Ecology (gr. oíkos + lógos ‘home’ + ‘word, knowledge, science’) is the 
scientific study of the function of the nature, concerning the interac-
tions among organisms, and theirs environment. Initially ecology was 
a vastly different discipline than it is today. Later, other definitions of 
ecology have been proposed to reflect the growth of the discipline, 
to found new specialities, or to enlarge its territory.

A definition of ecology should have several characteristics. It should 

be brief, simple and direct, inclusive, reflective of the scope of the 
modern discipline, and allow for changes in the detail of the science. 
In addition, depending on the audience, the definition should indi-
cate that ecology is a science rather than an ideology. Likewise, the 
discipline can emerge as concerned with the dynamics, or process of 
its subject, rather than only its objects and their statics. An important 
feature of a definition of ecology is to point out to both the abiotic 
and the biotic components of the natural world.

There are three kinds of definition of ecology that currently exist. 

First of them was defined by Ernst Haeckel in 1866: “The comprehen-
sive science of the relationship of the organism to the environment”. 
This classical definition emphasizes both the living and the non-living 
components of the natural world. However, in the mid-19th century 
the largely macroscopic view of the world neglected inconspicuous 
microorganisms in ecological systems.

The second definition, described by Andrewarth and Birch in 

1954, is perhaps the one that is heard most often. It considers ecology 
to be the study of the distribution and abundance of organisms. 

The third definition is one that focuses ecology on the study of 

ecosystems (Eugene Odum, 1972).

Disciplines of ecology:

–  Physiological ecology (or ecophysiology) and behavioral ecology 

examine adaptations of the individual to its environment.

–  Population ecology (or autoecology) studies the dynamics of 

populations of a single species.

–  Community ecology (or synecology) focuses on the interactions 

between species within an ecological community.

–  Ecosystem ecology studies the flows of energy and matter through 

the biotic and abiotic components of ecosystems.

–  Landscape ecology examines processes and relationship across 

multiple ecosystems or very large geographic areas.

Ecology

Ekologia (gr. oíkos + lógos ‘dom’ + ‘słowo, wiedza, nauka’) to nauka 
o funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań 
pomiędzy organizmami a ich środowiskiem. Początkowo ekologia 
była zupełnie inną dyscypliną naukową niż obecnie. Później zapro-
ponowano również inne definicje ekologii, odzwierciedlające rozwój 
tej  dyscypliny, poszukiwania nowych specjalności i poszerzanie jej 
zakresu.

Definicja ekologii powinna zawierać kilka cech. Musi być krótka, 

prosta i precyzyjna, łączyć w sobie nowoczesność dyscypliny i dopusz-
czać możliwość zmian. Ponadto – w zależności od odbiorcy – definicja 
ta powinna podkreślać, że ekologia jest raczej nauką niż ideologią. 
Jedną z ważnych cech definicji ekologii jest wskazanie na ożywione 
i nieożywione składniki środowiska naturalnego.

Obecnie istnieją trzy definicje ekologii. W pierwszej z nich ekologia 

została określona przez Ernsta Haeckela w 1866 roku jako „pełna na-
uka o wzajemnych relacjach pomiędzy organizmami i środowiskiem”. 
Ta klasyczna definicja kładzie nacisk zarówno na organizmy żywe, jak 
i nieożywione, występujące w środowisku naturalnym. W połowie 
XIX wieku makroskopowe pojmowanie świata nie pozwalało na do-
strzeganie mikroorganizmów w systemie ekologicznym.

Druga definicja, opisana przez Andrewartha i Bircha w roku 

1954, jest prawdopodobnie najczęściej stosowana; dotyczy ekologii 
jako nauki o występowaniu i liczebności organizmów.

Trzecia definicja, autorstwa Eugene’a  Oduma (z roku 1972), 

dotyczy ekologii jako nauki o ekosystemach.

Dyscypliny ekologii:

– 

ekologia fizjologiczna (lub ekofizjologia) i ekologia beha-
wioralna – badają warunki przystosowania się osobników do 
środowiska,

– 

ekologia gatunku (lub autoekologia) – zajmuje się rozwojem 
pojedynczego gatunku,

– 

ekologia populacji (lub synekologia) – skupia się na relacjach 
pomiędzy gatunkami w danym środowisku ekologicznym,

– 

ekologia ekosystemów – bada przepływ energii i materii przez 
biotyczne i abiotyczne elementy ekosystemu,

– 

ekologia krajobrazu – bada procesy i relacje zachodzące 
pomiędzy wieloma ekosystemami lub na rozległych obszarach 
geograficznych.

Ekologia

dr Rajmund Michalski

Laboratorium | 

11

/2006

58

English in your laboratory