PIERWOTNIAKI- ZESTAWIENIE

PIERWOTNIAK

CHOROBA

Trichomonas vaginalis

Rzęsistkowica

Trypanosoma cruzi

Choroba Chagasa, trypanosomoza

Trypanosoma Gambiense

Śpiączka afrykańska, trypanosomoza afrykańska Leishmania donovani

Leiszmanioza trzewna, kala- azar Pełzakowica= entameboza=czerwonka Entamoeba histolytica

Pierwotne pełzakowe zapalenie opon Naegleria fowleri

Plasmodium vivax

Malaria= trzeciaczka= zimnica

Palsmodium falciparum

Zimnica zwrotnikowa

Giardia lamblia

Giardioza= lamblioza

Toxoplasma gondii

Toksoplazmoza

Pneumocystis carinii

Pneumocystozowe zapalenie płuc

Balantidioza; nieżyt jelita grubego z Balantidium coli

PIERWOTNIAK

WYSTĘPOWANIE

Trichomonas vaginalis

Kosmopolityczny

Trypanosoma cruzi

Ameryka południowa

Trypanosoma gambiense

Afryka zachodnia i środkowa

Leishmania donovani

Wschodnia Afryka, środkowa i południowa Azja, Ameryka południowa i środkowa, Europa Entamoeba histolytica

Kosmopolityczna

Naegleria fowleri

Kosmopolityczny

Plasmodium vivax

Między 30o szer. geograficznej południowej a 60o Plasmodium falciparum

Afryka, Ameryka południowa, południowo-Toxpolasma godii

Kosmopolityczny

Pneumocystis carinii

Kosmopolityczny

Balantidum coli

Kosmopolityczny

Entamoeba coli

Kosmopolityczny

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

WYSTĘPOWANIE

PIERWOTNIAK

kosmopolityczny

Trichomonas vaginalis

Entamoeba histolytica

Naegleria fowleri

Toxoplasma gondii

Pneumocystic carinii

Balantidum coli

Entamoeba coli

Afryka

Trypanosoma gambiense

Leishmania donovani

Plasmodium vivax

Plasmodium falciparum

Ameryka południowa i środkowa

Leishamnia donovani

Trypanosoma cruzi

Plasmodium vivax

Plasmodium falciparum

Azja

Leishamnia donovani

Plasmodium falciparum

Plasmodium vivax

PIERWOTNIAK

LEKI

Trichomonas vaginalis

Metronidazol, tynidazol, clotrimazol Trypanosoma cruzi

Nifurtimoks, benzonidazol

Trypanosoma gambiense

Suramina, eflornityna, melasoprol Leishmania donovani

Stiboglukanian sodu, amfotercyna B

Entamoeba histolytica

Metronidazol, tynidazol

Naegleria fowleri

Amfotercyna B

Plasmodium vivax

Fosforan chlorchiny, glukonian chinidyny Plasmodium falciparum

Fosforan chlorchiny, meflochina, siarczan chininy Giardia lamblia

metronidazol, tynidazol, paromomycyna, Toxoplasma gondii

Pirymetamina, sulfodiazyna, klinodomycyna, Pneumocystis carinii

Trimetoprim- sulfametroksazol (biseptol), Balantidium coli

Tetracykliny, metronidazol

Entamoeba coli

Metronidazol, tynidazol

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

LEKI

PIERWOTNIAK

metronidazol

Trichomonas vaginalis

Entamoeba histolytica

Giardia lamblia

Balantidium coli

Entamoeba coli

tynidazol

Trichomonas vaginalis

Entamoeba histolytica

Giardia lamblia

Balantidum coli

Entamoeba coli

clotrimazol

Trichomonas vaginalis

Nifurtimoks

Trypanosoma cruzi

benzonidazol

Trypanosoma cruzi

suramina

Trypanosoma gambiense

eflornityna

Trypanosoma gambiense

melarsoprol

Trypanosoma gambiense

Amfotercyna B

Leishmania donovani

Naegleria fowleri

Fosforan chlorchiny

Plasmodium vivax

Plasmodium falciparum

Glukonian chinidyny

Plasmodium vivax

meflochina

Plasmodium falciparum

Siarczan chininy

Plasmodium falciparum

paromomycyna

Giardia lamblia

furazolidon

Giardia lamblia

Pirymetiamina+sulfodiazyna

Toxoplasma gondii

Klinodomycyna+pirymetanina

Toxoplasma gondii

Trimeroprim- sulfametoksazol (biseptol) Pneumocystis carinii

Pentamidyna+prednison

Pneumocystis carinii

tetracykliny

Balantidium coli

Plasmodium falciparum

Stiboglukanian sodowy

Leishmania donovani

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

PIERWOTNIAK

OBJAWY

Trichomonas vaginalis

Żółte upławy o nieprzyjemnym zapachu Dyzuria

Dyspareunia

Stany zapalne

Trypanosoma cruzi*

Temp.

Powiększenie węzłów chłonnych

Powiększenie wątroby i śledziony Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mózgu i opon mózgowych Uszkodzenie OUN i ObUN

Zapalenie mięśnia sercowegoà przerost Powiększenie przełyku i okrężnicy Trypanosoma gambiense**

Bezsenność

Bóle głowy

Powiększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza Anemia

Zapalenie mięśnia sercowego

Bóle głowy

Porażenie nerwów ruchowych

Zaburzenia czucia, snu i świadomości Apatia przerywana stanami pobudzenia i Śpiączka

Leishmania donovani

Temp.

Bóle głowy

Pocenie

Osłabienie

Chudnięcie

Obrzęk tkanek miękkich

Wodobrzusze

Krwawienie z nosa i dziąseł

Powiększenie wątroby i śledziony Uszkodzenie szpiku kostnego

Hiperpigmentacja skóry

Entamoeba histolytica

Bóle brzucha

Temp.

Bolesna parcie na stolec

Krwawa biegunka

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

Rop

W ień

odogłpe

o ł

wz

i a

e kowaty wątroby

Ropnie odbytu

Owrzodzenie prącia

Naegleria fowleri

Bóle głowy w okolicy czołowej

Brak łaknienia

Nudności

Wymioty

Temp.

Sztywność karku

Halucynacje węchowe

Wzmożone ciśnienie płynu mózgowo-Leukocytoza

Neutrofilia

Plasmodium vivax

Dreszcze

Uczucie zimna

Temp.

Nudności

Wymioty

Bóle głowy

Bóle okolicy krzyżowej

Zaburzenia czynności serca

Powiększenie wątroby i śledziony Pęknięcie torebki śledziony

Niewydolność serca

Czarnomocz (masowa hemoliza)

Plasmodium faciparum

Zaczopowanie naczyń krwionośnych Temp.

Niedotlenienie tkanek (min. mózgu) Bradykardia (zwolnienie akcji serca) Śpiączka (forma mózgowa)

Owrzodzenie (forma żołądkowo- jelitowa) Niewydolność nerek i układu krążenia (forma Toxoplasma gondii***

Powiększenie węzłów chłonnych

Stany podgorączkowe

Bóle mięśni

Osłabienie

Bóle głowy

Stany zapalne gardła

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

PIERWOTNIAK

MIEJSCE PASOŻYTOWANIA

Zapalenie siatkówki i naczyniówki Powiększenie wątroby i śledziony Żółtaczka

Oczopląs

małogłowie

Zwapnienie mózgu

Pneumocystis carinii

Niedotlenienie

Spadek ciśnienia cząstkowego tlenu Hipoalbuminemia

limfopenia

Gairdia lamblia

Spłaszczenie kosmków jelitowych

Zmiany w erytrocytach

Zaburzenia czynności wydzielniczych i chłonnych Biegunki

Wzdęcia

Zespoły objawów

Bóle brzucha

Balantidum coli

Owrzodzenie jelita

Biegunka

Nudności

Wymioty

Bóle spastyczne brzucha

Stolce z dużą ilością krwi i śluzu

*faza przewlekła

** faza neurologiczna

*** forma nabyta

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

PIERWOTNIAK

WROTA INWAZJI

Trichomonas vaginalis

Układ moczowo- płciowy

Trypanosoma cruzi

Krew, tkanka podskórna

Trypanosoma gambiense

Osocze krwi, chłonka, płyn mózgowo- rdzeniowy Leishmania donovani

Wewnątrzkomórkowo w narządach miąższowych Entamoeba histolytica

Jelito grube

Naegleria fowleri

Płyn mózgowo- rdzeniowy

Plasmodium vivax

Hepatocyty, erytrocyty

Plasmodium falciparum

Hepatocyty, erytrocyty

Giardia lamblia

Jelito cienkie

Toxoplasma gondii

Określone narządy lub układy

Pneumocystis carinii

Płuca

Balantidium coli

Jelito cienkie i grube

Entamoeba coli

Jelito grube

PIERWOTNIAK

FORMA INWAZYJNA

Trichomonas vaginalis

Trofozoit

Trypanosoma cruzi

Trypomastigota

Trypanosomia gambiense

Trypomastigota

Leishmania donovani

Promastigota

Entamoeba histolytica

Cysta lub trofozoit forma minuta Naegleria fowleri

Trofozoit lub cysta

Plasmodium vivax

Sporozoit

Palsmodium faciparum

Sporozoit

Giardia lamblia

Cysta

Toxpolasma gondii

Oocysta

Pneumocystis carinii

Cysta

Balantidium coli

Cysta

Entamoeba coli

Cysta

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

PIERWOTNIAK

SPOSÓB ZARAŻENIA

Trichomonas vaginalis

Pochwa, cewka moczowa

Trypanosoma cruzi

Uszkodzona skóra, spojówka, błona śluzowa Trypanosoma gambiense

Przez uszkodzoną skórę wraz ze ślina much tse-Leishmania donovani

Przez uszkodzoną skórę podczas ssania krwi Entamoeba histolytica

Jama ustna

Naegleria fowleri

Jama nosowo- gardłowa

Plasmodium vivax

Przez uszkodzoną skórę podczas ssania krwi Plasmodium faciparum

Przez uszkodzoną skórę podczas ssania krwi (?) Giqrdia lamblia

Jama ustna

Toxpolasma gondii

Jama ustna, uszkodzona skóra, błona śluzowa Pneumocystis carinii

Jama nosowo- gardłowa

Balantidium coli

Jama ustna

Enatamoeba coli

Jama ustna

PIERWOTNIAKI

DROGI INWAZJ

Trichomonas varginalis

płciowa

Trypanosoma cruzi

Przez skórę, przez błonę śluzową Trypanosoma gambiense

Przez skórę

Leishmania donovani

Przez skórę, przez błonę śluzową Entamoeba histolytica

Pokarmowa

Naegleria fowleri

Wraz z wodą ze zbiorników wodnych (?) Plasmodium vivax

Przez skórę

Plasmodium falciparum

Przez skórę

Giardia lamblia

Pokarmowa

Toxpolasma gondii

Pokarmowa, skóra, błona śluzowa (rzadko) Pneumocystis carinii

Inhalacyjna

Balantidium coli

Pokarmowa

Entamoeba coli

pokarmowa

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

Trichomonas vaginalis

Bierna- kontakt bezpośredni

Trypanosoma cruzi

Bierna- przez skórę za pośrednictwem Trypanosoma gambiense

Bierna- przez skórę za pośrednictwem Leishmania donovani

Bierna- przez skórę za pośrednictwem Entamoeba histolytica

Bierna- zarażenie alimentarne (per os) Naegleria fowleri

Bierna- zarażenie alimentarne (per os) Plasmodium vivax

Bierna- przez skórę za pośrednictwem Plasmodium falciparum

Bierna- przez skórę za pośrednictwem Giardia lamblia

Bierna- zarażenie alimentarne (per os) Toxpolasma gondii

Bierna- zarażenie alimentarne (per os); kontakt Pneumocystis carinii

Bierna- zarażenie alimentarne (per os) Balantidium coli

Bierna- zarażenie alimentarne (per os) Entamoeba coli

Bierna- zarażenie alementarne (per os) PIERWOTNIAK

ŹRÓDŁA INWAZJI

Trichomonas vaginalis

Zarażony człowiek

Trypanosoma cruzi

Bezkręgowce (pluskwiaki), ich kał i wymiociny Trypanosoma gambiense

Mucha tse- tse

Leishmania donovani

Moskit

Entamoeba histolytica

Chorzy ludzie, osoby u których zarażenie Naeglerai fowleri

Woda

Plasmodium vivax

Komar

Plasmodium falciparum

Komar

Giardia lamblia

Zanieczyszczony pokarm

Toxpolasma gondii

Zanieczyszczony pokarm

Balantidium coli

Zanieczyszczony pokarm

Entamoeba coli

Zanieczyszczony pokarm

Pneumocystis carinii

Środowisko (?)

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/

PIERWOTNIAK

SYSTEMATYKA

Trichomonas vaginalis

Wiciowiec

Trypanosoma cruzi

Wiciowiec

Trypanosoma gambiense

wiciowiec

Leishmania donovani

Wiciowiec

Entamoeba histolytica

Pełzak

Naegleria fowleri

Pełzak/wiciowiec

Plasmodium vivax

Plasmodium falciparum

Gairdia lamblia

Wiciowiec

Toxoplasma gondii

Pneumocystis carinii

Balantidium coli

orzęsek

Entamoeba coli

pełzak

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdfFactory www.pdffactory.pl/