Grzybice owiec

GRZYBICA STRZYGĄCA 

T. mentagrophytes

T. rubrum

T. verrucosum.



Występują na słomie, sianie, nawozie, warzywach



Zarodniki grzyba po przedostaniu się na uszkodzoną skórę, 
wnikają do powierzchownych warstw naskórka, dzięki 
enzymom przenikają do głębszych warstw. Najobficiej 
namnażają się dookoła korzenia włosa. Metabolity grzybów 
drażnią zakończenia nerwowe skóry i powstaje stan zapalny. 
Powstawaniu sprzyjają: niekorzystne warunki klimatyczne, 
częste opady, brak słońca, małe nasłonecznienie, duża 
wilgotność.



Zakażenie często od bydła.



obj. wyst. po 1-4 tyg. 



Choroba może wystepować pod trzema postaciami:



Powierzchownej, głębokiej i strupiastej

T. verrucosum



Owalne, łuszczące się czerwonawe strupiaste ogniska 
na głowie, w okolicach oczu, na uszach i dolnych 
odcinkach kończyn. Nigdy w runie!



Jagnięta: najczęściej na głowie (okolica oczu i uszu); 



Dorosłe: szyja, kl. piersiowa, grzbiet. Najczęściej 
postać głęboka, strupiasta (strupy sklejone z wełną, 
trudno usuwalne, po usunięciu powstaje krwawiąca 
rana), rzadziej powierzchowna.



Zahamowanie wzrostu, odrostu wełny, wychudzenie.



W cięższych przypadkach przypomina świerzb lub 
niesztowicę- diagnostyka różnicowa

T. mentagrophytes.



zmiany dotyczą gł. słabizny; łamliwość 
i wypadanie wełny (owce wyglądają jak 
ostrzyżone), po wypadnięciu wełny 
przekrwienie skóry, łuszczenie 
naskórka, 

MIKROSPOROZA

M. canis



Źródłem zakażenia są najczęściej koty i psy



Okrągłe bezwłose ogniska  pokryte łuskami. Skóra jest 
zgrubiała, na skórze pojawiają się szare łuski 



Występuje w 2 postaciach: skórnej (gł. jagnięta) i 
uogólnionej(przebieg nadostry, ostry i przewlekły)



Przy reinfekcji owce są na chorobę odporne



Zmiany lokalizują się najczęściej na głowie szczególnie w 
okolicy uszu i skroni, ale mogą wystąpić również na 
pozostałych częściach ciała. Występują obrzęki podskórne 
i zwiększona ilość płynu wysiękowego w jamach 
piersiowej i brzusznej.



Dochodzi do ułamania włosa przy skórze lub kilka mm nad 
nią, a nie do jego wypadnięcia.

GRZYBICA WOSZCZYNOWA



Trichophyton quinckeanum



Tarczkowate strupy wklęsłe po środku 
(przypomina miseczkę)



Rozwój grzyba odbywa się w górnym, 
wewnętrznym końcu pochewki włosa, głównie 
między częścią korową, a jego powłokami.



Grzybnia rozrasta się wokół ujścia mieszka 
włosowego i powstaje żółta plamka przebita 
włosem.



W wyniku niedożywienia rozwój grzyba w części 
środkowej słabnie- powstaje strup kształtu 
krążka 

GRZYBICZE ZAPALENIE 
SKÓRY



Dermatophylus congolensis



Promieniowce żyją jako saprofity na 
skórze owiec 



Schorzenie skóry z wysiękiem i 
tworzeniem się strupów



Obrzęk węzłów chłonnych



Filcowanie wełny



Przekrwienie skóry, pęcherzyki, strupy 
głównie nos i wargi, grzbiet i boki 

MYKOTOKSYKOZY

MYKOTOKSYNY

produkty przemiany materii niektórych grzybów , które oddziałują trująco 

na inne organizmy, ale nie wywierają szkodliwego wpływu na producenta.



Powstają w sprzyjających 
warunkach 
środowiskowych, w okresie 
zbioru roślin lub 
składowania pasz, kiedy to 
dochodzi do rozwoju i 
namnażania się grzybów i 
wytwarzania toksyn



Optymalna temperatura w 
jakiej tworzą się 
mykotoksyny oscyluje w 
granicach 20-25 °C. 

Często są to substancje rakotwórcze i mutagenne; m.in. 
hamują syntezę DNA oraz powodują zmiany w 
metabolizmie RNA.

MYKOTOKSYKOZY



MYCOTOXICOSES



GROŹNE CHOROBY NIEZAKAŹNE wywoływane 
przez toksyny grzybów wytwarzane poza 
organizmem zwierzęcym, na paszach roślinnych. 
Do zachorowania dochodzi po skarmieniu paszy z 
mykotoksynami.

 



Ocenia się, że mikotoksyny corocznie powodują 
zniszczenie lub pogorszenie jakości około 20-25% 
zbóż a co za tym idzie straty w hodowli zwierząt.

Toksyn

y

Producent-

gatunek 

grzyba

Toksycznoś

ć: 

Źródło 

zatrucia 

zwierząt

:

objawy

Aflatok

syny  

6 

rodzajó

w: 

B

1

, B

2

, 

B

2a

, G

1

, 

G

2

, G

2a

,

wydala

ne z 

mlekie

m: M

1

, 

M

2

,

A.  flavus
A. osteanus
A. nominus
A. 
meleagrinum
A. parasiticus

A.puberulum

indyki,
kaczki,
psy, myszy, 
ludzie,
świnie b. 
wrażl. 3-12 
tyg,
cielęta

odporne:
dorosłe 
bydło i kozy
niewrażliwe:
owce

ziarna 
zbóż, 
orzeszki 
ziemne, 
soja, 
nasiona 
roślin 
oleistych, 
śruta 
arachidowa

działanie hepatotoksyczne, 
kancerogenne, 
teratogenne,
u świń –gł. u prosiąt 
charłactwo, padnięcia, 
zażółcenie lub bladość bł 
śl, u macior spadek 
mleczności, 
u ptaków biegunka, skurcze 
spastyczne mięśni, śpiączka
u bydła- niedowłady i 
porażenia kończyn, śmierć, 
charłactwo, spadek mleczności

ochrato

ksykoz

y = 

ochrato

ksyny

A. ochraceus

myszy, drób,
ludzie, 
świnie 

drób i świnie 
wrażliwe bez 
względu na 
wiek

ziarna 
zbóż, śruta, 
otręby, 
mączki

działanie nefrotoksyczne, 
immunosupresyjne
 u świń- zespół pierwotnej 
nefropatii, wielomocz, 
biegunka, zahamowanie 
wzrostu, 

Główne grupy mykotoksyn i ich źródła- tabelka

Toks

yny

Producent-

gatunek 

grzyba

Toksyczność

: 

Źródło 

zatrucia 

zwierząt

:

objawy

f

u

z

a

r

i

o

t

o

k

s

y

k

o

z

y

f

u

m

o

ni

z

y

n

y

F. 
moniliforme
F. proliferatum

większość 
zwierząt gosp.
bydło, świnie, 
owce, konie, 
ptaki

kukurydza

u świń obrzęk płuc, zahamowanie 
wzrostu i obniżenie konwersji 
paszy o około 20 %

z

e

a

r

al

e

n

o

n

F. 
graminearum

świnie 

bydło i owce- 
mniejsza 
wrażliwość

ziarna 
zbóż, 
kukurydza i 
produkty z 
niej 
wytworzon
e

wywołuje zespół 
hiperestrogenny, działa 
hepatotoksycznie, występuje 
feminizacja, zaburzenia w 
rozrodzie, zamieranie zarodków, 
ronienia, zaburzenia 
spermatogenezy

Stac

hybo

triot

oksy

koza

= 

satra

toks

yny

Stachybotrys 
atra

konie, rzadziej 
bydło, owce, 
świnie, drób

nie chorują 
oseski, nawet 
przy chorych 
matkach

słoma, 
siano, 
ściernisko

uszkadzają układ krwiotwórczy 
i naczynia krwionośne, OUN, 
działają immunosupresyjnie, 
występuje biegunka z 
domieszka krwi, dochodzi do 
martwicy błon śluzowych, 
ronienia
u świń łuszczy się naskórek, 
pojawiają się ogniska martwicy 
na tarczy ryjowej, zapalenie skóry 
gruczołów mlekowych

Toksyny

Producent-

gatunek 

grzyba

Toksycznoś

ć: 

Źródło 

zatruci

a 

zwierzą

t:

objawy

patulina- 

antybioty

k  

(toksyna 

o tych  

samych 

właściwoś

ciach ale 

silnieszy

m 

działniu 

trującym)

A. clavatus
P. urticae
P. expansum
P.claviforme

myszy, bydło

ziarna 
zbóż, 
kiełki 
słodowe

objawy nerwowe, ślinienie, 
drgawki mięśniowe, porażenie 
kończyn tylnych, utrzymuje się 
nadmierna pobudliwość na 
bodźce

toksyny 

sporyszu 

(ergopep

tyny) 

 postać 

przetrwal

nikowa 

Buławin

ki 

czerwon

ej 

Claviceps 
purpurea 
zatrucie przez 
sklerotia 
grzyba 
zawierających 
alkaloidy: 
ergotoksyna, 
ergotamina, 
ergozyna 

podatne jest 
bydło, świnie 
i drób

ziarna 
zbóż, 
trawy 
dziko 
rosnące

postać ostra-drgawkowa i 
przewlekła-zgorzelinowa
objawy ze strony OUN i 
przewodu pokarmowego
Bo- ślinienie, pęcherze, 
nadżerki, martwica bł śl. 
jamy ustnej i odbytu, ronienia
Su- silne drgawki mięśni, 
utrata czucia, wymioty, 
biegunki, zmiany 
zgorzelinowe małżowiny 
usznej i tarczy ryjowej