background image

Grzybice bydła, owiec i świń

Pakos Anna

Pason Karolina

background image

Podział grzybic w zależności od 

umiejscowienia procesu 

chorobowego

Grzybice powierzchowne = skórne 

(dermatomikozy) [tinea –łac.]

Grzyby atakują jedynie naskórek i jego wytwory

Najczęściej są to różne rodzaje dermatofitów, 

wyjątkowo drożdżaki i pleśnie

Grzybice głębokie = narządowe 

(organomikozy)

background image

Co to są grzyby?

Bezchlorofilowe eukariotyczne plechowce, 

posiadające w przeciwieństwie do 

eukariontów jądro komórkowe. Ze względu na 

brak chlorofilu nie są zdolne do fotosyntezy – 

mogą wykorzystywać i przyswajać jedynie 

organiczne związki węgla.

background image

Postacie kliniczne dermatomykoz

Trychofitoza – proces dot. Naskórka i włosów

Mikosporoza – tworzenie okrywy drobnych 

spor wokół włosa

Strupień woszczynowy – tworzenie tarczek lub 

kubków

Epidermofitoza – proc. Dotyczy tylko naskórka

Onychomikoza – grzybica paznokci (małe 

znaczenie w med. Wet.)

Na podstawie objawów klinicznych nie jesteśmy 

w stanie rozpoznać czynnika etiologicznego 

wywołującego chorobę, bo często objawy są 

podobne – konieczne jest badanie 

mikrobiologiczne. Wyjątkiem jest trychofitoza 

bydła, gdzie objawy kliniczne są patognomiczne, 

a chorobę wywołuje prawie zawsze jeden 

gatunek – Trichophyton verrucosum.

background image

Klasyfikacja dermatofitów (przy 

tym podziale bierze się pod uwagę 

szczególnie morfologię 

makrokonidiów

Microsporum

Trichophyton

Epidermophyton

Keratinomyces

Dermatofity posiadają grzybnię segmentowaną

background image

Hodowla na podłożach sztucznych

Podłoże stałe Sabourauda z glukozą

Agar z wyciągiem słodowym

background image

Grzybica skórna bydła 

(dermatomycosis bovum)

Choroba zakaźna o przewlekłym przebiegu i 

charakterystycznych zmianach na skórze.

Wyst. we wszystkich krajach, atakuje bydło bez 

względu na rasę i wiek, jednak najbardziej 

podatne są zwierzęta młode.

Występowanie i przebieg tej grzybicy zależy od 

pory roku, warunków oraz metod chowu i 

żywienia. W Polsce szczególnie często 

występuje zimą.

W oborach wolnowybiegowych (duża 

ekspozycja na zakażenie kontaktowe) grzybice 

szerzą się szybciej i powodują większe szkody.

Czynnikami usposabiającymi do wystąpienia 

choroby są niedobory żywieniowe – 

szczególnie karotenów, wit. A, Fe, Cu i Zn.

Nieodpowiednie pomieszczenia, nadmierne 

zagęszczenie oraz błędy żywieniowe powodują 

obniżenie odporności zwierząt co skutkuje 

cięższym przebiegiem procesu chorobowego.

background image

Znaczenie gospodarcze

zmniejszenie wartości handlowej chorych 

zwierząt

uszkodzenia widoczne na garbowanej skórze, 

także po klinicznym wyleczeniu

w rzadkich, uogólnionych przypadkach spadek 

wydajności

background image

Etiologia

Najczęściej - Trichophyton verrucosum (98% 

przypadków), 

rzadziej - Trichophyton mentagrophytes

Izolowano także: 

T. mentagrophytes 

T. equinum

T. violaceum

Microsporum canis 

M. gypseum. 

Trichophyton verrucosum - keratofilny grzyb 

należący do dermatofitów. Może przenosić się 

na inne zwierzęta i ludzi. Wykazuje daleko 

idące przystosowania do pasożytniczego trybu 

życia, powoli rośnie na podłożach sztucznych, 

ma stosunkowo ubogą morfologię 

(segmentowana grzybnia i chlamydospory), 

nie posiada owocników.

Artrospory T. verrucosum zawarte w strupach 

lub we włosach po odpadnięciu mogą 

zachować żywotność i inwazyjność nawet do 

1,5 roku w pomieszczeniach.

background image

Źródło zakażenia

Pierwotnym i głównym źródłem są zwierzęta 

chore mogące rozsiewać artrospory 

szczególnie w okresie jawnym choroby.

Po ustąpieniu objawów klinicznych 

nosicielstwo i siestwo trwa ok.

4 tyg., a w okresie zimowym nawet do 

miesięcy.

Chorobę mogą roznosić również gryzonie.

Istotną rolę w szerzeniu choroby wywołanej 

przez T. verrucosum odgrywają zapowietrzone 

obory, sprzęt i środki transportu.

Spory grzyba mogą być przenoszone również 

mechanicznie przez ektopasożyty skóry 

(świerzbowce, wszoły, wszy) a także bąki i 

muchy.

Przy sporadycznych przypadkach zakażenia 

innymi gatunkami Trichophyton 

(metangrophytes, canis) pierwotne źródło 

stanowią najczęściej inne gat. zwierząt (psy, 

koty) a także człowiek.

background image

Patogeneza

Dermatofity te wykazują wybitne 

powinowactwo do keratyny

Do zakażenia dochodzi przez wtarcie spor w 

naskórek (istotne są miejsca podatne na 

otarcia i drobne skaleczenia). Po wniknięciu 

spory kiełkują, wytwarzają rozgałęzione nitki 

grzybni przerastające obficie naskórek lub 

oplatające włosy w formie siateczki i wrastają 

w nie.

Poprzez produkowane enzymy keratolityczne i 

produkty przemiany materii wywierają silne 

działanie drażniące – miejscowe odczyny 

zapalne i hiperkeratoza nabłonka.

Gromadzi się wysięk surowiczy, który zlepia 

pozostałe komórki naskórka i tworzą się 

charakterystyczne strupy.

Na skutek procesu zapalnego toczącego się w 

okolicy mieszka włosowego wypadają włosy. 

Włosy mogą także się łamać w wyniku 

uszkodzenia ich struktury przez grzybnię – 

najczęściej tuż przy skórze.

U bydła T. verrucosum nie atakuje rogów i 

racic.

background image

Objawy kliniczne

3 zasadnicze postacie choroby:

głęboka strupiasta

opryszczkowa

strzygąca

Choroba ma zazwyczaj przebieg przewlekły, u jednego 

zwierzęcia może wystąpić więcej niż jedna postać 

choroby (np. strupiasta i opryszczkowa)

background image

Postać głęboka strupiasta

Najbardziej charakterystyczna i najczęściej 

spotykana

1. drobne, guzkowate nacieki w skórze, pokryte 

nastroszonym włosem (słabo widoczne, da się je 

wyczuć)
2. później powstają okrągłe lub owalne bezwłose 

plamy, pokryte szarobiaławymi, o różnej 

grubości (0.2-1cm) azbestowymi strupami -> 

występują głównie ogniskowo na skórze głowy, 

szyi, łopatkach, pośladkach, w okolicy nasady 

ogona, rzadziej na skórze grzbietu
3. ogniska w okolicy oczu mogą się zlewać dając 

charakterystyczny objaw zwany „fenomenem 

okularowym”; ogniska mogą obejmować nieraz 

całe połacie skóry
-Jest to postać dominująca u młodego bydła

background image

Postać opryszczkowa

owalne, zaczerwienione lub sinawe, lekko 

wyniesione nad powierzchnię skóry wykwity 

posiadające na obrzeżu liczne, wypełnione 

płynem surowiczym pęcherzyki

głównie na słabo owłosionych partiach skóry – 

okolica zwierciadła mlecznego, wymię, moszna

mogą pojawiać się równocześnie z ogniskami 

strupiastymi w innych okolicach ciała

background image

Postać strzygąca powierzchowna

charakterystyczne, okrągłe, ostro 

odgraniczone bezwłose plamy bez łuszczenia 

się naskórka

występuje sporadycznie, u zwierząt dorosłych 

w dobrej kondycji – bardziej odpornych na 

zakażenie

Postać dominująca u dorosłego bydła

U młodych cieląt zmiany grzybicze mogą 

tworzyć gruby, otrębiasty nalot dookoła jamy 

ustnej, co utrudnia pobieranie pokarmu 

stałego i zwykle prowadzi do charłactwa

background image

Skutki choroby

Przy pojedynczych ogniskach chorobowych 

brak jest odczynów natury ogólnej, jeśli jednak 

dojdzie do uogólnienia grzybicy (zmiany 

zlewające), to obserwuje się u cieląt i bukatów 

obniżenie o ok. 20-30%, a później nawet 

zahamowanie przyrostów masy ciała, u krów 

dorosłych częściową lub całkowitą utratę 

mleczności oraz zaburzenia rui

Po zawleczeniu choroby do gospodarstw 

wolnych chorują zwierzęta w różnym wieku, w 

kolejnych latach jedynie młode

Współczynnik zachorowalności zależny jest od 

czynników środowiska- choruje od 30 do 70 % 

pogłowia. Wyższe współczynniki stwierdza się 

w bukaciarniach, gdzie zwierzęta trzymane są 

w dużych grupach i dość jednostronnie 

żywione

Część zwierząt może nie chorować, nawet przy 

bezpośrednim kontakcie z chorymi- możliwość 

niewrażliwości na zakażenie pierwotne lub 

przebycie trychofitozy w postaci subklinicznej

background image

Przebieg choroby jest z reguły wybitnie 

przewlekły

Samoistne ustępowanie objawów (w 

zależności od ich nasilenia i kondycji zwierząt) 

następuje po 3-4 miesiącach. Wyjątek 

stanowią zwierzęta przebywające na 

pastwiskach lub żywione zielonkami w okresie 

letnim- samowyleczenie po 6-8 tygodniach

Po przechorowaniu w wyniku naturalnego 

zakażenia rozwija się odporność, przy 

reinfekcji albo w ogóle nie dochodzi do 

widocznych makroskopowo zmian albo 

rozwijają się pojedyncze ogniska, samoistnie 

znikają po 2-3 tygodniach.

Odporność nabyta w trichofitozie – 

mechanizmy obronne typu komórkowego 

zwykle skolerowane z pojawieniem się alergii 

infekcyjnej

background image

Rozpoznanie

Mikroskopowe badanie zeskrobiny ze świeżych 

ognisk grzybiczych lub badanie włosów z 

krawędzi zmian

Badanie hodowlane w celu określenia gatunku 

dermatofita

na podłożu Saburauda z dodatkiem 

chloramfenikolu i aktydionu, badanie 

czasochochłonne, T. verrucosum rośnie powoli, w 

pełni wykształcone kolonie otrzymuje się dopiero 

po 4-6 tygodniach

szybką metodą Englischa – wzrost koloni grzyba 

trwa 3-4 dni

Rozpoznanie różnicowe:

świerzb

wszoławica

wszawica

egzemy pochodzenia alimentarnego (niedobory 

cynku)

background image

Leczenie

Miejscowo preparaty fungicydne – leki z grupy 

imidazoli

maść  lub płyn Fungiderm z klomitrazolem

spray Clinafarm z enilkonazolem

Preparaty nanosi się na ogniska grzybicze i skórę wokół 

nich w promieniu ok. 10 cm, co 2-3 dni. Leczenie 

uciążliwe i pracochłonne- ma zastosowanie jedynie w 

niewielkich gospodarstwach. W dużych fermach stosuje 

się opryskiwanie zwierząt środkami grzybobójczymi 

(0,5% Fungiderm, 5% wodny roztwór wodny Pollena JK 

lub Mycophyt – zawiera natamycynę o szerokim 

spektrum działania na chorobotwórcze dermatofity)

background image

Leczenie c.d.

Wakcynoterapia – szczepionki zawierające 

żywe lub atenuowane patogeny

zawierająca zarazek inaktywowany szczepionka 

Biovitrichovac II – dobre właściwości 

immunogenne; podaje się domięśniowo, 

dwukrotnie przy pojedynczych, trzykrotnie przy 

mnogich zmianach, co 10-14 dni. Wakcynoterapia 

jest tańsza, mniej pracochłonna i daje lepsze 

wyniki niż leczenie miejscowe

w grzybicy uogólnionej lub zaawansowanej 

wskazane jest dodatkowe zastosowanie leku 

grzybobójczego w celu przyspieszenia terapii.

Ubytki po odpadnięciu strupów smaruje się 

maścią tranową

Po zakończeniu terapii należy usunąć resztki strupów, a 

pomieszczenia w których przebywały zwierzęta 

dokładnie oczyścić i odkazić

background image

Zapobieganie

szczepionki zawierające zarazek atenuowany 

lub inaktywowany

Szczepionka Biovitrichovac II – podanie 

dwukrotne co 10-14 dni, odporność 

poszczepienna pojawia się 3-4 tyg. po drugiej 

dawce, utrzymuje się 9-12 miesięcy

U zwierząt szczepionych mogą wystąpić 

pojedyncze ogniska grzybicze, które 

samoistnie zanikają po 4-5 tygodniach

Likwidacja nadmiernego zawilgocenia, 

zapewnienie pełnowartościowej paszy 

zawierającej odpowiedni poziom 

karotenoidów, Zn, Cu i Fe.

W celu zapobiegnięcia wprowadzenia zarazka 

do obór wolnych należy stosować 

tygodniową kwarantannę dla nowych 

zwierząt

Obrót bydłem wstrzymuje się w czasie trwania 

choroby i przez 6 tygodni po wyleczeniu 

zwierząt i odkażeniu końcowym

background image

Grzybice powierzchniowe u owiec

Występują najczęściej u owiec mających 

pośredni kontakt z bydłem dotkniętym 

trychofitozą (np. poprzez wypas na tych 

samych pastwiskach)

Najczęściej T.metangrophytes, T. verrucosum, 

rzadziej T. violaceum, T. rubrum i M. canis

Zmiany ogniskowe, owalne, różnej wielkości, 

łuszczące się, ciemnoczerwone, strupiaste

Lokalizacja zmian:

głowa – okolice oczu, uszy

Dolne odcinki kończyn

Nigdy nie lokalizują się w runie!!!

Diagnostyka różnicowa: niesztowica, świerzb

background image

Grzybice u trzody chlewnej

obecnie częstotliwość występowania 

zdecydowanie mniejsza,

w związku ze zmianami w systemie utrzymania 

zwierząt(chów wielkostadny) oraz 

stosowaniem antybiotyków są coraz bardziej 

powszechne,

w chowie wielkostadnym grzybice występują 

masowo, są trudne do zwalczania i długo 

utrzymują się wśród zwierząt,

background image

Wśród zakażeń grzybiczych 

wyróżniamy:

dermatofitozy-dotyczące powierzchniowych 

warstw skóry i jej wytworów,

dermatomykozy-zakażenia skóry 

powodowane przez grzyby nie będące 

typowymi dermatofitami, np.drożdżalo czy 

pleśnie,

organomikozy-zakażenia grzybami dotyczące 

narządów wewnętrznych,

background image

Zakażenia skórne

z zeskrobin skórnych najczęściej izolujemy:
 -Trichophyton spp. (T.verrucosum; 

T.mentagrophytes),

 -Microsporum spp. (M.gypseum; M.cookei; 

M.nanum; M.terrestre),

-Candida spp. (C.cariers; C.ajjeloi; C.tropicans),

-Cryptococcus neoformans-b.rzadko,

background image

Źródła zakażenia:

kontakt bezpośredni z chorymi zwierzętami 

lub nosicielami,

kontakt ze środowiskiem zapowietrzonym 

zarodnikami grzyba, np. pomieszczenia z 

nadmierną wilgocią, zanieczyszczony sprzęt, 

środki transportu, a spory są bardzo trwałe,

kontakt mechaniczny z ektopasożytami, jak 

wszy, wszoły, muchy, a także muchy i gryzonie,

background image

Wrażliwość:

wrażliwe są zwierzęta w każdym wieku, ale 

szczególnie prosięta i warchlaki,

nasilenie jesienią i zimą(wysoka wilgotność, 

obniżona temperatura),

zakażeniu  sprzyjają: brak pielęgnacji zwierząt i 

ich zbytnie zagęszczenie, a także niedobory 

białka, cynkumiedziżelazawitaminy A,

background image

Patogeneza

§

przerastanie warstwy rogowej naskórka przy współudziale 

enzymów keratolitycznych,

§

wnikanie spor do naskórka (ocieranie się świń o przedmioty, 

uszkodzenia skóry przez ektopasożyty),

§

 pączkowanie spor i wytwarzanie rozgałęzionych nitkowatych 

grzybni,

§

toksyny grzybów powodują rozszerzenie okolicznych nk i 

obrzęk z pasem przekrwienia

 Dopóki niszczona jest powierzchowna 

zrogowaciała warstwa naskórka brak jest 

jakichkolwiek objawów klinicznych!

background image

Objawy kliniczne ujawniają się po 

uszkodzeniu warstwy wewnętrznej 

skóry:

Ø

produkty metabolizmu grzyba powodują miejscowy odczyn 

zapalny i hiperkeratozę naskórka,

Ø

wysięk surowiczy skleja naskórek i tworzą się różnej wielkości 

strupy,

Ø

toksyny wytwarzane przez grzyby powodują rozszerzenie nk  i 

powstanie obrzęku z pasem przekrwienia,

Ø

dermatofity atakują również włosy(nitki 

grzybni wnikają do 

torebek włosowych i wrastają w same włosy powodując łamanie się i 

wypadanie włosów),

background image

Przebieg zakażenia i obraz obserwowanych 

zmian zależy od miejsca zakażenia i 

umiejscowienia na skórze zmian

Ø

dermatomikozy u świń ograniczają się z reguły do wierzchnich 

warstw skóry –grzybica powierzchowna,

Ø

wyróżnia się 3 postaci choroby:

1. opryszczkowata, pęcherzykowata – tinea circinata 

(najbardziej typowa i najczęściej spotykana),

2. strzygąca – tinea tonsurans,
3. strupiasta – tinea crustosa,

(pozostałe dwie występują u świń stosunkowo rzadko)

background image

Objawy kliniczne:

Grzybice skóry w zależności od rodzaju grzyba 

mają różny przebieg i objawy kliniczne i 

możemy je podzielić pod względem klinicznym 

na:

a)te wywoływane przez Trychofity i M.canis

-

prosięta, młode warchlaki, zwykle samowyleczenie, brak nawrotów i 

odczynów ogólnych,

b)te wywoływane przez M.nanum

-trudne w zwalczaniu,

background image

Objawy kliniczne

zmiany na skórze głowy-głównie, rzadziej na bokach klatki 

piersiowej i ud,

małe, czerwonosine wykwity przekształcające się w guzki, 

wokół których powstają pęcherzyki i strupki,

skóra dookoła zmian zaczerwieniona z charakterystycznie 

wyniesioną obrączką,

zmiany ustepują samoczynnie po 2-3tyg lub rozprzestrzeniają 

się, 

może dojść do wypadania, łamania włosów i złuszczania 

naskórka,

sporadycznie powstają strupki o wyglądzie azbestowym, 

swędzące,

background image

Objawy kliniczne przy M. nanum

występuje u zwierząt w każdym wieku dobrze 

utrzymanych i odżywionych,

obejmuje powierzchnię skóry, okolicę oczu, 

kończyn przednich, brzucha,

zmiany jak prz Trichophyton spp. ,lecz wykwity 

bardziej intensywnie czerwone, a strupy 

barwy brunatnej,

samowyleczenie u 70%, reszta musi ulec 

terapii,  

background image

Diagnostyka różnicowa

Ø

parakeratoza,

Ø

 wysiękowe zapalenie naskórka (smoleń),

Ø

 osutki,

Ø

 świerzb (świąd, zmiany gł. na uszach i 

kończynach),

Ø

 łupież różowy,

Ø

wszołowica,

Ø

egzema,

background image

Diagnostyka i leczenie

diagnostyka-jak w przypadku grzybic 

bydlęcych,

Ø

 przede wszystkim należy odizolować chore 

oraz podejrzane świnie,

Ø

 zwalczanie należy rozpocząć od:

poprawy żywienia,

poprawy warunków utrzymania,

zmniejszenia wilgotności i nadmiernego zagęszczenia ,

odkażenie sprzętu, pomieszczeń, zwierząt,

likwidacja nosicieli biologicznych-ektopasożytów,

Ø

zmiany te skutkują przyspieszeniem leczenia, a 

nawet doprowadzeniem do samowyleczenia,

background image

Łupież różowy

(Pityriasis rosea)

etiologia: wywoływany przez M. furfur, 

pojawia się u prosiąt w 3-6tyg życia,

początkowo objawy z układu pokarmowego, 

które ustępują w momencie pojawienia się 

zmian skórnych,

na skórze wyst. małe czerwono zabarwione 

ogniska w okolicy pachwin, z czasem otaczane 

są wałem przekrwienia z łuszczeniem naskórka 

w centralnej części, a brzegi pokrywają 

sinoczerwone guzki,

spontaniczne ozdrowienie wciągu 2-3tyg, a 

terapia nie wpływa na obraz choroby,

background image

Grzybice narządowe 

kandydiaza,

aspergiloza,

mucormikoza,

histoplazmoza,

background image

Kandydiaza

Ø

warunkowo zakaźna grzybica narządowa,

Ø

 głównie u prosiąt w wieku od kilku dni do kilku tyg.,

Ø

etiologia: wywołują drożdżaki z rodzaju Candida 

(najczęściej 

izolowano C. sloofii i C. krusei, ponadto wiele innych gatunków). 

Ø

grzyby te to komensale błon śluzowych warunkowo 

chorbotwórcze, a czynnikami usposabiającymi są:

 

zagęszczenie 

zwierząt – przebieg enzootyczny, niewydolność grasicy u młodych prosiąt, deficyt 

IgA, stosowanie kortykosterydów i antybiotyków przeciwbakteryjnych, niedobory 

wit. A i E, błędy w żywieniu macior ciężarnych, nagłe zmiany karmy, brak siary,

background image

Patogeneza

Ø

poprzez stosowanie antybiotyków przeciwbakteryjnych 

następuje immunosupresja i spadek liczby komensali 

bakteryjnych: Lactobacillus, E.coli, Str. Fecalis powoduje to 

osłabienie odporności ogólnej organizmu i miejscowej 

przewodu pokarmowego,

Ø

występuje nadmierne namnażanie się drożdżaków,

Ø

tworzą się naloty – mechaniczne uszkadzanie bł. śluzowej i 

hamują jej funkcji,

Ø

wydzielane przez grzyby mikotoksyny wywolują ogniskowe 

zmiany zapalne i martwicowe śluzówki oraz immunosupresję, 

a oprócz tego pobierają znaczne ilości witaminy B powodując 

awitaminozę,

background image

Obraz kliniczny

Ø

u prosiąt młodszych – postać ostra,

Ø

 u starszych – przebieg podostry lub przewlekły,

Ø

 pierwsze objawy: niechęć do ssania, wymioty, zmienny 

apetyt, polidypsja

Ø

 najbardziej patognomiczne zmiany: ogniskowe lub rozlane 

zapalenie bł. śluz. jamy gębowej i w przednich części  

przewodu pokarmowego białawe lub szarobiaławe naloty 

(gładkie lub pofałdowane)-wywołuje C.albicans,

 

naloty 

stopniowo pokrywają całe podniebienie, język, migdałki, 

gardło, dziąsła, wargi i dochodzą do grubości 1-2 mm,

Ø

 po mechanicznym usunięciu – krwawiące ubytki i nadżerki

Ø

 po kilku dniach pojawia się biegunka(żółtawozielonkawa lub 

szara, z dużą il. śluzu i charakt. zapachem drożdży),

 w ostrej p. kandydiozy naloty nikłe lub brak,

background image

Leczenie i zapobieganie

nie leczy się zwierząt tylko kierowane są one na obój,

    Zapobieganie:

Ø

usunięcie pierwotnych czynników usposabiających i 

obniżających odporność, stosowanie paszy bogatej w 

witaminy, ostrożność w podawaniu antybiotyków,

wzmocnienie odporności ogólnej przez podanie swoistej 

gammaglobuliny (SUIGLOBIN) i preparatów wit. A, E, B,

background image

Inne choroby grzybicze

Ø

Aspergilloza -przewlekłe zap. płuc i ronienia,

Ø

 Mucormikoza-biegunka powodująca wychudzenie, 

charłactwo, śmierć,

Ø

 Histoplazmoza objawia się dusznościami,  kaszlem, 

wymiotami oraz przewlekłymi biegunkami powodującymi 

charłactwo, śmierć,

Ø

 występują sporadycznie,

Ø

 źródłem zakażenia środowisko zewn. 

(gleba, ściółka, pasza),

Ø

 na ogół nie notuje się przekazywania choroby z jednego 

zwierzęcia na drugie,

background image

Mykotoksykozy

Choroby wywołane przez toksyny grzybów, 

wytwarzane poza organizmem zwierzęcia – na 

paszach roślinnych

Do zachorowania dochodzi po skarmieniu 

paszą zawierającą toksyny

Mykotoksyny mogą mieć działanie: 

hepatotoksyczne, teratogenne, nefrotoksyczne 

lub estrogenne

Można podzielić na dwie grupy- wywoływane 

przez:

grzyby pasożytujące na roślinach w okresie ich 

wegetacji

grzyby saprofityczne, rozwijające się na źle 

przechowywanej paszy

background image

Zatrucie sporyszem (ergotismus)

Przyczyną są formy przetrwalnikowe buławinki 

czerwonej – pasożyt zbóż

Objawy chorobowe wywołują alkaloidy 

Najbardziej podatne na zatrucia są bydło i 

ptaki

Objawy – zaburzenia ze strony układu 

pokarmowego, zgorzel i mumifikacja 

obwodowych odcinków kończyn, objawy 

nerwowe, ronienia

background image

Zatrucia aflatoksyną

Produkowana przez Aspergillus fumigatus 

(rośnie na ziarnach zbóż i nasionach roślin 

oleistych)

Bydło i owce w miarę oporne na zatrucia, 

bardzo podatne są świnie w wieku 3-12 

tygodni

Działają hepatotoksycznie i karcynogennie, 

hamują przyrosty

background image

Zatrucia wywołane przez 

Aspergillus clavatus

Najczęściej pasożyt kiełków słodowych

Na zatrucia podatne bydło w różnym wieku

Objawy- najczęściej nerwowe (lękliwość, 

nadwrażliwość skóry, ślinotok, drżenia 

mięśniowe, nadwrażliwość na bodźce, arytmia

Przy lekkich zatruciach wyzdrowienie po 2-6 

dniach

background image

Stachybotriotoksykoza

Grzyb Stachybotrys alternans atakujący 

głównie zboże i siano

Najbardziej podatne konie i bydło (wrażliwość 

wzrasta przy skarmianiu kiszonkami)

2 postace kliniczne:

Typowa

Stadium I – wypływ śliny, powiększenie ww. chłonnych 

podżuchwowych, przekrwienie bł. Śluzowej jamy 

ustnej, pęknięcia i wypryski na skórze

St. II (utajone) – brak objawów, leukocytoza -> 

leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza

St. III – biegunka, gorączka, arytmia, nasila się 

leukopenia i trombocytopenia, wtórne infekcje; po kilku 

dniach następuje śmierć zwierzęcia

Atypowa (szokowa) – duża dawka toksyny – 

zaburzenia ze strony OUN, śmierć po 1-3 dniach

Leczenie- swoistego brak

background image

Fuzariotoksykoza

Grzyby z rodzaju Fusarium

Wrażliwe: bydło, świnie, owce, konie, kury, 

kaczki i ludzie

Objawy ze strony OUN

Leczenie- swoistego brak

background image

Zatrucia także powodują toksyny 

wytwarzane przez grzyby

Głowniowe – śnieć kamienna, głownia 

powietrzna i sadzowata pszenicy, głownia 

kukurydzy

Zaburzenia nerwowe albo zaburzenia ze strony 

układu pokarmowego

Rokowanie jest niepomyślne

Rdzawnikowe- czarna rdza zbożowa, rdza 

źdźbłowa, rdza kukurydzy

Wrażliwe bydło, świnie, owce konie, króliki

Zaburzenia nerwowe i stany zapalne skóry


Document Outline