,  taśma  dwustronnie 

przylepna, nożyczki. 
 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj zdjęcie serię zdjęć reportażowych  w szkolnej bibliotece tak aby oprócz motywu 

głównego  znalazły  się  na  nich  elementy  tła  nie  zakłócające  odbioru  elementu  głównego  ale 
podkreślające  charakter  pomieszczenia.  Pracę  wykonaj  tradycyjną  techniką  negatywową 
barwną.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu 
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego 
realizacji  i koryguje zaobserwowane nieprawidłowości. Po zakończonym ćwiczeniu nauczyciel 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

powinien omówić  z  uczniem  (lub  grupą  uczniów) efekty  końcowe  jego  (ich) pracy zwracając 
uwagę na „mocne” i „słabe” strony.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  regulaminem  pracy  na  stanowisku 

ćwiczeniowym  oraz  ze  sposobem  wykonania  ćwiczenia,  które  może  być  realizowane 
w zespołach  (2-3  osobowych), 

2)  sprawdzić  kompletność  wyposażenia  stanowiska  pracy  do  realizacji  ćwiczenia,  zgodnie 

z listą wyposażenia dla tego stanowiska, 

3)  zapoznać  się  z  poszczególnymi  elementami wyposażenia stanowiska ćwiczeniowego oraz 

udostępnionymi instrukcjami obsługi sprzętu fotograficznego, 

4)  zaplanować w formie pisemnej sprzęt potrzebny do wykonania ćwiczenia, 
5)  zaplanować  zastosowanie  oświetlenia  podczas  realizacji  zdjęć  (zastane,  błyskowe, 

mieszane),  

6)  dobrać  z  zestawu  wyposażenia  odpowiedni  sprzęt  fotograficzny  do  wykonywania 

fotografii reportażu, dla warunków określonych w temacie ćwiczenia, 

7)  uzgodnić z nauczycielem wyjście do biblioteki szkolnej, 
8)  zapakować sprzęt do torby reporterskiej i wyjść do biblioteki, 
9)  uzgodnić z członkami zespołu kolejność: kto najpierw fotografuje a kto służy jako model, 
10)  wejść  do  biblioteki,  uzyskać  zgodę  nauczyciela  bibliotekarza  i  przygotować  sprzęt  do 

wykonania ćwiczenia, 

11)  zająć odpowiednie miejsca (fotograf i modele), 
12)  dokonać pomiaru światła i odpowiednio ustawić warunki ekspozycji, 
13)  wykonać serię zdjęć zgodnie z poleceniem zawartym w temacie ćwiczenia, 
14)  dokonać  zamiany  w  zespole  –  kolejni  członkowie  zespołu  powtarzają  czynności 

z punktów 11 – 13, 

15)  wrócić z nauczycielem do pracowni, wywołać materiał negatywowy, wybrać odpowiednie 

klatki i dokonać powiększeń pozytywowych w formacie 9x13 cm, 

16)  nakleić  co  najmniej  2  zdjęcia  na  arkusz  papieru  A4  i  zaopatrzyć  komentarzem  czy 

i w jakim stopniu udało się zrealizować założenie zawarte w poleceniu do ćwiczenia, 

17)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia, 
18)  przedstawić pracę do oceny nauczycielowi,  
19)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji podsumowującej realizację ćwiczenia, 
20)  dołączyć pracę do portfolio zawierającego efekty ćwiczeń tej jednostki modułowej. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

 

pokaz z instruktażem 

 

symulacja

 

 

ćwiczenia przedmiotowe w zespołach 2 – 4 osobowych

 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw książek i czasopism

 

z dziedziny fotografii, 

 

różne  rodzaje  tradycyjnych  aparatów  fotograficznych:  lustrzanka  średnioformatowa 
i małoobrazkowa, 

 

materiały zdjęciowe negatywowe barwne o różnych czułościach i typach do odpowiednich 
aparatów (typ 135 i 120), 

 

obiektywy wymienne do poszczególnych typów aparatów, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

 

monopod lub statyw (co najmniej 1 na zespół), światłomierz (minimum 1 szt na grupę), 

 

lampy błyskowe o różnej mocy, systemowe do poszczególnych typów aparatów, 

 

ekran odbijający światło odpowiedni typem do lampy błyskowej lub zamiennie biała kartka 
papieru o gramaturze min. 160 g/m

oraz gumki recepturki (1 szt na zespół), 

 

sprzęt  i  materiały  umożliwiające  wywołanie materiałów  negatywowych i wykonanie kopii 
pozytywowych, 

 

kartki  A4  o  gramaturze  minimum  160  g/m

2

,  gumka  recepturka,  taśma  dwustronnie 

przylepna, nożyczki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA  

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego  

 

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

 

„Wykonywanie zdjęć 

reportażowych”    

 

 

 

 

 

 

 

 
Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

  zadania 1-14, są z poziomu podstawowego, 

  zadania 15-20, są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt    

 

 

 

 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne:   

 

 

 

 

 

 

 

 

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego,  

  dobry – za rozwiązanie 17 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego,  

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 
Klucz  odpowiedzi
:  1.  d,  2. a, 3. b, 4. c, 5. d, 6. d, 7. a, 8. d, 9. d, 10. b, 11. b, 
12. b, 13. b, 14. b, 15. a, 16. a, 17. b, 18. c, 19. b, 20. d.

 

 
Plan testu    

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1. 

Wyjaśnić na czym polega metoda 
błysku dopełniającego 

2. 

Wyliczyć jakie warunki powinna 
spełniać lampa błyskowa 
wykorzystywana do zawodowego 
wykonywania zdjęć reportażowych 

3. 

Wyliczyć typy aparatów najczęściej 
stosowanych do wykonywania zdjęć 
reportażowych 

4. 

Zdefiniować jaki rodzaj zdjęć 
nazywamy zdjęciami reportażowymi  

5. 

Wyjaśnić która z perspektyw 
fotografowania jest najkorzystniejsza 
do wykonywania zdjęć 
reportażowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

6. 

Wyjaśnić na czym polega czatowanie 
wykorzystywane przy zdjęciach 
reportażowych z życia zwierząt 

7. 

Zdefiniować pojęcie „sceny 
rodzajowej” 

8. 

Dokonać selekcji zdjęć i wybrać 
prawidłowo skadrowane 

9. 

Wyliczyć czynności do wykonania 
przed przystąpieniem do realizacji 
reportażu z uroczystości religijnych 

10. 

Wyjaśnić kiedy można fotografować 
spektakle teatralne

 

11. 

Wyjaśnić jaką rolę pełni mała głębia 
ostrości w zdjęciach reportażowych 

12. 

Wyjaśnić, dlaczego nie powinno się 
robić zdjęć reportażowych wyłącznie 
ze światłem lampy błyskowej odbitej 
od sufitu 

13. 

Wyjaśnić w jakim celu wykonując 
zdjęcia reportażowe kadrujemy je 
z tzw. zapasem 

14. 

Wyjaśnić zaletę stosowania ekranów 
odbijających światło lampy 
błyskowej podczas wykonywania 
zdjęć reportażowych we wnętrzach 

15. 

Określić kiedy stosowanie czułości 
100 ISO może być bardziej celowe 
od zastosowania czułości 400 ISO 

PP 

16. 

Określić najkorzystniejsze miejsce do 
wykonywania zdjęć reportażowych z 
meczu piłki nożnej 

PP 

17. 

Przewidzieć minimalny czas 
naświetlania przy fotografowaniu 
kolarza podczas wyścigu 

PP 

18. 

Określić rodzaj przedstawionego 
zdjęcia reportażowego 

PP 

19. 

Wybrać sposób wykonania zdjęcia 
reportażowego z lampą błyskową 

PP 

20. 

Zaplanować wykonanie zdjęcia 
reportażowego dwóch skrajnie 
różnie oświetlonych osób na jednym 
zdjęciu 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

Przebieg testowania            

 

 
Instrukcja dla nauczyciela   

 

 

 

 

 

 

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  zgodnie  z  wewnątrzszkolnym 

systemem oceniania. 

2.  Określ dla uczniów wymagania. 
3.  Przygotuj instrukcję dla ucznia, test i kartę odpowiedzi dla każdego ucznia. 
4.  Zapewnij  odpowiednie  warunki  przeprowadzenia  testu  (czas,  możliwość  samodzielnej 

pracy). 

5.  Przed rozpoczęciem pracy zapoznaj ucznia z instrukcją. 
6.  Przeprowadź test w określonym czasie. 

   

 

Instrukcja dla ucznia

 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj  się  z  zestawem  zadań  testowych,  który  zawiera  20  pytań  o  różnym  stopniu 

trudności.  

4.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi.  Poprawną  odpowiedź  zakreśl 

znakiem  „X”.  W  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem 
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

5.  Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy, 

II  część  –  poziom  ponadpodstawowy  W  sumie  możesz  uzyskać  20  punktów,  jeśli 
prawidłowo  odpowiesz  na  wszystkie  pytania  w  teście.  Za  każdą  prawidłową  odpowiedz 
otrzymujesz „1” punkt. Natomiast za złą odpowiedź lub jej brak otrzymujesz „0” punktów. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  na  jakieś  pytanie  sprawi  Ci  trudność,  wtedy  odłóż  jego 

rozwiązanie na później i wróć do niego gdy zostanie Ci czas wolny. 

8.  Na rozwiązani testu masz 45 min. 
 

Powodzenia. 

 
Materiały dla ucznia:  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

  

 
I Część – poziom podstawowy 
1.  Na czym polega metoda błysku dopełniającego? 

a)  na  stosowaniu  więcej  niż  jednej  lampy  błyskowej  (jedna  daje  światło  zasadnicze 

a druga dopełniające). 

b)  na  podświetleniu tła drugą lampą. 
c)  umieszczeniu  pojedynczej  lampy  w  pewnym  oddaleniu  od  aparatu  i  wyzwalania  jej 

bezprzewodowo przy fotografowaniu. 

d)  na  oświetleniu  światłem  lampy  części  twarzy  będących  w  cieniu  podczas 

fotografowania np. przy bezpośrednim świetle słonecznym. 

 

2.  Jakie  warunki  powinna  spełniać  lampa  błyskowa  wykorzystywana  do  zawodowego 

wykonywania zdjęć reportażowych? 
a)  liczba przewodnia minimum 35 oraz współpraca z aparatem w trybie TTL lub Auto. 
b)  musi być wbudowana w aparat fotograficzny. 
c)  musi  mieć  funkcję  przedbłysków  zapobiegającą  powstawaniu  efektu  czerwonych 

oczu. 

d)  musi współpracować z innymi lampami. 

 

3.  Jakie  typy  aparatów  fotograficznych  są  najczęściej  wykorzystywane  do  wykonywania 

zdjęć reportażowych? 
a)  aparaty kompaktowe. 
b)  lustrzanki cyfrowe i tradycyjne. 
c)  lustrzanki średnioformatowe. 
d)  lustrzanki dwuobiektywowe. 

 
4.  Jaki rodzaj zdjęć nazywamy zdjęciami reportażowymi? 

a)  zdjęcia obiektów w ruchu. 
b)  wszystkie zdjęcia gdzie obiektem jest człowiek. 
c)  zdjęcia opowiadające o życiu ludzi i zwierząt, o ich zajęciach. 
d)  zdjęcia ukazujące człowieka w korzystnym świetle.  

 

5.  Która  z  perspektyw  fotografowania  jest  najkorzystniejsza  do  wykonywania  zdjęć 

reportażowych? 
a)  ptasia i horyzontalna bo żabia zbyt zniekształca perspektywę. 
b)  tylko horyzontalna bo inne dają nieprzyjemne zniekształcenia. 
c)  żabia i horyzontalna. 
d)  wszystkie trzy, bo uatrakcyjniają temat. 

 

6.  Na  czym  polega  czatowanie  wykorzystywane  przy  wykonywaniu  zdjęć  reportażowych 

z życia zwierząt? 
a)  na  wyjściu  w  teren  z  przewodnikiem  (np.  leśnikiem)  który  zaprowadzi  nas 

w odpowiednie miejsce gdzie przebywają zwierzęta. 

b)  skradaniu się w miejsca gdzie przebywają zwierzęta. 
c)  uzyskiwaniu  informacji  o  miejscach  gdzie  można  ciekawie  sfotografować  zwierzęta 

poprzez popularny komunikator internetowy (np. gg). 

d)  oczekiwaniu w ukryciu na pojawienie się zwierząt w określonym miejscu. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

7.  Sceny rodzajowe to rodzaj zdjęć reportażowych przedstawiających 

a)  aspekty życia codziennego. 
b)  widowisko teatralne. 
c)  życie zwierząt. 
d)  uroczystości rodzinne. 

 

8.  Które z poniższych zdjęć reportażowych jest prawidłowo skadrowane? 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

9.  Co  powinieneś  zrobić  przed  przystąpieniem  do  wykonywania  reportażu  fotograficznego 

z uroczystości religijnych? 
a)  pójść do spowiedzi. 
b)  odpowiednio wcześnie zająć miejsce jak najbliżej ołtarza. 
c)  sprawdzić  jaka  jest  możliwość  przemieszczania  się  pomiędzy  prezbiterium  i nawami 

bocznymi. 

d)  zapytać księdza o pozwolenie na fotografowanie. 

 

10.  W jakich okolicznościach możesz fotografować spektakle teatralne? 

a)  nie używając lampy błyskowej. 
b)  podczas specjalnie do tego przewidzianych prób lub spektakli. 
c)  gdy nikt tego nie widzi. 
d)  tylko podczas scen zbiorowych. 

 

11.  Jaką rolę  w wykonywaniu zdjęć reportażowych pełni mała głębia ostrości? 

a)  zmniejsza kontrasty podczas fotografowania w pełnym słońcu. 
b)  wyodrębnia temat główny. 
c)  wydobywa szczegóły w dalszych planach. 
d)  w fotografii reportażowej nie stosuje się małej głębi ostrości. 

b) 

a) 

c) 

d) 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

12.  Dlaczego  nie  powinno  się  robić  zdjęć  reportażowych  wyłącznie  ze  światłem  lampy 

błyskowej odbitym od sufitu? 
a)  bo takie światło fałszuje barwy. 
b)  ma zbyt duży kontrast. 
c)  ma zbyt mały kontrast. 
d)  może powodować duże cienie w oczodołach. 

 

13.  W jakim celu wykonując zdjęcie reportażowe kadrujemy je z tzw. zapasem? 

a)  aby na zdjęciu znalazła się jak największa liczba elementów. 
b)  aby móc dokonać poprawek kompozycji zdjęcia poprzez kadrowanie. 
c)  aby móc złączyć zdjęcia w panoramę. 
d)  tak robią tylko początkujący fotoreporterzy. 

 

14.  Jaka  jest  zaleta  stosowania  ekranów  odbijających  światło  lampy  błyskowej  podczas 

fotografowania zdjęć reportażowych we wnętrzach? 
a)  zabezpieczają lampę przed uszkodzeniem. 
b)  modelują  światło  w  ten  sposób,  że  dają  na  zdjęciu  złudzenie  fotografowania  przy 

naturalnym oświetleniu zastanym. 

c)  zabarwiają skórę na bardziej brązowy kolor. 
d)  zwiększają kontrast i nasycenie kolorów fotografowanych przedmiotów. 

 
 
 

II Część – poziom ponadpodstawowy 
15.  Kiedy,  przy  wykonywaniu  zdjęć  reportażowych,  w  ciągu  dnia,  na  otwartej  przestrzeni 

zastosowanie  materiału  zdjęciowego  o  czułości  100  ISO  może  być  bardziej  celowe  od 
zastosowania czułości 400 ISO? 
a)  gdy może wystąpić konieczność posłużenia się błyskiem dopełniającym. 
b)  gdy mamy do sfotografowania szybko poruszające się obiekty. 
c)  gdy chcemy uzyskać jak największą głębie ostrości. 
d)  przy zdjęciach w rozległych, widnych pomieszczeniach. 

16.  Określ  które  z  miejsc  oznaczonych  literami  jest  najkorzystniejsze  do  wykonania  zdjęć 

reportażowych z meczu piłki nożnej? 

 

17.  Jeśli wykonujesz zdjęcie kolarza podczas wyścigu, z odległości 10 metrów i z pozycji skośnej 

to jaki czas będzie wystarczający aby zapewnić sfotografowanie go bez poruszenia na zdjęciu? 
a)  1/125 sek. 
b)  1/500 sek. 
c)  1/1000 sek. 
d)  1/2000 sek. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

18.  Jaki jest rodzaj 

zdjęcia reportażowego 
zamieszczonego obok? 
a)  reportaż rodzinny. 
b)  reportaż sportowy. 
c)  scenka rodzajowa. 
d)  reportaż dokumentalny. 

 
 

19.  W jaki sposób wykonać zdjęcie reportażowe z lampą błyskową w rozległym, stosunkowo 

widnym pomieszczeniu aby dalsze plany były w miarę dobrze widoczne  na zdjęciu? 
a)  zastosować  materiał  zdjęciowy  minimum  800  ISO  i  fotografować  z  lampą  błyskową 

skierowaną w stronę sufitu (czy np. sklepienia kościoła). 

b)  zmierzyć  warunki  naświetlania  dla  światła  zastanego,  ustawić  w  aparacie  warunki,  przy 

których  zdjęcie  będzie  2-3  razy nieoświetlone  a lampę błyskową ustawić na naświetlanie 
nominalne (bez korekty). 

c)  ustawić  w  aparacie  najkrótszy  możliwy  czas  synchronizacji  i  wykonać  zdjęcia  przy 

możliwie największej liczbie przysłony. 

d)  ustawić  w  aparacie  dwukrotne  niedoświetlenie  dla  zdjęć  wykonywanych  z lampą 

błyskową i stosować warunki naświetlania właściwe do zmierzonego światła zastanego. 

 

20.  W  jaki  sposób  wykonać  zdjęcie  reportażowe  dwóch  osób,  które  mają  być  dobrze 

widoczne na jednym zdjęciu, gdy jedna z nich znajduje się w głębokim cieniu a druga jest 
oświetlona bezpośrednim światłem słonecznym? 
a)  poprosić, aby osoby przesunęły się nieco i stanęły w cieniu. 
b)  wykonać zdjęcie według warunków naświetlania właściwych dla osoby w cieniu a później, 

w  trakcie  wykonywania  kopii  pozytywowej  tak  wymaskować  odbitkę,  aby  zrównać 
oświetlenie obydwu osób (lub zrobić to komputerem). 

c)  zrobić  dwa  zdjęcia  naświetlając  raz  na  cienie  i  drugi  raz  na  światła  i  połączyć  oba 

w komputerze. 

d)  zmierzyć  warunki  naświetlania  dla  osoby  w  słońcu,  w  stosunku  do  nich  ustawić 

w aparacie  czas  i  przysłonę  tak,  aby  zdjęcie  niedoświetlić  a  lampę  błyskową  ustawić 
tak aby prawidłowo oświetliła obydwie osoby. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko.......................................................................................... 
 

Wykonywanie zdjęć reportażowych  

 
Poprawną odpowiedź zakreśl znakiem X

 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1.   

 

2.   

 

3.   

 

4.   

 

5.   

 

6.   

 

7.   

 

8.   

 

9.   

 

10.  

 

11.  

 

12.  

 

13.  

 

14.  

 

15.  

 

16.  

 

17.  

 

18.  

 

19.  

 

20.  

 

Razem:   

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40 

TEST II  
Test  praktyczny  –  „próba  pracy”  do  jednostki  modułowej

 

„Wykonywanie 

zdjęć reportażowych”

 

 

Instrukcja dla nauczyciela  
W badaniu osiągnięć ucznia w jednostce modułowej „Wykonywanie zdjęć

 

reportażowych” 

przewiduje  się  zastosowanie  zadania  testowego  typu  „próba  pracy”,  gdyż  pozwoli  ono 
sprawdzić  poziom  ukształtowanych  umiejętności  praktycznych.  Zadanie  zostało  tak 
skonstruowane,  aby  można  było  sprawdzić  wyszczególniony  poniżej  układ  czynności 
wykonywanych  przez  ucznia.  Zadaniem  nauczyciela  jest  stworzenie  warunków  dla  ucznia, 
umożliwiających  w  określonym  czasie  wykonanie  zadania.  Nauczyciel  może  przeprowadzić 
próbę pracy podczas zajęć wychowania fizycznego na boisku szkolnym. 

 

Uczeń powinien mieć udostępnione: 

 

aparat fotograficzny typu lustrzanka małoobrazkowa (po 1 szt na ucznia), 

 

statyw lub monopod (po 1 szt na ucznia), 

 

obiektywy wymienne o długiej ogniskowej (np typu zoom), 

 

czarno-białe błony negatywowe o czułościach 100, 200, 400, 800 ISO, 

 

sprzęt i materiały do wywołania negatywów i wykonania odbitek pozytywowych, 

 

 lampę  błyskową  o  dużej  liczbie  przewodniej   (minimum  35)  systemowo  dedykowaną  do 
danego typu używanego aparatu. 

 

Nauczyciel powinien: 

 

zadbać o przygotowanie odpowiedniej ilości i rodzaju sprzętu, 

 

przypomnieć uczniom zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, 

 

towarzyszyć uczniom podczas wykonywania zdjęć, 

 

obserwować  kolejne  czynności  wykonywane  przez  uczniów  w  trakcie  próby  pracy 
i dokonywać  zapisu  swoich  obserwacji  w  postaci  punktów  w załączonej  tabeli  kryteriów 
poprawności wykonywanego zadania, 

 

dokonać oceny końcowej wykonanej pracy. 

 

Treść zadania 
Wykonaj zadanie polegające na wykonaniu zdjęcia z meczu piłki siatkowej w ten sposób, 

aby  ukazać  graczy  z  piłką  w  momencie  wykonywania  tzw.  bloku  (podczas  wyskoku 
z wyciągniętymi do góry rękami blokującymi przejście piłki ponad siatką). 

Czas przeznaczony na wykonanie zadania wykonania zadania 135 minut. 

 

Instrukcja dla ucznia 
Uczeń powinien wykonać następujące czynności:  

1)  zaplanować pisemnie w punktach i zreferować przebieg wykonania zadania, 
2)  dokonać  wyboru  aparatu  fotograficznego  i  czułości  materiału  negatywowego 

odpowiednio do panujących warunków atmosferycznych, 

3)  wybrać odpowiednie stanowisko zdjęciowe, 
4)  zmierzyć i ustawić w aparacie warunki naświetlania, 
5)  wykonać  5-10  zdjęć  odpowiadających  treści  zadania  stosując  się  do  zasad  zawartych 

w materiale nauczania, 

6)  wywołać  materiał  negatywowy,  wybrać  2-3  klatki  i  wykonać  z  nich  powiększenia 

o formacie minimum 9x13 cm, 

7)  nakleić jedno z wykonanych zdjęć na karton A4 opatrzony podpisem ucznia, 
8)  przedstawić pracę do oceny. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

41 

Kryteria poprawnego wykonania zadania: 
 

Lp. 

 

Czynność wykonana przez ucznia 

Możliwa do 

uzyskania 

ilość 

punktów

 

Przyznan

a ilość 

punktów  

I. Zaplanowanie wykonania zadania 

1.  przedstawienie w formie ustnej planu wykonania zadania  

10 

 

Razem: 

10 

 

II. Przygotowanie stanowiska pracy  

2.  wybór właściwego zestawu sprzętu 

 

3.  wybór właściwej czułości materiału negatywowego do 

wybranej konfiguracji sprzętu do specyfiki wykonywanych 
zdjęć i panujących warunków oświetleniowych 

 

4.  wybór stanowiska zdjęciowego 

15 

 

Razem: 

25 

 

III. Wykonanie zadania 

5.  wykorzystywanie sytuacji dogodnych do wykonania zdjęć 

30 

 

6.  wybór odpowiednich klatek do wykonania powiększeń 

20 

 

Razem: 

50 

 

IV. Zaprezentowanie wykonania zadania 

7.  estetyka wykonania zdjęć,  

 

8.  zgodność zdjęć z wymogami postawionymi w poleceniu do 

wykonania zadania 

10 

 

Razem: 

15 

 

Ogółem: 

100 

 

 

 

Normy wymagań na poszczególne oceny szkolne:  

 

Ocena 

Liczba uzyskanych punktów 

dopuszczający 

50-65 

dostateczny 

66-80 

dobry 

81 -90 

bardzo dobry 

91-100 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

42 

7. LITERATURA 

 

1.  Burzyński R.: Fotografia reportażowa. WAiF, Warszawa 1960 
2.  Busch D. D.: Fotografia cyfrowa dla profesjonalistów. Wydawnictwo RM, Warszawa 2004 
3.  Dederko W., Mariański R.: Reportaż fotograficzny. COMUK, Warszawa 1972 
4.  King J. A.: Fotografuj cyfrowo jak profesjonalista. Wydawnictwo RM, Warszawa 2004 
5.  Kotecki A.: Pracownia fotograficzna 1. WSiP, Warszawa 1988 
6.  Mroczek  A.  A.:  Książka  o  fotografowaniu.  Wydawnictwo  KOROPRINT-ELEW, 

Warszawa 2005 

7.  Nelken N., Wójcik P.: Fotografuję sport. WNT, Warszawa 1987 
8.  Wszystko o fotografii. Arkady, Warszawa 1984