Definicyjne trudności w sformułowaniu pytań:

• trudności kryterialne w określaniu pojęć religijność oraz patologia:
  korelacja pomiędzy religią, a zdrowiem psychicznym pozytywna lub negatywna;

  brak korelacji pomiędzy religią, a zdrowiem psychicznym;
  artefakt – związki pozorne, występujące przypadkowo;

• trudności w definiowaniu pojęcia zdrowia psychicznego:

1. z perspektywy kulturowej:

   negatywna koncepcja zdrowia psychicznego, niewrażliwa kulturowo, wypracowana dla norm zachodnich;
   brak niewłaściwych kulturowo zachowań społecznych (problemy migrantów);

   stan wolności od poczucia winy i troski niewrażliwa kulturu;

Osiągnięcie poczucia samoakceptacji i samoakutalizacji – spójne z kultura Zachodu, nieprzystające do pojęć taoistycznych, pomija transgresyjność ludzkiej natury;

Posiadanie hierarchiczne usystematyzowanej filozofii życia; poczucie religijne (religious sentiment) – dzięki niemu w życiu człowieka zapanowuje ład, dzieki jednemu pojęciu, które unifikuję świat;

Plastyczność nastawienia wobec świata; poczucie koherencji;

Definicje religii

• ilościowe i jakościowe podejście do definicji religii

1. orientacje religijne

2. relacja zdrowie – religijność zależna od miary religijności

3. dojrzałość religijna

Kryteria dojrzałości religijnej:

• wyraźne zróżnicowanie, pojemność treściowa – relacje z bogiem, ludźmi, instytutucją kościoła. Umiejętność krytycznego spojrzenia na zastaną tradycję, dogmaty przyjmowane nieliteralnie;

• Autonomia motywacyjna – nie jest kompulsywna, nie jest używana do zaspokajania niedojrzałych potrzeb manipulowania rzeczywistością;

• heurystyczny, probabilistyczny charakter;

• konsekwentnie dyrektywna (rozbudowany aspekt skutkowy lub religijność niedzielna);

• wszechstronnie strukturujący całość doświadczenia i dążeń charakter;

• integralny charakter – włącza również problemy trudne, niewygodne;