Chemical tests

Testy chemiczne

Oprac. Sabina Huebscher

Testy chemiczne są szybką metodą wykrywania substancji i jej oznaczania, 
jeśli nie ma możliwości przeprowadzenia dokładnej analizy w warunkach 
laboratoryjnych.

Pomiar pH
Papierki wskaźnikowe bez skali są używane do testowania próbki w celu 
orientacyjnego ustalenia wartości pH. Papierki są całkowicie impregnowa-
ne wskaźnikiem. Jednym z najstarszych wskaźników jest lakmus. Lakmus 
jest naturalnym barwnikiem otrzymywanym z porostów.

Uniwersalne papierki wskaźnikowe zazwyczaj pokrywają cały zakres pH. 

Specjalne papierki wskaźnikowe są często używane do pomiaru wartości 
pH w zakresie kilku jednostek pH, np. 2-5 jednostek pH. Uniwersalne 
i specjalne papierki wskaźnikowe są często dostarczane w postaci rolki 
w plastikowym pudełku ze skalą barw. Podziałka skali barw na opa-
kowaniu zwykle odpowiada 1 jednostce pH w przypadku papierków 
uniwersalnych i 0,2 jednostki pH w przypadku papierków specjalnych.

Paski wskaźnikowe są częściowo pokryte przez kilka pól o różnych 

barwach. Wskaźnik jest chemicznie związany z włóknami celulozy w celu 
uniknięcia farbowania. Żeby określić pH, należy porównać kolor pól na 
pasku ze skalą barw na opakowaniu.

Analiza jakościowa i półilościowa
Paski jakościowe pozwalają na wykrycie jonów i chemicznych substancji. 
Paski jakościowe zmieniają kolor, gdy stężenie badanej substancji prze-
kracza podany próg wykrywalności.

Jeśli jest potrzebna przybliżona wartość stężenia, powinno się użyć 

pasków lub papierków do półilościowych oznaczeń. Przykładowo, paski 
do badania twardości wody są używane do półilościowej analizy całkowitej 
zawartości soli wapnia i magnezu w wodzie.

Zestawy do analizy wody
Zestawy do analizy wody są przenośnymi laboratoriami z odczynnikami 
i akcesoriami potrzebnymi w badaniach. Zestawy zawierają testy oparte na 
metodach kolorymetrycznych, objętościowych i fotometrycznych.

Metoda kolorymetryczna
Roztwór wodny zmienia kolor w wyniku reakcji pomiędzy odczynnikiem, który 
jest dodany do próbki, a oznaczaną substancją. Stężenie badanej substancji jest 
proporcjonalne do intensywności koloru roztworu. Kolor roztworu jest porów-
nywany ze skalą barwną. Wybrany kolor jest przypisany wartości stężenia.

Metoda objętościowa
Najpierw wskaźnik jest dodany do próbki. Intensywnie zabarwia on 
kolor roztworu. Następnie należy dodawać kroplami odczynnik do 
momentu zmiany koloru roztworu. To oznacza, że odczynnik całkowicie 
przereagował z substancją oznaczaną. Objętość odczynnika użytego do 
miareczkowania jest miarą stężenia badanej substancji.

Metoda fotometryczna
Fotometria pozwala na bardziej dokładny i wiarygodny pomiar niż 
metody wizualne. Fotometr/ spektrofotometr jest używany do pomiaru 
ilości światła, którą absorbuje próbka.

Występują dwa rodzaje testów fotometrycznych: testy probówkowe 

i kuwetowe.

Rapid chemical tests are quick methods of substance detection and its 
determination if no laboratory facilities for the exact analysis exist.

pH measurement
pH indicator papers without scale are used to test sample for orientation 
of pH values. These papers are completely impregnated by an indicator. 
One of the oldest indicators is litmus. Litmus is a natural dye extracted 
from lichen.

Universal indicator papers usually cover whole pH range. Special 

indicator papers are used to measure a range of several pH units, for 
example about 2-5 pH units. Universal and special indicator papers are 
often provided with a reel-plastic dispenser with a colour scale. Gradation 
of the colour scale on the plastic dispenser can be usually in steps of 
1 pH units for universal papers and 0.2 for special ones.

pH indicator sticks are covered partly with several different colour fields. 

Indicator is chemically bounded to the cellulose fibres so that bleeding 
is avoided. To determine pH the comparison of the colour field on the 
strip with the colour scale on the packaging is required.

Qualitative and semi-quantitative analysis
Qualitative test sticks allow the qualitative detection of ions and chemical 
substances. These test sticks change their colour when the concentration 
of the substance to be tested is above the defined limit of detection.

If the approximate value of concentration is needed one should use test 

sticks or test papers for semi-quantitative determinations. For example, 
test sticks for testing of water hardness are used for semi-quantitative de-
termination of total content of calcium and magnesium salts in water.

Tests kits for water analysis
Test kits for water analysis are portable laboratories with reagents and 
accessories for analysis. Test kits contain tests which are based on colo-
rimetric, volumetric and photometric methods.

Colorimetric method
Water solution changes its colour as a result of reaction between re-
agent which is added to a sample and substance to be determined. The 
concentration of the examined substance is proportional to the colour 
intensity of the solution. The colour of the solution is compared with 
the colour scale. The chosen colour corresponds to the value of the 
concentration.

Volumetric method
First an indicator is added to the sample. It colours the solution inten-
sively. Then one adds, drop by drop, a liquid reagent until the solution 
changes its colour. This means that the reagent has totally reacted with a 
substance to be determined. The volume of the reagent used for titration 
is a measure of the examined substance concentration.

Photometric method
Photometry allows to measure more precisely and reliable than visual 
methods. A photometer/spectrophotometer is employed to measure the 
amount of light that a sample absorbs.

There are two kinds of photometric tests: tube tests and cuvette 

tests.

Laboratorium | 

4

/2007

66

English in your laboratory