1.
Osmoza
Podstawowe
parametry
charakteryzujące
właściwości
fizyczne
roztworów:
•
Prężność pary nasyconej nad r-rem.
•
Temp. Krzepnięcia
•
Temp. Wrzenia
•
Ciśnienie osmotyczne
Dla rozcieńczonych nieelektrolitów ciśnienie osmotyczne równe jest:
Π= cRT
(c= ST. Cząsteczek osmotycznie czynnych)
Dla elektrolitów
Π= i f cRT
(i- ilość jonów powstających z dysocjacji, f- WSP. Aktywności
jonowej {dla dużych ST. f->1)
Osmotyczność a toniczność
Jeśli błona półprzepuszczalna jest nieidealna (biologiczna) to poza osmozą
musimy wziąć pod uwagę zjawisko toniczności, które dotyczy cząsteczek
aktywnych osmotycznie, ale nie mogących przedostać się przez błonę. Dwa r-ry są
izoosmotyczne, jeśli zawierają jednakową ilość cząstek/ jonów osmotycznie
aktywnych. Izotoniczne z kolei są r-ry mające taką samą ilość cz. niedyfundujących
przez błony. Wobec błony doskonałej r-ry izoosmotyczne są zawsze izotoniczne.
Idealna przegroda przepuszcza jedynie rozpuszczalnik; z kolei błony biologiczne
często są przepuszczalne dla małych cząsteczek, dlatego osmotyczność nie musi
być równa toniczności.
Stężenie cząstek osmotycznie czynnych w r-rach nieelektrolitów równe jest
molowemu.
1 osmol- ciśnienie wywierane przez r-r 1molalny w temp. 0
o
C.
Sposobem na wyznaczenie osmolalności płynu jest pomiar temp. Krzepnięcia
(obniżenie jej o 1.86
o
C względem wody odpowiada 1 osmol/dm
3
)
Hiperosomia- podwyższenie ciśnienia osmotycznego (spożycie etanolu,
hiperglikemia). Zatrucie metanolem lub glikolem bardzo podwyższa osmolalność,
przy jednoczesnym braku hiperglikemii i ketonurii.
Ciśnienie osmotyczne krwi wynosi ok. 780kPa = 0.3 Osmol/dm
3
. Płyny posawane
bezpośrednio do układu krwionośnego muszą być izotoniczne wobec krwi (0.9%
NaCl/ 5.4% r-r glukozy)
Ciśnienie onkotyczne- ciśnienie pomiędzy r-rem koloidalnym oddzielonym od
środowiska półprzepuszczalną błoną.
