background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

 

 
 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 
 
 
 
 
 

Wojciech Pilc 

 
 
 
 
 
Charakteryzowanie procesów poligraficznych 
311[28].Z1.01 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 

 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
dr inŜ. Marek Kryczka 
mgr inŜ. Tomasz Pawłowski 
 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr ElŜbieta Gonciarz 
 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inŜ. BoŜena Zając 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczn

 

ą

  programu  jednostki  modułowej  311[28].Z1.01, 

„Charakteryzowanie  procesów  poligraficznych”,  zawartego  w  modułowym  programie 
nauczania dla zawodu technik poligraf 311[28]. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

12 

5.1.  Podstawowe pojęcia poligraficzne 

12 

5.1.1. Ćwiczenia 

12 

5.2.   Charakteryzowanie procesów przygotowalni poligraficznej 

15 

5.2.1. Ćwiczenia 

15 

5.3.  Charakteryzowanie procesów drukarskich 

18 

5.3.1. Ćwiczenia 

18 

5.4.  Charakteryzowanie procesów introligatorskich 

20 

5.4.1. Ćwiczenia 

20 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

23 

7.  Literatura 

37 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1. WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  technik  poligraf,  w  obrębie  jednostki 
modułowej 

311[28]Z1.01 

Charakteryzowanie 

procesów 

poligraficznych. 

Jednostka 

modułowa zawarta jest w module Podstawy zawodu (schemat układu jednostek modułowych 
przedstawiony jest na stronie 4 tego poradnika). 

W poradniku zamieszczono: 

–  wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane, 

aby bez problemów mógł korzystać z poradnika, 

–  cele  kształcenia  –  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy  

z poradnikiem, 

–  przykładowe scenariusze zajęć, 
–  przykładowe ćwiczenia ze wskazaniami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania–uczenia 

się oraz środkami dydaktycznymi, 

–  ewaluację osiągnięć ucznia – przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego. 
–  wykaz literatury. 

Treść  programu  jednostki  modułowej  zawiera  podstawowe  zagadnienia  związane  

z  ogólną  charakterystyką  procesów  poligraficznych.  Program  jednostki  powinien  być 
realizowany  w  ścisłej  korelacji  z  tematyką  określoną  w  innych  jednostkach  modułowych 
wyodrębnionych w module Podstawy zawodu. 

Jednostka modułowa Charakteryzowanie procesów poligraficznych została podzielona na 

cztery rozdziały. Najwięcej miejsca zajmują zagadnienia dotyczące: 
–  podstawowych pojęć poligraficznych, 
–  charakteryzowania procesów zachodzących w przygotowalni poligraficznej, 
–  charakteryzowania procesów drukarskich, 
–  charakteryzowania procesów introligatorskich. 

Ze względu na fakt, iŜ większość zagadnień jednostki modułowej moŜe być dla uczniów 

całkowitą  nowością  szczególnie  waŜna  jest  rola  nauczyciela  w  zakresie  przygotowania 
pokazów, ćwiczeń czy teŜ wycieczek dydaktycznych. Uczniowie powinni od początku swojej 
edukacji zapoznawać się z rzeczywistymi warunkami pracy. 

Zalecane  jest  zastosowanie  zróŜnicowanych  metod  nauczania  np.  podających, 

oglądowych,  opartych  na  działaniu  dydaktycznym,  a  takŜe  aktywizujących.  Zagadnienia 
realizowane  w  jednostce  modułowej  mogą  stanowić  dla  ucznia  zupełną  nowość  waŜna  jest 
aktywna  rola  nauczyciela,  szczególnie  podczas  ćwiczeń.  Wskazane  jest  zgromadzenie  duŜej 
ilości  materiałów  dydaktycznych  w  postaci  np.  kart  katalogowych,  folderów,  materiałów 
reklamowych oraz gotowych produktów poligraficznych.  

Zajęcia  powinny  odbywać  się  w  pracowni  technologicznej,  w  grupach  15-osobowych,  

a ćwiczenia w zespołach 3–4-osobowych. 

Po  zakończeniu  realizacji  programu,  zaleca  się  zastosowanie  testu  dydaktycznego 

wielostopniowego.  W  tym  celu,  w  poradniku  zamieszczono  dwa  przykładowe  testy 
sprawdzające, razem z obudową metodyczną. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych

 

311[28].Z1.01 

Charakteryzowanie 

procesów 

poligraficznych

 

311[28].Z1.02 

Charakteryzowanie 

 maszyn i urządzeń 

poligraficznych

 

 

311[28].Z1.04 

Posługiwanie się 

dokumentacją techniczną  

i technologiczną

 

311[28].Z1.03 

Charakteryzowanie 

oraz zastosowanie 

materiałów 

poligraficznych

 

 

311[28].Z1 

Podstawy zawodu

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–  korzystać z róŜnych źródeł informacji dotyczących organizacji procesu pracy, 
–  korzystać  z  aktualnych  informacji  technicznych  i  technologicznych  w  działalności 

informacyjnej, 

–  korzystać z technik graficznych i multimedialnych podczas realizacji zadań, 
–  rozróŜniać urządzenia i części zestawu komputerowego, 
–  wyjaśniać funkcje urządzeń wejścia–wyjścia, 
–  stosować wybrane urządzenia peryferyjne, 
–  instalować i konfigurować określony sprzęt i oprogramowanie w systemie Windows, 
–  skanować oraz pozyskiwać obraz cyfrowy i zachować go w róŜnych formatach, 
–  posługiwać się programami do tworzenia grafiki komputerowej, 
–  korzystać z publikacji elektronicznych zamieszczanych w sieci Internet, 
–  współpracować w grupie i indywidualnie, 
–  analizować i wyciągać wnioski, 
–  oceniać swoje umiejętności, 
–  uczestniczyć w dyskusji, 
–  przygotować prezentację, 
–  prezentować siebie i grupę w której pracujesz, 
–  przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–  posłuŜyć się podstawowymi pojęciami z zakresu poligrafii, 
–  scharakteryzować podstawowe działy poligrafii, 
–  zaprojektować produkt poligraficzny, 
–  ocenić estetykę wyrobu poligraficznego, 
–  odczytać proste schematy procesów poligraficznych, 
–  sklasyfikować produkty poligraficzne, 
–  określić podstawowe szeregi i formaty wyrobów papierniczych, 
–  zastosować podstawowe systemy miar wykorzystywane w poligrafii, 
–  posłuŜyć się podstawowym sprzętem pomiarowym, 
–  scharakteryzować procesy składu klasycznego, 
–  scharakteryzować procesy składu komputerowego, 
–  sklasyfikować oryginały przeznaczone do reprodukcji, 
–  scharakteryzować procesy fotoreprodukcji klasycznej, 
–  scharakteryzować etapy obróbki materiałów światłoczułych „na mokro”, 
–  scharakteryzować proces reprodukcji elektronicznej, 
–  rozróŜnić graficzne elementy publikacji, 
–  zaprojektować układy graficzno-tekstowe, 
–  posłuŜyć się podstawowymi pojęciami z zakresu sensytometrii i densytometrii, 
–  określić sposoby wykonania form kopiowych, 
–  scharakteryzować sposoby wykonania barwnych odbitek próbnych, 
–  sklasyfikować i scharakteryzować formy drukowe, 
–  scharakteryzować procesy drukowania, 
–  scharakteryzować odbitki wykonane róŜnymi technikami drukowania, 
–  określić róŜne sposoby wykończania druków, 
–  scharakteryzować introligatorskie operacje jednostkowe, 
–  sklasyfikować oprawy introligatorskie, 
–  scharakteryzować procesy wykonywania opraw, 
–  scharakteryzować procesy wykonywania opakowań. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 
Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca  

………..………………………………………… 

Modułowy program nauczania: 

Technik poligraf 311[28] 

Moduł: 

Podstawy zawodu 311[28].Z1 

Jednostka modułowa: 

Charakteryzowanie  procesów  poligraficznych 
311[28].Z1.01 

Temat: Systemy miar stosowane w poligrafii oraz ich wzajemne relacje. 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności wykorzystania róŜnych systemów miar w poligrafii. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 
–  wymienić systemy miar stosowane w poligrafii, 
–  rozpoznać przy pomocy jakich miar poligraficznych zapisana jest dana wartość, 
–  scharakteryzować system miar monotypowych, 
–  scharakteryzować system miar typograficznych, 
–  omówić rolę systemu metrycznego w poligrafii, 
–  przeliczyć wartości podane w jednostkach typograficznych na metryczne, 
–  przeliczyć wartości metryczne na jednostki typograficzne, 
–  dokonać zapisu wartości typograficznej w formie uporządkowanej, 
–  zmierzyć elementy składu przy pomocy miarki typograficznej. 
 
Metody nauczania–uczenia się: 
–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja w grupie. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  

− 

w grupach 3–4-osobowych. 

 

Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 
–  normy lub inne materiały opisujące miary poligraficzne i zaleŜności pomiędzy nimi, 
–  miarka typograficzna, 
–  metryczny przymiar liniowy, 
–  kartka papieru do obliczeń, długopis, kalkulator, 

−−−−    

podręcznik dla ucznia. 

 
Przebieg zajęć: 
1.  Faza wstępna: 

–  powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności, 
–  nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć, 
–  zapis tematu do zeszytów. 

2.  Faza właściwa: 

–  pogadanka  dotycząca  historycznego  aspektu  rozwoju  miar  stosowanych  w  poligrafii 

oraz zakresu stosowalności poszczególnych systemów miar w poligrafii, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

–  dyskusja  w  grupie  na  temat  zastosowania  róŜnych  systemów  miar  w  poszczególnych 

działach poligrafii, 

–  opis sytuacji technologicznej, która będzie stanowić podstawę przeliczeń miar, 
–  rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczeń i udzielenie odpowiedzi na pytania 

dotyczące ćwiczenia, 

–  rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia, 
–  wykonywanie przez uczniów ćwiczenia. 

3.  Faza kończąca: 

–  prezentowanie wyników obliczeń, 
–  dyskusja  w  grupie  na  temat  trudności  napotkanych  przez  uczniów  podczas 

wykonywania ćwiczenia, 

–  podsumowanie zajęć. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Znajdź  trzy  ksiąŜki  o  róŜnych  formatach.  W  kaŜdej  z  ksiąŜek  za  pomocą  metrycznego 

przymiaru  liniowego  zmierz  wielkość  kolumny.  Przelicz  te  wartości  na  wartości  
w  systemie  miar  typograficznych,  a  wynik  uporządkuj  w  kolejności:  kwarat–cycero–punkt 
typograficzny. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Ankieta 

 

Odpowiedz  na  poniŜsze  pytania.  Udzielone  odpowiedzi  pozwolą  ocenić  skuteczność 

zajęć i dokonać ewentualnych zmian. 

 
1)  Czy potrafisz wymienić systemy miar stosowane w poligrafii? 

 
 
 

2)  Czy potrafisz scharakteryzować kaŜdą z miar stosowanych w poligrafii, wymienić  

jej jednostki podstawowe i pochodne? 

 
 
 

3)  Czy potrafisz przeliczyć miary typograficzne na metryczne? 

 
 
 

4)  Czy potrafisz przeliczyć miary metryczne na typograficzne? 

 
 
 

5)  Czy potrafisz zapisać miarę typograficzną w sposób uporządkowany? 

 
 
 

6)  Czy potrafisz posługiwać się miarką typograficzną? 

 
 
 

7)  Czy któraś z część zajęć była dla ciebie niezrozumiała? JeŜeli TAK, to która? 

 
 

 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca  

…...………………………………………… 

Modułowy program nauczania: 

Technik poligraf 311[28] 

Moduł: 

Podstawy zawodu 311[28].Z1 

Jednostka modułowa: 

Charakteryzowanie  procesów  poligraficznych 
311[28].Z1.01 

Temat:  Rozpoznawanie,  klasyfikowanie  oraz  ocena  oryginałów  przeznaczonych  do 

reprodukcji  poligraficznej. 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności rozpoznawania i oceny oryginałów pod kątem reprodukcji 

poligraficznej. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 
–  rozpoznawać oryginały przeznaczone do reprodukcji, 
–  sklasyfikować oryginały pod względem barwności, 
–  sklasyfikować oryginały pod względem tonalności, 
–  sklasyfikować oryginały pod względem przezroczystości podłoŜa, 
–  ocenić jakość oryginału pod kątem reprodukcji, 
–  zdecydować o przydatności oryginału do reprodukcji. 

 

Metody nauczania–uczenia się: 
–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja w grupie. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  

− 

w grupach 3–4-osobowych. 

 

Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 
–  wszelkiego rodzaju oryginały przeznaczone do reprodukcji, 
–  karta ćwiczenia do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  normy lub inne materiały obrazujące podział oryginałów, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 
 
Przebieg zajęć: 
1.  Faza wstępna: 

–  powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności, 
–  nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć, 
–  zapis tematu do zeszytów. 

2.  Faza właściwa: 

–  pogadanka dotycząca podziału oryginałów ze względu na róŜne kryteria, 
–  dyskusja  w  grupie  na  temat  cech  oryginałów  ich  przydatności  do  reprodukcji 

tradycyjnej i elektronicznej, 

–  opis sytuacji technologicznej, która będzie stanowić podstawę ćwiczeń, 
–  rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczeń i udzielenie odpowiedzi na pytania 

dotyczące ćwiczenia, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

–  rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia, 
–  wykonywanie przez uczniów ćwiczenia. 

3.  Faza kończąca: 

–  prezentowanie wyników ćwiczenia, 
–  dyskusja  w  grupie  na  temat  trudności  napotkanych  przez  uczniów  podczas 

wykonywania ćwiczenia, 

–  podsumowanie zajęć. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

WskaŜ, biorąc za przykłady przedmioty ze swojego otoczenia, róŜnego rodzaju oryginały 

nadające się do reprodukcji. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
–  anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 

umiejętności.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

5. ĆWICZENIA 

 
5.1.  Podstawowe pojęcia poligraficzne 

 
5.1.1. Ćwiczenia
 

 
Ćwiczenie 1 

Sklasyfikuj wyroby poligraficzne w oparciu o klasyfikację wydawniczą.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Prawidłowe  przeprowadzenie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego 

przygotowania  pomocy  dydaktycznych.  W  przypadku  tego  ćwiczenia  zalecane  jest 
zgromadzenie  odpowiedniej  ilości  produktów  poligraficznych,  mniej  więcej  po  równo 
reprezentujących  kaŜdą  grupę  wydawniczą.  Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel 
moŜe  opracować  i  powielić  w  odpowiedniej  liczbie  kartę  ćwiczenia,  w  którą  uczeń  wpisuje 
swoje spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć produkty poligraficzne, 
2)  zakwalifikować poszczególne produkty do jednej z 3 podstawowych grup, 
3)  rozpoznać wśród druków periodycznych gazety i czasopisma, 
4)  rozpoznać wśród druków dziełowych ksiąŜki i broszury, 
5)  rozpoznać wśród pozostałych produktów poszczególne rodzaje akcydensów, 
6)  wskazać produkty, które mogą być równocześnie zaliczone do róŜnych grup. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 
 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju produkty poligraficzne, 
–  normy Polskie i BranŜowe określające podział wydawniczy produktów, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 2 

Sklasyfikuj wyroby poligraficzne w oparciu o klasyfikację poligraficzną.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Prawidłowe  przeprowadzenie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego 

przygotowania  pomocy  dydaktycznych.  W  przypadku  tego  ćwiczenia  zalecane  jest 
zgromadzenie  odpowiedniej  ilości  produktów  poligraficznych,  mniej  więcej  po  równo 
reprezentujących  kaŜdą  grupę  poligraficzną.  Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

moŜe  opracować  i  powielić  w  odpowiedniej  liczbie  kartę  ćwiczenia,  w  którą  uczeń  wpisuje 
swoje spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć produkty poligraficzne, 
2)  zakwalifikować poszczególne produkty do jednej z 3 podstawowych grup, 
3)  rozpoznać druki luźne, 
4)  rozpoznać druki łączone, 
5)  rozpoznać oprawy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

–  wszelkiego rodzaju produkty poligraficzne, 
–  normy Polskie i BranŜowe określające podział poligraficzny produktów, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 3 

Dokonaj przeliczeń miar metrycznych na typograficzne na i odwrotnie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Ć

wiczenie  nie  wymaga  prawie  Ŝadnych  przygotowań.  Co  najwyŜej  nauczyciel  moŜe 

przygotować  i  powielić  w  odpowiedniej  liczbie  kartę  ćwiczenia,  słuŜącą  do  obliczeń. 
Dodatkowo  moŜna  zabezpieczyć  pewną  liczbę  norm  lub  innych  materiałów  opisujących 
systemy miar w poligrafii, a takŜe miarkę typograficzną oraz materiały i przybory piśmienne. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapisać miarę metryczną w milimetrach, 
2)  zastosować odpowiedni uproszczony wzór przeliczeniowy, 
3)  uporządkować  otrzymany  w  punktach  typograficznych  wynik  zapisując  go  w  układzie 

kwadraty, cycera i punkty, 

4)  przeliczyć  miarę  typograficzną  z  układu  kwadraty,  cycera,  punkty  na  punkty 

typograficzne, 

5)  zastosować odpowiedni uproszczony wzór przeliczeniowy, 
6)  zapisać wynik w milimetrach, 
7)  dokonać próbnych pomiarów przy pomocy miarki typograficznej. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  normy lub inne materiały opisujące miary poligraficzne i zaleŜności pomiędzy nimi, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania wyników, 
–  kartka papieru do obliczeń, długopis, kalkulator, 
–  przymiar liniowy, 
–  miarka typograficzna, 
–  podręcznik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.2. Charakteryzowanie procesów przygotowalni poligraficznej 
 

5.2.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Zaplanuj  operacje  i  czynności  prowadzące  do  wykonania  określonego  wyrobu 

poligraficznego.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  jest  proste,  wymaga  tylko  zgromadzenia 

odpowiedniej  ilości  zróŜnicowanych  produktów  poligraficznych,  które  będą  stanowiły 
podstawę planowania procesu poligraficznego. 

Ze  względu  na  całkowity  brak  doświadczenia  waŜna  jest  aktywna  rola  nauczyciela  

i  wręcz  współuczestniczenie  w  procesie  planowania.  Wynik  ćwiczenia  jest  mniej  istotny, 
waŜna jest próba podjęcia przez ucznia działań, osłuchanie się z fachową nomenklaturą, itp.. 
Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel  moŜe  opracować  i  powielić  w  odpowiedniej 
liczbie kartę ćwiczenia, w którą uczeń wpisuje swoje spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować parametry technologiczne przedstawionego produktu poligraficznego, 
2)  zaplanować operacje i czynności produkcyjne z zakresu przygotowalni poligraficznej, 
3)  zaplanować operacje i czynności produkcyjne z zakresu procesów drukarskich, 
4)  zaplanować operacje i czynności produkcyjne z zakresu procesów introligatorskich, 
5)  przedstawić całość procesu .produkcyjnego w postaci schematu blokowego. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju produkty poligraficzne, 
–  karta ćwiczenia do wrysowania schematu, uwag, itp., 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 

– 

podręcznik dla ucznia.

 

 

Ćwiczenie 2 

Rozpoznaj, sklasyfikuj i oceń przedstawione oryginały.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości  zróŜnicowanych  oryginałów  przeznaczonych  do  reprodukcji.  NaleŜy  zadbać o to, Ŝeby 
reprezentowane  były  wszystkie  typy  oryginałów,  a  takŜe  by  wśród  oryginałów  znalazły  się 
egzemplarze  uszkodzone,  brudne  –  nie  nadające  się  do  reprodukcji  poligraficznej.  Aby 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

usprawnić przebieg ćwiczenia nauczyciel moŜe opracować i powielić w odpowiedniej liczbie 
kartę ćwiczenia, w którą uczeń wpisuje swoje spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć przedstawione oryginały, 
2)  ocenić czy oryginał ma charakter refleksyjny czy transparentowy, 
3)  ocenić czy oryginał ma charakter jedno- czy wielotonalny, 
4)  ocenić czy oryginał ma charakter jedno- czy wielokolorowy, 
5)  sprawdzić czy oryginał nie ma uszkodzeń mechanicznych i zabrudzeń, 
6)  zdecydować czy oryginał nadaje się do reprodukcji. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju oryginały przeznaczone do reprodukcji, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  normy lub inne materiały obrazujące podział oryginałów, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj, sklasyfikuj i oceń przedstawione formy kopiowe.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości zróŜnicowanych form kopiowych pochodzących zarówno z reprodukcji klasycznej, jak  
i  z  naświetlarek.  NaleŜy  zadbać  o  to,  Ŝeby  reprezentowane  były  wszystkie  typy  form 
kopiowych,  a  takŜe  by  wśród  form  znalazły  się  egzemplarze  uszkodzone,  brudne  –  nie 
nadające  się  do  dalszej  obróbki.  Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel  moŜe 
opracować  i  powielić  w  odpowiedniej  liczbie  kartę  ćwiczenia,  w  którą  uczeń  wpisuje  swoje 
spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć przedstawione formy kopiowe, 
2)  ocenić czy forma kopiowa jest negatywowa czy diapozytywowa, 
3)  ocenić czy forma kopiowa jest „prawoczytelna” czy „lewoczytelna”, 
4)  określić czy forma kopiowa pochodzi z fotoreprodukcji czy z naświetlarki, 
5)  sprawdzić czy forma kopiowa nie posiada uszkodzeń, 
6)  ocenić pod kątem jakiej techniki drukowania wykonana została dana forma kopiowa. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju formy kopiowe pochodzące z róŜnych źródeł, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

5.3. Charakteryzowanie procesów drukarskich 
 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Rozpoznaj, sklasyfikuj i oceń przedstawione formy drukowe. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości  zróŜnicowanych  form  drukowych  reprezentujących  wszystkie  podstawowe  oraz 
uzupełniające techniki i sposoby drukowania. NaleŜy zadbać o to, by wśród form drukowych 
znalazły  się  egzemplarze  uszkodzone,  brudne  –  nie  nadające  się  do  drukowania.  Aby 
usprawnić przebieg ćwiczenia nauczyciel moŜe opracować i powielić w odpowiedniej liczbie 
kartę ćwiczenia, w którą uczeń wpisuje swoje spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć przedstawione formy drukowe, 
2)  ocenić czy forma drukowa ma charakter wklęsły, płaski czy wypukły, 
3)  rozpoznać materiał, z którego wykonana jest forma drukowa, 
4)  określić format formy drukowej, 
5)  przyporządkować określoną formę do konkretnej techniki drukowania, 
6)  ocenić formy drukowe pod kątem jakości. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju formy drukowe charakterystyczne dla róŜnych technik, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 
 
Ćwiczenie 2 

Rozpoznaj w jakiej technice wykonane są przedstawione druki.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości  zróŜnicowanych  druków  wykonanych  róŜnymi  technikami  drukarskimi,  zarówno 
podstawowymi,  jak  i  uzupełniającymi.  W  trakcie  ćwiczenia  waŜna  jest  aktywna  rola 
nauczyciela  ze  względu  na  małe  doświadczenie  uczniów  w  tej  dziedzinie.  Nauczyciel 
powinien  kaŜdej  grupie  osobno  wskazywać  charakterystyczne  cechy  druku  i  wyjaśniać  na 
jaką  technikę  drukowania  wskazują.  Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel  moŜe 
opracować  i  powielić  w  odpowiedniej  liczbie  kartę  ćwiczenia,  w  którą  uczeń  wpisuje  swoje 
spostrzeŜenia i wyniki ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć przedstawione druki nieuzbrojonym okiem i przy pomocy lupy, 
2)  wyodrębnić charakterystyczne cechy poszczególnych druków, 
3)  rozpoznać jaką techniką wykonany jest kaŜdy druk. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju druki wykonane róŜnymi technikami, 
–  lupa, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  podręcznik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

5.4. Charakteryzowanie procesów introligatorskich 
 

5.4.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Rozpoznaj  jakiego  typu  operacjom  introligatorskim  podlegały  przedstawione  wyroby 

poligraficzne. Jakie maszyny introligatorskie mogły być wykorzystane przy ich produkcji. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości  zróŜnicowanych  produktów  poligraficznych,  które  podlegały  róŜnorodnym  procesom 
introligatorskim. 

Ze  względu  na  całkowity  brak  doświadczenia  waŜna  jest  aktywna  rola  nauczyciela  

i  wręcz  współuczestniczenie  w  procesie  planowania.  Wynik  ćwiczenia  jest  mniej  istotny, 
waŜna jest próba podjęcia przez ucznia działań, osłuchanie się z fachową nomenklaturą, itp.. 

Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel  moŜe  opracować  i  powielić 

w odpowiedniej liczbie kartę ćwiczenia, w którą uczeń wpisuje swoje spostrzeŜenia i wyniki 
ć

wiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  obejrzeć dokładnie kaŜdy z przestawionych mu produktów poligraficznych, 
2)  wyodrębnić procesy introligatorskie, jakim podlegały poszczególne produkty, 
3)  uporządkować te procesy w kolejności technologicznej, 
4)  wykonać  technologiczny  schemat  blokowy  procesów  introligatorskich,  jakim  podlegał 

dany produkt, 

5)  do kaŜdego procesu zaproponować odpowiednią maszynę introligatorską. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  zróŜnicowane produkty poligraficzne podlegające obróbce introligatorskiej, 
–  materiały informacyjno-reklamowe dotyczące maszyn introligatorskich, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  poradnik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 2 

Rozpoznaj, sklasyfikuj i oceń przedstawione oprawy introligatorskie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przygotowanie  ćwiczenia  ze  strony  nauczyciela  wymaga  zgromadzenia  odpowiedniej 

ilości  zróŜnicowanych  opraw  reprezentujących  wszystkie  ich  typy.  NaleŜy  zadbać  o  to,  by 
wśród  opraw  znalazły  się  egzemplarze  uszkodzone,  brudne  –  nie  nadające  się  do 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

uŜytkowania.  Aby  usprawnić  przebieg  ćwiczenia  nauczyciel  moŜe  opracować  i  powielić  
w odpowiedniej liczbie kartę ćwiczenia, w którą uczeń wpisuje swoje spostrzeŜenia i wyniki 
ć

wiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokładnie obejrzeć przedstawione oprawy introligatorskie, 
2)  wyodrębnić charakterystyczne cechy kaŜdej z opraw, 
3)  rozpoznać jaki typ kompletowania składek zastosowano w oprawie, 
4)  rozpoznać w jaki sposób połączono składki, 
5)  określić konstrukcje okładki, 
6)  określić w jaki sposób połączono okładkę z wkładem, 
7)  przyporządkować oprawę do określonej grupy, 
8)  rozpoznać czy w oprawie występują dodatkowe elementy opraw, 
9)  ocenić jakość wykonania oprawy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  wszelkiego rodzaju oprawy introligatorskie, 
–  karta ćwiczenia słuŜąca do wpisania spostrzeŜeń i wyników, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  lupa, 
–  podręcznik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 3 

Zaprojektuj konstrukcję opakowania zgodną z załoŜeniami technologicznymi. 

 

Wskazówki do realizacji 
Prawidłowe  przeprowadzenie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego 

przygotowania odpowiednich materiałów w postaci kartonu, noŜyczek, noŜyków, itp.. Zaleca 
się równieŜ przygotowanie odpowiedniej liczby załoŜeń technologicznych charakteryzujących 
projektowane  opakowanie.  Powinny  się  w  nim  znaleźć  m.in.  wielkość,  kształt,  sposób 
zamykania,  itp..  Dodatkową  pomocą  mogą  być  teŜ  gotowe  akcydensy  opakowaniowe 
wszelkiego rodzaju. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przedstawione mu załoŜenia technologiczne, 
2)  narysować wstępne projekty opakowania, 
3)  wybrać jeden z projektów, 
4)  narysować na kartonie siatkę opakowania w naturalnej skali i zwymiarować ją, 
5)  wyciąć siatkę opakowania, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

6)  połączyć opakowanie dowolną metodą, 
7)  ocenić konstrukcję, funkcjonalność i estetykę swojego projektu. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  załoŜenia technologiczne do produkcji opakowań, 
–  materiały i przybory do kreślenia, 
–  arkusze kartonu o gramaturze 200–250 g/m

2

–  przymiar liniowy, 
–  noŜyczki,  
–  noŜyk introligatorski, 
–  klej, zszywacz, 
–  poradnik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Charakteryzowanie procesów 
poligraficznych” 

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru:, z których: 

− 

zadania  1,  2,  3,  4,  6,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  16,  17,  18,  19,  20  są  z  poziomu 
podstawowego, 

− 

zadania 5 i 15 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za  kaŜdą  poprawną  odpowiedź  uczeń  otrzymuje  1  punkt.  Za  złą  odpowiedź  lub  jej  brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

–  dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego, 
–  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 
–  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  16  zadań,  w  tym  przynajmniej  jednego  z  poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  obu  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. a, 3. a, 4. d, 5. b, 6. d, 7. b, 8. a, 9. a, 10. b, 11. c
12. 
a, 13. d, 14. b, 15. c, 16. c, 17. a, 18. b, 19. a, 20. a

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia uczniów) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozpoznać druki zgodnie  
z klasyfikacją wydawniczą 

Dokonać podziału druków 
periodycznych 

Określić liczbę stron właściwą dla 
broszury 

Określić wielkość punktu 
typograficznego w milimetrach 

Przeliczyć milimetry na punkty 
typograficzne 

PP 

Wskazać efekty zmian w zakresie 
przygotowalni poligraficznej 

Określić technologię dominującą we 
współczesnej przygotowalni 
poligraficznej 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

Przyporządkować oryginały pod 
kątem charakteru obrazu 

Wskazać efekt końcowy pracy działu 
fotoreprodukcji klasycznej 

10 

Określić jakie półprodukty 
poligraficzne moŜna wykonać przy 
uŜyciu systemu DTP 

11 

Wskazać typ formy wypukłej 
stosowanej praktycznie w produkcji 
poligraficznej 

12 

Dokonać podziału form drukowych 
offsetowych pod katem 
zastosowanego podłoŜa 

13 

Dokonać podziału współcześnie 
stosowanych  technik drukarskich 

14 

Wymienić wklęsłe techniki 
drukowania 

15 

Ocenić moment, w którym kończy się 
operacja wykonania „przyrządzania 
drukarskiego” 

PP 

16 

Określić moŜliwości dotyczące 
kształtu wykrojnika 

17 

Określić produkt poligraficzny, dla 
którego charakterystyczna jest 
operacja złamywania 

18 

Wymienić najczęściej stosowane 
operacje uszlachetniania produktów 
poligraficznych 

19 

Rozpoznać okładki zaklasyfikowane 
do grupy okładek jednolitych 

20 

Dobrać rodzaj okładki na podstawie 
danych technologicznych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 

kartę odpowiedzi). 

5.  Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 
7.  Po zakończeniu testu przed czasem uczeń podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze od 

niego pracę. 

8.  Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 
9.  Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóŜ  jego  rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 
9.  Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 

 

 

 

Powodzenia! 

 
 
 
 
Materiały dla ucznia: 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Klasyfikacja wydawnicza produktów poligraficznych rozróŜnia druki 

a) 

gazetowe, ksiąŜkowe, opakowaniowe. 

b) 

typograficzne, offsetowe, rotograwiurowe. 

c) 

periodyczne, dziełowe, akcydensowe.

 

d) 

luźne, zwarte, łączone. 

 
2.  Druki periodyczne dzielimy na 

a) 

gazety i czasopisma. 

b) 

dzienniki i tygodniki. 

c) 

ksiąŜki i broszury.

 

d) 

gazety półformatowe i gazety pełnoformatowe.

 

 

3.  Broszura to wydanie nieperiodyczne o liczbie stron 

a) 

od 4 do 48. 

b) 

od 4 do 64. 

c) 

od 8 do 64.

 

d) 

do 128. 

 

4.  Jeden punkt typograficzny to około 

a) 

1,8 mm. 

b) 

0,736 mm.

 

c) 

0,637 mm.

 

d) 

0,376 mm. 

 

5.  Wielkość 300 mm odpowiada w przybliŜeniu 

a) 

376 punktom typograficznych. 

b) 

800 punktom typograficznych.

 

c) 

1 128 punktom typograficznych. 

d) 

8 000 punktom typograficznych. 

 

6.  Jednym z efektów zmian w przygotowalni poligraficznej jest 

a) 

przeniesienie wszystkich procesów poligraficznych do drukarni. 

b) 

rozpowszechnienie aparatów fotoreprodukcyjnych. 

c) 

ograniczenie zastosowania techniki offsetowej.

 

d) 

praktyczne wyeliminowanie z przemysłu składu gorącego. 

 

7.  Współczesne technologicznie składanie testów oparte jest na wykorzystaniu 

a) 

składu gorącego. 

b) 

systemów DTP. 

c) 

fotonaświetlarek III generacji.

 

d) 

składopisów i fototytularek.

 

 

8.  Pod względem charakteru obrazu oryginały klasyfikujemy jako 

a) 

jednotonalne i wielotonalne. 

b) 

przezroczyste i zamazane. 

c) 

cienkie i grube.

 

d) 

analogowe i cyfrowe. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

9.  Efektem końcowym pracy działu fotoreprodukcji klasycznej jest 

a) 

diapozytyw lub negatyw. 

b) 

zrastrowany pozytyw. 

c) 

forma drukowa.

 

d) 

montaŜ elektroniczny. 

 

10. Przy zastosowaniu systemu DTP moŜna wykonać 

a) 

wydruki typograficzne. 

b) 

dowolną formę drukową. 

c) 

dowolną formę kopiową.

 

d) 

 przygotowalnię poligraficzną tylko pod kątem offsetu. 

 

11. Jedyne praktycznie stosowane obecnie w przemyśle formy wypukłe to 

a) 

formy sterotypowe. 

b) 

klisze chemigraficzne cynkowe. 

c) 

formy fotopolimerowe.

 

d) 

formy ze składu gorącego. 

 

12. Pod względem rodzaju podłoŜa zastosowanego materiału, płyty offsetowe moŜemy podzielić na 

a) 

jednometalowe i wielometalowe. 

b) 

jednometalowe i czterometalowee. 

c) 

plastikowe i papierowe.

 

d) 

papierowe i fotopolimerowe.

 

 

13. Współcześnie stosowane techniki drukarskie moŜna podzielić na 

a) 

dociskowe i elektroniczne. 

b) 

kreatywne i reprodukcyjne. 

c) 

laserowe i natryskowe.

 

d) 

analogowe i cyfrowe. 

 

14. Do technik drukowania wklęsłego zaliczamy 

a) 

sitodruk, tamopodruk oraz risografię. 

b) 

rotograwiurę, stalodruk i tampondruk. 

c) 

stalodruk litografię oraz kserografię. 

d) 

rotograwiurę, wklęsłodruk oraz sitodruk. 

 

15. Operacja wykonania „narządu drukarskiego” kończy się w momencie 

a) 

załoŜenia formy drukowej na maszynę. 

b) 

zakończenia drukowania nakładu. 

c) 

wykonania pierwszej prawidłowej odbitki.

 

d) 

dobrania odpowiedniego koloru farby. 

 

16. Wykrawanie moŜe być realizowane 

a) 

po liniach prostych. 

b) 

po liniach łamanych. 

c) 

wzdłuŜ dowolnej krzywej.

 

d) 

wyłącznie po krzywych zamkniętych. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

17. Operacja złamywania jest charakterystyczna dla 

a) 

produkcji broszur. 

b) 

produkcji opakowań. 

c) 

produkcji bloczków.

 

d) 

produkcji kalendarzy planszowych. 

 
18. Najczęściej stosowane operacje uszlachetniania produktów poligraficznych to 

a) 

lakierowanie, kalandrowanie, malowanie. 

b) 

lakierowanie, foliowanie, impregnowanie.

 

c) 

natryskiwanie, laminowanie, prasowanie.

 

d) 

tłoczenie, kalibrowanie, gładzenie. 

 

19. Wśród okładek jednolitych rozróŜniamy 

a) 

zeszytowe, przylegające, zakrywające i jednolite specjalne. 

b) 

broszurowe, przylegające, odkrywające i jednolite zwykłe. 

c) 

twarde, miękkie, obwolutowe i obejmujące. 

d) 

proste, złoŜone, obwolutowe i jednolite ksiąŜkowe. 

 

20. Wkład skompletowany metodą „składka w składkę” i zszyty drutem z okładką to 

a) 

oprawa zeszytowa. 

b) 

oprawa specjalna. 

c) 

oprawa złoŜona. 

d) 

oprawa zakrywająca. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……………………………………………........……………………………… 

 

Charakteryzowanie procesów poligraficznych 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

Test 2 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Charakteryzowanie 
materiałów poligraficznych” 

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania  1,  2,  3,  4,  5,  6,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  15,  16,  18,  19,  20  są  z  poziomu 
podstawowego, 

− 

zadanie 17 jest z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za  kaŜdą  poprawną  odpowiedź  uczeń  otrzymuje  1  punkt.  Za  złą  odpowiedź  lub  jej  brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

–  dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego, 
–  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 
–  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  16  zadań,  w  tym  zadania  z  poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  zadania  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 
Klucz odpowiedzi: 1.
 a, 2. b, 3. c, 4. c, 5. b, 6. a, 7. c, 8. a, 9. d, 10. b, 11. d
12. 
a, 13. c, 14. b, 15. c, 16. d, 17. c, 18. c, 19. d, 20. a
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia uczniów) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozpoznać druki zgodnie  
z klasyfikacją poligraficzną 

Określić częstotliwość ukazywania się 
gazety 

Określić przynaleŜność gazety  
z punktu widzenia podziału 
poligraficznego 

Określić wzajemną relację punktu 
typograficznego i kwadratu 

Przeliczyć punkty typograficzne na 
milimetry  

Zdefiniować pojęcie Prepress-u 

Określić sposób składania i łamania 
tekstów we współczesnej 
przygotowalni poligraficznej 

Dokonać podziału oryginałów pod 
względem sposobu obserwacji 

Określić rolę skanera w systemie DTP  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

10 

Wskazać w systemie DTP elementy 
niezbędne do wykonania formy 
kopiowej 

11 

Wskazać techniki drukowania,  
w których stosuje się formy wypukłe 

12 

Wskazać parametry, od których zaleŜy 
nasilenie barwy w drukowaniu 
wklęsłym 

13 

Dokonać podziału analogowych 
technik drukowania 

14 

Wyjaśnić na czym polega istota 
drukowania sitowego 

15 

Określić cel stosowania odbitek 
próbnych 

16 

Dokonać podziału wykrojników 
stosowanych w introligatorstwie 

17 

Ustalić ilość stronic składki  
w zaleŜności od liczby złamów 

PP 

18 

Określić sposób uszlachetniania 
wyrobu poligraficznego poprzez 
lakierowanie 

19 

Rozpoznać okładki zaklasyfikowane 
do grupy okładek łączonych 

20 

Dobrać rodzaj oprawy do 
wydawnictwa dziełowego 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 

kartę odpowiedzi). 

5.  Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 
7.  Po zakończeniu testu przed czasem uczeń podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze od 

niego pracę. 

8.  Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 
9.  Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóŜ  jego  rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 
9.  Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 

 

 
 

 

Powodzenia! 

 
 
 
 

Materiały dla ucznia: 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.  Klasyfikacja poligraficzna produktów poligraficznych rozróŜnia druki 

a) 

luźne, łączone, oprawy. 

b) 

analogowe, cyfrowe, kserograficzne. 

c) 

periodyczne, dziełowe, opakowaniowe.

 

d) 

czarno-białe, barwne, mieszane. 

 
2.  Gazeta to druk periodyczny ukazujący się 

a) 

codziennie. 

b) 

częściej niŜ dwa razy w tygodniu. 

c) 

5 lub 6 razy w tygodniu.

 

d) 

co najmniej 20 razy w miesiącu.

 

 

3.  Z punktu widzenia podziału poligraficznego gazeta to druk 

a) 

luźny. 

b) 

łączony. 

c) 

luźny lub łączony.

 

d) 

łączony lub oprawa. 

 

4.  Jeden kwadrat odpowiada 

a) 

4 punktom typograficznym. 

b) 

12 punktom typograficznym.

 

c) 

48 punktom typograficznym.

 

d) 

100 punktom typograficznym. 

 

5.  Wielkości 160 punktów typograficznych odpowiada w przybliŜeniu  

a) 

33 mm. 

b) 

60 mm. 

c) 

480 mm.

 

d) 

600 mm. 

 

6.  Prepress to inaczej 

a) 

przygotowanie do drukowania. 

b) 

drukowanie wstępne. 

c) 

produkcja form drukowych.

 

d) 

wszystkie operacje po drukowaniu. 

 

7.  Składanie i łamanie tekstów we współczesnej przygotowalni poligraficznej oparte jest na 

zastosowaniu 
a) 

systemów CTFP. 

b) 

systemów PDT. 

c) 

systemów DTP.

 

d) 

systemów CTPP.

 

 
8.  Pod względem sposobu obserwacji oryginały moŜemy podzielić na 

a) 

refleksyjne i transparentowe. 

b) 

błyszczące i matowe. 

c) 

cyfrowe i klasyczne.

 

d) 

wielobarwne i wielokolorowe. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

9.  Zadaniem skanera cyfrowego pracującego w systemie DTP jest 

a) 

przetworzenie oryginału na formę drukową. 

b) 

obróbka elektroniczna i wywołanie oryginału. 

c) 

naświetlenie oryginału w postaci formy kopiowej.

 

d) 

zdigitalizowanie oryginału i przekazanie go do systemu DTP. 

 

10. Aby wyprodukować formę kopiową za pomocą sytemu DTP  

a) 

niezbędny jest skaner bębnowy. 

b) 

niezbędny jest co najmniej 1 komputer. 

c) 

niezbędne jest urządzenie do wykonywania odbitek proof.

 

d) 

niezbędna jest drukarka laserowa. 

 
11. Wypukłe formy drukowe znajdują zastosowanie w technice 

a) 

typograficznej, offsetowej oraz rotograwiurowej. 

b) 

fleksograficznej, sitowej oraz stalodrukowej. 

c) 

offsetowej, risograficznej oraz typograficznej.

 

d) 

typograficznej, typooffsetowej oraz fleksograficznej. 

 
12. Nasilenie barwy uzyskane z formy wklęsłej zaleŜy od 

a) 

głębokości i powierzchni kałamarzyka. 

b) 

siły docisku kałamarzyka do podłoŜa. 

c) 

stopnia wyszlifowania formy.

 

d) 

kształtu kałamarzyka.

 

 

13. Klasyczne, analogowe techniki drukowania moŜna podzielić na 

a) 

kontaktowe i bezkontaktowe. 

b) 

natryskowe i dociskowe. 

c) 

wypukłe, wklęsłe i płaskie.

 

d) 

analogowe i cyfrowe. 

 

14. Drukowanie sitowe polega na 

a) 

natryskiwaniu podłoŜa farbą przez sito. 

b) 

przeciskaniu farby przez droŜne oczka w sicie. 

c) 

naświetlaniu podłoŜa przez droŜne miejsca na sicie.

 

d) 

polewaniu sita farba o odpowiedniej konsystencji. 

 
15. Wykonanie odbitek próbnych ma na celu 

a) 

wydrukowanie nakładu wraz z odpowiednim zapasem odbitek. 

b) 

klimatyzowanie arkuszy papieru. 

c) 

doprowadzenie do właściwej jakości wydruków.

 

d) 

rozgrzanie maszyny drukującej. 

 

16. RozróŜniamy następujące rodzaje wykrojników 

a) 

płytowe, okrągłe oraz liniowe. 

b) 

przelotowe, nieprzelotowe oraz zamknięte. 

c) 

rotacyjne, bębnowe oraz zwojowe.

 

d) 

płytowe, przelotowe oraz rotacyjne. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

17. Wykonując 4 złamy prostopadłe uzyskujemy składkę 

a) 

8 stronicową. 

b) 

16 stronicową. 

c) 

32 stronicową.

 

d) 

64 stronicową.

 

 
18. Lakierowanie wyrobu poligraficznego moŜe być realizowane za pomocą 

a) 

urządzenia natryskowego lub ręcznie. 

b) 

laminarki lub ręcznie.

 

c) 

lakierówki lub maszyny drukarskiej.

 

d) 

lakierówki lub ręcznie. 

 

19. Wśród okładek łączonych wyróŜnia się 

a) 

zeszytowe, jednorodne, złoŜone, twarde. 

b) 

broszurowe, miękkie, kombinowane, łączone nićmi. 

c) 

łączone merlą, niejednorodne, kombinowane, zeszytowe. 

d) 

łączone lamówką, jednorodne, kombinowane, specjalne. 

 
20. Najczęściej stosowanym typem oprawy przy wydawnictwach dziełowych jest 

a) 

oprawa złoŜona. 

b) 

oprawa zeszytowa. 

c) 

oprawa łączona lamówką.

 

d) 

oprawa specjalna. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……………………………………………........……………………………… 

 

Charakteryzowanie procesów poligraficznych 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

7. LITERATURA 

 
1.  Boratyński K., Kwintkiewicz M.: Maszyny i urządzenia reprodukcyjne. WSiP, Warszawa 1984 
2.  Buczyński L.: Komputerowe urządzenia peryferyjne. AnnaPol, Warszawa 2003 
3.  Buczyński L.: Skanery i skanowanie. Wydawnictwo Mikom, Warszawa 2005 
4.  Cichocki  L.,  Pawlicki  T.,  Ruczka  I.:  Poligraficzny  słownik  terminologiczny.  Polska  Izba 

Druku, Warszawa 1999 

5.  Ciupalski  S.:  Maszyny  drukujące  konwencjonalne.  Oficyna  Wydawnicza  Politechniki 

Warszawskiej, Warszawa 2001 

6.  Ciupalski  S.:  Maszyny  offsetowe  zwojowe.  Oficyna  Wydawnicza  Politechniki 

Warszawskiej, Warszawa 2000 

7.  Czichon  H.,  Czichon  M.,:  Technologia  form  offsetowych.  Oficyna  Wydawnicza 

Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2002 

8.  Czichon H., Magdzik S., Jakucewicz S.: Formy drukowe. WSiP, Warszawa 1996 
9.  Jakucewicz  S.,  Magdzik  S.:  Materiałoznawstwo  dla  szkół  poligraficznych.  WSiP, 

Warszawa 2001 

10. Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1997 
11. Kamiński  B.:  Cyfrowy  prepress,  drukowanie  i  procesy  wykończeniowe.  Translator, 

Warszawa 2005 

12. Kamiński B.: Nowoczesny prepress. Translator, Warszawa 2006 
13. Kamiński B.: Skanowanie i fotografia cyfrowa. Translator, Warszawa 2001 
14. Kołak  J.,  Ostrowski  J.:,  Maszyny  i  urządzenia.  Maszynoznawstwo  poligraficzne  dla 

introligatorów, WSiP, Warszawa 1990 

15. Krupa R., Stanuch S.: ABC komputerowo-drukarsko-wydawnicze. Sponsor, Kraków 1994 
16. Kwaśny A.: DTP. Księga eksperta. Helion, Gliwice 2002 
17. Magdzik S., Jakucewicz S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1999 
18. McCue C.: Profesjonalny druk. Przygotowanie materiałów. Helion, Gliwice 2007 
19. Poligrafia procesy i technika. Tłumaczenie ze słowackiego. COBRPP, Warszawa 2002 
20. Sroka W. (red.): Poligrafia współczesna. Weka, Warszawa 2003 
 
Literatura metodyczna 
1.  Arends R. I.: Uczymy się nauczać. WSiP, Warszawa 1994 
2.  Moos  J.,  Koludo  A.  (red.):  Metody  aktywizujące  z  uwzględnieniem  technologii 

informacyjnej  w  kształceniu  dorosłych.  Stowarzyszenie  Dyrektorów  i  Nauczycieli 
Centrów  Kształcenia  Praktycznego  –  Łódzkie  Centrum  Doskonalenia  Nauczycieli  
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006 

3.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997