DWUSTOPNIOWY PLAN WYNIKOWY Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V

NA ROK SZKOLNY 2003/2004

L. GODZ

TEMATY ZAJĘĆ

WYMAGANIA

PODSTAWOWE

WYMAGANIA

PONADPODSTAWOWE

UWAGI

ŚCIEŻKI EDUKACYJ.

1

Co i jak będzie oceniane na lekcjach języka polskiego w klasie piątej?

-zna wymagania podstawowe

-orientuje się w układzie podręczników

-rozumie znaczenie symboli graficznych

-potrafi posługiwać się spisem treści i indeksem alfabetycznym

-zna wymagania podsta­wowe i ponadpodstawowe

-dostrzega swoiste cechy treściowe i wydawnicze

Zgodnie z pro­gramem na­uczania „Oglą­dam świat”

E.czyt. i m. T.1, 3

1

Co pamiętamy z klasy czwartej?

1

Jeszcze nie czytałem, ale na pewno przeczytam. O lekturach w klasie piątej

-sporządza kalendarz lektur i terminy ich omawiania

-potrafi poprawnie zapisywać tytuły i nazwiska autorów

-zna zasady pisowni wielką i małą literą

Pod­ręcznik do kształ­cenia języ­kowego

E.cz. i m., T.2

1

„A pamiętasz? - czyli słoneczne wspomnienia

-dostrzega związek czasownika z przysłówkiem,

- tworzy formy czasu przeszłego,

- rozpoznaje wskazane formy czasownika

-poprawnie używa form czasu, osoby i liczby

-tworzy wskazane formy czasownika

Pod­ręcznik do kształ­cenia języ­kowego

1

Niezwykły zachód słońca - „Pocztówka z Meksyku” E. Nowosiel­skiej

-analizuje treść utworu

-wskazuje wyrażenia i zwroty opisujące słońce

-nazywa swoje uczucia

-wyszukuje i nazywa środki stylistycznego wyrazu

-dostrzega poetycką funkcję środków stylistycznych

-proponuje własne epitety i porównania obrazujące za­chód słońca

2

Co by było, gdyby… - czyli jak wiele zależy od pogody

-tworzy związki rzeczownika z przymiotnikiem

-wyróżnia przymiotnik jako określenie rzeczownika

-tworzy przysłówki od przymiotnika

-dobiera czasowniki bliskoznaczne do podanych

-buduje spójną ustną wypowiedź

-poprawnie używa czasow­nika z przysłówkiem

-wyróżnia i wskazuje róż­nicę między komunikatem meteorologicznym praso­wym a telewizyjnym

Praca domowa:

Spójrz przez okno - opisz pogodę

Pod­ręcznik do kształ­cenia języ­kowego

1

Jakie istotne problemy dla bezpie­czeństwa zwierząt leśnych poruszone zostały w artykule „Niebezpieczne lato”

-czyta cicho ze zrozumieniem

-rozumie treść

-sporządza notatkę na podstawie artykułu

-wyszukuje informacje na określony temat

-wnioskuje na podstawie tekstu

-dostrzega związki ludzi z przyrodą

E.ekolog. T.1

1

Jesień wcale nie musi być smutna.

Początek jesieni w poetyckim ujęciu J.Tuwima „Strofy o późnym lecie”

-czyta głośno, poprawnie

-wyjaśnia niezrozumiałe wyrazy

-wyodrębnia kolejne obrazy składające się na obraz jesieni

-nazywa środki artystycznego wyrazu

-dostrzega plastyczność i muzyczność wiersza

-porównuje swoje obserwa­cje poczynione jesienią z obrazami w wierszu

2

Nie taki diabeł straszny.

Pisownia wyrazów z : „om”, „em”, „on”, „en”, „ę”, „ą”

-uzupełnia podane wyrazy „ą” lub „om” zgodnie z zasadami ortografii

-znajduje w słowniku hasła: „argument”, „reklama”

Praca domowa:

Ułóż hasła reklamujące pastę do zębów

-rozumie i wyjaśnia zna­czenie słowa: „argument:, „reklama”

-tworzy związki wyrazowe z wyrazem „ząb”

-rozumie posługuje się pojęciem „reklama”

Pod­ręcznik do kształ­cenia języ­kowego

Słownik języka pol­skiego

1

Wrzesień - ortograficzny powrót do szkoły

Sprawdzenie stopnia przyswojenia zasad pisowni wyrazów ze szczególnym uwzględnieniem pisowni cząstki

„-by”, wielkiej litery, „ą”, „ę”, „em”, „en”, „om”, „on”

1

Okrutnie trudne wyrazy

-zna skalę ocen dyktanda dla klasy V

-układa błędnie napisane wyrazy w kolejności alfabetycznej

-potrafi korzystać ze „Słownika ortograficznego”

1

Ludzie listy piszą - list jako forma wypowiedzi pisemnej. Pisownia wielką literą

- posługuje się słowami: adresat, odbiorca, nadawca,

-poprawnie przenosi wyrazy

-zna stronę graficzną i elementy składowe listu

-poprawnie zapisuje nazwy geograficzne, zaimki w formie zwrotów grzecznościowych

-przekształca bezokolicznik w odpowiednią formę osobową

Praca domowa:

Napisz list do koleżanki lub kolegi z wakacji

1

Zrób to razem z nami - o formach czasownika

-uzupełnia tekst czasownikami w trybie rozkazującym

-redaguje zadania według podanego wzoru

Podręcznik do kształcenia językowego

2

Porządkujemy wiedzę o czasowniku - powtórzenie wiadomości

O poprawności form czasowników - wybrane zasady (sprawdzian)

-rozpoznaje czasowniki w tekście

-określa formy gramatyczne czasowników

-określa tryby czasowników w zdaniu

-wyróżnia formę osobową spośród innych

-zaznacza sylaby akcentowane

-przestrzega zasad pisowni „nie” z czasownikiem

-poprawnie zapisuje ruchome zakończenia form trybu przypusz­czającego

1

„Piąte przez dziesiąte”

-wyróżnia liczebnik spośród innych części mowy

-zapisuje słownie liczebnik

-uzupełnia tekst odpowiednimi formami liczebników

-rozróżnia liczebniki główne, porządkowe, ułamkowe

-formułuje i zapisuje wniosek z lekcji

Podręcznik do kształcenia językowego

1

Jesteśmy gośćmi na Olimpie

-rozumie tekst opowiadany przez nauczyciela

-słucha opowiadania nauczyciela o mitach i mitologii

-nazywa niektórych bogów greckich

-dostrzega związek mitu z baśnią

-opowiada o życiu na Olimpie według wierzeń Greków

Cz. i m. T.1, T.10

1

W życiu może być niesprawiedliwie

N. Chadzinkolau „Prometeusz”

-czyta tekst ze zrozumieniem

-opowiada treść mitu

-przyporządkowuje bogom zakres władzy

-wskazuje zalety charakteru bohatera`

-charakteryzuje wybrane postaci

-ocenia postawę bohatera

-wyjaśnia motywy jego postępo­wania

-definiuje pojęcie „dobroczyńca”

Podręcznik do kształcenia literackiego

W. do ż. w r. T.10

W. p. i o. T.10

1

Czy znajdziesz podobieństwo między Midasem a współczesnymi ludźmi?

H.Markowska „Król Midas”

-przedstawia w 10 zdaniach treść mitu

-potrafi wyodrębnić wydarzenia fantastyczne i nieprawdo­podobne

-przedstawia postać króla Midasa

-potrafi znaleźć właściwy frag­ment w tekście

-posługuje się cytatami

-ocenia postać Midasa

-dostrzega wady króla jako cha­rakterystyczne dla wielu ludzi

Podręcznik do kształcenia literackiego

W. p. i o. T.10

Cz. i m. T.1

2

Mityczny Ikar - symbol marzeń człowieka

N.Chadzinkolau „Dedal i Ikar”

-rozumie cicho czytany tekst

-zaznacza w trakcie czytania fragmenty dotyczące występu­jących postaci

-wymienia elementy świata przedstawionego

-redaguje plan ramowy i szczegółowy

-zapisuje w formie zwięzłych notatek informacje na temat po­staci

-formułuje prawdę o człowieku przekazaną w micie

-rozumie wyrażenie „Ikarowy lot”

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T.1

E.p. T.5

2

„Kto ma rację - czyli tajemnice rze­czownika”

-wpisuje brakujące wyrazy w odpowiedniej formie

-używa właściwej formy rzeczownika

-wskazuje temat i końcówkę wyrazu

-rozpoznaje tematy oboczne

-prawidłowo stosuje poznane za­sady ortograficzne

Podręcznik do kształcenia językowego

2

Mit kalendarzowy - jak Grecy tłuma­czyli powstanie pór roku

N.Philip „Persefona”

-opowiada treść mitu w 10 zdaniach

-doskonali technikę wyodrębniania zdarzeń mówiących o zmianach zachodzących w przyrodzie

-redaguje notatkę

-nazywa uczucia i przeżycia De­meter

-ilustruje je odpowiednimi cyta­tami

-tłumaczy, dlaczego Demeter stała się symbolem macierzyńskiej miłości

-podaje mityczną wersję powstania pór roku

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T. 1, 4

2

Jak narodziła się wiosna?

N. Philip „Persefona”

J. Gaardener „Rozmyślania Zofii”

K. Michałowski „Jak narodziła się wiosna”

-czyta ze zrozumieniem,

-wyszukuje w tekście („Rozmyślania Zofii”, „Jak narodziła się wiosna”, „Persefona”) wytłumaczenia powstania pór roku,

-redaguje notatkę

-porównuje różne teksty

-wyjaśnia i komentuje

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T. 1, 2

1

Mitologiczne historie miłosne

J.Parandowski „Orfeusz i Eurydyka”

- przedstawia własnymi słowami w oparciu o mit i za­mieszczoną reprodukcję, jak ludzie wyobrażali sobie krainę zmarłych?

-wyraża ustnie, jak ważne dla ludzi problemy porusza mit

-potrafi zgromadzić i wypunkto­wać argumenty

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T.2

W. do ż. w r. T.3

1

Radość zwycięstwa czy gorycz po­rażki?

-wyróżnia związki frazeologiczne

-nazywa uczucia

-potrafi znaleźć wyrazy bliskoznaczne

-dopisuje w „dymkach” wypowiedzi bohaterów

-redaguje list

-uzupełnia dopisuje zdania pod­rzędne

-stosuje przecinki w zdaniach złożonych

Podręcznik do kształcenia literackiego

1

Z nitką Ariadny zwiedzamy świat mitów

-wyodrębnia główne wydarzenia

-tworzy plan szczegółowy

-konstruuje wypowiedź pisemną - opowiadanie

-wie, co to jest dialog

-potrafi dokonać zapisu dialogu (graficzne wyodrębnienie w tekście)

-odróżnia zdanie i równoważnik zdania

-potrafi wykorzystać równoważnik zdania przy budowie planu

-tworzy opowiadanie twórcze z rozbudowanym dialogiem (praca samodzielna)

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T.1, 2

1

W Jaki sposób mitologia wpłynęła na nasz język?

-rozumie znaczenie frazeologizmów

-wykonuje odpowiednie ćwiczenia

-potrafi pracować ze Słownikiem ortograficznym i spraw­dzać pisownię wyrazów

-przekształca tekst, wykorzystując frazeologizmy

-zna zasadę pisowni „-i”, „-j”, po spółgłoskach i samogłoskach

Zeszyt ucznia

Cz. i m. T.2, 3

1

Co było dalej?- „Z legend dawnego Egiptu” B. Prusa

- czyta tekst utworu do momentu, gdy jadowity pająk ukąsił Ramzesa

- zapisuje rozwój wydarzeń w formie planu

Praca domowa:

Przeczytaj samodzielnie dalszą część utworu

E. czytelniacza i medialna T. 1

2

Dlaczego los zadecydował inaczej?

„Z legend dawnego Egiptu” B. Prusa

- przedstawia treść noweli

-opowiada na co czekali: Ramzes, Horus, lud, Jetron, Berenika i czyje oczekiwania się spełniły

- określa cechy bohaterów; Ramzesa i Horusa

-odnajduje i odczytuje odpowiednie fragmenty tekstu

-redaguje notatkę

- określa znaczenie słów: zaskoczenie, zdumienie, niedowierzanie, współczucie, ciekawość

- ustala, jakich ważnych informacji dostarczył tytuł lektury

- wnioskuje, który z bohaterów bardziej nadawał się na władcę Egiptu

1

Utrwalamy swoją wiedze o mitach

-definiuje pojęcie mitu

-rozwiązuje krzyżówki

-wskazuje wyznaczniki gatunkowe w oparciu o teksty

-prezentuje ciałem, gestem, mi­miką różne postacie mitologiczne

-praca w gru­pach

- zajęcia dramowe

1

Kto najlepiej poznał mity?

(test)

-wyjaśnia jak rozumie związki frazeologiczne związane z mitologią

-prawidłowo stosuje związki fra­zeologiczne

-rozpoznaje postaci mitologiczne

1

Człowiek stworzony z błota

-czyta cicho ze zrozumieniem

-opowiada treść mitu

-redaguje notatkę o mitach i ich bohaterach

-porównuje wyobrażenia o stwo­rzeniu człowieka w micie greckim i syberyjskim

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

Cz. i m. T.2

2

Potop jako ostrzeżenie na podstawie tekstów: „Atlantyda”, „Arka Noego”

-opowiada, posługując się cytatami, o przyczynach zesłania potopu na ziemię

-tłumaczy boskie miłosierdzie wobec Noego

-wyjaśnia brak miłosierdzia wobec mieszkańców Atlantydy

-zbiera argumenty „za” i „przeciw” na temat: „Czy staro­żytne przekazy o potopie mogą być ostrzeżeniem dla współcze­snych ludzi?”

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

Cz. i m. T.1

W. p. i o. T.5

1

O czym informują nas najstarsze pol­skie podania?

S. Świrko „O czym szumią rogaliń­skie dęby?”

-czyta ze zrozumieniem tekst literacki

-tworzy plan wydarzeń

-odróżnia fakty i postacie historyczne od wydarzeń i po­staci fantastycznych

-dostrzega charakterystyczne cechy legendy

-redaguje wnioski z lekcji

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

Cz. i m. T.1,2

W. p. i o. T.2

2

Dąb symbolem siły

E. Nowosielska „Dąb”

-potrafi przeczytać wiersz ze zrozumieniem i odpowiednią intonacją

-tworzy epitety i porównania z rzeczownikiem „dąb”

-pracuje ze Słownikiem wyrazów obcych

-wyjaśnia znaczenie słów: „witraż”, „oratorium”

-odczytuje sens trzech ostatnich wersów

-dostrzega specyfikę języka pol­skiego

-rozumie pojęcia: poezja, proza,

-wyjaśnia znaczenie pojęć: siła, wytrwałość, cierpliwość

-uzasadnia zasadność ich użycia w poetyckim opisie drzewa

-konstruuje zdania z użyciem słów: witraż, oratorium

Podręcznik do kształcenia literackiego

W. p . i o. T.2

Cz. i m. T.2

1

Legendarne początki państwa pol­skiego

- wyjaśnia, jak historia ukazuje te początki

Praca domowa:

Sporządź notatkę na temat: „Jakiego typu zabytkiem są dęby w Rogalinie?”

-wymienia z jakimi pozostałościami wierzeń pogańskich spo­tyka się współcześnie

-opowiada inne legendy związane z początkiem państwa polskiego

-potrafi wymienić zabytki przy­rody znajdujące się w jego okolicy

Praca domowa

Wymień zabytki przyrody w swojej okolicy dodając krótki opis

Zeszyt ucznia

W. p. i o. T.8

Cz. i m. T.1, 7

2

Legenda o ubogim Piaście

Wł.Broniewski „Popiel i Piast”

-czyta wyraźnie i ze zrozumieniem dzieląc tekst na role

-wymienia postacie występujące w tekście

-wskazuje tekst wygłaszany przez narratora

-ciekawie opowiada treść legendy

Praca domowa:

Opowiedz treść legendy „Popiel i Piast”

-kształci nawyki czytania przypi­sów

-doskonali czytanie interpretujące (wiersza)

Praca domowa:

Napisz legendę wymyśloną przez Ciebie

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

W. p. i o. T.8

Cz. i m. T.1

1

Historia powstania kopalni soli w Wieliczce w świetle wiersza i ko­miksu „Święta Kinga” J.Twardowskiego

-poprawnie czyta tekst poetycki

-uważnie i głęboko wczytuje się w tekst komiksu

-wyjaśnia do jakich faktów historycznych i wydarzeń legen­darnych odwołują się poznane teksty

-przedstawia informacje o dzia­łalności św. Kingi

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

Cz. i m., T.10

1

Dlaczego ludzie tworzyli i opowiadali legendy?

S.Swirko „Grosz wdowi”

-czyta ze zrozumieniem treść legendy

-poszukuje i gromadzi informacje o św. Wojciechu

- rozróżnia wydarzenia historyczne i wydarzenia legen­darne,

-wyjaśnia dlaczego ludzie tworzyli i opowiadali legendy

Praca domowa:

Zeszyt ucznia ćw. 4,5 s.38

Podręcznik do kształcenia literackiego

Zeszyt ucznia

Cz. i m., T. 7, 10

1

`Czy biblijna przypo­wieść o ofierze wdowy jest wciąż aktualna?

„Wdowi grosz”

-ustala związki między legendą o św. Wojciechu a biblijną przypowieścią-wyjaśnia wielkość znaczenia ofiary wdowy

-rozpoznaje problem poruszany na obrazie

-uzasadnia aktualność tego problemu

Praca domowa:

Zeszyt ucznia ćw. 2, s. 39

-argumentuje, że sens przypowieści jest aktualny

-wymienia akcje charytatywne i ludzAi, którzy je organizują

W. do ż. w r. T.10

1

Spotkanie z Białą Damą - czyli wycieczka do Kórnika

-wykorzystuje przyimki w opisie miejsca

-wykazuje różnicę między formą osobową i nieosobową czasownika

-właściwie używa nieodmienne formy czasownika

-zna zasady stosowania przecinka w zdaniu pojedynczym

-potrafi dopisać wyrazy określające czasownik (temat związany z pogodą)

-poprawnie używa przyimka, tworząc podstawowe wyrażenia przyimkowe

-określa rolę przyimka w zdaniu

-potrafi nazwać zdania składowe w zdaniu podrzędnie złożonym

-oddziela przecinkiem części składowe w zdaniu złożonym

Podręcznik do kształcenia literackiego

1

„Jak kulturalnie zachować się w muzeum?”

-odróżnia zdanie i równoważnik zdania

-tworzy związki frazeologiczne z podanych wyrazów

-potrafi zinterpretować przysłowia

-potrafi wykorzystać równoważnik zdania w różnych formach użytkowych

-opowiada o sensacyjnym wydarzeniu wykorzystując jak najwięcej zgromadzonych wyrazów

Podręcznik do kształcenia językowego

W. p. i o. T.3, 10

E.p. T.6

2

Wilczyca - symbolem Rzymu

„Jak powstało Wieczne Miasto?”

N.Philip „Romulus i Remus”

-wyodrębnia z tekstu wydarzenia związane z Wiecznym Miastem

-odróżnia wydarzenia historyczne od legendarnych

-opisuje rzeźbę - wilczycę- symbol Rzymu

-wyszukuje w tekście fragment opisujący ilustrację „Kobiety sabińskie”

Praca domowa

Zeszyt ucznia ćw. 3,4, s.19

-nazywa więzi emocjonalne postaci

-streszcza tekst w pięciu zdaniach

Podręcznik do kształcenia literackiego

Cz. i m. T.1, 2

1

Mity, baśnie, legendy - podobieństwa i różnice

(test)

- praktycznie wykazuje się umiejętnościami z zakresu mitów, baśni i legend

-wyodrębnia elementy świata przedstawionego

- dostrzega motyw wędrowny w baśniach

-rozróżnia środki stylistyczne

-tworzy wyrazy bliskoznaczne

-dostrzega funkcje artystyczne środków stylistycznych

-wskazuje wartości moralne w utworach

-określa temat utworu

1+1

Czy wiem, czy znam …

Test sprawdzający znajomość treści utworu M.Twaina + omówienie i poprawa

- zna treść utworu

-wymienia cechy gatunkowe powieści

-wyróżnia wątki

-wskazuje elementy akcji i fabuły

-rozpoznaje bohatera

-rozpoznaje rodzaj narracji

-dostrzega kreacyjny charakter świata przedstawionego

-dostrzega związki między kategoriami estetycznymi w utworze

2

Trzy magiczne słowa: nie biorę, dziękuję! Magazyn 5-10-15- „Dziękuję, nie biorę!”

-czyta wyraźnie tekst,

-określa temat przeczytanego artykułu,

- określa jak dziennikarka oznaczyła istotne treści,

-przygotowuje komiks, którego bohater odmawia udziału w występku (np.: w pobiciu kolegi),

- wybiera najbardziej przemawiający plakat, który jest ilustracją do artykułu,

- opisuje plakat

- przekłada treść artykułu na hasła skierowane do nastolatków,

- przedstawia treść artykułu w formie scenki patronimicznej,

- odczytuje informację, którą przekazuje wybrany przez niego plakat

Podręcznik do kształcenia literackiego, Zeszyt ucznia

Praca domowa

Czy takie artykuły powinny pojawiać się w czasopismach młodzieżowych? Zbierz argumenty za i przeciw.

Edukacja prozdrowotna

T. 9, 10

5, 6

„Czy nie sądzicie, że coś tu stoi na głowie?” - na podstawie opowiadania „Lekcja” M. Musierowicz

- czyta z kolegami tekst z podziałem na role,

- wyjaśnia znaczenie słów: miłosierdzie, litość, współczucie,

- korzysta ze „Słownika języka polskiego”

- wybiera najbardziej przekonującą wypowiedź bohatera tekstu,

- bierze udział w dyskusji na temat: „ Czy współczesna młodzież umie współczuć?”

- używa prawidłowo w zdaniu wyrazów: miłosierdzie, litość, współczucie,

- przedstawia wyniki dyskusji w formie metaplanu

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Praca domowa

Uzasadnij, że problemy przedstawione na fotografiach dotyczą wszystkich ludzi

Edukacja prozdrowotna T. 6

7

Ściągać czy nie ściągać - oto jest dylemat.

J. Noniewicz „Ściągać czy nie ściągać?”

- określa temat rozważań autora,

- dostrzega złe dobre aspekty ściągania,

- prowadzi rozmowę na temat: „W jaki sposób najlepiej się uczyć?”

- stosuje właściwe argumenty, by określić swój stosunek do ściągania,

- formułuje i zapisuje zasady skutecznego uczenia się

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja prozdrowotna T.5, 6

8, 9

„Ten argument do mnie nie trafia…”

- wnioskuje, jak może postąpić Andrzej,

- formułuje własne zdanie na ten temat,

- korzysta ze „Słownika wyrazów bliskoznacznych”,

- łączy zdania pojedyncze w złożone,

- prowadzi dyskusję w grupie na temat: „Idziemy na wagary…”

- wyraża swoje zdanie, stosując właściwe wyrażenia i zwroty,

- formułuje argumenty za i przeciw wagarom

Podręcznik do kształcenia językowego

Edukacja prozdrowotna T. 5

10, 11

Ile już wiemy o wypowiedzeniach?

- analizuje polecenia,

- zapisuje najważniejsze wnioski na tablicy i w zeszycie,

- przypomina zasadę interpunkcji (oddzielenie określeń przecinkami)

- rozpoznaje wypowiedzenia dominujące w tekstach,

- wyciąga wnioski z wykonanych ćwiczeń, formułując je krótko i zwięźle

- skserowane kartki x przykładami wypowiedzeń,

- pytania ukierunkowujące obserwację,

- pytania i polemiki (ksero),

- fragment dwóch tekstów (różne funkcje wypowiedzeń)

12, 13

Określenia też mają swoją nazwę

- analizuje zdania,

- określa główne części zdania,

- uświadamia różnicę między częściami mowy a częściami zdania, dla których istotna jest funkcja w zdaniu,

- precyzyjnie formułuje pytania z pozycji wyrazów określanych

- rozpoznaje części zdania będące określeniami,

- analizuje zdania pod kątem części mowy, pełniących różne funkcje w wypowiedzeniu,

- samodzielnie analizuje zdania,

- sporządza wykresy, dokonuje korekty

14

Gramatyka prawie jak… matematyka

- nazywa części mowy,

- zapisuje w tabelce liczbę wyrazów i liczbę części zdania,

- wyodrębnia w zdaniach zespoły składniowe, czyli człony logicznie ze sobą powiązane,

- wyodrębnia grupę podmiotu i orzeczenia,

- wyodrębnia (samodzielnie) zespoły składniowe,

- zapisuje budowę zdania za proca wykresu,

- kwalifikuje poszczególne zespoły składniowe do podrzędnych i współrzędnych

Przykłady zdań

Praca domowa

Wyodrębnij zespoły składniowe, nazwij części mowy i zdania w podanych wypowiedzeniach

15

Niech nie pęknie ten łańcuch…

A. Kochanowski „Nasze miejsce na ziemi”

- rozpoznaje odbiorcę tekstu,

- określa temat rozważań,

- wypowiada się na temat wrażeń po przeczytaniu tekstu,

- wybiera najładniejszy fragment utworu,

- wyjaśnia, jak rozumie tytuł utworu,

- omawia kompozycję tekstu,

- stosuje właściwe cytaty,

- używa właściwe zwroty, by określić swoje uczucia,

- dostrzega i rozumie zasadność zastosowanej kompozycji

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja ekologiczna T. 2

16

„… ziemia jest naszą matką” - na podstawie „Jesteśmy częścią tej ziemi”

- określa nadawcę wypowiedzi,

- wymienia argumenty wymienione w przemówieniu Indianina,

- określa postawę nadawcy

- uzasadnia, z którymi argumentami wodza się zgadza,

- dostrzega podobieństwa w postawie autorów tekstów „Jesteśmy częścią tej ziemi” i „Nasze miejsce na ziemi”

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja ekologiczna T. 1

17

Śmiem prosić Cię Panie… w oparciu o wiersz J. Sabiniarza „Modlitwa”

- wyjaśnia znaczenie słowa „modlitwa”,

- określa adresata i nadawcę wypowiedzi,

- wyszczególnia prośby kierowane do Boga przez nadawcę,

- określa, jaki jest stosunek osoby mówiącej do świata

- wymienia sytuacje, w których człowiek zanosi modły do Boga,

- określa zasadność zastosowania form czasownika w utworze,

- przedstawia treść wiersza w inny sposób niż słowami, np.: pantomima

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

19

Czy piesek może być psiskiem?

- wyróżnia wyrazy zdrobniałe i zgrubiałe,

- wybiera odpowiednie wyrazy oceniające dodatnio i ujemnie,

- opisuje w kilku zdaniach (10) wygląd psa,

- wykorzystuje odpowiednio dobrane zdrobnienia i zgrubienia,

- wyróżnia rzeczowniki, które zostały użyte w niewłaściwym znaczeniu

Podręcznik do kształcenia językowego

20

One naprawdę mówią - na podstawie „Drzewa mówią” J. Sabiniarza

- ogląda reportaż zdjęciowy J. Sabiniarza,

- opowiada z czym kojarzą mu się ukazane na zdjęciach sylwetki drzew,

- wybiera fotografię, która najbardziej pobudza jego wyobraźnię`

- opowiada wymyśloną historię drzewa ukazanego na wybranym zdjęciu,

- stosuje bogate konstrukcje składniowe,

- posługując się wybranym reportażem zdjęciowym wyraża własne refleksje

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja ekologiczna T. 1, 2

21

„Podaj łapę” - czyli wizyta u weterynarza

- wyróżnia liczebniki spośród innych części mowy,

  • rozróżnia liczebniki zbiorowe

- właściwie stosuje formy liczebników zbiorowych,

- podaje zasady użycia liczebników zbiorowych

Podręcznik do kształcenia językowego

22

Bądźmy dla zwierząt przyjaciółmi, nie wrogami - „Nasze pierwsze polowanie” A. Wajraka

- określa elementy świata przedstawionego,

- przytacza fragment tekstu, by określić kto jest narratorem,

- wypunktowuje losy wilczej rodziny,

- opowiada wg planu historię wilczej rodziny

- wyraża protest przeciw kłusownictwu za pomocą plakatu,

- formułuje hasło, które umieszcza na plakacie,

- relacjonuje, co narrator wie o świecie przedstawionym

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja ekologiczna T. 2, 4

23

Oby i one żyły godnie

- wyjaśnia znaczenie powiedzeń: końskie zdrowie, czuć się pod psem,

- dobiera właściwe rzeczowniki

- stosuje właściwe formy rzeczownika,

-tworzy związki frazeologiczne, wprowadzając właściwe nazwy zwierząt,

-określa co zrobi, by jego pupil nie miał „pieskiego życia”

Podręcznik do kształcenia językowego

24

Czego dowiedzieliśmy o Henryku Sienkiewiczu z tekstu „Krótko o Henryku Sienkiewiczu”?

- czyta tekst po cichu w celu wyszukania odpowiednich informacji,

- wyjaśnia znaczenie słowa „biografia” korzystając ze „Słownika wyrazów obcych”,

- wyszczególnia informacje o Henryku Sienkiewiczu,

- relacjonuje, jakie utwory pisarza zna, jakie widział w wersji filmowej

- zapisuje wyrazy pokrewne do wyrazu „biografia” i układa z nimi zdania,

- redaguje notatkę biograficzną o ulubionym pisarzu

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Wychowanie patriotyczne i obywatelskie

T. 4

25

O okolicznościach napisania powieści „W pustyni i w puszczy”. T.Wiącek „Ostatni sukces”

- wyszukuje odpowiednie fragmenty tekstu,

- dostrzega różnice między notatką a biograficzną a powieścią biograficzną,

- omawia zdjęcia, które są ilustracją tekstu

- wnioski dotyczące różnic zapisuje w formie tabeli,

- prowadzi dyskusję na temat, dlaczego powstają muzea poświęcone wybitnym ludziom i jaką spełniają funkcję,

- w kilku zdaniach zapisuje wnioski z dyskusji

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

26

Jak znamy treść powieści `W pustyni i w puszczy”?

- zna pojęcia z zakresu wiedzy o epice,

- wymienia elementy świata przedstawionego,

- określa typ narratora

- wskazuje motyw działań bohaterów,

- odróżnia utwór literacki od wypowiedzi literackiej,

- podaje różnice,

  • wskazuje związki literatury z wydarzeniami historycznymi i życiem narodu

Ksero

27

Nasze spotkanie z lekturą „W pustyni i w puszczy' H. Sienkiewicza

- dzieli się wrażeniami po przeczytaniu lektury,

- odczytuje najbardziej fascynujące fragmenty powieści,

- ustala czas i miejsce akcji,

- wymienia postacie główne i drugoplanowe

- uzasadnia wybór fragmentów,

- samodzielnie korzysta z encyklopedii (by zaprezentować postacie historyczne, określić czas akcji),

- dostrzega wartości powieści,

- proponuj tematy do omówienia na kolejnych lekcjach

Praca z tekstem lektury

Edukacja czytelnicza i medialna T. 2

28

Ich przygody są naprawdę fascynujące. „W pustyni i w puszczy” H.Sienkiewicza

- wybiera wyrazy bliskoznaczne do słowa „fascynujący”,

- wymienia przygody, które przeżyły dzieci od momentu porwania,

- zapisuje przygody w układzie chronologicznym,

- opowiada wybraną przygodę Stasia i Nel

- posługuje się „Słownikiem wyrazów bliskoznacznych”

„Słownik wyrazów bliskoznacznych”

29,30

Podziwiać czy nie? - opisujemy postać Stasia Tarkowskiego. „W pustyni i w puszczy” H.Sienkiewicza

- zna schemat opisu postaci,

- gromadzi materiał do opisu postaci bohatera,

- zapisuje słownictwo, które zastosuje przy: określaniu cech bohatera, ich uzasadnianiu i własnej ocenie bohatera,

- określa cechy w dwojaki sposób: przymiotnikiem lub rzeczownikiem (odważny - odwaga)

- dostrzega różnicę między schematem a planem opisu postaci,

- redaguje opis Stasia, wykorzystując zgromadzone materiały,

- koryguje ewentualne błędy

Ksero - schemat opisu postaci

Edukacja prozdrowotna T. 6

31

Spotkanie z mieszkańcami Afryki. „W pustyni i w puszczy” H.Sienkiewicza

- pracuje w grupie,

- analizuje zebrany materiał o życiu, obyczajach, kulturze różnych plemion (portfolio),

- bierze udział w dyskusji

- przedstawia (prezentuje) wynik swojej pracy w postaci mapy mentalnej,

- właściwie argumentuje

Albumy, mapy, portfolio

32

„W pustyni i w puszczy” jako powieść

- dostrzega różnice między nowelą, opowiadaniem, powieścią,

- korzysta ze „Słownika terminów literackich” w celu uzyskania potrzebnych informacji,

  • selekcjonuje zebrany materiał

- odróżnia powieść od noweli i opowiadania,

- właściwie posługuje się terminami: narrator, narracja,

- redaguje notatkę

„Słownik terminów literackich”

Edukacja czytelnicza i medialna T. 1

33

Iskierka miłości wśród ciemności w wierszu T.Różewicza „Przepaść”

- wyjaśnia kogo nazywamy babcią, jak jest ona przedstawiana na obrazach i ilustracji, z czym jeszcze kojarzy się słowo „babcia”,

- czyta cicho tekst utworu,

- przedstawia w formie plastycznej poszczególne obrazy,

- analizuje budowę wiersza,

- zapisuje wiersz w sposób ciągły - opowiadania, wstawiając znaki interpunkcyjne,

- porównuje interpretację głosową,

- porównuje babcię przedstawioną przez poetę i babcię ze swojej wyobraźni

Praca domowa

Moja babcia - opis

- wytycza obrazy poetyckie,

- tłumaczy znaczenie wyrażeń: przepaść krawędzi, otchłań ulicy, drugi brzeg,

- wyjaśnia przenośnie użyte w utworze,

- określa cechy charakterystyczne poezji współczesnej,

- wymienia uczucia, jakie budzi wiersz

Praca domowa

Napisz opowiadanie z dialogiem zainspirowane wierszem „Przepaść”

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Wychowanie do życia w rodzinie T. 1, 3

34

„…że nic nad zdrowie…” („Najważniejsza wartość w życiu”) J.Kochanowski „Na zdrowie”

- recytuje tekst utworu,

- określa termin „zdrowie” na podstawie encyklopedii,

- wskazuje bezpośredni zwrot do adresata,

- dostrzega najważniejsze wartości w życiu,

- redaguje rady „Jak dbać na zdrowie” w trybie rozkazującym,

- układa zdania z argumentami

- redaguje notatkę o Janie Kochanowskim,

- wyodrębnia argumenty - „Najważniejsza wartość w życiu'

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Wychowanie patriotyczne i obywatelskie T.4, Wychowanie do życia w rodzinie T. 12

37

Scenograf, kto to taki? R. Kaja „Kostiumami na scenie maluję świat swojej wyobraźni”

- wymienia wyrazy związane z teatrem,

- określa rolę i zadanie scenografa na podstawie tekstu,

- wymienia kolejne etapy pracy scenografa,

- dokonuje opisu projektu kostiumu

- tworzy słowniczek związany z teatrem

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja czytelnicza i medialna T.9

38, 39

To samo, lecz inaczej. N.Chodzinkolau „Czyny Herkulesa”

- wymienia różne sposoby przekazu,

- wymienia, który z nich posługuje się słowem, a który obrazem,

- wymienia przekaz, który jest mu najbliższym,

- dokonuje opisu plakatu do filmu „Herkules”,

- projektuje plakat do ulubionego filmu (praca w grupach)

- sprawnie posługuje się słownictwem związanym z filmem,

- zna znaczenie słowa „animacja”,

- wymienia różnice między filmem aktorskim a animowanym,

- ustala funkcje, jakie winie spełniać plakat filmowy,

- wnioski zapisuje w formie punktów

Plakat filmowy,

„Słownik wyrazów obcych”,

Podręcznik do kształcenia literackiego

Edukacja czytelnicza i medialna T. 7

40

Janosik pradziad supermana.

M.Orłoń „Janosik”

- czyta utwór zaznacza w nim fragmenty dotyczące charakterystyki postaci głównego bohatera,

- rozumie na czym polega działanie bohatera pozytywnego (dowodzi na przykładach)

- wyjaśnia znaczenie pojawiającego się w filmie i literaturze motywu Supermana,

- na zasadzie analogii dokonuje interpretacji i oceny przedstawionych na zdjęciach postaci

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

41

Czy sławny znaczy szczęśliwy? „Nie lubię być sławny” artykuł „Magazyn 5-10-15”

- zna zasady kompozycyjne wywiadu jako formy wypowiedzi,

- na podstawie wywiadu daje odpowiedź na pytanie zawarte w temacie,

- pisze notatkę o bohaterze wywiadu wykorzystuje zawarte w nim wiadomości

Praca domowa

To jest szczęśliwa osoba - wywiad

- przeprowadza wywiad z osobą, która jego zdaniem jest szczęśliwa,

- próbuje zdefiniować pojęcie szczęścia,

- prawidłowo zapisuje dialog

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

42

Czy znasz Idę Borejko? Test ze znajomości lektury.

Test przygotowany przez nauczyciela

43

Ida, Klaudiusz i inni. Świat przedstawiony w powieści M.Musierowicz „Ida sierpniowa”

- wyodrębnia postaci pierwszoplanowe i drugoplanowe,

- określa czas i miejsce akcji utworu,

- określa cechy gatunkowe powieści

- określa typ narracji,

- dostrzega elementy fikcji literackiej,

- ocenia i podaje motywacje postępowania bohaterów lektury

Lektura

44

Poważne problemy Idy

- wymienia problemy, z jakimi borykała się Ida,

- wskazuje ich źródła,

- opowiada w jaki sposób Ida je rozwiązała,

- dostrzega uniwersalność tego typu problemów

Lektura

Wychowanie do życia w rodzinie T. 7

45

Rodzina Borejków i Lisieckich. Rola rodziców w życiu człowieka

- wyszukuje fragmenty lektury, mówiące o wychowaniu dzieci w rodzinie Borejków i Lisieckich,

- ocenia, które dzieci były lepiej wychowane,

- określa, który model rodziny bardziej mu się podoba

- analizuje sposoby wychowania preferowane w obu rodzinach,

- wskazuje skutki powierzchownego wychowania Lisieckich,

- ocenia, czego zabrakło w wychowaniu chłopców

Lektura

Wychowanie do życia w rodzinie T. 3

46

Czy widzisz potrzebę działania Frakcji Szwungszajba?

- wyodrębnia fragmenty dotyczące Grupy ESD i objaśnia jej działania,

- objaśnia różnicę filozofii Grupy ESD i Frakcji Szwungszajba

- przytacza przykłady z życia, które przemawiają na korzyść istnienia tego rodzaju grup,

- ocenia działalność grupy, uzasadnia swoje zaopiniowanie

Lektura

47

Podczas czytania najbardziej polubiłem…

- wskazuje swojego ulubionego bohatera,

- wyszukuje odpowiednie fragmenty, opisujące wygląd i postępowanie tej osoby,

- redaguje opis wyglądu bohatera

- redaguje opis bohatera z elementami charakterystyki,

- uzasadnia wybór danej osoby

Lektura, „Słownik wyrazów bliskoznacznych”, „Słownik ortograficzny”

48

Bawimy się w krytyków filmowych. Recenzja filmowa „Druga księga dżungli”. „Magazyn 5-10-15”

- czyta przykładowe recenzje,

- dokonuje ustnej oceny wybranego filmu

- zna elementy składowe recenzji,

- pisze recenzję filmu, uwzględnia w niej ważne informacje i własną ocenę

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

Edukacja czytelnicza i medialna T. 8

4950

Zostań recenzentem filmowym

- korzysta ze „Słownika wyrazów bliskoznacznych” w celu wykonania ćwiczeń,

- przestrzega zasad ortograficznych,

- wymienia osoby biorące udział w tworzeniu dzieła filmowego

- samodzielnie dobiera określenia bliskoznaczne,

- bogaci słownictwo bierne i czynne wokół tematu film,

- zna różne gatunki filmu,

- wskazuje najważniejsze elementy recenzji filmowej

Podręcznik do kształcenia językowego

51

Jak potrzeć na obraz? Patrzę i podziwiam - opis obrazu

- określa temat obrazu,

- rozróżnia plany dzieła malarskiego,

- stosuje odpowiednie przymiotniki określające barwy,

- tworzy przymiotniki określające barwy,

- tworzy przymiotniki bliskoznaczne,

- zna różnicę między zwrotem a wyrażeniem

Praca domowa

Opisz obraz wiszący na ścianie w twoim mieszkaniu

- opisuje obraz wykorzystując zgromadzone zwroty i wyrażenia

Podręcznik do kształcenia językowego

52

Nie podróżujesz, a zwiedzasz świat.

Książkowe fascynacje małej Matyldy. R.Dahl „Niech słowa omywają cię jak ,muzyka”

- czyta cicho ze zrozumieniem,

- grupuje bohaterów utworu,

- określa stosunek narratora do postaci,

- sporządza alfabetyczny wykaz ulubionych książek

- ocenia główną bohaterkę utworu (ocenę potwierdza cytatami i przykładami jej zachowania i postępowania), - uzasadnia wybór danej pozycji książkowej jako swojej ulubionej,

- podaje argumenty „za',
- określa rolę książki we własnym życiu,

- prezentuje utwór z odpowiednią modulacją głosową,

- potrafi korzystać z różnych źródeł informacji

Podręcznik do kształcenia literackiego,

Zeszyt ucznia

53

Masz problem - skorzystaj z katalogu

- dostrzega i rozumie różnicę między katalogiem alfabetycznym a rzeczowym,

- korzysta z katalogu, korzystając z pomocy bibliotekarza

- wyjaśnia pojęcia: „księgozbiór', „karta katalogowa', `katalog alfabetyczny”, „katalog rzeczowy”,

- samodzielnie wypełnia kartę katalogową,

- tworzy katalog i kartę książki do własnej biblioteki domowej,

- uzasadnia dlaczego warto mieć bibliotekę domową

Książki, karty katalogowe

Edukacja czytelnicza i medialna T. 3

54

Książka niezawodny przyjaciel

- prezentuje swoją ulubioną książkę,

- wymienia elementy budowy zewnętrznej i wewnętrznej wybranej przez siebie książki,

Praca domowa

Czym jest książka w twoim życiu?- forma dowolna

- określa temat książki,

- uzasadnia, dlaczego zaprezentowana książka jest ulubioną pozycją w jego księgozbiorze

Wybrane pozycje książkowe

Edukacja czytelnicza i medialna T. 2

55

Moje spotkanie z komputerem

- wymienia funkcje jakie spełnia komputer,

- posługuje się słownictwem związanym z komputerem: kompakt, Internet, dyskietka, multimedia, itp.,

- korzysta ze `Słownika współczesnej polszczyzny”

- zna genezę i znaczenie wyrazów podanych w ćwiczeniach

Podręcznik do kształcenia językowego, „Słownik współczesnej polszczyzny”, „Słownik wyrazów obcych'

Edukacja czytelnicza i medialna T. 5

56

Ta ziemia od innych mi droższa…

- gromadzi informacje o swojej miejscowości (portfolio),

- potrafi opowiedzieć o miejscach ciekawych w swojej miejscowości,

- poprawnie pisze nazwy ulic

- zna postacie zasłużone dla miejscowości,

- tworzy teksty o swojej miejscowości (wiersz, opowiadanie, piosenka),

- rozumie znaczenie pojęcia „patriota lokalny”,

- przeprowadza wywiad z zasłużonym mieszkańcem

Portfolio,

Artykuły z prasy lokalnej

Edukacja regionalna T. 2, 4, 5, 7

DODATKOWE

6