PODSTAWOWE PRAWA CHEMICZNE 

PRZEDROSTKI JEDNOSTEK MIAR UKŁADU SI 

 

 

Wybrane przedrostki jednostek miar układu SI 

Nazwa 

Symbol 

Mnożnik, 10

X

 

Tera 

T 

12 

Giga 

G 

9 

Mega 

M 

6 

Kilo 

k 

3 

Hekto 

h 

2 

Deka 

da 

1 

Decy 

d 

-1 

Centy 

c 

-2 

Mili 

m 

-3 

Mikro 

μ 

-6 

Nano 

n 

-9 

Piko 

p 

-12 

 

MOL I UNIT 

Mol  jest  podstawową  w  układzie  SI  jednostką  liczności  materii,  o  symbolu  mol.  W  jednym  molu 

substancji znajduję się 6,02214 x 10

23

 indywiduów chemicznych (atomów, cząsteczek, jonów, itd.). Wartośd ta 

nazywana  jest  Liczbą  Avogadro  i  odpowiada  liczbie  atomów  w  masie  12  g  izotopu  C

12

.  Mol  jest  jednostką 

bezwymiarową. 

Unit jest jednostką masy atomowej. Oznacza się go symbolem u, równy jest 1/12 masy atomu C

12

, czyli 

1,66 x 10

-24

 g. W unitach wyraża się, poza masami atomowymi, również masy cząsteczkowe. 

Masa molowa to masa jednego mola substancji. Liczbowo jest równa masie atomowej/cząsteczkowej 

wyrażonej w gramach/mol. 

Objętośd molowa to objętośd jaką zajmuje jeden mol substancji w określonych warunkach. Dla gazów 

doskonałych w warunkach normalnych objętośd molowa jest równa 22,41 dm

3

/mol. 

Warunki normalne: ciśnienie 1 atm (1013,25 hPa), temperatura 273,15 K. 

PODSTAWOWE RODZAJE REAKCJI CHEMICZNYCH 

  

Reakcje chemiczne można ogólnie podzielid na: 



 

reakcje syntezy, 



 

reakcje analizy, 



 

reakcje wymiany, 



 

reakcje redox. 

 PODSTAWOWE PRAWA CHEMICZNE 

Wymienid  można  kilkanaście  praw,  które  zaliczane  są  do  Podstawowych  Praw  Chemicznych.  Poniżej 

przedstawione są najważniejsze z nich. 

PRAWO STAŁOŚCI SKŁADU 

Każdy związek chemiczny, niezależnie od pochodzenia czy metody otrzymania, ma stały skład ilościowy 

i jakościowy. 

Istnieją  jednak  związki  niepoddające  się  temu  prawu.  Są  to  tzw.  związki  niestechiometryczne 

(zwyczajowo bertolidy), które np. z powodu defektów sieci krystalicznej mogą mied wzór stechiometryczny nie 
do kooca odpowiadający rzeczywistemu stosunkowi atomów je budujących. 

PRAWO STOSUNKÓW WIEL OKROTNYCH 

Jeżeli  dwa  pierwiastki  A  i  B  tworzą  ze  sobą  więcej  niż  jeden  związek,  to  masy  pierwiastka  A 

przypadające na taką samą masę pierwiastka B mają się do siebie jak niewielkie liczby całkowite. 

PRAWO ZACHOWANIA MASY 

W reakcji chemicznej sumy mas produktów i substratów są sobie równe. 

PRAWA GAZOWE: BOYLE’A, CHARLESA I GAY’A-LUSSACA, AVOGADRA, DALTONA  

PRAWO BOYLE’A 

Ciśnienie stałej ilości gazu w stałej temperaturze jest odwrotnie proporcjonalne do objętości. 

           

PRAWO CHARLESA I GAY’A-LUSSACA 

Objętośd  stałej  ilości  gazu  pod  stałym  ciśnieniem  jest  proporcjonalna  do  temperatury  bezwzględnej. 

Ciśnienie stałej ilości gazu w stałej objętości jest proporcjonalne do temperatury bezwzględnej. 

              

              

PRAWO AVOGADRA 

Objętośd  próbki  gazu  w  stałej  temperaturze  i  pod  stałym  ciśnieniem  jest  proporcjonalna  do  liczby 

cząsteczek gazu. 

              

RÓWNANIE STANU GAZU DOSKONAŁEGO 

         

          

        

 

       

        

      

 

       

       

 

       

        

        

 

       

 

PRAWO DALTONA 

Ciśnienie całkowite mieszaniny gazów jest równe sumie  ciśnieo cząstkowych (parcjalnych) składników 

mieszaniny.