background image

 

 

PIERWOTNIAKI- ZESTAWIENIE 

 
 
 

 

 

 

 

 
 
 
 
 

PIERWOTNIAK  

CHOROBA 

Trichomonas vaginalis 

Rz

ęsistkowica 

Trypanosoma cruzi 

Choroba Chagasa, trypanosomoza 

Trypanosoma Gambiense 

Śpiączka afrykańska, trypanosomoza afrykańska  

Leishmania donovani 

Leiszmanioza trzewna, kala- azar 

Entamoeba histolytica 

Pe

łzakowica= entameboza=czerwonka 

Naegleria fowleri 

Pierwotne pe

łzakowe zapalenie opon 

Plasmodium vivax 

Malaria= trzeciaczka= zimnica 

Palsmodium falciparum 

Zimnica zwrotnikowa 

Giardia lamblia 

Giardioza= lamblioza 

Toxoplasma gondii 

Toksoplazmoza 

Pneumocystis carinii 

Pneumocystozowe zapalenie p

łuc 

Balantidium coli 

Balantidioza; nie

żyt jelita grubego z 

PIERWOTNIAK 

WYST

ĘPOWANIE 

Trichomonas vaginalis 

Kosmopolityczny 

Trypanosoma cruzi 

Ameryka po

łudniowa 

Trypanosoma gambiense 

Afryka zachodnia i 

środkowa 

Leishmania donovani 

Wschodnia Afryka, 

środkowa i południowa Azja, 

Ameryka po

łudniowa i środkowa, Europa 

Entamoeba histolytica 

Kosmopolityczna 

Naegleria fowleri 

Kosmopolityczny 

Plasmodium vivax 

Mi

ędzy 30

o

 szer. geograficznej po

łudniowej a 60

o

 

Plasmodium falciparum 

Afryka, Ameryka po

łudniowa, południowo- 

Toxpolasma godii 

Kosmopolityczny 

Pneumocystis carinii 

Kosmopolityczny 

Balantidum coli 

Kosmopolityczny 

Entamoeba coli 

Kosmopolityczny 

 

 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 

 

 
 
 
 
 

WYST

ĘPOWANIE 

PIERWOTNIAK 

kosmopolityczny 

Trichomonas vaginalis 

 

Entamoeba histolytica 

 

Naegleria fowleri 

 

Toxoplasma gondii 

 

Pneumocystic carinii 

 

Balantidum coli 

 

Entamoeba coli 

Afryka 

Trypanosoma gambiense 

 

Leishmania donovani 

 

Plasmodium vivax 

 

Plasmodium falciparum 

Ameryka po

łudniowa i środkowa 

Leishamnia donovani 

 

Trypanosoma cruzi 

 

Plasmodium vivax 

 

Plasmodium falciparum 

Azja 

Leishamnia donovani 

 

Plasmodium falciparum 

 

Plasmodium vivax 

PIERWOTNIAK 

LEKI 

Trichomonas vaginalis 

Metronidazol, tynidazol, clotrimazol 

Trypanosoma cruzi 

Nifurtimoks, benzonidazol 

Trypanosoma gambiense 

Suramina, eflornityna, melasoprol 

Leishmania donovani 

Stiboglukanian sodu, amfotercyna B 

Entamoeba histolytica 

Metronidazol, tynidazol 

Naegleria fowleri 

Amfotercyna B 

Plasmodium vivax 

Fosforan chlorchiny, glukonian chinidyny 

Plasmodium falciparum 

Fosforan chlorchiny, meflochina, siarczan chininy 

Giardia lamblia 

metronidazol, tynidazol, paromomycyna, 

Toxoplasma gondii 

Pirymetamina, sulfodiazyna, klinodomycyna, 

Pneumocystis carinii 

Trimetoprim- sulfametroksazol (biseptol), 

Balantidium coli 

Tetracykliny, metronidazol 

Entamoeba coli 

Metronidazol, tynidazol 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

LEKI 

PIERWOTNIAK 

metronidazol 

Trichomonas vaginalis 

 

Entamoeba histolytica 

 

Giardia lamblia 

 

Balantidium coli 

 

Entamoeba coli 

tynidazol 

Trichomonas vaginalis 

 

Entamoeba histolytica 

 

Giardia lamblia 

 

Balantidum coli 

 

Entamoeba coli 

clotrimazol 

Trichomonas vaginalis 

Nifurtimoks 

Trypanosoma cruzi 

benzonidazol 

Trypanosoma cruzi 

suramina 

Trypanosoma gambiense 

eflornityna 

Trypanosoma gambiense 

melarsoprol 

Trypanosoma gambiense 

Amfotercyna B 

Leishmania donovani 

 

Naegleria fowleri 

Fosforan chlorchiny 

Plasmodium vivax 

 

Plasmodium falciparum 

Glukonian chinidyny 

Plasmodium vivax 

meflochina 

Plasmodium falciparum 

Siarczan chininy 

Plasmodium falciparum 

paromomycyna 

Giardia lamblia 

furazolidon 

Giardia lamblia 

Pirymetiamina+sulfodiazyna 

Toxoplasma gondii 

Klinodomycyna+pirymetanina 

Toxoplasma gondii 

Trimeroprim- sulfametoksazol (biseptol) 

Pneumocystis carinii 

Pentamidyna+prednison 

Pneumocystis carinii 

tetracykliny 

Balantidium coli 

 

Plasmodium falciparum 

Stiboglukanian sodowy 

Leishmania donovani 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

PIERWOTNIAK 

OBJAWY 

Trichomonas vaginalis 

Żółte upławy o nieprzyjemnym zapachu 

 

Dyzuria 

 

Dyspareunia 

 

Stany zapalne 

Trypanosoma cruzi* 

Temp. 

 

Powi

ększenie węzłów chłonnych 

 

Powi

ększenie wątroby i śledziony 

 

Zapalenie mi

ęśnia sercowego 

 

Zapalenie mózgu i opon mózgowych 

 

Uszkodzenie OUN i ObUN 

 

Zapalenie mi

ęśnia sercowegoà przerost 

 

Powi

ększenie przełyku i okrężnicy 

Trypanosoma gambiense** 

Bezsenno

ść 

 

Bóle g

łowy 

 

Powi

ększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza 

 

Anemia 

 

Zapalenie mi

ęśnia sercowego 

 

Bóle g

łowy 

 

Pora

żenie nerwów ruchowych 

 

Zaburzenia czucia, snu i 

świadomości 

 

Apatia przerywana stanami pobudzenia i 

 

Śpiączka 

Leishmania donovani 

Temp. 

 

Bóle g

łowy 

 

Pocenie 

 

Os

łabienie 

 

Chudni

ęcie 

 

Obrz

ęk tkanek miękkich 

 

Wodobrzusze 

 

Krwawienie z nosa i dzi

ąseł 

 

Powi

ększenie wątroby i śledziony 

 

Uszkodzenie szpiku kostnego 

 

Hiperpigmentacja skóry 

Entamoeba histolytica 

Bóle brzucha 

 

Temp. 

 

Bolesna parcie na stolec 

 

Krwawa biegunka 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

Ropie

ń pełzakowaty wątroby 

 

Ropnie odbytu 

 

Owrzodzenie pr

ącia 

Naegleria fowleri 

Bóle g

łowy w okolicy czołowej 

 

Brak 

łaknienia 

 

Nudno

ści 

 

Wymioty 

 

Temp.  

 

Sztywno

ść karku 

 

Halucynacje w

ęchowe 

 

Wzmo

żone ciśnienie płynu mózgowo- 

 

Leukocytoza 

 

Neutrofilia 

Plasmodium vivax 

Dreszcze 

 

Uczucie zimna 

 

Temp. 

 

Nudno

ści 

 

Wymioty 

 

Bóle g

łowy 

 

Bóle okolicy krzy

żowej 

 

Zaburzenia czynno

ści serca 

 

Powi

ększenie wątroby i śledziony 

 

P

ęknięcie torebki śledziony 

 

Niewydolno

ść serca 

 

Czarnomocz (masowa hemoliza) 

Plasmodium faciparum 

Zaczopowanie naczy

ń krwionośnych 

 

Temp. 

 

Niedotlenienie tkanek (min. mózgu) 

 

Bradykardia (zwolnienie akcji serca) 

 

Śpiączka (forma mózgowa) 

 

Owrzodzenie (forma 

żołądkowo- jelitowa) 

 

Niewydolno

ść nerek i układu krążenia (forma 

Toxoplasma gondii*** 

Powi

ększenie węzłów chłonnych 

 

Stany podgor

ączkowe 

 

Bóle mi

ęśni 

 

Os

łabienie 

 

Bóle g

łowy 

 

Stany zapalne gard

ła 

 

Wodog

łowie 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

*faza przewlek

ła 

** faza neurologiczna 
*** forma nabyta 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Zapalenie siatkówki i naczyniówki 

 

Powi

ększenie wątroby i śledziony 

 

Żółtaczka 

 

Oczopl

ąs 

 

ma

łogłowie 

 

Zwapnienie mózgu 

Pneumocystis carinii 

Niedotlenienie 

 

Spadek ci

śnienia cząstkowego tlenu 

 

Hipoalbuminemia 

 

limfopenia 

Gairdia lamblia 

Sp

łaszczenie kosmków jelitowych 

 

Zmiany w erytrocytach 

 

Zaburzenia czynno

ści wydzielniczych i chłonnych 

 

Biegunki  

 

Wzd

ęcia 

 

Zespo

ły objawów 

 

Bóle brzucha 

Balantidum coli 

Owrzodzenie jelita 

 

Biegunka 

 

Nudno

ści 

 

Wymioty 

 

Bóle spastyczne brzucha 

 

Stolce z du

żą ilością krwi i śluzu 

 

 

 

 

PIERWOTNIAK 

MIEJSCE PASO

ŻYTOWANIA 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Trichomonas vaginalis 

Uk

ład moczowo- płciowy 

Trypanosoma cruzi 

Krew, tkanka podskórna 

Trypanosoma gambiense 

Osocze krwi, ch

łonka, płyn mózgowo- rdzeniowy 

Leishmania donovani 

Wewn

ątrzkomórkowo w narządach miąższowych 

Entamoeba histolytica 

Jelito grube 

Naegleria fowleri 

P

łyn mózgowo- rdzeniowy 

Plasmodium vivax 

Hepatocyty, erytrocyty 

Plasmodium falciparum 

Hepatocyty, erytrocyty 

Giardia lamblia 

Jelito cienkie 

Toxoplasma gondii 

Okre

ślone narządy lub układy 

Pneumocystis carinii 

P

łuca 

Balantidium coli 

Jelito cienkie i grube 

Entamoeba coli 

Jelito grube 

PIERWOTNIAK 

FORMA INWAZYJNA 

Trichomonas vaginalis 

Trofozoit 

Trypanosoma cruzi 

Trypomastigota 

Trypanosomia gambiense 

Trypomastigota 

Leishmania donovani 

Promastigota 

Entamoeba histolytica 

Cysta lub trofozoit forma minuta 

Naegleria fowleri 

Trofozoit lub cysta 

Plasmodium vivax 

Sporozoit 

Palsmodium faciparum 

Sporozoit 

Giardia lamblia 

Cysta 

Toxpolasma gondii 

Oocysta 

Pneumocystis carinii 

Cysta 

Balantidium coli 

Cysta 

Entamoeba coli 

Cysta 

PIERWOTNIAK 

WROTA INWAZJI 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Trichomonas vaginalis 

Pochwa, cewka moczowa 

Trypanosoma cruzi 

Uszkodzona skóra, spojówka, b

łona śluzowa 

Trypanosoma gambiense 

Przez uszkodzon

ą skórę wraz ze ślina much tse- 

Leishmania donovani 

Przez uszkodzon

ą skórę podczas ssania krwi 

Entamoeba histolytica 

Jama ustna 

Naegleria fowleri 

Jama nosowo- gard

łowa 

Plasmodium vivax 

Przez uszkodzon

ą skórę podczas ssania krwi 

Plasmodium faciparum 

Przez uszkodzon

ą skórę podczas ssania krwi (?) 

Giqrdia lamblia 

Jama ustna 

Toxpolasma gondii 

Jama ustna, uszkodzona skóra, b

łona śluzowa 

Pneumocystis carinii 

Jama nosowo- gard

łowa 

Balantidium coli 

Jama ustna 

Enatamoeba coli 

Jama ustna 

PIERWOTNIAKI 

DROGI INWAZJ 

Trichomonas varginalis 

p

łciowa 

Trypanosoma cruzi 

Przez skór

ę, przez błonę śluzową 

Trypanosoma gambiense 

Przez skór

ę 

Leishmania donovani 

Przez skór

ę, przez błonę śluzową 

Entamoeba histolytica 

Pokarmowa 

Naegleria fowleri 

Wraz z wod

ą ze zbiorników wodnych (?) 

Plasmodium vivax 

Przez skór

ę 

Plasmodium falciparum 

Przez skór

ę 

Giardia lamblia 

Pokarmowa 

Toxpolasma gondii 

Pokarmowa, skóra, b

łona śluzowa (rzadko) 

Pneumocystis carinii 

Inhalacyjna 

Balantidium coli 

Pokarmowa 

Entamoeba coli 

pokarmowa 

PIERWOTNIAK 

SPOSÓB ZARA

ŻENIA 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Trichomonas vaginalis 

Bierna- kontakt bezpo

średni 

Trypanosoma cruzi 

Bierna- przez skór

ę za pośrednictwem 

Trypanosoma gambiense 

Bierna- przez skór

ę za pośrednictwem 

Leishmania donovani 

Bierna- przez skór

ę za pośrednictwem 

Entamoeba histolytica 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os) 

Naegleria fowleri 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os) 

Plasmodium vivax 

Bierna- przez skór

ę za pośrednictwem 

Plasmodium falciparum 

Bierna- przez skór

ę za pośrednictwem 

Giardia lamblia 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os) 

Toxpolasma gondii 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os); kontakt 

Pneumocystis carinii 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os) 

Balantidium coli 

Bierna- zara

żenie alimentarne (per os) 

Entamoeba coli 

Bierna- zara

żenie alementarne (per os) 

PIERWOTNIAK 

ŹRÓDŁA INWAZJI 

Trichomonas vaginalis 

Zara

żony człowiek 

Trypanosoma cruzi 

Bezkr

ęgowce (pluskwiaki), ich kał i wymiociny 

Trypanosoma gambiense 

Mucha tse- tse 

Leishmania donovani 

Moskit 

Entamoeba histolytica 

Chorzy ludzie, osoby u których zara

żenie 

Naeglerai fowleri 

Woda 

Plasmodium vivax 

Komar 

Plasmodium falciparum 

Komar 

Giardia lamblia 

Zanieczyszczony pokarm 

Toxpolasma gondii 

Zanieczyszczony pokarm 

Balantidium coli 

Zanieczyszczony pokarm 

Entamoeba coli 

Zanieczyszczony pokarm 

Pneumocystis carinii 

Środowisko (?) 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 

 
 

PIERWOTNIAK 

SYSTEMATYKA 

Trichomonas vaginalis 

Wiciowiec 

Trypanosoma cruzi 

Wiciowiec 

Trypanosoma gambiense 

wiciowiec 

Leishmania donovani 

Wiciowiec 

Entamoeba histolytica 

Pe

łzak 

Naegleria fowleri 

Pe

łzak/wiciowiec 

Plasmodium vivax 

 

Plasmodium falciparum 

 

Gairdia lamblia 

Wiciowiec 

Toxoplasma gondii 

 

Pneumocystis carinii 

 

Balantidium coli 

orz

ęsek 

Entamoeba coli 

pe

łzak 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/